BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
---------------------------------------

PHÙNG XUÂN TỨ

HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
MÃ SỐ: 60.34.02.01

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS Lưu Thị Hương

HÀ NỘI - 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi. Các số
liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả luận văn

Phùng Xuân Tứ


MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU..................................................................................................9

1.4 KINH NGHIỆM HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CỦA
MỘT SỐ CÔNG TY VIỆT NAM................................................................43
CHƯƠNG 2....................................................................................................49
THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH................................................49
TẠI CÔNG TY CP CẤP NƯỚC SƠN TÂY..............................................49
2.1 KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY.....49
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển................................................49
2.1.2 Cơ cấu tổ chức..............................................................................50
2.1.2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý......................................50
2.1.3 Các hoạt động chủ yếu.................................................................53
2.2 THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ
PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY.....................................................................53
2.2.1 Quy trình phân tích.......................................................................53
2.2.2 Thông tin sử dụng trong phân tích...............................................54
2.2.3 Phương pháp phân tích.................................................................55
2.2.4 Nội dung phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần cấp nước Sơn
Tây...................................................................................................................55
2.2.4.1 Phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu vốn..........................55
2.2.4.2 Phân tích tình hình khả năng thanh toán......................66
2.2.4.3 Phân tích khả năng sinh lãi...........................................71
2.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG
TY CỔ PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY.......................................................74
2.3.1 Kết quả đạt được..........................................................................74
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân..............................................................75


2.3.2.1 Hạn chế.........................................................................76
2.3.2.2 Nguyên nhân................................................................77
CHƯƠNG 3....................................................................................................81
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY

9

Chữ viết tắt
DTT
HĐQT
HTK
LNST
TSCĐ
TSLĐ
TSNH
TTS
VCSH

Giải nghĩa
Doanh thu thuần
Hội đồng quản trị
Hàng tồn kho
Lợi nhuận sau thuế
Tài sản cố định
Tài sản lưu động
Tài sản ngắn hạn
Tổng tài sản
Vốn chủ sở hữu


DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
BẢNG
Bảng 2.1

Bảng phân tích cơ cấu tài sản và nguồn vốn theo chiều ngang


Bảng 3.1

Bảng theo dõi vốn lưu động ròng......Error: Reference source not
found

Bảng 3.2

Bảng tỷ số quản lý tài sản.......Error: Reference source not found

Bảng 3.3

Bảng đánh giá tình hình tài chính của Công ty. .Error: Reference
source not found

BIỂU ĐỒ
LỜI MỞ ĐẦU..................................................................................................9
CHƯƠNG 1....................................................................................................12
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP....12
1.1 TẦM QUAN TRỌNG CỦA PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH
NGHIỆP.........................................................................................................12


1.1.1 Hoạt động cơ bản của doanh nghiệp............................................12
1.1.1.1 Khái niệm và phân loại doanh nghiệp..........................12
1.1.1.2 Hoạt động cơ bản của doanh nghiệp............................14
1.1.2 Tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp................15
1.2 PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP.....................................17
1.2.1 Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp.................................17
1.2.2 Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp..........19

PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY.....................................................................53
2.2.1 Quy trình phân tích.......................................................................53
2.2.2 Thông tin sử dụng trong phân tích...............................................54
2.2.3 Phương pháp phân tích.................................................................55
2.2.4 Nội dung phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần cấp nước Sơn
Tây...................................................................................................................55
2.2.4.1 Phân tích cơ cấu tài sản và cơ cấu vốn..........................55
2.2.4.2 Phân tích tình hình khả năng thanh toán......................66
2.2.4.3 Phân tích khả năng sinh lãi...........................................71
2.3 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG
TY CỔ PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY.......................................................74
2.3.1 Kết quả đạt được..........................................................................74
2.3.2 Hạn chế và nguyên nhân..............................................................75
2.3.2.1 Hạn chế.........................................................................76
2.3.2.2 Nguyên nhân................................................................77
CHƯƠNG 3....................................................................................................81
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY
CP CẤP NƯỚC SƠN TÂY...........................................................................81
3.1 ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY
TRONG THỜI GIAN TỚI...........................................................................81
3.1.1 Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh..............................81


