ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI
KHOA SƢ PHẠM

NGUYỄN ANH THUẤN

XÂY DỰNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƢỞNG
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2008


LỜI CÁM ƠN
Với tất cả lòng chân thành của mình, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu
sắc của mình đến Ban giám đốc ĐHQG Hà Nội, Khoa sư phạm -ĐHQG Hà Nội,
và các Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ của Khoa Sư phạm và các trường đại học, các
vụ, viện,... đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và
nghiên cứu; Đặc biệt là sự giúp đỡ của Phó giáo sư - Tiến sĩ Lê Đức Ngọc, người
trực tiếp hướng dẫn khoa học đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn “ Xây dựng tiêu
chí đánh giá công tác quản lý của Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở tại Hải
Phòng ".
Tôi cũng trân trọng cảm ơn Sở GD - ĐT Hải Phòng; Phòng Khảo thí, Kiểm
định chất lượng và Quản lý nghiên cứu khoa học thuộc Sở GD - ĐT Hải Phòng;
Phòng GD - ĐT Hồng Bàng, Kiến Thụy, Dương Kinh thành phố Hải Phòng; Cán
bộ quản lý các trường THCS trong các quận, huyện: Hồng Bàng, Dương Kinh,
Kiến Thụy thành phố Hải Phòng, cùng gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã hỗ trợ
giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành công việc của mình.
Do trình độ và thời gian nghiên cứu còn hạn chế, chắc chắn luận văn này
không tránh khỏi thiếu sót, tác giả kính mong nhận được sự giúp đỡ, chỉ dẫn và

PGS

Phó giáo sƣ

Sở GD - ĐT

Sở Giáo dục - Đào tạo

TP

Thành phố

THCS

Trung học cơ sở

XHCN

Xã hội chủ nghĩa


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lí do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu ............................................................... 2
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
5. Giả thuyết khoa học ........................................................................................ 3
6. Phạm vi đề tài nghiên cứu ............................................................................... 3
7. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................................. 3

2.1. Vài nét về Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng........................................ 27
2.1.1. Đội ngũ Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng .............. 27
2.1.2. Đội ngũ giáo viên Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng ................... 28
2.1.3. Số lƣợng học sinh Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng ................... 28
2.1.4. Cơ sở vật chất Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng ......................... 29
2.1.5. Các tổ chức liên quan đến công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung
học cơ sở tại Hải Phòng........................................................................ 29
2.2. Thực trạng công tác đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung
học cơ sở tại Hải Phòng ............................................................................... 30
2.2.1. Đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở tại
Hải Phòng ............................................................................................. 30
2.2.2. Khảo sát hoạt động đánh giá công tác đánh giá công tác quản lý của Hiệu
trƣởng Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng ..................................... 31
2.2.2.1. Phân tích kết quả khảo sát về đánh giá Hiệu trƣởng
Trƣờng THCS. ............................................................................ 32
2.2.2.2. Nội dung đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng THCS
tại Hải Phòng .............................................................................. 33
2.2.2.3. Căn cứ để đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng
Trƣờng trung học cơ sở ............................................................................ 35
2.2.3. Nhận xét, đánh giá chung về thực trạng đánh giá công tác quản lý của
Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng ......................... 36


CHƢƠNG 3: BỘ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA HIỆU
TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI HẢI PHÒNG ..................... 38
3.1. Một số nguyên tắc đề xuất tiêu chí đánh giá ................................................ 38
3.2. Bộ tiêu chí đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở
tại Hải Phòng ............................................................................................... 38
3.3. Hƣớng dẫn sử dụng các tiêu chí đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng
Trƣờng trung học cơ sở tại Hải phòng ........................................................ 56

trƣờng trung học cơ sở ....................................................................... 32
Bảng 2.8: Kết quả khảo sát những nội dung/vấn đề đƣợc đề cập khi đánh giá công
tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở ........................ 33
Bảng 2.9: Kết quả khảo sát thứ tự Ngƣời/tổ chức có trách nhiệm đánh giá công tác
quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở ............................. 34
Bảng 2.10: Kết quả khảo sát thứ tự những công việc đƣợc thực hiện khi đánh giá
công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở................ 34
Bảng 2.11: Kết quả khảo sát Thời điểm tiến hành đánh giá công tác quản lý của
Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở ................................................. 35
Bảng 2.12: Kết quả khảo sát căn cứ dùng để đánh giá công tác quản lý của Hiệu
trƣởng Trƣờng trung học cơ sở .......................................................... 35
Bảng 3.1: Thống kê ý kiến đồng ý của giáo viên và cán bộ quản lý về các mặt công
tác quản lý của Hiệu trƣờng Trƣờng trung học cơ sở ....................... 60


