ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
*****

NGUYỄN MINH TUẤN

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ
NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN
HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC


Hà Nội
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
*****
NGUYỄN MINH TUẤN

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT CỦA CÁC TỔ CHỨC ĐƯỢC NHÀ
NƯỚC GIAO ĐẤT, CHO THUÊ ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN
HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 60850103

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC
Giảng viên hướng dẫn:
PGS.TS. Trần Văn Tuấn

đất trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội” làm luận văn
tốt nghiệp.


2. Mục tiêu nghiên cứu
Đánh giá thực trạng công tác quản lý và tình hình sử dụng
đất của các tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên địa bàn
quận Hoàng Mai, từ đó chỉ ra những kết quả đạt được và tồn tại, hạn
chế trong quản lý công tác giao đất, cho thuê đất. Trên cơ sở đó đề
xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đưa ra một số
kiến nghị nhằm nhằm hoàn thiện, khắc phục những tồn tại để tăng
cường quản lý Nhà nước về công tác giao đất, cho thuê đất đối với
các tổ chức tại địa phương.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước,
của Thành phố Hà Nội về đất đai có liên quan tới quản lý Nhà nước
về công tác giao đất, cho thuê đất đối với các tổ chức.
- Điều tra, thu thập tài liệu, số liệu về thực trạng công tác
giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức trên địa bàn quận Hoàng Mai.
- Đánh giá về thực trạng sử dụng đất, kết quả đạt được và
những tồn tại, khó khăn hạn chế .
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất đối
với các tổ chức được giao đất, thuê đất trên địa bàn nghiên cứu.
4. Phạm vi nghiên cứu.
Phạm vi không gian nghiên cứu: Nghiên cứu việc giao đất,
cho thuê đất đối với các tổ chức trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành
phố Hà Nội.
Phạm vi thời gian: Thực trạng công tác giao đất, cho thuê
đất trên địa bàn nghiên cứu từ năm 2008 đến hết 31/12/2014.
5. Phương pháp nghiên cứu.

giao đất, cho thuê đất. Một trong những điểm mới
đáng chú ý là thu hẹp các trường hợp được Nhà nước
giao đất có thu tiền sử dụng đất, giao đất không thu
tiền sử dụng đất và cơ bản chuyển sang thuê đất nhằm
sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả. Quy định hình thức
giao đất, cho thuê đất chủ yếu thông qua hình thức đấu
giá quyền sử dụng đất để đảm bảo tính công khai minh
bạch, đồng thời huy động được nguồn lực đất đai cho
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
1.1.2. Tầm quan trọng của công tác giao đất, cho thuê
đất
Khi Nhà nước có quyết định giao đất, cho thuê đất, người

1


sử dụng đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì các
quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất được bảo đảm, đi
đôi với quyền lợi thì người sử dụng đất cũng cần phải thực hiện đầy
đủ các nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước. Người sử dụng đất
hoàn thành nghĩa vụ sử dụng đất là họ đã góp phần vào việc quản lý
sử dụng đất cũng như việc duy trì bộ máy quản lý Nhà nước về đất
đai.

1.1.3. Tổ chức sử dụng đất.
1.1.3.1. Khái niệm về tổ chức sử dụng đất.
Tổ chức sử dụng đất (hay còn gọi là đối tượng sử dụng đất)
là tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng hoặc
được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất đối với đất đang sử
dụng, được Nhà nước giao đất để quản lý bao gồm

Hiện nay, các quy định chung của Nhà nước về giao đất, cho
thuê đất đối với các tổ chức sử dụng đất được thể hiện trong các văn
bản quy phạm pháp luật về giao đất, cho thuê đất, cụ thể là trong Luật
Đất đai 2013 và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của
Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Đất đai.

1.3.1. Về công tác giao đất:
Giao đất có ý nghĩa quan trọng trong nội dung quản lý Nhà
nước đối với đất đai, là hoạt động của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền để chuyển giao trên thực tế đất và quyền sử dụng đất cho các
tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư sử dụng đất. Đến
nay, theo điều 3 Luật Đất đai năm 2013 quy định “Nhà nước giao
quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước giao đất) là việc Nhà
nước ban hành quyết định giao đất để trao quyền sử dụng đất cho đối
tượng có nhu cầu sử dụng đất.

3


1.3.2. Về cho thuê đất
Cho thuê đất là hình thức Nhà nước hoặc các chủ sử dụng
đất tạm chuyển quyền sử dụng đất của mình cho các chủ thuê đất
thông qua hợp đồng thuê đất, phù hợp với các quy định của pháp luật
hiện hành. Theo khoản 8, điều 3 của Luật Đất đai năm 2013 quy định
“Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước cho
thuê đất) là việc Nhà nước quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối
tượng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử
dụng đất”.