3.1.2 Mục tiêu phát triển quản lý và phân tích tài chính.......................82
3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TẠI CÔNG
TY CỔ PHẦN CẤP NƯỚC SƠN TÂY.......................................................83
3.2.1 Nâng cao nhận thức của Ban lãnh đạo công ty về phân tích tài
chính................................................................................................................84
3.2.2 Hoàn thiện tổ chức phân tích tài chính.........................................84
3.2.3 Hoàn thiện quy trình phân tích tài chính......................................86

quản lý Nhà nước có được các chính sách để tạo điều kiện thuận lợi cũng như
hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và đồng thời kiểm soát
được hoạt động của doanh nghiệp bằng pháp luật.
Công ty cổ phần cấp nước Sơn Tây là một trong những doanh nghiệp
nhận thức được tầm quan trọng của phân tích tài chính, đã thực hiện phân tích
tài chính nhưng chưa đầy đủ, phân tích tài chính còn mang tính chất giản đơn,
chưa thường xuyên nên hiệu quả chưa cao. Do vậy, muốn vừa đảm bảo tình
hình tài chính ổn định vừa giữ được sự phát triển bền vững của Công ty
lại vừa đáp ứng được cơ hội đầu tư của Công ty thì đòi hỏi phải có cơ chế
quản lý và phân tích tài chính thực sự hiệu quả, cung cấp thông tin đầy
đủ, minh bạch và kịp thời cho các nhà quản trị cũng như các nhà đầu tư.
Nhận thức được tầm quan trọng của phân tích tài chính doanh nghiệp, tôi
đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty Cổ phần cấp
nước Sơn Tây” để làm luận văn thạc sĩ.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Đề tài được nghiên cứu nhằm đề xuất giải pháp hoàn thiện phân tích tài
chính tại Công ty CP cấp nước Sơn Tây. Để thực hiện mục tiêu trên, các
nhiệm vụ cụ thể cần thực hiện:
- Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp.


- Phân tích và đánh giá thực trạng phân tích tài chính tại Công ty CP cấp
nước Sơn Tây.
- Đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản tại công ty.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Phân tích tài chính doanh nghiệp.
- Phạm vi nghiên cứu: Phân tích tài chính trên góc độ của nhà quản lý
tại Công ty Cổ phần cấp nước Sơn Tây trong thời gian từ năm 2012 đến
năm 2014.
- Giác độ nghiên cứu: Luận văn được nghiên cứu trên góc độ doanh nghiệp.

 Phân loại doanh nghiệp:
- Căn cứ vào bản chất kinh tế của chủ sở hữu, có 3 loại hình doanh nghiệp:
+ Doanh nghiệp tư nhân
+ Doanh nghiệp hợp danh
+ Doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn
- Căn cứ vào các hình thức pháp lý doanh nghiệp, có thể phân loại các
doanh nghiệp thành:
+ Công ty trách nhiệm hữu hạn (bao gồm công ty trách nhiệm hữu hạn hai
thành viên trở lên và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên) là doanh
nghiệp mà các thành viên trong công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và


nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty.
+ Công ty cổ phần là doanh nghiệp mà vốn điều lệ của công ty được chia
thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Cá nhân hay tổ chức sở hữu cổ
phần của doanh nghiệp được gọi là cổ đông và chịu trách nhiệm về các khoản
nợ và các nghĩa vụ tài sản khác trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp.
+ Công ty hợp danh là doanh nghiệp trong đó có ít nhất hai thành viên là
chủ sở hữu của công ty, cùng kinh doanh dưới một cái tên chung (gọi là thành
viên hợp danh). Thành viên hợp doanh phải là cá nhân và chịu trách nhiệm
bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Ngoài ra trong
công ty hợp danh còn có các thành viên góp vốn.
+ Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự
chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh
nghiệp. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân.
+ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập theo Luật
đầu tư nước ngoài 1996 chưa đăng kí lại hay chuyển đổi theo quy định.
- Căn cứ vào chế độ trách nhiệm, có thể phân loại các doanh nghiệp thành:
+ Loại doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn: là loại doanh nghiệp mà chủ
sở hữu đầu tư vốn chỉ chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ của doanh

vốn mà các doanh nghiệp cần quan tâm khi tiến hành hoạt động huy động vốn
bao gồm: chính sách huy động vốn (trong đó bao gồm các chính sách về quy
mô, cơ cấu, chi phí và kỳ hạn nguồn vốn huy động), các phương thức huy
động vốn (huy động nợ, huy động vốn chủ sở hữu) và kết quả huy động vốn.
Trong quá trình huy động vốn các doanh nghiệp luôn phải xét đến tính hiệu
quả của nó, tính hiệu quả trong huy động vốn được đo bằng mức độ đáp ứng
mục tiêu đề ra của doanh nghiệp về chất lượng, chi phí, giá trị nguồn vốn huy
động trong một khoảng thời gian nhất định.
- Hoạt động đầu tư vốn: Căn cứ vào mục đích kinh doanh của doanh
nghiệp, vốn đầu tư được đồng nghĩa với vốn kinh doanh. Đó là số vốn được
dùng vào kinh doanh trong một lĩnh vực nhất định nhằm mục đích sinh lời.


Đầu tư vốn là hoạt động chủ quan có cân nhắc của người quản lý trong việc
bỏ vốn vào một mục tiêu kinh doanh nào đó với hy vọng sẽ đưa lại hiệu quả
kinh tế cao trong tương lai. Việc bỏ vốn vào mục đích kinh doanh nào đó
nhằm mục đích thu lợi nhuận thì được gọi là đầu tư vốn. Trong thực tế, giữa
khả năng thu lợi nhuận cao với khả năng an toàn về vốn thường mâu thuẩn
với nhau. Do đó, nhà đầu tư cần phải lựa chọn hướng đầu tư và phương án
đầu tư thích hợp. Theo phạm vi đầu tư, đầu tư của doanh nghiệp chia ra đầu
tư vào bên trong và đầu tư ra bên ngoài doanh nghiệp.
- Hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm: Trong nền kinh tế thị trường,
các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba vấn đề trung tâm cốt lõi trong
hoạt động sản xuất kinh doanh đó là: sản xuất và kinh doanh cái gì? Sản xuất
và kinh doanh như thế nào? Và cho ai? Cho nên việc sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm được coi là hoạt động cốt lõi của mỗi doanh nghiệp. Sản xuất là quá
trình làm ra sản phẩm để sử dụng, hay để trao đổi trong thương mại (tiêu thụ).
Nói cách khác, sản xuất là quá trình chuyển hóa các yếu tố đầu vào thành các
yếu tố đầu ra (hay là sản phẩm). Thành phẩm được sản xuất ra đem đi tiêu thụ
thu tiền về cho doanh nghiệp để tiếp tục chu kỳ sản xuất, tiêu thụ mới.

