ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM
------------

TỐNG THỊ THANH MAI

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TẠI THỊ XÃ PHÚC YÊN TỈNH VĨNH PHÚC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU
ĐỔI MỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 60 14 05

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. TỪ ĐỨC VĂN

HÀ NỘI – 2009


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU

Error! Bookmark not defined.

1. Lý do chọn đề tài

5

2. Mục đích nghiên cứu



1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

9

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

10

1.2.1 Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý trường Tiểu học. 10
1.2.2 Biện pháp quản lý

Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Khái niệm xây dựng

Error! Bookmark not defined.

1.2.4 Khái niệm chuẩn, khái niệm chất lượng và mối quan hệ giữa chúng

Error!

Bookmark not defined.
1.3 Vai trò của giáo dục Tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân Error! Bookmark
not defined.
1.3.1. Tầm quan trọng của giáo dục Tiểu học

Error! Bookmark not defined.

1.3.2 Mục tiêu và vị trí của giáo dục Tiểu học

Tiểu kết chương 1:

Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC XÂY DỰNG TRƢỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN
QUỐC GIA TẠI THỊ XÃ PHÚC YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC Error! Bookmark not defined.
2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc Error! Bookmark
not defined.
2.1.1 Đặc điểm về địa lý và điều kiện tự nhiên

Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Khái quát tình hình KT - XH thị xã Phúc Yên

Error! Bookmark not defined.

2.2 Tình hình phát triển giáo dục và giáo dục Tiểu học của thị xã Phúc Yên - tỉnh
Vĩnh Phúc

Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Hệ thống mạng lưới và quy mô trường, lớp của giáo dục thị xã Phúc Yên

Error!

Bookmark not defined.
2.2.2 Tình hình cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học

Error! Bookmark not defined.



Error! Bookmark not defined.

2.5 Đánh giá chung về thực trạng xây dựng trƣờng Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại
thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc

Error! Bookmark not defined.

Tiểu kết chương 2:

Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TRƢỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN
QUỐC GIA TẠI THỊ XÃ PHÚC YÊN - TỈNH VĨNH PHÚC

Error! Bookmark not

defined.
3.1 Các định hƣớng và nguyên tắc đề xuất biện pháp

3

Error! Bookmark not defined.


3.1.1 Các định hướng

Error! Bookmark not defined.

3.1.2 Các nguyên tắc


Error! Bookmark not defined.

3.2.6 Thường xuyên thực hiện xã hội hóa giáo dục góp phần xây dựng trường Tiểu học đạt
chuẩn Quốc gia

Error! Bookmark not defined.

3.2.7 Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện xây dựng trường chuẩn Quốc Gia
Error! Bookmark not defined.
3.3 Mối liên hệ của các biện pháp

Error! Bookmark not defined.

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp

Error! Bookmark not

defined.
Tiểu kết chương 3:

Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Error! Bookmark not defined.

1. Kết luận

Error! Bookmark not defined.

lập, thực hiện thống nhất giang sơn, xây dựng một đất nước Việt Nam mới trong đó có
nền giáo dục toàn dân. Trong thời kỳ hiện nay, xuất phát từ quan điểm chiến lược con
người, quan điểm về giáo dục của Đảng ta đã thể hiện rõ ràng trong Nghị quyết lần thứ
2 Ban chấp hành Trung ương khoá VIII đã nêu: “Thực sự coi giáo dục đào tạo là quốc
sách hàng đầu. Nhận thức sâu sắc giáo dục và đào tạo cùng khoa học và công nghệ là
nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục là đầu
tư cho sự phát triển”. [16]
Ngày nay xã hội luôn vận động và biến đổi không ngừng, đòi hỏi giáo dục cũng
phải biến đổi theo để đáp ứng yêu cầu của xã hội. Nó đặt ra cho giáo dục những cơ hội và


