TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƢƠNG
KHOA KINH TẾ & KINH DOANH QUỐC TẾ
CHUYÊN NGÀNH KINH TẾ ĐỐI NGOẠI
----------***---------

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:

ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ CỦA VIỆT
NAM
TRƢỚC XU THẾ HÌNH THÀNH CÁC HIỆP ĐỊNH
THƢƠNG MẠI TỰ DO TẠI CHÂU Á - THÁI BÌNH DƢƠNG

Sinh viên thực hiện

: Nguyễn Thị Minh Thắm

Lớp

: Anh 9

Khoá

: K43C – KT&KDQT

Giáo viên hƣớng dẫn

: ThS. Hoàng Trung Dũng


Điều chỉnh chính sách thu hút đầu t- của Việt Nam tr-ớc xu thế hình thành các hiệp định

2.6. CÁC CHÍNH SÁCH KHÁC ....................................................... 17
II. XU THẾ HÌNH THÀNH CÁC HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO TẠI
CHÂU Á - THÁI BÌNH DƢƠNG.................................................................... 17

1. KHÁI NIỆM VỀ HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO ........... 17
2. PHÂN LOẠI FTA ...................................................................... 18
3. TÁC ĐỘNG CỦA HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO (FTA)
ĐẾN TỰ DO THƢƠNG MẠI ........................................................ 19
3.1. TÁC ĐỘNG CỦA FTA ĐỐI VỚI CÁC QUỐC GIA THÀNH
VIÊN ................................................................................................. 19
3.2. TÁC ĐỘNG ĐẾN QUÁ TRÌNH ĐA PHƢƠNG HÓA ............... 20
4. XU THẾ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC FTA TẠI CHÂU
Á - THÁI BÌNH DƢƠNG ................................................................ 23


III. SỰ TẤT YẾU KHÁCH QUAN CỦA VIỆC ĐIỀU CHỈNH CHÍNH
SÁCH ĐẦU TƢ TRƢỚC XU THẾ HÌNH THÀNH CÁC HIỆP ĐỊNH
THƢƠNG MẠI TỰ DO TẠI KHU VỰC CHÂU Á - THÁI BÌNH DƢƠNG 28

CHƢƠNG II: THỰC TRẠNG THỰC THI CHÍNH SÁCH THU
HÚT ĐẦU TƢ CỦA VIỆT NAM TRƢỚC XU THẾ HÌNH THÀNH
CÁC HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO TẠI CHÂU Á - THÁI
BÌNH DƢƠNG .................................................................................... 33
I. MỘT SỐ NÉT VỀ TÌNH HÌNH THU HÚT ĐẦU TƢ CỦA VIỆT NAM.. 33

1. TÌNH HÌNH THU HÚT VỐN ĐTNN TRỰC TIẾP Ở VIỆT
NAM .............................................................................................. 33
1.1. TỐC ĐỘ THU HÚT VỐN .......................................................... 33
1.2. LĨNH VỰC THU HÚT ĐẦU TƢ ............................................... 37
1.3. HÌNH THỨC ĐẦU TƢ .............................................................. 39