 Phân tích tài chính đối với các cơ quan Nhà nước
Đối với các cơ quan Nhà nước về pháp luật quan tâm đến tình hình tài
chính của doanh nghiệp để đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật, đánh giá việc
thực hiện các quy định của Nhà nước về kế toán – tài chính của các doanh
nghiệp, cụ thể như: Việc ghi nhận doanh thu – chi phí, xác định lợi nhuận, số
thuế phải nộp, số thuế đã nộp và số thuế còn nợ ngân sách…
Đối với các cơ quan thống kê cần biết những số liệu tài chính của doanh
nghiệp để tổng hợp các chỉ tiêu kinh tế của ngành, của khu vực và của toàn bộ


nền kinh tế tầm vĩ mô, đưa ra những chiến lược kinh tế dài hạn.
 Phân tích tài chính đối với người lao động
Cuối cùng, phân tích tài chính doanh nghiệp cũng rất cần thiết cho
những người lao động hưởng lương trong doanh nghiệp đó. Việc hiểu biết
thêm về tình hình tài chính của doanh nghiệp sẽ rất có ích cho họ trong việc
lựa chọn cơ hội việc làm cũng như xác định thời gian và công sức sẽ cống
hiến cho doanh nghiệp.
1.2 PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP
1.2.1 Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp
Phân tích tài chính doanh nghiệp thông thường phải trải qua các giai
đoạn sau:
 Xác định mục tiêu phân tích
Từ việc xác định mục tiêu phân tích, các chỉ tiêu phân tích sẽ được lựa
chọn để đem lại các kết quả phân tích phù hợp với từng đối tượng quan tâm.
 Lập kế hoạch phân tích
Trên cơ sở tuân thủ mục tiêu phân tích đã đề ra, bộ phận phân tích phải
xác định rõ phạm vi phân tích, thời gian tiến hành, phân công trách nhiệm bố
trí nhân sự cho phân tích tài chính.
Phạm vi phân tích có thể chia ra phân tích theo chuyên đề hay phân tích
toàn diện.

Có thể tóm tắt quy trình phân tích tài chính qua sơ đồ sau:


Sơ đồ 1.1: Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp
1.2.2 Thông tin sử dụng trong phân tích tài chính doanh nghiệp
1.2.2.1 Hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp
Báo cáo tài chính là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản,
vốn chủ sở hữu và công nợ cũng như tình hình tài chính, kết quả kinh doanh,
tình hình lưu chuyển tiền tệ và khả năng sinh lời trong kỳ của doanh nghiệp.
Báo cáo tài chính cung cấp các thông tin kinh tế - tài chính chủ yếu cho người
sử dụng thông tin kế toán trong việc đánh giá, phân tích và dự đoán tình hình
tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Báo cáo tài chính
được sử dụng như nguồn dữ liệu chính khi phân tích tài chính doanh nghiệp
bao gồm 4 biểu mẫu báo cáo sau:


 Bảng cân đối kế toán:
Bảng cân đối kế toán là một loại báo cáo tài chính mô tả tình trạng tài
chính của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định, có ý nghĩa hết sức quan
trọng đối với mọi đối tượng có quan hệ sở hữu, quan hệ kinh doanh, quan hệ
quản lý với doanh nghiệp. Bảng cân đối kế toán phản ánh giá trị của toàn bộ
tài sản hiện có của doanh nghiệp đồng thời cũng phản ánh nguồn vốn hình
thành các loại tài sản đó tại một thời điểm nhất định, thường là cuối quý hoặc
cuối năm.
 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh:
Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh phản ánh kết quả hoạt động sản
xuất – kinh doanh, phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp trong
một thời kỳ nhất định, có thể là một quý hoặc một năm. Đây chính là điểm
khác nhau giữa Báo cáo kết quả kinh doanh và Bảng cân đối kế toán. Nhìn
vào Báo cáo kết quả kinh doanh ta có thể thấy được một cách tổng quát