thách thức không nhỏ về mặt chất lượng giáo dục toàn diện, về cơ cấu ngành nghề, về
chất lượng nguồn nhân lực.
Hệ thống giáo dục quốc dân chiếm vị trí quan trọng trong công cuộc phát triển
kinh tế - xã hội. Chính vì vậy ở các cấp học, bậc học, ngành học có trách nhiệm to lớn đối
với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trong đó giáo dục Tiểu học chiếm
vị trí quan trọng trong việc giáo dục học sinh phát triển toàn diện, điều đó được quy định
rõ trách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể trong Luật giáo dục và có ý nghĩa rất quan trọng đối với
sự vận động của toàn hệ thống giáo dục.
Về mục tiêu cụ thể ở cấp Tiểu học, Điều 27 khoản 2 Luật giáo dục 2005 nói rõ:
“Giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển
đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học
sinh tiếp tục học Trung học cơ sở”. Trong Luật giáo dục cũng nêu: “Nhà giáo giữ vai trò
quyết định trong việc đảm bảo chất lượng”. Để đáp ứng những yêu cầu đó đòi hỏi phải có
người giáo viên đạt chuẩn. Đối với giáo viên Tiểu học đó là chuẩn bao gồm: “Phẩm chất
đạo đức, tư tưởng chính trị, kiến thức và kỹ năng sư phạm”. Luật phổ cập giáo dục Tiểu
học điều 15 đã quy định “Giáo viên Tiểu học là phải được tuyển chọn, đào tạo theo tiêu
chuẩn đạo đức tác phong chuyên môn nghiệp vụ”.
Xuất phát từ yêu cầu đổi mới và tầm quan trọng của giáo dục với Quốc gia, giáo
dục Tiểu học là cấp học nền tảng, cơ bản trong việc hoàn thiện nhân cách của con người

Yên - tỉnh Vĩnh Phúc.
4. Giả thuyết nghiên cứu
Nếu tìm ra hệ thống biện pháp trên cơ sở lý luận và thực tiễn thì có thể xây dựng
có kết quả chất lượng các trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại thị xã Phúc Yên - tỉnh
Vĩnh Phúc, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Tiểu học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia.
5.2. Tìm hiểu thực trạng việc xây dựng các trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại
thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc trong những năm gần đây.


5.3. Đề xuất các biện pháp xây dựng các trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại thị xã
Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
6. Phạm vi nghiên cứu
Do điều kiện thời gian có hạn nên đề tài chỉ tập trung nghiên cứu các biện pháp
xây dựng các trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu để giải quyết được nhiệm vụ của đề tài chúng tôi sử
dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các Nghị quyết, văn bản, tài liệu, các công trình nghiên cứu về quản lý
giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý đội ngũ, quản lý chất lượng, quản lý cơ sở vật chất,
xã hội hoá… các vấn đề có liên quan đến đề tài. Kèm theo phân tích tổng hợp, hệ thống
và khái quát tư liệu thu thập.
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Quan sát công tác quản lý hoạt động của nhà trường.
- Điều tra thông qua hồ sơ, sổ sách, trao đổi và trò chuyện trực tiếp với các nhà
quản lý, giáo viên và học sinh. Điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn …
- Xin ý kiến chuyên gia.
- Khảo sát thực tế, tổng kết và rút kinh nghiệm.

Nguyên Nhung - Trường Đại học Quốc gia Hà Nội. Hay: “Biện pháp quản lý bồi dưỡng,
đào tạo giáo viên Tiểu học ở huyện Yên Dũng - tỉnh Bắc Giang nhằm đáp ứng yêu cầu
đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay”. Luận văn Thạc sĩ của Dương Văn Đức Trường Đại học Quốc gia Hà Nội.
Luận văn Thạc sĩ “Những biện pháp quản lý nhằm xây dựng trường Mầm non
thành thị Hải Phòng đạt chuẩn Quốc gia trong giai đoạn hiện nay” của Phạm Thị Loan Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong luận văn này chỉ đề cập đến xây dựng trường chuẩn
Quốc gia ở Mầm non.
Mảng cơ sở vật chất luận văn Thạc sĩ của Phạm Ngọc Đào - trường Đại học
Quốc gia Hà Nội “Quy chuẩn và quản lý cơ sở vật chất kỹ thuật. Một yếu tố đảm bảo
chất lượng giáo dục phổ thông Hải Phòng giai đoạn 2005 - 2010”


