Sáng kiến kinh nghiệm

MỤC LỤC
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................. 2
PHẦN II: NỘI DUNG .................................................................................... 6
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN ................................................................................. 6
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ .....................................................................7
1. Thuận lợi ................................................................................................ 7
2. Khó khăn ............................................................................................... 9
III.BIỆN PHÁP .......................................................................................... 9
PHẦN III: KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ .........................................................20
PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO: .........................................................22

Người thực hiện:

1


Sáng kiến kinh nghiệm

..........................................................................................................................

PHẦN I
PHẦN MỞ ĐÂU
Nhân loại đã bước vào thập niên đầu của thế kỉ XXI với những bước chuyển
vô cùng to lớn. Những thành tựu quan trọng trong cuộc cách mạng khoa học
công nghệ và nền kinh tế tri thức đang đóng vai trò quyết định trong sản xuất vật
chất. Con người sống trong xã hội mà khoảng cách về không gian được rút ngắn
hơn bao giờ hết nhờ những phương tiện thông tin đại chúng. Xu thế toàn cầu hoá
đã trở thành một xu thế không cưỡng lại được, con người phải có tầm nhìn rộng
lớn hơn thì mới bắt kịp những thay đổi nhanh chóng của nhân loại, mới thích

phát triển vượt bậc của nhân loại. Song từ năm 1945 đến nay, cuộc cách mạng
khoa học – kĩ thuật – công nghệ mới thật sự được bắt đầu, khởi nguồn từ nước
Mĩ. Không thể kể hết những phát minh khoa học cùng tác dụng hữu ích của
chúng trong cuộc sống con người. Và cũng không một ai dám nói rằng tôi đang
sống mà không cần một ứng dụng nào của thành tựu khoa học – kĩ thuật. Bởi
một lẽ đơn giản, tất cả mọi người trên thế giới, mọi tầng lớp, mọi giai cấp, mọi
ngành nghề đều đang áp dụng những thành tựu của cuộc cách mạng khoa học –
kĩ thuật và công nghệ để nâng cao chất lượng cuộc sống cho chính mình và mọi
người.
Vậy trách nhiệm của giáo viên dạy Sử nói chung và dạy bài 12, tiết 14:
“Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử cách mạng khoa học – kĩ thuật”
nói riêng là gì? Chúng ta phải làm thế nào để học sinh hiểu được cuộc cách
mạng lần thứ 2 này diễn ra trên mọi lĩnh vực của cuộc sống và đạt nhiều thành
tựu vô cùng to lớn, là cột mốc chói lọi cho lịch sử tiến hóa văn minh của lời
người, đem lại sự đổi thay to lớn trong cuộc sống kể của vật chất và tinh thần.
Đồng thời, qua bài dạy của mình, giáo viên phải chỉ rõ những mặt tích cực và
tiêu cực của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật để học sinh nhận thức rõ cần
phát huy ưu điểm và khác phục tồn tại, hạn chế để những thành tựu khoa học chỉ
đem lại điều tốt đẹp cho con người mà thôi. Khi các em biết, hiểu và cảm thấy
hết ý nghĩa của cuộc khoa học cách mạng kĩ thuật thì sẽ chăm chỉ học tập, có ý
chí hoài bão vươn lên chiếm lĩnh thành tựu khoa học đáp ứng nhu cầu của sự
nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, đưa nước này tiến lên” “Sánh

Người thực hiện:

3


Sáng kiến kinh nghiệm


Người thực hiện:

