ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ QUYÊN

KHU ỦY TRỊ - THIÊN VỚI CUỘC
TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN
NĂM 1968 TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ QUYÊN

KHU ỦY TRỊ - THIÊN VỚI CUỘC
TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN
NĂM 1968 TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Trần Ngọc Long

Hà Nội, 2015



Nguyễn Thị Quyên


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 7
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 7
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 8
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............... Error! Bookmark not defined.
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .............. Error! Bookmark not defined.
5. Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu . Error! Bookmark not defined.
6. Đóng góp của Luận văn .............................. Error! Bookmark not defined.
7. Bố cục của Luận văn ................................... Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH THÀNH PHỐ HUẾ TRƯỚC KHI NỔ RA
CUỘC TỔNG TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TRƯỚC TẾT MẬU THÂN
NĂM 1968 ...................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1. Khái quát về đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội và truyền thống cách mạng
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế xã hộiError! Bookmark not
defined.
1.1.2. Truyền thống cách mạng ....................... Error! Bookmark not defined.
1.2. Tình hình chiến trường Trị Thiên trước khi nổ ra cuộc Tổng tiến công và
nổi dậy ............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Hoạt động và hình thái bố trí chiến lược của địchError!

Bookmark

not defined.
1.2.2. Hoạt động tác chiến và quá trình chuẩn bị của ta.Error!

Bookmark


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 cùng một lúc quân và
dân miền Nam đánh mạnh vào các cơ quan đầu não địch tại hơn 40 thành phố, thị
xã trên khắp miền Nam. Thắng lợi rất oanh liệt của đòn Tổng tiến công Mậu Thân
1968 đã làm chấn động nước Mỹ và thế giới đương thời, làm đảo lộn thế bố trí
chiến lược của địch trên chiến trường, nó đã giáng một đòn quyết định vào ý chí
xâm lược của đế quốc Mỹ, buộc chúng phải xuống thang chiến tranh, chấp nhận
ngừng ném bom đánh phá miền Bắc và ngồi vào bàn đàm phán với ta tại Hội nghị
Pari. Sự kiện lịch sử này, ngay từ nước dồn dập đưa tin, bình luận. Từ sau khi cuộc
chiến kết thúc cho đến nay, cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968 đã thu hút sự tìm
hiểu, nghiên cứu của giới chính trị, quân sự, học giả ở cả trong nước và ngoài
nước, đặc biệt là ở Mỹ.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến trường Trị Thiên luôn là
nơi đọ sức hết sức quyết liệt và phức tạp giữa ta và địch, là chiến trường trọng
điểm có ý nghĩa chiến lược đối với cả hai phía. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi
dậy Mậu Thân 1968, quân và dân Thành phố Huế đã kiên cường chiến đấu, làm
lên chiến thắng lịch sử, chiếm giữ được Thành phố Huế 25 ngày đêm. Huế trở
thành địa bàn mà quân giải phóng chiếm giữ được lâu nhất so với các thành phố thị
xã ở miền Nam. Chính phía Mỹ cũng phải khẳng định: “Cố đô Huế là một thành
phố duy nhất mà người Cộng sản đã chiếm giữ tương đối lâu dài, đủ để bắt đầu
thay đổi hệ thống chính trị đối với người Việt Nam, giống như Tô-ki-ô trái tim của
Nhật Bản” [61; 38]. Hay trong cuốn “Nước Mỹ ở Việt Nam” hai sử gia người Mỹ
G.Kahin và J.Lewis cũng đã viết: “Chúng ta đã tổn thất rất nhiều ở Huế. Cuộc
chiến đấu ở Huế là mạnh nhất”[61; 18]
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân 1968 ở miền Nam nói chung, ở Huế
nói riêng đến nay vẫn là đề tài không ngừng gây ra nhiều ý kiến tranh luận.



cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968”, Nxb Quân đội nhân dân,
2008 của Viện Lịch sử quân sự. Luận án Tiến sỹ Lịch sử “Cuộc tổng tiến công và
nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 tại miền Nam Việt Nam”, năm 1995 của PGS.TS Hồ
Khang, cuốn “Cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968”, Nxb Quân
đội nhân dân năm 2008 của Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế….
Ngoài ra đã có rất nhiều Hội thảo khoa học bàn về vấn đề này, trong đó có
thể kể đến các Hội thảo năm 1988, 1998 và mới đây nhất là năm 2008, kỷ niệm
40 năm cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân năm 1968. Đã có rất nhiều bài
tham luận được in trong các kỷ yếu các kỳ Hội thảo của các tướng lĩnh trực tiếp
tham gia hoặc chỉ đạo cuộc Tổng tiến công nổi dậy này như Đại tướng Võ Nguyên
Giáp, Đại tướng Văn Tiến Dũng, Đại tướng Hoàng Văn Thái, Thượng tướng Trần
Văn Quang, Đại tá Nguyễn Văn Giáo… các nhà nghiên cứu như PGS.TS Hồ
Khang, PGS.TS Vũ Quang Hiển… Các bài viết đã làm rõ được tình hình chính trị
quân sự ở miền Nam lúc bấy giờ, cũng như chủ trương của Đảng trong cuộc Tổng
tiến công năm 1968 và đã đúc rút ra được nhiều kinh nghiệm có giá trị.
Ngoài các Hội thảo còn có rất nhiều công trình viết về Tổng tiến công Tết
Mậu Thân năm 1968.
Đầu tiên phải nói tới PGS.TS Hồ Khang với Luận án Tiến sỹ năm 1995,
“Cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968”công trình khoa học đầu
tiên, với 150 trang đã thể hiện rõ được chủ trương của Đảng trong việc chỉ đạo
Tổng tiến công năm 1968 trên các mặt trận, đúc rút ra các kinh nghiệm lịch sử.
Trong công trình này, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy ở Thành phố Huế được trình
bày một cách khái lược và ngắn gọn. Công trình này sau đó được phát triển và mở
rộng bổ sung thêm một số tư liệu và đã được NXB Quân Đội Nhân Dân tái bản
năm 1998, 2005, 2008.


Ngoài ra còn có nhiều bài viết được đăng trên các tạp chí: Lịch sử quân sự,
Lịch sử Đảng, Nghiên cứu lịch sử. Đặc biệt là nhân kỷ niệm các năm chiến thắng
như 1988, 1998, 2008, Thư viện Quân đội cũng đã tập hợp một số bài viết về cuộc

2. Lưu Thanh Bình, Cao Huy Hùng (2009), Lịch sử lực lượng vũ trang nhân dân
Thành phố Huế (1945-2005), Nxb Thuận Hóa
3. Ban nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương (1985), Một số văn kiện của Đảng về
chống Mỹ cứu nước, tập 1,2, Nxb Sự thật.
4. Ban tuyên huấn Trung ương (1998), Tết Mậu Thân 1968: Kỷ niệm lần thứ hai
mươi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân (1968-1998)
5. Ban chỉ đạo tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ chính trị (2000), Chiến tranh
cách mạng Việt Nam 1945-1975: Thắng lợi và bài học, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội.
6. Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự (1988), Hướng tiến công và nổi dậy Tết
Mậu Thân ở Trị Thiên – Huế, Hà Nội
7. Bộ Quốc phòng và Viện lịch sử quân sự Việt Nam (2008), Về cuộc Tổng tiến
công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Nxb Quân đội nhân dân.
8. Bộ quốc phòng – Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế (2008), Cuộc tổng tiến công và nổi
dậy xuân Mậu Thân 1968, Nxb Quân đội nhân dân.
9. Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử Quân sự (1993), Thống kê các chiến dịch trong
kháng chiến chống Mỹ, tập II, Hà Nội.
10.Bộ Quốc phòng, Viện lịch sử quân sự Việt Nam (1988), Cuộc kháng chiến
chống Mỹ cứu nước - những sự kiện quân sự, Hà Nội.
11.Bộ Quốc phòng, Viện lịch sử quân sự Việt Nam(1994), Lịch sử nghệ thuật
chiến dịch Việt Nam trong 30 năm chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ (19451975), tập 2, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội.