Xã hội hóa cũng là một tiêu chuẩn trong việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn
Quốc gia. Có luận văn Thạc sĩ của Thân Văn Dàn - Đại học Quốc gia Hà Nội “Giải pháp
tăng cường xã hội sự nghiệp giáo dục trên địa bàn huyện Lục Nam - tỉnh Bắc Giang trong
giai đoạn hiện nay”.
Song các luận văn trên chỉ đề cập đến một phần của các tiêu chuẩn xây dựng
trường chuẩn Quốc gia. Chưa có luận văn nào đề cập một cách tổng thể, đầy đủ về các
tiêu chuẩn để xây dựng một trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia.
Sự nghiệp giáo dục thị xã Phúc Yên nói riêng và tỉnh Vĩnh Phúc nói chung trong
những năm gần đây có bước phát triển đột phá. Song các trường Tiểu học ở thị xã Phúc
Yên đạt chuẩn chưa nhiều, chưa đạt với mục tiêu đề ra của ngành, một số trường chỉ đạt
chuẩn Quốc gia ở mức độ 1, chưa có trường nào đạt chuẩn Quốc gia ở mức độ 2.
Nhận thức được trường chuẩn Quốc gia ở Tiểu học có vai trò quan trọng nên tỉnh
Vĩnh Phúc, Sở, Phòng Giáo dục đang quyết tâm xây dựng, nâng cao chất lượng về mọi
mặt để 100% các trường Tiểu học thị xã Phúc Yên đạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 1 và
nâng dần lên mức độ 2.
Toàn thị xã chưa có đề tài nào nghiên cứu về vấn đề xây dựng trường Tiểu học
thị xã Phúc Yên đạt chuẩn Quốc gia.
Hiện tại thực trạng về CSVC, tài chính đầu tư cho GD, chất lượng GD, xã hội
hóa... của thị xã Phúc Yên chưa cao, còn hạn chế. Vì vậy để đưa giáo dục Tiểu học thị

lý là hoạt động thiết yếu nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các
mục đích của nhóm. Mục tiêu của nhà quản lý là hình thành một môi trường mà con
người có thể đạt được cái đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự thỏa mãn
cá nhân ít nhất. Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn hình thức có tổ
chức thì quản lý là một khoa học”
Theo phân tích của C.Mác: Quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội,
nó gắn chặt với sự phân công và phối hợp, nó xác định sự tương hợp giữa công việc có
thể và hình thành chức năng chung xuất hiện trong sự vận động của toàn bộ cơ chế sản
xuất khác với từng bộ phận riêng của nó. C.Mác đã lột tả quản lý là hoạt động lao động
để điều khiển lao động. Hoạt động quản lý bắt nguồn, nảy sinh và phát triển từ lao động
của con người có ý nghĩa lịch sử vĩnh hằng, với tư cách là một hoạt động điều khiển mọi
hoạt động xã hội.


Chức năng cơ bản của quản lý là liên hợp tất cả các hoạt động của tổ chức và của
những người tham gia tổ chức của quản lý với tính cách là một hiện tượng lịch sử xã hội
đồng bộ, đó là nội dung chủ yếu của các vấn đề lý luận quản lý.
Các nhà nghiên cứu trình bày khái niệm theo các cách diễn đạt khác nhau, tuy
nhiên đều có điểm chung về khái niệm quản lý như sau:
- Tác động quản lý, nghĩa là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý.
- Quan hệ quản lý giữa những người trong một hệ thống quản lý.
- Phương pháp quản lý là bộ phận năng động nhất của quản lý, mang tính quyết
định đến hiệu quả của quản lý.
- Chức năng của quản lý và nguyên tắc quản lý.
- Thông tin quản lý (thu nhập, xử lý, lưu trữ ... để ra quyết định quản lý).
Trong giáo trình khoa học quản lý đã nêu: [ 11 ]
- Quản lý là tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng
quản lý nhằm mục tiêu đề ra.
- Quản lý công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động nhằm đảm bảo sự hoàn
thành công việc qua những nỗ lực của người khác.

+ Xây dựng chuẩn thực hiện.
+ Đánh giá việc thực hiện trên cơ sở so sánh với chuẩn.
+ Điều chỉnh hoạt động khi có sự chênh lệch.
Trường hợp cần thiết có thể phải điều chỉnh mục tiêu.
* Quan niệm về quản lý của các tác giả Việt Nam:
Ở nước ta, phát huy kinh nghiệm sẵn có, tiếp thu kinh nghiệm của các nước, các
nhà khoa học Việt Nam xây dựng cho mình hệ thống lý luận có luận cứ khoa học và thực
tiễn. Chúng ta đã mạnh dạn tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm lý luận về quản lý của nhiều
nước khác nhau trong khu vực và trên thế giới để vận dụng vào Việt Nam.
P.T.S Nguyễn Thị Diệp Liên nêu: “Quản trị là một phương thức làm cho những
hoạt động hình thành với một hiệu suất cao bằng và thông qua những người khác.
Phương thức này bao gồm những chức năng hay hoạt động cơ bản mà nhà quản trị có thể
sử dụng. Đó là hoạch định, tổ chức và kiểm soát”. [42]