4


Sáng kiến kinh nghiệm

sử cách mạng khoa học – kĩ thuật” có sự trợ giúp của Power Point với hi vọng
rằng: Power Pointcùng những hình ảnh đẹp, sinh động, chân thực; những ví dụ,
dẫn chứng đặc sắc, tiêu biểu đã được chọn lọc kĩ; những đoạn phim hay, ấn
tượng, giàu sức gợi cảm; lời bài hát sôi động, vui tươi nhưng lắng đọng, chân
thành mà ấm áp tình người sẽ tăng sự hứng thú trong học sinh, kích thích trì tò
mò, niềm tự hào về những thành quả của nhân loại trong mỗi trái tim học sinh
nói chung và học sinh lớp 9 nói riêng. Học bài 12 này, các em sẽ có ấn tượng về
cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật lần thứ hai. Đặc biệt là ý nghĩa và tác động
của cuộc cách mạng đối với cuộc sống con người. Hơn tất cả là các em sẽ biết
phát huy những mặt tích cực của thành tựu khoa học, khắc phục những tồn tại,
hạn chế để cuộc sống tốt đẹp hơn, xây dựng đất nước Việt Nam sớm trở thành
“Con rồng châu Á” như nghị quyết của hội nghị lần thứ VII Ban chấp hành TW
(khóa VII) nêu rõ: “Khoa học – công nghệ là nền tảng của công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước”.

Người thực hiện:

5


Sáng kiến kinh nghiệm

PHẦN II


6


Sáng kiến kinh nghiệm

hơn về mọi thành tựu. Hình ảnh Ga-ga-rin mở đầu cho cuộc chinh phục vũ trụ
đang thực hiện chuyến bay của mình cùng bài hát Ca-chiu-sa của chính nước
Nga vang lên sôi động, rộn rã, tràn đầy niềm vui, niềm phấn khởi đã làm rung
động bao trái tim mỗi học sinh. Tôi tin chắc rằng, so với một bức tranh bằng
giấy ảnh chân dung Ga-ga-rin thì đoạn băng tư liệu của tôi đã để lại nhiều dấu
ấn tốt đẹp trong lòng học sinh hơn. Tôi đã đọc được trong ánh mắt các em sự tò
mò, hứng thú pha lẫn niềm tự hào, trân trọng dành cho Ga-ga-rin. Chắc hẳn các
em sẽ không hình dung ra những cột mốc chói lọi trong lịch sử tiến hóa văn
minh cùa nhân loại nếu không có những hình ảnh mà giáo viên sử dụng bằng
Power Point. Càng không thấy ra những mặt tích cực, hạn chế của khoa học – kĩ
thuật. Đoạn phim về nhiễm phóng xạ nguyên tử, nhiễm chất độc đi-ô-xin, chất
độc màu da cam ở Việt Nam đã khiến bao em học sinh phải rơi nước mắt, lời bài
hát như một bản án đanh thép tố cáo đế quốc Mĩ – kẻ đã gieo rắc đau thương
cho nhân dân Việt Nam. Điều đó chỉ có được trên Power Point mà thôi. Sẽ thật
mất thời gian biết bao nếu ta cứ phải treo từng bức tranh, từng tấm ảnh hay một
đoạn tư liệu quý về bài giảng lên bảng, mà số liệu, thông tin cung cấp thì nhiều.
Sử dụng Power Point, tôi có thể gạch chân những chi tiết quan trọng khiến nó
nổi bật gây sự chú ý bằng cách làm hiệu ứng cho thông tin đó. Màn hình nền đẹp
với nhiều màu sắc phong phú, đa dạng, đủ các màu chữ, cở chữ, kiểu chữ khác
nhau khiến cho bài giảng càng thêm sinh động. Power Point đã thật sự hấp dẫn
các em học sinh và giúp cho việc tiếp thu lịch sử trở nên nhẹ nhàng, cuốn hút và
dễ đi vào lòng người.

