ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÙI QUỐC HƯNG

PHÁT TRIỂN Ý THỨC CHÍNH TRỊ
CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI
VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2005


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

BÙI QUỐC HƯNG

PHÁT TRIỂN Ý THỨC CHÍNH TRỊ
CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI
VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS
Mã số:
5.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. NGUYỄN VĂN TÀI

HÀ NỘI - 2005

bộ phận học sinh, sinh viên suy thoái đạo đức, quan tâm nhiều đến lợi ích kinh
tế, chạy theo lối sống đua đòi, thực dụng, mờ nhạt lý tưởng, thiếu hoài bão lập
thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và tiền đồ đất nước.
Trong điều kiện như đã nói ở trên, để góp phần vào sự thắng lợi của công
cuộc đổi mới đất nước đòi hỏi chúng ta phải đào tạo học sinh, sinh viên trở thành
những cán bộ khoa học "vừa hồng, vừa chuyên", không những giỏi về chuyên
môn nghiệp vụ mà còn vững vàng ý thức chính trị để kế tục xứng đáng sự nghiệp
cách mạng của cha anh, đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao của đất
nước đang được đặt ra. Sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam là một lực
lượng trí thức trẻ tương lai, họ sẽ góp một phần trong công cuộc công nghiệp
hóa, hiện đại hoá đất nước. Trong những năm qua Trường Đại học Hàng hải Việt
Nam đã đào tạo được nhiều sĩ quan - kỹ sư Hàng hải có chuyên môn giỏi, có


phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đáp ững yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước. Song một bộ phận sinh viên cũng bộc lộ không ít những hạn chế, yếu
kém, trong đó có sự yếu kém về ý thức chính trị. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp
đến hiệu quả đào tạo và sự phát triển nhân cách sinh viên Trường Đại học Hàng
hải Việt Nam.
Từ những vấn đề trên, việc nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực
tiễn, đề xuất các giải pháp phát triển ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại
học Hàng hải Việt Nam là vấn đề có tầm quan trọng trong sự nghiệp Giáo dục Đào tạo của nhà trường.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hiện nay vấn đề ý thức chính trị và đạo đức của sinh viên đã có nhiều tác
giả quan tâm nghiên cứu ở những góc độ khác nhau. Trong đó có một số công
trình mà đề tài chúng tôi quan tâm.
Trịnh Trí Thức (1994) “Những nhân tố khách quan tác động đến tính tích
cực xã hội chủ nghĩa của sinh viên”, luận án Phó tiến sĩ khoa học triết học. Luận
án đã tập trung làm rõ tính tích cực và những nhân tố khách quan tác động đến
tính tích cực xã hội của sinh viên trong thời kỳ đổi mới.

đức cho sinh viên, cho rằng vai trò của công tác giáo dục đạo đức như là yếu tố
quan trọng nhất trong việc hình thành và phát triển nhân cách sinh viên.
Nguyễn Văn Tài (2002) “Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ cán bộ
nước ta hiện nay”, công trình khoa học đã đi sâu nghiên cứu thực chất quá trình
phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ cán bộ, vai trò nhân tố con người của
đội ngũ cán bộ và tình hình phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ cán bộ hiện


nay. Trên cơ sở đó đưa ra một số vấn đề cơ bản nhằm phát huy tính tích cực xã
hội của đội ngũ cán bộ hiện nay.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (2003) “Báo cáo tổng kết công tác sinh viên giai
đoạn 1998 - 2000”, bản báo cáo đã đánh giá tình hình sinh viên trong những năm
gần đây, trong đó có những nhận định về vấn đề tư tưởng, đạo đức, lối sống của
sinh viên, mặt tích cực và hạn chế.
Dương Văn Duyên (2003), “Đạo đức học Mácxít với việc giáo dục đạo
đức sinh viên hiện nay ở nước ta”, công trình khoa học đã sơ lược tình hình đạo
đức sinh viên và đề xuất một vài ý kiến về việc giáo dục đạo đức cho sinh viên.
Các công trình nghiên cứu kể trên đã nghiên cứu những vấn đề lý luận,
thực tiễn trong giáo dục ý thức chính trị, đạo đức nói chung và của sinh viên nói
riêng có thể kế thừa, vận dụng. Tuy nhiên, do mục đích nghiên cứu của mỗi công
trình khác nhau nên chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên biệt về việc phát
triển ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam hiện nay.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích: Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của phát triển ý thức chính
trị sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, từ đó đề xuất một số giải pháp
cơ bản nhằm phát triển ý thức chính trị của sinh viên trong tình hình hiện nay.
- Nhiệm vụ của luận văn:
+ Phân tích một số vấn đề có tính quy luật trong phát triển ý thức chính trị
của sinh viên Trường Đại học Hàng hải Việt Nam.
+ Đánh giá thực trạng và dự báo những nhân tố tác động đến phát triển ý


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Lê Quý An (2003), Một số ý kiến bình luận về báo cáo phát triển thế giới
năm 2003, Hà Nội.

2.