Quản lý là hoạt động cần thiết khi con người liên kết với nhau trong các tổ chức,
nhằm đạt được những mục tiêu chung. Với khái niệm như vậy, hoạt động quản lý là hoạt
động chỉ phát sinh khi con người kết hợp với nhau thành một tập thể.
Nguyễn Tấn Phước cho rằng: “Quản trị là tiến trình hoạch định tổ chức, bố trí
nhân sự, lãnh đạo và kiểm soát công việc và những nỗ lực của con người, đồng thời vận
dụng một cách hiệu quả mọi tài nguyên (con người, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu,
tiền bạc, bí quyết, công nghệ) để hình thành các mục tiêu đã định”.[42]
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Ban Tƣ tƣởng - Văn hóa Trung ƣơng, Ban khoa giáo Trung ƣơng, Ban Tổ chức
Trung ƣơng (2002). Hỏi đáp về các kết luận của Hội Nghị lần thứ sáu Ban chấp
hành Trung ương Đảng khóa IX - NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
2. Ban Bí thƣ chỉ thị số: 40 - CT/TƯ về việc xây dựng, nâng cao đội ngũ nhà giáo và
cán bộ QLGD.
3. Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết TW khóa VIII của Phòng GDĐT thị xã
Phúc Yên.

giáo dục”. Tạp chí phát triển GD - Hà Nội .
24. Đặng Xuân Hải (2004). Vai trò của cộng đồng xã hội trong QLGD. Đề cương bài
giảng Cao học QLGD, Hà Nội.
25. Đề án phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo thị xã Phúc Yên giai đoạn 2007 - 2010.
26. GS.TS KH Lê Du Phong. Quan hệ và tác động đổi mới QL nhà nước về kinh tế và
đổi mới GD ở nước ta trong quá trình CNH - HĐH - QLNN về GD, lý luận và thực
tiễn - NXB Chính trị Quốc gia.
27. FF.Aunapu (1994). Quản trị là gì - NXB Khoa học kỹ thuật, Hà Nội.


28. Học viện chính trị Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (2004). Giáo trình tâm lý
học lãnh đạo, quản lý - NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
29. Học viện hành chính Quốc gia (2005). Khoa học quản lý - NXB lý luận chính trị,
Hà Nội.
30. Hồ Chí Minh (2002). Vấn đề về GD - NXB Giáo Dục, Hà Nội.
31. Hồ Chí Minh (1984). Toàn tập - NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
32. Hoàng Phê (1992). Từ điển Tiếng Việt - NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.
33. Nguyễn Đức Chính (2003). Chất lượng và QL chất lượng GD&ĐT. Bài giảng lớp
Cao học QLGD.
34. Nguyễn Hữu Dũng - Nguyễn Kế Hào (1998). Đổi mới nội dung và phương pháp
giảng dạy ở Tiểu học - NXB Giáo dục, Hà Nội.
35. Nguyễn Kế Hào (1998). Chiến lược phát triển GD bậc Tiểu học từ nay đến năm
2010 - Những vấn đề chiến lược PCGD trong thời kỳ CNH - HĐH - NXB Giáo dục,
Hà Nội.
36. Nguyễn Minh Đạo (1997). Cơ sở khoa học quản lý - NXB Chính trị Quốc gia, Hà
Nội.
37. Nguyễn Minh Đƣờng (2004). Một số ý kiến về chất lượng và hiệu quả GD, kỷ hội thảo
khoa học “Đánh giá CLGD và những điều kiện nâng cao CLGD”, Hà Nội.
38. Nguyễn Ngọc Quang (1989). Những khái niệm cơ bản về lý luận QLGD, trường
CBQL.

55. Trần Hồng Quân (1995). Một số vấn đề về Giáo dục Tiểu học. Tạp chí Giáo dục
Tiểu học.
56. Từ điển Tiếng Việt (2005). Trung tâm từ điển học - NXB Đà Nẵng.
57. Từ điển Tiếng Việt (1992). Viện khoa học xã hội Việt Nam, Trung tâm từ điển ngôn
ngữ, Hà Nội.
58. Tờ trình số 111/TT - UB ngày 18/ 10/ 2004 của UBNDTX về tăng cường CSVC.
59. Vũ Cao Đàm (2005). Phương pháp luận nghiên cứu khoa học - NXB Khoa học và
kỹ thuật Hà Nội.