SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2015 – 2016

Môn thi: ĐỊA LÍ
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề thi gồm: 01 trang)

ĐỀ CHÍNH THỨC

Câu I. (2,0 điểm)
1. Trên xe khách từ Hải Dương đi Hải Phòng xuất phát lúc 14 giờ trong một ngày cuối
thu, người ngồi ở vị trí nào trên xe ít bị nắng nhất ? Vì sao ?
2. Tại sao ngành nuôi trồng thủy sản trên thế giới ngày càng được chú trọng và phát
triển nhanh ?
Câu II. (1,0 điểm)
Phân tích các điều kiện tác động tạo nên tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta.
Câu III. (2,0 điểm)
1. Chứng minh địa hình nước ta có cấu trúc đa dạng.
2. Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Đông Bắc đến khí hậu của vùng.
Câu IV. (2,0 điểm)
1. Vì sao khí hậu nước ta mang nhiều đặc tính của khí hậu hải dương ?
2. Trình bày các dạng địa hình ven biển nước ta và ý nghĩa của nó đối với sự phát triển
kinh tế - xã hội.
Câu V. (3,0 điểm)
Cho bảng số liệu:
Tổng sản phẩm trong nước (theo giá so sánh 1994) phân theo thành phần kinh tế
(Đơn vị: tỉ đồng)
Năm

phần kinh tế nước ta qua các năm.
2. Qua biểu đồ đã vẽ, bảng số liệu hãy rút ra nhận xét và giải thích.
----------------------Hết---------------------(Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam tái bản chỉnh lí và bổ sung từ năm
2009)
Họ và tên thí sinh:......................................................Số báo danh:......................................


Chữ ký của giám thị 1:..................................Chữ ký của giám thị 2:...................................
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 THPT
NĂM HỌC 2015 – 2016
MÔN THI: ĐỊA LÍ

HƯỚNG DẪN CHẤM

(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Câu
I
(2,0đ)

Nội dung

Ý

Điểm

1 Trên xe khách từ Hải Dương đi Hải Phòng xuất phát lúc 14


- Sản phẩm đa dạng, sản lượng và chất lượng ổn định hơn, đáp
ứng yêu cầu của thị trường.

0,25

- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp thực phẩm và là mặt
hàng xuất khẩu có giá trị.

0,25

- Cung cấp đạm động vật bổ dưỡng cho con người, dễ tiêu hóa,
không gây béo phì, dễ hấp thụ và có lợi cho sức khỏe.

0,25

- Điều kiện phát triển nuôi trồng thủy sản nhiều thuận lợi (dẫn
chứng).

0,25

Phân tích các điều kiện tác động tạo nên tính nhiệt đới của
thiên nhiên nước ta.
- Vị trí địa lí đã quy định tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta:

0,25

Nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến, trong năm có
hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh nên có nền nhiệt độ cao.



- Nhiều dạng địa hình: Núi, bán bình nguyên và đồi trung du,
đồng bằng châu thổ sông, đồng bằng ven biển…

0,25

2 Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Đông Bắc đến khí
hậu của vùng.
- Đặc điểm địa hình:
+ Nằm ở tả ngạn sông Hồng, với 4 cánh cung lớn sông Ngâm,
Ngân Sơn, Bắc Sơn và Đông Triều.

0,25

+ 4 cánh cung chụm lại ở Tam Đảo, mở ra về phía bắc và phía
đông.

0,25

- Ảnh hưởng:

IV
(2,0đ)

+ Hướng núi trực tiếp đón gió mùa mùa đông tạo nên một mùa
đông lạnh nhất nước ta, làm hạ thấp đai cao cận nhiệt.

0,25

+ Mùa đông đến sớm và kết thúc muộn.

0,50

- Ý nghĩa:

V
(3,0đ)

+ Thuận lợi xây dựng các hải cảng để phát triển giao thông
đường biển, đánh bắt nuôi trồng thủy hải sản, du lịch biển…

0,25

+ Có ý nghĩa lớn về an ninh quốc phòng.

0,25

1 Vẽ biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng.
+ Tính tốc độ tăng trưởng từ bảng số liệu đã cho: (Đơn vị: %)

0,50


2000

Có vốn đầu tư nước ngoài

+ Biểu đồ

Năm



Nhận xét và giải
thích.
- Nhận xét:
+ Đều có xu hướng
tăng: thành phần
kinh tế Nhà nước
tăng
1,67
lần;
Ngoài Nhà nước
tăng 1,78 lần; Có
vốn đầu tư nước
ngoài tăng 2,23 lần.