II/ THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ

miệng:
“Ai về chợ thủ bán hủ, bán ve
Bán bộ đồ chè, bán cối đâm tiêu”
Đâu chỉ có vậy, thành công của tôi trong mỗi tiết dạy nói chung và dạy bài
12 này nói riêng cũng có một phần đóng góp không nhỏ của các em học sinh.
Khi chia thành hai nhóm để sưu tầm tư liệu, chính các em đã tìm tòi, nghiên cứu,
lên mạng tra cứu thông tin, tranh ảnh với số lượng vô cùng phong phú rồi đóng
thành tập san lớn trên giấy A 0 chia làm từng mảng nhỏ, mỗi mảng là một lĩnh
vực khoa học – kĩ thuật có thuyết minh, số liệu rõ ràng.
“Một cây làm chảng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”
Quả thật, cả lớp cùng bắt tay vào sưu tầm nên số lượng tranh đa dạng
phong phú vượt ra ngoài sức tưởng tượng của tôi. Không phải ai khác, mà chính
các em cũng là nguồn cổ vũ, động viên để tôi càng ngày càng phải dạy tốt hơn
Người thực hiện:

8


Sáng kiến kinh nghiệm

bải giảng của mình, phải hoàn thành thật xuất sắc nhiệm vụ “vì lợi ích trăm năm
trồng người” mà tôi đã chọn.
2/ Khó khăn:
Trong quá trình giảng dạy bộ môn lịch sử khối 9, tôi cũng gặp phải những
khó khăn. Một số học sinh không thích học môn lịch sử, các em lười học bài và
ghi bài. Có những em học lịch sử như học vẹt để có điểm cao, học xong là quên
ngay lúc học, vì sưu tầm theo nhóm nên một số em còn ỉ lại cho tổ, chưa thực sự
bắt tay vào công việc. cũng có những em học sinh không học, khi kiểm tra là
quay cóp hoặc nhìn bài bạn. Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc

- Bước 2: Soạn phần câu hỏi có trong nội dung bài học.
- Bước 3: Sưu tầm tranh ảnh, tài liệu về những thành tựu của cuộc cách
mạng khoa học kĩ thuật theo nhóm.
- Bước 4: Tổ chức – triển khai thực hiện.
- Tiến trình giảng dạy (có kèm theo giáo án điện tử).

Người thực hiện:

10


Sáng kiến kinh nghiệm

Ngày soạn:
Ngày dạy:

CHƯƠNG V
CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC – KĨ THUẬT
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Bài 12:
NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU VÀ Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA
CUỘC CÁCH MẠNG KHOA HỌC – KĨ THUẬT
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau khi học xong bài, học sinh cần:
1/ Kiến thức:
Hiểu được nguồn gốc, những thành tựu chủ yếu, ý nghĩa lịch sử và tác
động của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật diễn ra từ sau chiến tranh thế giới
thứ hai.
2/ Kĩ năng:
Rèn kĩ năng tư duy, phân tích, so sánh, đối chiếu.

- Em hãy nhớ lại và kể tên những thành tựu trong cách mạng công nghệ thế
kỉ XVIII?
- Lịch sử loài người đã trải qua nhiều cuộc cách mạng. Cách mạng là sự
thay đổi, lật đổ, … nhưng cuộc cách mạng mà chúng ta học hôm nay là cuộc
cách mạng trong lĩnh vực khoa học – kĩ thuật. Lịch sử đã có một cuộc cách
mạng là cách mạng công nghiệp thế kỉ XVIII. Nhưng sau chiến tranh, Mĩ đã đi
đầu trong lĩnh vực kinh tế - tài chính. Cuộc cách mạng không chỉ … công
nghiệp mà ở tất cả mọi lĩnh vực của cuộc sống … chúng ta cùng tìm hiểu bài 12.
4/ Bài mới:
Hoạt động của thầy

Hoạt động
của trò

Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh

I/ Những thành tựu chủ

tìm hiểu mục I.

yếu của cách mạng khoa

1/ Mục tiêu cần đạt: Học sinh biết

học – kĩ thuật.

những thành tựu chủ yếu của khoa


hiện nay về dân số, nhu cầu trong

độc lập.

cuộc sống, tài nguyên thiên nhiên?

Quan sát.

GV giải thích lí do.

