Bài giảng thiết bị đầu cuối viễn thông

Th.S Trần Viết Thắng, chủ biên; Ths. Võ Đình Tùng
49Chương III
NGUYÊN LÝ PHÁT-THU HÌNH
A. NGUYÊN LÝ PHÁT HÌNH:

I. PHƯƠNG PHÁP QUÉT HÌNH

Để thay thế bộ cảm biến gồm 10
8
sensor của mắt cảm nhận hình ảnh của vật thể
thì người ta sử dụng camera_thiết bị gồm một hệ thống thấu kính và các mạch điện tử
để chuyển đổi các điểm của hình ảnh theo từng dòng thành các tín hiệu điện. Ở máy
thu, để tái tạo lại hình ảnh này người ta dùng phương pháp quét, tổng quát như sau:

Một hình ảnh tổng quát sẽ được cắt ra thành n dòng, các điểm ảnh trên từng
dòng lần lượt được chuyển thành các tín hiệu điện có độ mạnh yếu tương ứng với độ
sáng và màu sắc. Khi tái tạo lại ảnh các tín hiệu điện trên từng dòng trên sẽ được đưa
vào điều khiển một súng điện tử để vẽ lại hình ảnh trên màn hình. Tùy theo độ mạnh
Xuất phát
của ảnh

Mỹ trong đó qui định số dòng quét là 525 dòng và số ảnh quét trong 1 giây ~30
ảnh.
Tuy nhiên, trong thực tế để tăng chất lượng của ảnh người ta sử dụng phương
pháp quét xen dòng: Việc quét xen dòng đảm bảo số dòng quét trong một giây không tăng nhưng số lần lặp
lại của các bán ảnh tăng gấp đôi dẫn đến đảm bảo chất lượng ảnh quét.
Xem một ảnh mẫu quét:

Hình 3.3
Dòng 2
4
Dòng 1

Dòng 3

Dòng n-1
n
Hình 3.2 Nguyên lý quét xen dòng ở máy thu
Bài giảng thiết bị đầu cuối viễn thông
- Chuẩn FCC: mỗi kênh có độ rộng 6Mhz
Sóng mang
Video

Sóng mang
Audio
8Mhz
Hình 3.5 Dải thông của tín hiệu truyền hình OIRT
6,5 Mhz
6 Mhz
0,75 Mhz
1,25 Mhz
Bài giảng thiết bị đầu cuối viễn thông