 Xu hướng phát triển của ngành
 Mức độ yêu cầu công nghệ
 Quy mô thị trường
 Tính chất cạnh tranh và các đối thủ tiềm năng
 Thông tin về đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
 Mục tiêu, chiến lược của doanh nghiệp
 Chính sách tài chính, tín dụng của doanh nghiệp
 Mối quan hệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng hay các tổ chức tín
dụng khác.
 Báo cáo kiểm toán
 Biên bản họp đại hội đồng cổ đông thường niên và bất thường (đối
với các doanh nghiệp cổ phần)
1.2.3 Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp
Phương pháp phân tích tài chính bao gồm một hệ thống các công cụ và
biện pháp nhằm tiếp cận, nghiên cứu các sự kiện, hiện tượng, các mối quan hệ
bên trong và bên ngoài, các luồng tiền dịch chuyển và biến đổi tài chính, các
chỉ tiêu tài chính tổng hợp và chi tiết, nhằm đánh giá tài chính doanh nghiệp ở


quá khứ, hiện tại và dự đoán tài chính doanh nghiệp trong tương lai, giúp các
đối tượng đưa ra quyết định kinh tế phù hợp với mục tiêu mong muốn. Về lý
thuyết, có nhiều phương pháp phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp, mỗi
phương pháp có ưu điểm và hạn chế riêng nhưng trên thực tế, người ta hay sử
dụng phương pháp phân tích tỷ số, phương pháp so sánh và phương pháp
phân tích Dupont.
1.2.3.1 Phương pháp so sánh
Phương pháp so sánh là công cụ hữu ích và dễ sử dụng trong phân tích
tài chính doanh nghiệp. Việc so sánh số liệu của nhiều kỳ chỉ ra sự biến
động, xu hướng và mức độ biến động của các chỉ tiêu phản ánh tình hình
hoạt động, tình trạng tài chính của doanh nghiệp. So sánh số liệu của 2-3

số định mức. Khi so sánh, cần chú ý rằng việc so sánh chỉ có ý nghĩa nếu các chỉ
tiêu đem so sánh có cùng nội dung, tính chất và có cùng đơn vị tính toán.
1.2.3.2 Phương pháp phân tích tỷ số
Phân tích tỷ số là phương pháp truyền thống được áp dụng phổ biến
trong phân tích tài chính. Phương pháp này dựa trên ý nghĩa chuẩn mực các tỷ
số của các đại lượng tài chính trong các quan hệ tài chính. Sự biến đổi của các
tỷ số chính là sự biến đổi của các đại lượng tài chính. Về nguyên tắc, phương
pháp tỷ số yêu cầu phải xác định được ngưỡng, các định mức để nhận xét,
đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp trên cơ sở so sánh các tỷ số của
doanh nghiệp với các tỷ số tham chiếu.
Phương pháp này ngày càng được áp dụng phổ biến bởi vì nguồn thông
tin kế toán và tài chính được cải tiến và được cung cấp đầy đủ hơn, đó là cơ
sở để hình thành những tỷ số tham chiếu tin cậy cho việc đánh giá một tỷ số
của doanh nghiệp hay nhóm doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc áp dụng công
nghệ thông tin cho phép tích lũy dữ liệu và thúc đẩy nhanh quá trình tính toán


hàng loạt các tỷ số.
Phương pháp phân tích tỷ số giúp cho doanh nghiệp đánh giá được sự
biến động và xu hướng biến động của các chỉ tiêu tài chính. Tuy nhiên,
phương pháp này cũng có những hạn chế nhất định như: việc phân tích đòi
hỏi phải có một hệ thống chỉ tiêu chuẩn để làm cơ sở tham chiếu, quy mô dữ
liệu cho phân tích lớn. Hạn chế lớn nhất của phương pháp này đó là mỗi tỷ
số chỉ là một chỉ tiêu độc lập, phản ánh một khía cạnh về tình hình tài chính
của doanh nghiệp tại một thời điểm mà không chỉ ra được nguyên nhân dẫn
đến sự thay đổi của các hiện tượng tài chính. Do đó, nếu đứng độc lập thì
các tỷ số tài chính không có ý nghĩa cho việc phân tích. Để khắc phục hạn
chế này của phương pháp phân tích tỷ số, người ta sử dụng phương pháp
phân tích Dupont.
1.2.3.3 Phương pháp Dupont