Lắng nghe,
ghi vở

Giáo viên chốt kiến thức và chuyển
ý.
- Qua tìm hiểu sách giáo khoa, sưu
tầm và thực tế cuộc sống, em hãy
cho biết cuộc cách mạng khoa học
– kĩ thuật lần thứ hai đã diễn ra

Hoạt động

trên những lĩnh vực nào?

độc lập

2/ Nội dung và thành tựu:

- Khoa học cơ bản
- Công cụ mới.


sách giáo
khoa.

4. Vật liệu mới.
* Nhóm 3:
5. Cuộc “cách mạng xanh”
trong nông nghiệp.
6. GTVT và TTLL.
- Giáo viên nhận xét và cho điểm.

Quan sát, lắng

- Giáo viên chốt kiến thức bằng 6

nghe.

tranh tương ứng với 6 lĩnh vực tiêu
biểu. Giới thiệu kĩ về bản đồ gen
người.
Quan sát, lắng
- Giáo viên cho học sinh xem phim

nghe

về Gagarin và giới thiệu lĩnh vực
chinh phục vũ trụ.
- GV cho học sinh xem tranh về vũ
khí quân sự và giới thiệu về quân
sự.

II/ Ý nghĩa và tác động

1/Mục tiêu cần đạt: Học sinh biết

của cuộc cáh mạng khoa

ý nghĩa và tác động (tích cực và

học – kĩ thuật:

tiêu cực của cuộc cách mạng khoa

1/ Ý nghĩa:

học – kĩ thuật)
2/ Phương pháp thực hiện:
- Đặt câu hỏi.
- Quan sát.
- Khai thác thông tin.
- Thảo luận nhóm.
3/ Trình tự tiến hành:
- Học sinh đọc nhẩm đoạn đầu tiên
và gạch chân.

Hoạt động

- Cho biết ý nghĩa của cuộc cách

độc lập.



2/ Tác động:
15


Sáng kiến kinh nghiệm

- Cuộc cách mạng khoa học – kĩ

Hoạt động

thuật hiện nay đã và đang tác động

độc lập

thế nào đối với cuộc sống của con
người?

* Tích cực:
- Tạo bước nhảy vọt trong
sản xuất và năng suất lao
động.
- Nâng cao mức sống và
- Em hiểu như thế nào về ý nghĩa

Suy nghĩ, trả

chất lượng cuộc sống.

lời.


- Trong số các tiêu cực trên, tiêu

- Chế tạo vũ khí có sức tàn

cực nào là đáng lưu ý nhất? Nêu

phá lớn.

biện pháp khắc phục tiêu cực ấy?

Quan sát, trả

- Nạn ô nhiễm môi trường.

- GV cho học sinh xem phim về

lời, bổ sung

- Nhiễm phóng xã nguyên

chất độc màu da cam, tìm biện

tử, dịch bệnh mới.

pháp khắc phục.

- Tai nạn lao động, giao

Người thực hiện:


pháp khắc phục nạn ô nhiễm môi
trường.

Suy nghĩ trả

- Tháng 8/2008 Việt Nam có sự

lời.

việc gì gây bất bình trong dư luận
về ô nhiệm môi trường?

Quan sát, hoạt

- GV giới thiệu tranh về ô nhiệm

động độc lập.

nguồn nước ở sông Thị Vải.
- GV chốt kiến thức và liên hệ.

Quan sát, trả
lời, bổ sung.
Quan sát hoạt
động độc lập.

Hoạt động 3: Sơ kết
Hoạt động 4: Củng cố
Trong bài học ngày hôm nay, phần nào là em thích nhất? vì sao?

dạy. Kết thúc bài giảng của mình, tôi đã kiểm tra quá trình nắm bài của học sinh
bằng một phiếu học tập như sau:
PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên: …………………………. Lớp:……………….
Hãy khoanh tròn vào câu trả lời mà em cho là đúng nhất?
1. Cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật lần thứ hai đã diễn ra trên các lĩnh
vực nào?
a. Khoa học cơ bản, công cụ mới, năng lượng mới.
b. Vật liệu mới, cuộc “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp, chinh phục vũ
trụ.
c. Giao thông vận tải và thông tin liên lạc.
d. Cả ba câu trên đều đúng.