Anh 9-K43C-KT&KDQT


3. CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ CỦA VIỆT NAM TRƢỚC
XU THẾ HÌNH THÀNH CÁC HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ
DO TẠI CHÂU Á - THÁI BÌNH DƢƠNG .................................... 62
3.1. CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC XÚC TIẾN ĐẦU TƢ
NƢỚC NGOÀI .................................................................................. 63
3.2. CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC QUẢN LÝ NHÀ
NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG ĐTNN TẠI VIỆT NAM................. 66
3.2.1. CẤP GIẤY PHÉP ĐỐI VỚI VIỆC THÀNH LẬP CÔNG TY CÓ
VỐN ĐTNN VÀ CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ ........................................... 66
3.2.2. HƯỚNG DẪN CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐTNN ............................... 69
3.3. CÁC CHÍNH SÁCH VỀ BẢO ĐẢM ĐẦU TƢ........................... 72
3.3.1. ĐẢM BẢO VỀ VỐN, TÀI SẢN CHO NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC
NGOÀI ............................................................................................ 72
3.3.2. ĐẢM BẢO CHUYỂN VỐN VÀ TÀI SẢN RA NƯỚC NGOÀI . 73
3.3.3. ĐẢM BẢO ĐIỀU KIỆN CHO NHÀ ĐẦU TƯ KINH DOANH
CÓ HIỆU QUẢ ............................................................................... 74
3.4. CÁC CHÍNH SÁCH ƢU ĐÃI ĐẦU TƢ ..................................... 77
3.4.1. ƯU ĐÃI VỀ THUẾ ................................................................ 77
3.4.2. ƯU ĐÃI VỀ NGOẠI HỐI ...................................................... 84
3.5. CHÍNH SÁCH THU HÚT FPI .................................................. 85
4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ VIỆC ĐIỀU CHỈNH CHÍNH SÁCH
THU HÚT ĐẦU TƢ CỦA VIỆT NAM TRƢỚC XU THẾ HÌNH
THÀNH CÁC HIỆP ĐỊNH THƢƠNG MẠI TỰ DO TẠI CHÂU Á
- THÁI BÌNH DƢƠNG .................................................................. 89
4.1. CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC CẤP GIẤY PHÉP

TƢ NƢỚC NGOÀI ........................................................................................ 100

1. SINGAPORE ........................................................................... 100
2. THÁI LAN ............................................................................... 102
3. TRUNG QUỐC ........................................................................ 104
III. PHƢƠNG HƢỚNG HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ
CỦA VIỆT NAM TRƢỚC XU THẾ HÌNH THÀNH CÁC HIỆP ĐỊNH
THƢƠNG MẠI TỰ DO TẠI CHÂU Á - THÁI BÌNH DƢƠNG ................. 108

1. QUAN ĐIỂM CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƢỚC108
2. PHƢƠNG HƢỚNG ĐIỀU CHỈNH VÀ HOÀN THIỆN CHÍNH
SÁCH THU HÚT ĐẦU TƢ ......................................................... 113
2.1. VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN THÀNH LẬP CÁC DỰ ÁN ĐTNN
......................................................................................................... 113
2.2. CÁC CHÍNH SÁCH VỀ VỐN VÀ TÀI CHÍNH, TÍN DỤNG,
NGOẠI HỐI TRONG DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐTNN ........... 114
2.3. CÁC VẤN ĐỀ TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CÁC DỰ ÁN
ĐTNN .............................................................................................. 115
2.4. CÁC VẤN ĐỀ MANG TÍNH HÀNH CHÍNH ......................... 116

KẾT LUẬN ....................................................................................... 118
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................ 120


DANH MC CC CH CH VIT TT
ADB:

Ngân hàng phát triển Châu á

ASEM:


EC:

y ban châu Âu

FAO:

Tổ chức Nông nghiệp và L-ơng thực thế giới

GDP:

Tổng sản phẩm quốc nội

GATT:

Hiệp định chung về Thuế quan và Th-ơng mại

IMF:

Quỹ Tiền tệ quốc tế

JETRO:

Tổ chức Xúc tiến th-ơng mại Nhật Bản

KH&ĐT:

Kế hoạch và Đầu t-

KCN:


UNICEF:

Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc

WHO:

Tổ chức Y tế Thế giới

WTO:

Tổ chức Th-ơng mại Thế giới


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
BẢNG 1: TÌNH HÌNH THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH LIÊN QUAN ĐẾN FDI
CỦA CÁC NƢỚC........................................................................................ 32
BẢNG 2: TÌNH HÌNH CẤP PHÉP ĐẦU TƢ NƢỚC NGOÀI GIAI ĐOẠN
1988-2007 .................................................................................................... 36
BẢNG 3: ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI THEO NGÀNH GIAI
ĐOẠN 1988-2007 ........................................................................................ 38
BẢNG 4: ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI THEO HÌNH THỨC ĐẦU
TƢ 1988-2007 .............................................................................................. 40
BẢNG 5: 15 ĐỊA PHƢƠNG DẪN ĐẦU VỀ THU HÚT VỐN ĐTNN ........ 41
BẢNG 6: VỐN ĐẦU TƢ THỰC HIỆN CỦA MỘT SỐ NƢỚC VÀ VÙNG
LÃNH THỔ TRONG GIAI ĐOẠN 2000-2004 ............................................ 43
BẢNG 7: 15 QUỐC GIA ĐẦU TƢ VÀO VIỆT NAM LỚN NHẤT ........... 45
BẢNG 8: CÁC BIỆN PHÁP BỊ CẤM THEO HIỆP ĐỊNH TRIMS ............. 60
BẢNG 9: BIỂU THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI NGƢỜI CÓ THU NHẬP
CAO TẠI VIỆT NAM ................................................................................. 92