Bảng 3.2: Thống kê ý kiến về bộ tiêu chí và các minh chứng (gợi ý) cho việc đánh
giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở ......... 61
Bảng 3.3: Thống kê ý kiến nhận xét chung về bộ tiêu chí đánh giá công tác quản lý
của Hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở ........................................... 64
Bảng 3.4: Thang đánh giá.................................................................................... 65
Bảng 3.5: Thống kê điểm số hiệu trƣởng đánh giá hiệu trƣởng và cán bộ chủ
chốt đánh giá hiệu trƣởng (Quận Hồng Bàng) ................................... 66
Bảng 3.6: Thống kê điểm số hiệu trƣởng đánh giá hiệu trƣởng và cán bộ chủ chốt
đánh giá hiệu trƣởng (Quận Dƣơng Kinh) ........................................ 67
Bảng 3.7: Thống kê điểm số hiệu trƣởng đánh giá hiệu trƣởng và cán bộ chủ chốt
đánh giá hiệu trƣởng (Huyện Kiến Thụy) ........................................ 67


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

quan trọng trong công tác quản lí giáo dục trung học cơ sở nói riêng và quản lý
giáo dục nói chung, giúp cho các nhà quản lý giáo dục xác định đƣợc mặt mạnh và
mặt yếu để đƣa ra các biện pháp nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục. Điều này rất
quan trọng, là vì: hiện nay chúng ta đã bỏ kỳ thi tốt nghiệp trung học cơ sở.
Thế nhƣng, trong công tác đánh giá chất lƣợng giáo dục Trƣờng trung học
cơ sở thì việc đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở là
một yêu cầu cần thiết.
Hiện nay, qui trình, nội dung đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng
Trƣờng trung học cơ sở còn nhiều hạn chế: chƣa toàn diện, chƣa thống nhất, định
tính, chƣa thật khách quan, và còn nhiều yếu tố chủ quan, chung chung.
Để qui trình, nội dung đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng
trung học cơ sở khoa học hơn, khách quan hơn giảm thiểu yếu tố chủ quan, toàn
diện hơn, bao quát toàn bộ các lĩnh vực quản lý của hiệu trƣởng, khắc phục hạn
chế, tồn tại, thúc đẩy và phát triển năng lực quản lý của Hiệu trƣởng cần phải có
một bộ tiêu chí đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ
sở từ đó hiệu trƣởng mới có thể đánh giá đƣợc những mặt mạnh mặt yếu của
mình, giúp hiệu trƣởng nhà trƣờng không ngừng nâng cao năng lực quản lý của
mình.
Chính vì lí do trên, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu: “ Xây dựng tiêu chí đánh
giá công tác quản lý của Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở tại Hải Phòng ".
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá
công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở tại Hải Phòng.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở tại Hải
Phòng.
3.2. Đối tượng nghiên cứu




7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Quan sát các chủ thể quản lý trong tiến trình đánh
giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
- Phương pháp điều tra bảng hỏi: Đƣợc sử dụng trong nghiên cứu thực trạng
và khảo nghiệm các tiêu chí đề xuất.
- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các chuyên gia về Bộ tiêu chí
đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng trung học cơ sở.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu
Sử dụng phƣơng pháp thống kê để xử lý số liệu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung
luận văn trình bày trong 3 chƣơng:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng
Trƣờng trung học.
Chƣơng 2: Thực trạng đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng
trung học cơ sở tại Hải Phòng.
Chƣơng 3: Bộ tiêu chí đánh giá công tác quản lý của Hiệu trƣởng Trƣờng
trung học cơ sở tại Hải Phòng.


Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CỦA
HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC
1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nhiều nghiên cứu gần đây cho rằng hiệu trƣởng là ngƣời đóng vai trò quan
trọng nhất trong sự thành công của một nhà trƣờng [17], [18], [23]. Nói một cách
khác, hiệu trƣởng trƣờng phổ thông đóng vai trò sống còn với chất lƣợng giáo dục
của nhà trƣờng [12], [22]. Vì vai trò hiệu trƣởng có tầm quan trọng nhƣ vậy nên
các nƣớc trên thế giới nói chung rất quan tâm đến việc là làm sao đảm bảo đƣợc

đánh giá của Thanh tra giáo dục. Cũng có nơi đánh giá theo mục tiêu, tức là đo sự
thực hiện của hiệu trƣởng vào một tập hợp các mục tiêu xác định trƣớc. Thực ra
đánh giá theo mục tiêu cũng là một loại đánh giá theo tiêu chí. Vì mục tiêu đƣợc cụ
thể hoá bằng các tiêu chí.
Tóm lại, việc đánh giá hiệu trƣởng ở một số nƣớc nhất là nƣớc Mĩ đã có từ
lâu và theo một số hƣớng chủ yếu sau:
- Đánh giá dựa vào mục tiêu của trƣờng học.
- Đánh giá dựa vào bảng liệt kê và bảng tự đánh giá của hiệu trƣởng.
- Đánh giá dựa vào việc mô tả vị trí công việc của hiệu trƣởng từ đó đƣa ra
các tiêu chí và chuẩn đánh giá.
- Đánh giá dựa vào chuẩn hiệu trƣởng hoặc chuẩn nhà lãnh đạo trƣờng học theo
những cách tiếp cận khác nhau.
- Đánh giá hiệu trƣởng chủ yếu nhấn mạnh đánh giá dựa trên sự thực hiện
công việc của hiệu trƣởng có thể dùng bảng liệt kê các công việc và kiểm tra họ
thực hiện nhƣ thế nào.
Có thể nói đánh giá công tác quản lý của hiệu trƣởng nói chung, Hiệu trƣởng
trƣờng trung học cơ sở nói riêng vẫn còn dựa trên cảm tính chƣa mang tính khách
quan. Cho đến nay chưa có tài liệu nào đề cập đến đánh giá công tác của Hiệu
trưởng Trường trung học cơ sở dựa vào chuẩn được phát triển dựa trên các
chức năng và vai trò mà một Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở phải đảm
nhiệm theo Điều lệ trường Trung học.


Ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về hiệu trƣởng, tuy nhiên việc đánh giá
công tác quản lý của hiệu trƣởng nói chung và đánh giá hiệu trƣởng trƣờng THCS
nói riêng vẫn chỉ đƣợc đánh giá nhƣ một công chức trong cơ quan hành chính sự
nghiệp. Chủ yếu vẫn là đánh giá thi đua, chƣa phải đánh giá nghề nghiệp hiệu
trƣởng. Đánh giá công tác quản lý của hiệu trƣởng trƣờng trung học cơ sở chƣa chi
tiết và bao quát hết các nội dung công tác quản lý của hiệu trƣởng và đánh giá chƣa
khoa học. Ví dụ tìm hiểu về trình độ bằng cấp, tìm hiểu việc tham gia các lớp bồi

Phiếu tự hiệu trƣởng đánh giá: gồm 76 tiêu chí trong 19 nhóm năng lực.
Phiếu đánh giá này đƣa ra quá nhiều nhóm năng lực, nhìn chung các năng lực này
đƣợc đƣa ra theo kiểu liệt kê, chƣa dựa vào cách tiếp cận khoa học nào. Nếu xét về
nội hàm còn nhiều tiêu chí trùng lặp. Phiếu đánh giá hiệu trƣởng trƣờng phổ thông
(dành cho hiệu trưởng tự đánh giá) và phiếu đánh giá hiệu trƣởng trƣờng phổ
thông (dành cho giáo viên và cán bộ trong trường) rõ ràng 2 phiếu này dành cho
hai đối tƣợng khác nhau cùng đánh giá một hiệu trƣởng trong khi hai phiếu này
không đồng nhất các lĩnh vực đƣợc đánh giá và các tiêu chí thực hiện thì rất khó
cho việc tổng hợp kết quả đánh giá cuối cùng. Ở Việt Nam chưa có một đề tài nào
nói về Xây dựng tiêu chí đánh giá công tác quản lý của Hiệu trưởng Trường
trung học cơ sở nói chung tại Hải Phòng nói riêng.
1.2. Cơ sở lý luận về quản lý
1.2.1. Khái niệm quản lý
Từ khi xã hội loài ngƣời xuất hiện, bắt đầu hình thành các nhóm ngƣời, để
thực hiện các mục tiêu mà họ không thể đạt đƣợc với tƣ cách là những cá nhân
riêng lẻ, thì quản lý xuất hiện nhƣ một yếu tố cần thiết để phối hợp những nỗ lực
cá nhân hƣớng tới những mục tiêu chung.
Xã hội ngày càng phát triển, quản lý càng có vai trò quan trọng trong việc
điều khiển các hoạt động của xã hội, qua nhiều phƣơng thức sản xuất khác nhau về
trình độ tổ chức, điều hành quản lý ngày càng cao khiến năng suất lao động ngày
càng tiến bộ trong mọi lĩnh vực của đời sống con ngƣời nói chung và trong lĩnh
vực giáo dục đào tạo nói riêng. Có thể nói rằng, quản lý là một yếu tố cấu thành sự


tồn tại và phát triển của xã hội loài ngƣời. Quản lý là thuộc tính bất biến nội tại của
mọi quá trình lao động xã hội [5].
TÀI LIỆU THAM KHẢO

I. Tiếng Việt
1. Thanh An (2007), " Chân dung hiệu trƣởng mẫu mực", Báo Giáo dục và Thời

http:///www.eed.state.ak.us
17. Good Principals Are the Key to Succeful School, Six Strategies to Prepare
More Good Principals (2001), Southern Regional Education Board, USA
18. Huber, Stephan Gerhard and…(2002), Preparing School Leaders for the 21
Century: an internatinonal comparison of development programs of 15 countries,
TayLor & Francis Publisher, Netherlands.
19. Leadership Matters. Building Leadership Cpacity (2001), Southern
Regional Education Board, USA.
20. Marke Anderson (1991), Principal. How to train, recruit, select, induct and
evaluat Leaders for America’s Schools. ERIC Clearing House on Educational
Management College of Education. Univercity of Oregon.
21. Stephen Davis and…(2005), School Leadership Study. Developing Successful
Principals. Review of Research Stanford Educatitonal Leadership Institute.
22. Steve Ferkas, Jean Johnson and And Duffett (2003), Rolling up Their
Sleeves: Superindent and Princilals talk About What’s Needed toFix Schools,
Public Agenda, USA.
23. John Franklin (2000), Evaluating the Principal. Changing Processes For
Changing Role, USA.