Th.S Trần Viết Thắng, chủ biên; Ths. Võ Đình Tùng
52

59.25

65.75

22

478-486

479.25

485.75

03

76-84

77.25

83.75

23

486-494

487.25

493.75

04


06

174-182

175.25

181.75

26

510-518

511.25

517.75

07

182-190

183.25

189.75

27

518-526

519.25


535.25

541.75

10

206-214

207.25

213.75

30

542-550

543.25

549.75

11

214-222

215.25

221.75

31


33

566-574

567.25

573.75

SC-2

119-127

120.25

126.75

34

574-582

575.25

581.75

SC-3

127-135

128.25


144.25

150.75

37

598-606

599.25

605.75

SC-6

151-159

152.25

158.75

38

606-614

607.25

613.75

SC-7


SC-11

231-239

232.25

238.75

41

630-638

631.25

637.75

SC-12

239-247

240.25

247.75

42

638-646

639.25


655.25

661.75

SC-15

263-271

264.25

270.75

45

662-670

663.25

669.75

SC-16

271-279

272.25

278.75

46



678-686

679.25

685.75

SC-18

287-295

288.25

294.75

48

686-694

687.25

693.75

SC-19

295-303

296.25

302.75


318.75

51

710-718

711.25

717.75

CATV MHz VIDEO SOUND BROADCAST MHz VIDEO SOUND
SC-22

319-327

320.25

326.75

52

718-726

719.25

725.75

SC-23


SC-25

343-351

344.25

350.75

55

742-750

743.25

749.75

SC-26

351-359

352.25

358.75

56

750-758

751.25


767.25

773.75

SC-29

375-383

376.25

382.75

59

774-782

775.25

781.75

SC-30

383-391

384.25

390.75

60

SC-33

407-415

408.25

414.75
SC-34

415-423

416.25


432.25

438.75
SC-37

439-447

440.25

446.75
SC-38


SC-40

463-471

464.25

470.75
SC-41

471-479

472.25

478.75
SC-44

495-503

496.25

502.75
SC-45

503-511

504.25

510.75
SC-48

527-535

528.25

534.75
SC-49

535-543

536.25


552.25

558.75
SC-52

559-567

560.25

566.75
SC-53



SC-55

583-591

584.25

590.75
SC-56

591-599

592.25

598.75
SC-59

615-623

616.25

622.75
SC-60

623-631

624.25

630.75
SC-63

647-655

648.25

654.75
SC-64

655-663

656.25


672.25

678.75
SC-67

679-687

680.25

686.75
SC-68


SC-70

703-711

704.25

710.75
SC-71

711-719

712.25

718.75
SC-74

735-743

736.25

742.75
SC-75

743-751

744.25

750.75
SC-78

767-775

768.25

774.75
SC-79

775-783

776.25


792.25

798.75
Bài giảng thiết bị đầu cuối viễn thông

Th.S Trần Viết Thắng, chủ biên; Ths. Võ Đình Tùng
54
SC-82

799-807

800.25

806.75

Sự cảm thụ của
mắt n
gười
Bước sóng
nm
UV Xanh da trời Blue Red Hồng ngọai
(Green)
Bài giảng thiết bị đầu cuối viễn thông

Th.S Trần Viết Thắng, chủ biên; Ths. Võ Đình Tùng
55
Tùy theo màu sắc của điểm ảnh mà tín hiệu ra của các cảm biến R, G, B sẽ có
độ lớn nhỏ khác nhau. Trong truyền hình đen trắng, tín hiệu truyền hình là tín hiệu
chói Y , là thành phần tổng hợp từ R, G, B theo nguyên lý pha màu và theo sự cảm thụ
màu sắc của mắt người có giá trị xác định theo công thức sau:
0,59 0,3 0,11YGRB= ++

Tín hiệu truyền hình màu sẽ gồm tín hiệu Y và hai thành phần R-Y và B-Y.
Ngày nay, tất cả các đài phát đều sử dụng tín hiệu Y, R-Y, B-Y để truyền đi thông tin
tin hình ảnh. Tại máy thu, nếu là máy thu trắng đen sẽ thu nhận 3 thành phần tín hiệu
hình sau đó lọc lấy 1 thành phần Y; nếu máy thu hình màu sẽ tái tạo lại 3 tín hiệu R,
G, B dựa trên 3 thành phần tín hiệu thu được.
Dạng sóng của tín hiệu hình tổng hợp truyền hình đen trắng:


Th.S Trần Viết Thắng, chủ biên; Ths. Võ Đình Tùng
56

Dạng sóng của tín hiệu hình tổng hợp truyền hình màu:
Dạng tín hiệu đồng bộ mành (ảnh):

Tín hiệu truyền hình đen trắng và màu được biến điệu AM biên sót trước khi
truyền đi.
III.2 Tín hiệu âm thanh trong truyền hình:
Trong kỹ thuật truyền hình, âm thanh stereo được truyền đi cùng lúc với hình
ảnh và được biến điệu FM tại tần số sóng mang lớn hơn tần số sóng mang hình
6,5Mhz (OIRT) hoặc 4,5Mhz (FCC)


CAMERA
Tổng hợp
tín hiệu Y

Mạch
Ma
Trận

Mạch
tổng
hợp

Anten phát
Left
right
Tín hiệu hình tổng hợp
R
G B
Y
R - Y
B - Y
A
B
A
’
B
’
Y + A
’
+ B
’
DAO ĐỘNG
TẠO SÓNG
MANG MÀU

BỘ CỘNG TÍN
HIỆU TỔNG HỢP
Hình 3.11
Sơ đồ thành lập tín hiệu truyền hình màu