12.Bộ Quốc phòng, Viện lịch sử Quân sự Việt Nam - Kỷ yếu Hội thảo khoa học
(1998), Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, Nxb Quân đội nhân
dân.
13.Bộ Quốc phòng, Viện lịch sử Quân sự Việt Nam (2001), Lịch sử kháng chiến
chống Mỹ cứu nước 1954 – 1975, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
14.“Cuộc tấn công và nổi dậy, nổi dậy và tấn công bao vây truy kích địch, kiên
quyết giành thắng lợi cuối cùng (1968)”, Báo Nhân dân

30.Vũ Quang Hiển (2006), “Phong trào nổi dậy ở Huế Mậu Thân 1968”, Tạp chí
Lịch sử quân sự, số 169 -2006.
31.Nguyễn Khắc Huỳnh (2007), “Tết Mậu Thân 1968 và mặt trận ngoại giao”,
Lịch sử quân sự số 2 – 2007
32.Trần Văn Giàu (1998), “Tết Mậu Thân trận tập kích chiến lược”, Tạp chí lịch
sử quân sự, số 2-1988.
33.Nguyễn Văn Giáo (1998), “Lực lượng vũ trang Thừa Thiên Huế trong tết Mậu
Thân 1968”, Tạp chí lịch sử quân sự số 1-1998.
34.Nguyễn Văn Linh, Võ Nguyên Giáp, Lê Đức Thọ (2008), Về cuộc Tổng tiến
công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Nxb Quân đội nhân dân
35.Hồ Kiểu Linh (2006), “Tết Mậu Thân 1968 bước ngoặt lớn của cuộc kháng
chiến chống Mỹ cứu nước”, Tạp chí Lịch sử quân sự số 168 – 2006.
36.Cao Văn Lượng (1998), “Vấn đề về đánh giá đúng địch, ta và thắng lợi của
cuộc tiến công, nổi dậy tết Mậu Thân 1968”, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 11998.
37.Cao Văn Lượng (1993), “Về cuộc tổng tiến công nổi dậy đồng loạt tết Mậu
Thân 1968”, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 1-1993.


38.Thùy Linh (2012), Nghệ thuật quân sự Việt Nam trong hai cuộc tổng tiến công
và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 và Mùa xuân 1975, Nxb Lao động.
39.Nguyễn Luận (2005), “Về thời điểm “đêm giao thừa” trong cuộc tổng tiến công
và nổi dậy Tết Mậu Thân được viết trong một số sách lịch sử”, Tạp chí Nghiên
cứu lịch sử, số 2 – 2005.
40.Phan Ngọc Liên (2008), “Sự kiện Tết Mậu Thân 1968 nhìn từ phía Mỹ”, Lịch
sử Đảng, số 5 – 2008.
41.Lịch sử nghệ thuật chiến dịch Việt Nam (1945-1975) (1995), NXb Quân đội
nhân dân, Hà Nội.
42.Nguyễn Huy Ngọc (2008), Thừa Thiên Huế tấn công, nổi dậy, anh dũng, kiên
cường: Kỷ niệm 40 năm cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968,
Nxb Thuận Hóa, Huế.

57.Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, bước ngoặt quyết định trong
tiến trình thắng Mỹ (1998), Thư viện Quân đội xuất bản.
58.Thắng lợi rất to lớn cục diện mới rất tốt đẹp (1968), Nxb Sự thật
59.Thắng lợi to lớn và toàn diện của quân và dân miền Nam trong những ngày đầu
xuân (1968), Cục chính trị quân khu IV xuất bản.
60.Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế (1998), Thừa Thiên Huế tấn công, nổi dậy anh dũng,
kiên cường xuân 1968, Nxb Thuận Hóa, Huế.
61.Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế (2008), Thừa Thiên Huế tấn công, nổi dậy anh dũng,
kiên cường, Nxb Thuận Hóa, Huế.
62.Phan Phúc Vĩnh (2008), “Tác động của „Mậu Thân 1968” đối với chiến lược
của Mỹ về Việt Nam (1968 – 1969)”, Tạp chí Lịch sử quân sự, số 194 – 2008.