Người thực hiện:

18


Sáng kiến kinh nghiệm

2. Tác động của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật đối với đời sống xã hội
loài người là:
a. Tích cực

b. Tiêu cực

c. Cả tích cực và tiêu cực

3. Câu nào không phải là tác động tích cực của cuộc cách mạng khoa học –
kĩ thuật lần thứ hai?

26/33 học sinh = 78%
27/34học sinh = 79%

Point năm học 2010-2011
33/33 học sinh = 100%
30/30 học sinh = 100%
29/29 học sinh = 100%
31/31 học sinh = 100%
32/32 học sinh = 100%

Đặc biệt trước khi dạy bài 13, tiết 14: “Tổng kết lịch sử thế giới từ sau
1945 đến nay”, tôi có kiểm tra bài cũ lúc đầu giờ. Các em học bài, nắm bài rất
nhanh bản thân các em đã thuộc bài này ngay từ trên lớp và những sự kiện lịch
sử đã gắn với hình ảnh trên các slide được chiếu bởi Power Point. Đây là kết quả
đáng mừng, là dấu hiệu tốt sáng lên trên thực trạng học sinh học lịch sử trong xã
hội hiện nay.

+

PHẦN III
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Người thực hiện:

19


Sáng kiến kinh nghiệm

Trong một đại hội quốc tế về giáo dục lịch sử, vai trò của bộ môn lịch sử
được khẳng định, vì “Con người tương lai phải nắm vững kiến thức lịch sử dân

20


Sáng kiến kinh nghiệm

nghĩa xã hội. Đó là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kì quá độ tiến lên chủ
nghĩa xã hội ở nước ta.
Để có được một giờ dạy lịch sử có sự trợ giúp của Power Point thành công,
theo tôi cũng cần có một số kĩ năng nhất định: Người giáo viên cần nhanh nhẹn
nhận thức rõ tác dụng của Power Point trong dạy học lịch sử, biết kiên trì, nhẫn
nại, học hỏi để soạn được giáo án trên máy vi tính. Ngoài ra, người giáo viên
cần biết linh hoạt xử lí mọi tình huống trong mỗi giờ dạy vì trong quá trình
giảng bài không thể tránh khỏi những tình huống bất ngờ do máy móc đem lại
… và vướt qua tất cả mọi khó khăn, bằng tình yêu nghề nghiệp, bằng sự nỗ lực
không ngừng của bản thân, người giáo viên dạy lịch sử sẽ cải thiện được thực
trạng học sinh học lịch sử bằng ý thức, bằng trái tim, bằng tình yêu trong mỗi
con người Việt.
Power Point đã được đưa vào sử dụng trong dạy và học lịch sử song vẫn
còn là một lĩnh vực mới mẻ, đòi hỏi cần khám phá, sáng tạo. Trên đây chỉ là một
vài biện pháp cho nhỏ của riêng tôi về dạy bài 12: “Những thành tựu chủ yếu và
ý nghĩa lịch sử cách mạng khoa học – kĩ thuật” có sự trợ giúp của Power Point.
Hình thức, phương pháp tổ chức, thực hiện chỉ là những ý kiến cá nhân nên
không tránh khỏi những hạn chế cần được bổ sung, sửa chữa.
Rất mong sự ủng hộ giúp đỡ, hướng dẫn của các cấp lãnh đạo và sự góp ý
của đồng nghiệp để bài dạy của tôi được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Người viết

Nguyễn Thanh Thọ


...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

Người thực hiện:

23


Sáng kiến kinh nghiệm

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................