1.3.3. Nguyên tắc về giao đất, cho thuê đất

nước ngoài, cá nhân nước ngoài và cộng đồng dân cư. Phân theo đối
tượng được Nhà nước giao quản lý bao gồm: Cộng đồng dân cư; Ủy
ban nhân dân cấp xã; Tổ chức phát triển quỹ đất và tổ chức khác

1.4.2. Tình hình sử dụng đất của các tổ chức được Nhà
nước giao đất, cho thuê đất
Theo báo cáo về công tác quản lý nhà nước về đất đai năm
2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy tình trạng tùy tiện
và lãng phí trong sử dụng đất diễn ra phổ biến. Trên cả nước, trong
số trên 7.000.000 ha đất nhà nước giao và cho các tổ chức thuê, thì có
tới hàng trăm nghìn ha sử dụng không đúng mục đích, bị lấn chiếm,
chuyển nhượng, cho thuê, cho mượn trái phép.

5


1.5. Các chính sách về giao đất, cho thuê đất đối với
đối tượng sử dụng là các tổ chức ở một số nước trên
Thế giới và bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam
1.5.1. Chính sách về giao đất, cho thuê đất đối với tổ
chức ở một số nước trên Thế giới
1.5.1.1. Chính sách giao đất, cho thuê đất đối với tổ
chức của Đài Loan
Luật đất đai của Đài Loan quy định hai hình thức sở hữu đất
đai đó là sở hữu Nhà nước và sở hữu tư nhân.

1.5.1.2. Chính sách giao đất, cho thuê đất đối với tổ
chức của Trung Quốc
Luật đất đai sửa đổi của Trung Quốc năm 1999 quy định
thực hiện chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa về đất đai, tức là 2 hình

HOÀNG MAI.
2.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, tình hình phát triển
kinh tế - xã hội quận Hoàng Mai.
2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
2.1.1.1. Vị trí địa lý
Quận Hoàng Mai nằm ở phía Nam khu vực nội thành Thành
phố Hà Nội. Toạ độ địa lý của quận vào khoảng 20 o53’ - 21o35’ độ vĩ
bắc và 105o44’ - 106o02’ độ kinh đông. Ranh giới hành chính được
xác định như sau:
- Phía Bắc giáp quận Hai Bà Trưng;
- Phía Nam huyện Thanh Trì;
- Phía Tây giáp huyện Thanh Trì và quận Thanh Xuân;

8


- Phía Đông giáp huyện Gia Lâm và quận Long Biên.
Hình 2.1 Sơ đồ vị trí quận Hoàng Mai

2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
2.1.2.1. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu
kinh tế
a. Tăng trưởng kinh tế
Trong giai đoạn 2008 – 2014, do chịu sự ảnh hưởng suy thoái
kinh tế, tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn Thành phố
nói chung và quận Hoàng Mai nói riêng gặp nhiều khó khăn, thách
thức; kinh tế có dấu hiệu phục hồi nhưng còn chậm chưa thực sự ổn
định vững chắc, nguy cơ lạm phát vẫn tiềm ẩn. Tuy nhiên, UBND
Quận đã bám sát sự chỉ đạo của Thành phố và được sự quan tâm giúp




con em các hộ dân trên địa bàn, đặc biệt là quan tâm đào tạo nghề ,
chuyển đổi việc làm cho con em các hộ dân bị thu hồi đất thực hiện
dự án.

2.1.2.3. Phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã
hội
a. Thực trạng phát triển giao thông
Hệ thống giao thông của quận Hoàng Mai tương đối thuận lợi
được chia làm 3 loại hình chính là đường thủy, đường sắt và đường
bộ.
b. Thực trạng phát triển giáo dục - đào tạo
Trên địa bàn Quận hiện có 53 trường công lập (tăng 4 trường
so với năm 2011), 11 trường tư thục, dân lập, 209 nhóm trẻ tư thục;
tổng số học sinh 60.366 học sinh (tăng 19.675 học sinh so với năm
2011). Nề nếp kỷ cương được giữ vững, chất lượng giáo dục toàn
diện được nâng lên, chất lượng mũi nhọn có chuyển biến tích cực. Số
học sinh giỏi Quốc tế, Quốc gia và Thành phố tăng hàng năm;
khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các trường trong quận đã
được rút ngắn hơn. 100% trẻ mầm non được học Chương trình giáo
dục mầm non mới, 99,6% học sinh lớp 9 được công nhận tốt nghiệp
THCS.

2.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã
hội quận Hoàng Mai.
Lợi thế về vị trí địa lý nằm ở cửa ngõ phía Nam của thành
phố Hà Nội có hệ thống giao thông rất thuận lợi gồm đường bộ,

11

mục đích sử dụng đất và theo đối tượng sử dụng, đối
tượng quản lý.
2.2.2.1. Hiện trạng sử dụng đất của quận Hoàng Mai
theo mục đích sử dụng đất được tổng hợp chi tiết tại
bảng 2.2 (tính đến hết ngày 31/12/2014)
Theo số liệu kết quả báo cáo kiểm kê đất đai tính đến hết
ngày 31/12/2014 [31], tổng diện tích đất tự nhiên trên toàn quận là
4.032,38 ha được thể hiện tại bảng 2.2. Trong đó bao gồm:
- Nhóm đất nông nghiệp là 917,27 ha, chiếm 22,75% tổng
diện tích đất tự nhiên.
- Nhóm đất phi nông nghiệp là 3.115,04 ha, chiếm 77,25%
tổng diện tích đất tự nhiên.
- Nhóm đất chưa sử dụng là 0 ha.