Phạm Văn Ba (2003), "Sự nghiệp đổi mới và vấn đề giáo dục truyền thống
dân tộc cho thế hệ trẻ", Tạp chí Khoa học Chính trị, (2).

3.

Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương - Trung tâm Thông tin công tác tư
tưởng (2004), Tài liệu tham khảo, (9).

4.

Nguyễn Thanh Bình (2002), "Một số vấn đề nghiên cứu lý luận giáo dục
trong 10 năm qua", Tạp chí Thông tin Khoa học giáo dục, (88).

5.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (1993), Quy chế công tác học sinh, sinh viên trong
các trường đào tạo, NXB Giáo dục, Hà Nội.

6.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2/3/2003), Báo cáo tổng kết công tác sinh viên

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, NXB Sự thật, Hà Nội.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ IX, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp
hành Trung ương khóa IX, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
17. Đảng bộ Trường Đại học Hàng hải Việt Nam (1999), Nghị quyết của Đảng
bộ Nhà trường nhiệm kỳ 22.
18. Đảng bộ Trường Đại học Hàng hải Việt Nam (2001), Nghị quyết của Đảng
bộ Nhà trường quý III và quý IV năm 2004.
19. Nguyễn Khoa Điềm (2003), "Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống
chính trị và của nhiều giải pháp trong giáo dục đạo đức, lối sống cho cán bộ
đảng viên", Tạp chí Tư tưởng văn hoá. (10).
20. Chu Xuân Diên (2001), "Ý thức cộng đồng và ý thức cá nhân trong sự hình
thành tâm lý - tính cách người Việt Nam", trong Văn hóa Việt Nam, đặc
trưng và cách tiếp cận, NXB Giáo dục, Hà Nội.
21. Điều lệ Hội sinh viên Việt Nam (1999), NXB Thanh niên, Hà Nội.
22. Phạm Văn Đồng (1999), Một số vấn đề cần quan tâm về giáo dục đại học
nước ta hiện nay, NXB Giáo dục, Hà Nội.
23. Phạm Văn Đồng (1995), Văn hóa và đổi mới, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
24. Dương Văn Duyên (2003), "Đạo đức học mác xít với việc giáo dục đạo đức
sinh viên hiện nay ở nước ta" trong học thuyết Mác với việc sự nghiệp đổi
mới ở Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.


25. Nguyễn Đình Đức (1996), Những yếu tố khách quan và chủ quan tác động
đến tư tưởng chính trị của sinh viên, thực trạng và giải pháp, Luận án phó
tiến sĩ khoa học triết học, Viên nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, Hà Nội.
26. Trần Văn Giàu (1993), Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam,

39. Trần Hậu Kiêm (Chủ biên, 1997), Giáo trình đạo đức học, NXB. Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
40. V.I. Lênin (1977), Toàn tập, tập 41, NXB Tiến bộ, Matxcơva.
41. V.I. Lênin (1983), Toàn tập, tập 21, NXB. Tiến Bộ Matxcơva.
42. Dương Văn Lượng (1995), Nâng cao chất lượng chính trị quân nhân của
Quân đội nhân dân Việt Nam, Luận án Phó tiến sĩ Triết học, Hà Nội.
43. Hồ Chí Minh (1972), Bàn về công tác giáo dục, NXB. Sự thật, Hà Nội.
44. Hồ Chí Minh (1980), Giáo dục thanh niên, NXB. Thanh niên, Hà Nội.
45. Hồ Chí Minh (1984), Lời kêu gọi nhân kỷ niệm 6 tháng kiến quốc, Toàn tập,
tập 4, NXB. Sự thật, Hà Nội.
46. Hồ Chí Minh (1990), Về vấn đề giáo dục, NXB. Giáo dục, Hà Nội.
47. Hồ Chí Minh (1996), Đạo đức Cách mạng, Toàn tập, tập 9, NXB. Chính trị
quốc gia, Hà Nội.
48. Đỗ Mười (1995), Trí thức Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới đất nước,
NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
49. Đỗ Mười (1997), "Bài phát biểu tại Hội nghị khoa giáo toàn quốc ngày
13/02/1992", Tạp chí Triết học, (2).
50. Hoàng Khắc Nam (2002), "Một số vấn đề về khái niệm hội nhập quốc tế",
Tạp chí Nghiên cứu Châu Âu, (2).


51. Trần Sỹ Phán (1999), Giáo dục đạo đức đối với sự hình thành và phát triển
nhân cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, Luận án Tiến sĩ
triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội.
52. Nguyễn Văn Tài (2002), Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ cán bộ
nước ta hiện nay, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
53. Nguyễn Cảnh Toàn (1999), Luận bàn về kinh nghiệm về tự học, NXB. Giáo
dục, Hà Nội.
54. Đỗ Tư (1992), "Ý thức chính trị xã hội chủ nghĩa là nguồn sức mạnh tinh
thần của nhân dân ta", Tạp chí Quốc phòng toàn dân, (7).

67. Huỳnh Khái Vinh (2000), Phát triển văn hóa, phát triển con người, NXB.
Văn hóa Thông tin, Hà Nội.