Nam cũn kộm hp dn so vi cỏc nc trong khu vc thỡ vic tip tc iu
chnh chớnh sỏch thu hỳt u t nc ngoi ca Vit Nam l ht sc cn thit.
Nhn thy c iu ú, ngi vit ó quyt nh la chn v nghiờn cu
ti iu chnh chớnh sỏch thu hỳt u t ca Vit Nam trc xu th hỡnh
thnh cỏc hip nh thng mi t do ti Chõu - Thỏi Bỡnh Dng cho
khúa lun ca mỡnh.
2. Mc ớch nghiờn cu ca ti
Mc ớch nghiờn cu ca khúa lun ny l phõn tớch cỏc chớnh sỏch thu
hỳt u t ca Vit Nam trc xu th hỡnh thnh cỏc hip nh thng mi t

Nguyễn Thị Minh Thắm

1

Anh 9-K43C-KT&KDQT


Điều chỉnh chính sách thu hút đầu t- của Việt Nam tr-ớc xu thế hình thành các hiệp định
th-ơng mại tự do tại Châu á - Thái Bình D-ơng

do trong khu vc Chõu - Thỏi Bỡnh Dng, trong ú nờu lờn tỡnh hỡnh thu
hỳt u t ca Vit Nam, vic iu chnh cỏc chớnh sỏch, kt qu t c v
nhng hn ch ca h thng chớnh sỏch t ú a ra mt s phng hng
hon thin.
3. Phm vi, i tng nghiờn cu ca ti
Vi mc ớch trờn, ti xoay quanh vic nghiờn cu chớnh sỏch thu
hỳt u t nc ngoi ca Vit Nam t nm 1988 tr li õy.
4. Phng phỏp nghiờn cu ti
nghiờn cu ti, khúa lun s dng tng hp cỏc phng phỏp
nghiờn cu cng nh phng phỏp phõn tớch tng hp, phng phỏp thng

CHNG I
TNG QUAN V CHNH SCH THU HT U T V
XU TH HèNH THNH CC HIP NH THNG MI
T DO TI CHU - THI BèNH DNG
I. U T QUC T V CHNH SCH THU HT U T NC
NGOI

1. u t quc t
1.1. Khỏi nim u t quc t
Cui th k 19, u th k 20, vi s hỡnh thnh cỏc t chc c quyn,
trong nn kinh t t bn ch ngha xut hin thờm mt hỡnh thc xut khu
mi xut khu t bn. Bng vic xut khu t bn, nh t bn t chc vic
sn xut nc ngoi v sn phm sn xut cỏc xớ nghip nc ngoi ú s
thay th mt phn cho vic xut khu hng húa. Xut khu t bn ó b sung
cho xut khu hng húa v ngy cng phỏt trin khụng ngng. Xut khu t
bn v c bn c thc hin di hỡnh thc u t quc t.
u t quc t l hỡnh thc di chuyn t bn t nc ny sang nc
khỏc kinh doanh nhm mc ớch thu li nhun cao trờn phm vi ton cu.
T bn di chuyn gi l vn u t quc t. Vn ú cú th thuc mt t
chc ti chớnh quc t (IMF, WB, ADB,), cú th thuc mt nh nc hoc
vn u t ca t nhõn.
Vn u t cú th úng gúp di cỏc dng sau:
- Cỏc loi ngoi t mnh v tin ni a;
- Hin vt hu hỡnh: t liu sn xut, nh xng, hng húa, mt t,
mt nc, mt bin, ti nguyờn,;
- Hng húa vụ hỡnh: sc lao ng, cụng ngh, bớ quyt cụng ngh, bng
phỏt minh, nhón hiu,;