2.2.2.2. Hiện trạng diện tích tự nhiên theo các đơn vị
hành chính trong quận được thể hiện chi tiết tại bảng
2.3 (tính đến hết ngày 31/12/2014)
Quỹ đất tự nhiên của quận phân bố không đồng đều theo đơn
vị hành chính cấp xã. Trong 14 đơn vị, đơn vị có diện tích lớn nhất là
phường Yên Sở ha 744,38 (chiếm 18,46%), phường Lĩnh Nam
557,04 ha (chiếm 13,81%), các đơn vị có diện tích nhỏ là phường
Tân Mai

51,43 ha (chiếm 1,28%), phường Giáp Bát 60,17 ha

(chiếm 1,49%).
2.2.2.3. Hiện trạng sử dụng đất theo đối tượng được giao sử

13


Theo kết quả tổng hợp tính đến ngày 31/12/2014 thì trên địa
bàn quận Hoàng Mai tổng diện tích các tổ chức được Nhà nước giao
đất, cho thuê đất đang sử dụng đất là 1.587,3 ha với 1.061 khu đất.

2.3.2.2. Kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng
đất cho các tổ chức được giao đất, cho thuê đất trên
địa bàn quận Hoàng Mai.
Theo số liệu tổng hợp báo cáo của phòng Tài nguyên và
Môi trường quận Hoàng Mai cho thấy tỷ lệ cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất của các tổ chức được giao đất, cho thuê đất trên
địa bàn quận Hoàng Mai là tương đối cao.

2.3.3. Thực trạng quản lý và sử dụng đất của các tổ
chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trên địa
bàn quận Hoàng Mai
Tình hình quản lý, sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình,
cá nhân trên địa bàn quận luôn được quan tâm. Hàng năm, phòng Tài
nguyên và Môi trường quận đều tổng hợp, cập nhật tình hình sử dụng
đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân. Theo đó, phân loại để theo

15


dõi việc sử dụng đất của các

2.3.4. Nhận xét chung tình hình sử dụng đất của các tổ
chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất.
Như vậy, qua kết quả nghiên cứu thực trạng của các tổ chức
trên địa bàn quận Hoàng Mai cho thấy công tác giao đất, cho thuê đất
được quan tâm, chú trọng nhằm thu hút đầu tư từ các đơn vị, tổ chức,

được giao đất, cho thuê đất tự chuyển đổi mục đích sử dụng đất, hay
không sử dụng hoặc sử dụng không hết phần điện tích được giao,
được thuê gây lãng phí quỹ đất. Công tác giám sát tình hình sử dụng

17


đất sau khi đã giao, cho thuê chưa được quan tâm, chú trọng.

3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng
đất của các tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê
đất
3.3.1. Giải pháp về chính sách pháp luật
Xây dựng chính sách đất đai và tổ chức quản lý đất đai
trong nền kinh tế thị trường còn đang mới mẻ đối với nước ta. Hệ
thống pháp luật về đất đai còn thiên về xử lý những quan hệ ban
đầu có tính hành chính, chưa tiếp cận những biến động kịp thời của
thị trường. Kinh tế - xã hội của đất nước chuyển động theo hướng
công nghiệp hoá- hiện đại hoá, dẫn đến những biến động về quan hệ
đất đai làm xuất hiện nhiều vấn đề mới, Nhà nước phải đối mặt với
nhiều vấn đề bất cập trong quản lý.

3.3.2. Giải pháp về quản lý quy hoạch, kế hoạch sử
dụng đất, rà soát hiện trạng sử dụng đất và xử lý sai
phạm trong sử dụng đất của các tổ chức
Lập và quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã góp phần
đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai.
Thông qua quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Nhà nước thực hiện
được quyền định đoạt về đất đai, nắm được quỹ đất, đảm bảo cơ sở
pháp lý cho việc giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, gắn

tra tình hình sử dụng đất của các tổ chức
Thanh tra việc giao đất, cho thuê đất, thu tiền sử dụng đất trái thẩm
quyền.

19


Thanh tra, kiểm tra việc sử dụng đất sau khi giao đất, cho thuê
đất đảm bảo sử dụng đất đúng mục đích và có hiệu quả. Cho phép
đoàn thanh tra, kiểm tra được báo cáo trực tiếp với Bộ trưởng Bộ Tài
nguyên và Môi trường các trường hợp: dự án treo, sử dụng đất sai mục
đích, nhu cầu ít nhưng thực tế sử dụng đất nhiều, xin giao đất nhưng
chưa sử dụng... Bộ Tài nguyên và Môi trường trình Thủ tướng Chính
phủ ra quyết định xử lý đối với một số trường hợp nghiêm trọng.

20