0,25

+ Thành phần kinh
tế có vốn đầu tư
nước ngoài tăng
nhanh nhất, thứ hai
ngoài Nhà nước,
thứ ba Nhà nước.

0,25

- Giải thích:
+ Phát triển nền
kinh tế hàng hóa
nhiều thành phần

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2015 – 2016

Môn thi: ĐỊA LÍ
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề thi gồm: 01 trang)

ĐỀ CHÍNH THỨC 2

Câu I. (2,0 điểm)
1. So sánh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa với kiểu khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải.
2. Vì sao cây lúa gạo được phân bố chủ yếu ở khu vực châu Á gió mùa ?
Câu II. (1,0 điểm)
Vẽ sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta. Nước ta có chủ quyền tuyệt đối ở
bộ phận nào ? Tại sao ?
Câu III. (2,0 điểm)
1. Phân tích các thế mạnh và hạn chế về tự nhiên của khu vực đồi núi đối với phát
triển kinh tế - xã hội.
2. Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Tây Bắc đến khí hậu của vùng.
Câu IV. (2,0 điểm)
1. Hiện tượng cát bay lấn chiếm đồng ruộng xảy ra nhiều nhất ở vùng nào của nước
ta ? Nêu biện pháp phòng chống.
2. Chứng minh và giải thích tài nguyên sinh vật biển nước ta giàu thành phần loài và
có năng suất sinh học cao.
Câu V. (3,0 điểm)
Cho bảng số liệu:
Nhiệt độ (0 C) và lượng mưa (mm) trung bình tháng tại địa điểm A

Tháng



V

VI

XI
I

VII VIII

IX

X

XI

18

20.
1

21

22.2

20.
2

18.
1

Chữ ký của giám thị 1:........................................Chữ ký của giám thị 2:.............................


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 THPT

HẢI DƯƠNG

NĂM HỌC 2015 – 2016

HƯỚNG DẪN CHẤM

MÔN THI: ĐỊA LÍ

(Hướng dẫn chấm gồm trang)

Câu

Ý

Nội dung

I

1

So sánh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa với kiểu khí hậu cận
nhiệt Địa Trung Hải.


Vì sao cây lúa gạo được phân bố chủ yếu ở khu vực châu Á gió
mùa.
- Do đặc điểm sinh thái cây lúa gạo thích hợp với khí hậu nóng, ẩm,
chân ruộng ngập nước, đất phù sa.

0,25

- Khu vực châu Á gió mùa có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây
lúa gạo phát triển quy mô lớn (diễn giải).

0,25

- Là khu vực có lịch sử canh tác lúa nước từ lâu đời.

0,25

- Khu vực đông dân, nguồn lao động dồi dào…

0,25

Vẽ sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta. Nước ta có
chủ quyền tuyệt đối ở bộ phận nào ? Tại sao ?

(1,0đ)

- Sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta:

0,50

Yêu cầu học sinh vẽ đúng theo thứ tự gồm: vùng nội thủy, lãnh hải

+ Rừng và đất trồng: Thuận lợi để phát triển nông và lâm nghiệp

0,25

+ Nguồn thủy năng và tiềm năng du lịch lớn: Tạo điều kiện để phát
triển thủy điện và các loại hình du lịch.

0,25

- Hạn chế: Giao thông, khai thác tài nguyên, thiên tai…

0,25

Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Tây Bắc đến khí
hậu của vùng.
- Đặc điểm địa hình:
+ Địa hình cao nhất với ba dải chạy cùng hướng tây bắc – đông
nam.

0,25

+ Phía đông là dãy Hoàng Liên Sơn cao nhất, phía tây là địa hình
núi trung bình, ở giữa thấp hơn là các dãy núi, các sơn nguyên và
các cao nguyên.

0,25

- Địa hình ảnh hưởng trực tiếp đến khí hậu của vùng:

IV


0,25

Chứng minh và giải thích tài nguyên sinh vật biển nước ta giàu
thành phần loài và có năng suất sinh học cao.
- Giàu thành phần loài và năng suất sinh học cao:
+ Vùng biển có trên 2000 loài cá, hơn 100 loài tôm, vài chục loài
mực, hàng nghìn loài sinh vật phù du và sinh vật đáy khác….

0,25

+ Sinh vật biển sinh trưởng nhanh, sinh khối lớn.

0,25

- Vì:
+ Nước ta nằm trên đường di lưu và di cư của nhiều loài động thực

0,25


vật.
+ Biển nóng ấm, có nhiều cửa sông và các dòng hải lưu.
V

1

(3,0đ)

0,25


KL: Kiểu khí hậu cận nhiệt địa trung hải Nam bán cầu , mùa đông
nhiệt độ thấp và mưa nhiều, mùa hạ cao và mưa ít.