Nguyễn Thị Minh Thắm


u t nc ngoi giỏn tip (FPI Foreign Portfolio Investment) l
hỡnh thc u t quc t quan trng, trong ú ch TNN u t bng hỡnh
thc mua c phn hoc chng khoỏn ca cỏc cụng ty nc s ti ( mc
khng ch nht nh) trờn th trng ti chớnh thu li nhun thụng qua c
tc hoc thu nhp chng khoỏn m khụng tham gia iu hnh trc tip i
tng m h b vn u t.

Nguyễn Thị Minh Thắm

4

Anh 9-K43C-KT&KDQT


Điều chỉnh chính sách thu hút đầu t- của Việt Nam tr-ớc xu thế hình thành các hiệp định
th-ơng mại tự do tại Châu á - Thái Bình D-ơng

c) Tớn dng quc t
Tớn dng quc t (IL International Loan) l hỡnh thc u t di
dng cho vay v kim li thụng qua lói sut tin vay. õy l hỡnh thc u t
ch yu vỡ nú cú nhng u im sau:
- Vn vay ch yu di dng tin t d dng chuyn thnh cỏc phng
tin u t khỏc;
- Nc tip nhn u t ton quyn s dng vn u t cho cỏc mc
ớch riờng r ca mỡnh;
- Ch TNN cú thu nhp n nh thụng qua lói sut, s tin ny khụng
ph thuc vo hiu qu hot ng ca vn u t;
- Nhiu nc cho vay vn c trc li v chớnh tr, trúi buc cỏc nc
vay vn vo vũng nh hng ca mỡnh.
Bờn cnh ú, hỡnh thc ny cng cú nhc im l hiu qu s dng

lung u t hai chiu gia cỏc quc gia.
Ngun vn u t quc t cú vai trũ quan trng n s phỏt trin kinh
t ca cỏc nc ny, c th:
- Giỳp gii quyt nhng vn khú khn v kinh t, xó hi trong nc
nh: tht nghip, lm phỏt,;
- Vic mua li cỏc cụng ty, xớ nghip cú nguy c b phỏ sn giỳp ci
thin tỡnh hỡnh thanh toỏn, to cụng n vic lm mi cho ngi lao ng;
- Tng thu ngõn sỏch di hỡnh thc cỏc loi thu ci thin tỡnh hỡnh
bi chi ngõn sỏch;
- To mụi trng cnh tranh thỳc y s phỏt trin kinh t v thng
mi.
Chớnh nhn thc c vai trũ ca u t quc t i vi s phỏt trin
kinh t nờn mc dự M ó thu hỳt trờn 30% tng s vn u t trc tip nc
ngoi trờn th gii, nhng chớnh ph M vn khụng ngng thc hin chớnh
sỏch m ca u t v ngn chn xu hng rỳt vn u t ra khi nc M.
b) i vi cỏc nc chm v ang phỏt trin
u t quc t giỳp cỏc nc ny y mnh tc phỏt trin nn kinh
t thụng qua vic to ra nhng xớ nghip mi hoc tng quy mụ trong cỏc n
v kinh t.
u t quc t gúp phn thu hỳt thờm lao ng gii quyt mt phn nn
tht nghip cỏc nc ny. Theo thng kờ ca Liờn hip quc, s ngi tht
nghip v bỏn tht nghip cỏc nc chm v ang phỏt trin chim khong
35-38% tng s lao ng cho nờn hng vn xớ nghip cú vn TNN ang gii
quyt mt phn nn tht nghip cỏc nc ny. Vit Nam, k t khi cú

Nguyễn Thị Minh Thắm

8

Anh 9-K43C-KT&KDQT

C quan qun lý TNN l t chc hoc cỏc t chc ca Chớnh ph
nc ch nh c giao nhim v qun lý cỏc hot ng u t. Trong khi
phn ln cỏc nc nh Malaixia, Hn Quc, Mexico, Thỏi Lan, Singapore,

