Đọc văn
Tiết 57
Ngày soạn : 2/01/09
Ngày dạy: 5/01/08
PHÚ SÔNG BẠCH ĐẰNG
(Bạch Đằng giang phú)
Trương Hán Siêu
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC :
-Cảm nhận được nội dung yêu nước và tư tưởng nhân văn của bài phú.Nội dung
yêu nước thể hiện ở niềm tự hào về chiến công lòch sử , đặc biệt là chiến công thời Trần
(1288) trên sông Bạch Đằng.
-Tư tưởng nhân văn thể hiện qua việc đề cao vai trò, vò trí đức độ của con người
với tâm trạng hoài cổ.
-Bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc , trân trọng những đòa danh lòch
sử, danh nhân lòch sử .
II.TRỌNG TÂM VÀ PHƯƠNG PHÁP :
1.Trọng tâm kiến thức: Hình tượng nhân vật du khách và trận thuỷ chiến Bạch
Đằng
2.Phương pháp: Đàm thoại, thảo luận nhóm, thuyết giảng
III.CHUẨN BỊ :
1-Giáo viên: Soạn bài trên cơ sở SGK, SGV, sách thiết kế bài gảng.
2-Học sinh: Soạn bài theo câu hỏi SGK.
IV.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1.Ổn đònh l ớp:
2.Kiểm tra b i cà ũ : Đọc một số bài thơ hai-kư của Ba–sô và phân tích.
3.Bài mới : Từ dòng sơng lịch sử Bạch Đằng để giới thiệu bài học
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Cho HS đọc phần tiểu dẫn SGK và
trả lời các câu hỏi.
- Nêu những nét chính về tác giả?
-Em hiểu gì về thể loại phú ?

khách trước cảnh sông Bạch
Đằng?
-Tác giả ca ngợi chiến thắng sông
Bạch Đằng như thế nào ?
-Thái độ và giọng điệu của các bô
lão ?
-Riêng bài ca của các bô lão có giá
trò gì ?
tộc .
II.Đọc hiểu:
1.Hình t ư ợng nhân vật khách :
- Khách tác giả
Do sáng tạo ra theo kết cấu thường gặp
của bài phú: một nhà nho, một viên quan, một nhà thơ, một
nghệ sĩ tuy đã già nhưng tráng chí bốn phương vẫn còn tha
thiết sơi nổi.
→ Khách là một nhân vật trữ tình mang tính ước lệ → tâm
hồn phóng khống, tự do.
- Đến sơng Bạch Đằng, tác giả muốn học thú tiêu dao của
Tử Trường → nghiên cứu về lịch sử của dân tộc.
- Những địa danh lừng lẫy: liệt kê, điển cố → thưởng ngoạn
phong cảnh núi sơng, mở rộng vốn hiểu biết, phong phú tâm
hồn.
- Thăm cảnh Bạch Đằng- nơi chiến trường xưa → chuyến đi
thực sự của THS.
Hành trình chuyến hải hành được vẽ với khơng gian cụ thể-
miền dun hải đơng bắc Đại Việt : Từ Đại Than ngược bến
Đơng Triều → sơng Bạch Đằng vào một chiều thu hiu hắt.
- Cảnh thiên nhiên :
+ Sóng kình lớp lớp → ẩn dụ tượng trưng.

thuật của tác giả .
đều mạnh mẽ, oai hùng.
- Tình thế trận đánh quyết liệt, gay go, căng thẳng→ khoa
trương, phóng đại sử dụng đúng lúc, tả trực tiếp và ngắn
gọn.
- So sánh, liên tưởng, điển tích: địch – ta, xưa – nay → làm
nổi bật sự đại bại của qn giặc.
→ Giọng văn hào hứng sơi nổi, khinh bỉ kẻ thù cậy mạnh,
hung đồ lừa dối, làm trái lòng trời, lòng người → thảm bại
→ là qui luật, là chân lí tất yếu.
- Ta thắng giặc vì:
+ Ta được lòng trời, lòng người, ta có chính nghĩa, nhân
nghĩa ; giặc cậy mạnh, hung đồ, giả dối, phi nghĩa, làm trái
lòng trời → đại bại→ thiên thời.
+ Địa lợi (địa linh): đất hiểm, sóng nước Bạch Đằng, con
nước thủy triều cũng góp phần thắng giặc.
+ Nhân tài (nhân kiệt): có người tài giỏi giữ nước.
- Ý nghĩa trận đại thắng: rửa nhục cho đất nước, tái tạo cơng
lao để tiếng thơm còn mãi với thời gian, với lịch sử.
3.L ời bình luận và kết thúc của các bơ lão và của khách :
- Lời ca của các bơ lão khẳng định chân lí – qiu luật thiên
nhiên và lịch sử:
+ Dòng sơng Bạch Đằng chảy về biển Đơng.
+ Kẻ bất nghĩa nhất định sẽ tiêu vong.
+ Người anh hùng nghìn năm lưu danh.
→ Khẳng định và ngợi ca sự bất tử của những anh hùng làm
nên chiến thắng.
- Lời ca của khách:
+ Khẳng định, ngợi ca hai vị thánh qn anhy minh, Hưng
Đạo đại vương.