0,25


KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12
NĂM HỌC 2016 – 2017

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG

Môn thi: ĐỊA LÍ
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề thi gồm: 01 trang)

ĐỀ CHÍNH THỨC

Câu I. (2,0 điểm)
1. Làm thế nào để xác định chính xác nhất hướng đông tại Thành phố Hải Dương vào
ngày 08 tháng 10 trong điều kiện không có bản đồ và các thiết bị kỹ thuật ? Giải thích.
2. Nêu khái quát đặc điểm ngành sản xuất nông nghiệp. Tại sao năng suất, chất lượng
sản phẩm nông nghiệp kém ổn định ?
Câu II. (1,0 điểm)
Vị trí địa lí và hình dạng lãnh thổ có ảnh hưởng như thế nào đến đặc điểm khí hậu
nước ta ?
Câu III. (2,0 điểm)
1. Tại sao tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta được bảo toàn ?
2. Ở nước ta, địa hình chịu tác động mạnh mẽ của con người như thế nào ?


XII

Nhiệt độ

16,4

17,0

20,2

23,7

27,3

28,8

28,9

28,2

27,2

24,6

21,4

18,2

Lượng mưa


Chữ ký của giám thị 1:..................................Chữ ký của giám thị 2:...................................


SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
HƯỚNG DẪN CHẤM

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 THPT
NĂM HỌC 2016 – 2017
MÔN THI: ĐỊA LÍ

(Hướng dẫn chấm gồm trang)

Câu

Ý

Nội dung

Điểm

I

1

Làm thế nào để xác định chính xác nhất hướng đông tại Thành
phố Hải Dương vào ngày 08 tháng 10 trong điều kiện không có
bản đồ và các thiết bị kỹ thuật? Giải thích.



1,00

- Nêu khái quát đặc điểm ngành sản xuất nông nghiệp:
+ Đất trồng là tư liệu sản xuất không thể thay thế, đối tượng của sản
xuất là các cây trồng vật nuôi.

0,25

+ Sản xuất nông nghiệp có tính mùa vụ, phụ thuộc vào điều kiện tự
nhiên. Trong nền kinh tế hiện đại, nông nghiệp trở thành ngành sản
xuất hàng hóa.

0,25

- Tại sao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp kém ổn
định?

II
(1,0đ)

- Đối tượng của sản xuất nông nghiệp là cây trồng và vật nuôi, sinh
trưởng và phát triển theo các quy luật sinh học (phụ thuộc vào đất,
nước, khí hậu, nhiệt độ, ánh sáng…).

0,25

- Môi trường ô nhiễm, nhiều thiên tai ảnh hưởng lớn đến sản xuất
nông nghiệp (làm cho năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp
càng kém ổn định).

1

(2,0đ)

- Giáp biển, lãnh thổ hẹp ngang nên khí hậu mang nhiều đặc tính khí
hậu hải dương (điều hòa hơn, lượng mưa và độ ẩm lớn).

0,25

- Nằm trong vùng nội chí tuyến, khu vực gió mùa, giáp biển làm cho
thời tiết, khí hậu diễn biến phức tạp, nhiều thiên tai.

0,25

Tại sao tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta được bảo toàn ?

1,00

- Nước ta nằm trong vùng nhiệt đới nên thiên nhiên nước ta mang tính
chất nhiệt đới.

0,25

- Địa hình đồi núi thấp và đồng bằng chiếm phần lớn diện tích (85%).

0,25

- Hoạt động của gió mùa mùa đông không liên tục và chủ yếu ở khu
vực miền Bắc.


biệt đó ?

1,00

- Nét độc đáo khác biệt với các vùng khác cùng vĩ độ:
+ Không có cảnh quan hoang mạc và bán hoang mạc.

0,25

+ Thảm thực vật bốn mùa xanh tốt, xuất hiện cảnh quan rừng cận
nhiệt và ôn đới.

0,25

- Vì sao lại có sự khác biệt:

2

+ Chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển (biển tăng cường độ ẩm và lượng
mưa).

0,25

+ Hoạt động của gió mùa, địa hình (độ cao và hướng địa hình).

0,25

Tại sao nói Biển Đông đóng vai trò quan trọng trong chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội nước ta?


1,50

Vẽ biểu đồ kết hợp cột và đường (lượng mưa vẽ cột, nhiệt độ vẽ
đường). Tham khảo biểu đồ sau:
NHIỆT ĐỘ VÀ LƯỢNG MƯA TRUNG BÌNH THÁNG CỦA HÀ NỘI

1,50

Yêu cầu: - Vẽ đúng dạng biểu đồ, chính xác và đủ các yếu tố.
- Nếu sai hoặc thiếu một yếu tố trừ 0,25 điểm.
2

Qua biểu đồ đã vẽ, bảng số liệu hãy rút ra nhận xét về đặc điểm
khí hậu của Hà Nội và giải thích.