Nguyễn Thị Minh Thắm

9

Anh 9-K43C-KT&KDQT


Điều chỉnh chính sách thu hút đầu t- của Việt Nam tr-ớc xu thế hình thành các hiệp định
th-ơng mại tự do tại Châu á - Thái Bình D-ơng

Trung Quc, Vit Namquy nh mt c quan chuyờn trỏch qun lý u t
thỡ mt s nc khỏc nh Braxin, Indonexia,li quy nh mt s c quan
phi hp qun lý u t. Chớnh sỏch mt c quan thng nht qun lý u t
cú u im l giỳp nc ch nh thng nht qun lý cỏc hot ng u t núi
chung v TNN núi riờng trờn c nc. ng thi, chớnh sỏch ny giỳp cỏc
nh u t nhanh chúng gii quyt nhng khú khn, vng mc trong quỏ
trỡnh hỡnh thnh v hot ng d ỏn u t ca h.
Quy trỡnh thm nh d ỏn u t l cỏc bc thc hin ỏnh giỏ
hiu qu kinh t - xó hi ca d ỏn TNN phờ duyt cp giy phộp u t
hoc cú cho phộp u t hay khụng. Cỏc khớa cnh thng c xem xột ỏnh
giỏ l mc tiờu ca d ỏn, th trng, nguyờn vt liu, a im, cụng ngh, ti
chớnh, mụi trng,Mi khớa cnh c bn ca d ỏn thng do mt c quan
chc nng thm nh. Thụng thng, mt d ỏn c phờ duyt phi c
thc hin qua mt s bc nht nh v nhiu c quan chc nng tham gia.
Qun lý cỏc d ỏn u t sau khi cp phộp l mt vn quan trng
trong chớnh sỏch thu hỳt u t ca cỏc nc tip nhn u t. Trong lut

s hu vn TNN quỏ ln so vi u t trong nc nht l trong cỏc lnh vc
u t nhy cm v cú trin vng thu li nhun cao nh dch v, bo him,
bu chớnh vin thụng, ti chớnh ngõn hng v cỏc lnh vc khỏc cú liờn quan
n quc phũng, an ninh. Cỏc nc phỏt trin thng khng ch mc s hu
vn u t hn ch s can thip ca nh u t vo nn kinh t - xó hi ca
nc ch nh. Mt khỏc, nu s hu ca nc ngoi quỏ cao so vi s hu
ca cỏc nh u t trong nc thỡ nc nhn u t s nhn c ớt li ớch t
TNN.
Trong chớnh sỏch s hu TNN ca nhiu nc, cỏc mc s hu
cho cỏc nh u t thng i kốm theo mt s iu kin nht nh nh chuyn
giao cụng ngh, t l sn phm xut khu, to vic lm, tng vn u t, u
t vo cỏc ngnh, vựng c khuyn khớch u t,Cỏc nc nhn u t
thng nõng cao mc gúp vn cho cỏc nh u t nu h ỏp ng c mt
trong cỏc iu kin ú. Tuy nhiờn, trong nhng nm gn õy, tng hp dn
cỏc nh u t, nhiu nc ó ni lng hoc xúa b chớnh sỏch s hu i vi
TNN theo hng t do húa u t.
m bo an ton ti sn cho cỏc nh u t nc ngoi luụn chim
v trớ quan trng hng u trong cỏc chớnh sỏch TNN ca nc ch nh. Hu
ht trong phỏp lut v TNN ca cỏc nc u quy nh s m bo khụng
quc hu húa ti sn hp phỏp ca nh u t. Chớnh sỏch ny nhm to lũng
tin cho nh u t an tõm u t.

Nguyễn Thị Minh Thắm

11

Anh 9-K43C-KT&KDQT


Điều chỉnh chính sách thu hút đầu t- của Việt Nam tr-ớc xu thế hình thành các hiệp định

Nguyễn Thị Minh Thắm

12

Anh 9-K43C-KT&KDQT