1,50

- Chế độ nhiệt:
+ Nhiệt độ trung bình năm: 23,50C.

0,25

+ Biên độ nhiệt: 12,50C.

0,25

+ Có 5 tháng nóng từ tháng V đến tháng IX; Có 3 tháng lạnh từ tháng
XII đến tháng II năm sau.

0,25

1. So sánh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa với kiểu khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải.
2. Phân tích ảnh hưởng của nhân tố kinh tế - xã hội đến sự phát triển và phân bố nông
nghiệp.
Câu II. (1,0 điểm)
Vẽ sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta. Nước ta có chủ quyền tuyệt đối ở
bộ phận nào ? Tại sao ?
Câu III. (2,0 điểm)
1. Phân tích các thế mạnh và hạn chế về tự nhiên của khu vực đồi núi đối với phát
triển kinh tế - xã hội.
2. Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Tây Bắc đến khí hậu của vùng.
Câu IV. (2,0 điểm)
1. Hiện tượng cát bay lấn chiếm đồng ruộng xảy ra nhiều nhất ở vùng nào của nước
ta ? Nêu biện pháp phòng chống.
2. Chứng minh và giải thích tài nguyên sinh vật biển nước ta giàu thành phần loài và
có năng suất sinh học cao.
Câu V. (3,0 điểm)
Cho bảng số liệu:
Nhiệt độ (0 C) và lượng mưa (mm) trung bình tháng tại địa điểm A

Tháng

I

II

III

IV

Nhiệt độ


IX

X

XI

18

20.
1

21

22.2

20.
2

18.
1

13.
5

10

45

30

I

1

(2,0đ)

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 THPT
NĂM HỌC 2016 – 2017
MÔN THI: ĐỊA LÍ

(Hướng dẫn chấm gồm trang)

Nội dung

Điểm

So sánh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa với kiểu khí hậu cận
nhiệt Địa Trung Hải.
- Giống nhau:
Đều có một mùa mưa, mùa khô và có nền nhiệt độ tương đối cao.

0,25

- Khác nhau:

2

II
(1,0điểm
)


0,25

- Thị trường tiêu thụ ảnh hưởng đến giá cả nông sản, điều tiết sản
xuất và hướng chuyên môn hóa.

0,25

Vẽ sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta. Nước ta có
chủ quyền tuyệt đối ở bộ phận nào ? Tại sao ?
- Sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta:
Yêu cầu học sinh vẽ đúng theo thứ tự gồm: vùng nội thủy, lãnh
hải (12 hải lí), vùng tiếp giáp lãnh hải (12 hải lí), vùng đặc quyền
kinh tế hợp với lãnh hải rộng 200 hải lí và thềm lục địa.

0,50


III

1

(2,0điểm
)

- Nước ta có chủ quyền tuyệt đối ở vùng nội thủy.

0,25

- Vì: Vùng nội thủy là vùng được xem như bộ phận lãnh thổ trên

- Đặc điểm địa hình:
+ Địa hình cao nhất với ba dải chạy cùng hướng tây bắc – đông
nam.

0,25

+ Phía đông là dãy Hoàng Liên Sơn cao nhất, phía tây là địa hình
núi trung bình, ở giữa thấp hơn là các dãy núi, các sơn nguyên và
các cao nguyên.

0,25

- Địa hình ảnh hưởng trực tiếp đến khí hậu của vùng:

IV

1

(2,0điểm
)

+ Có mùa đông ngắn, đến muộn và kết thức sớm.

0,25

+ Lạnh do độ cao địa hình.

0,25

Hiện tượng cát bay lấn chiếm đồng ruộng xảy ra nhiều nhất ở

0,25

- Vì:

V

1

(3,0điểm
)

+ Nước ta nằm trên đường di lưu và di cư của nhiều loài động
thực vật.

0,25

+ Vị trí địa lí đã quy định thiên nhiên nước ta mang tính chất
nhiệt đới ẩm gió mùa nên sinh vật nước ta giàu sức sống. nóng
ấm, nhiều cửa sông và các dòng hải lưu

0,25

Vẽ biểu đồ.
Vẽ biểu đồ kết hợp giữa cột và đường (lượng mưa vẽ cột, nhiệt
độ vẽ đường)

1,50

Yêu cầu: Vẽ đúng dạng biểu đồ, đẹp, chính xác và đủ các yếu tố
2