BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12


NHÀ VĂN: MA VĂN KHÁNG


I. TIỂU DẪN
1/ Tác giả
- Ma Văn Kháng, tên khai sinh là Đinh Trọng Đoàn, sinh năm 1936.
- Quê gốc ở phường Kim Liên, quận Đống Đa, Hà Nội.
- Là người có nhiều đóng góp tích cực cho sự vận động và phát triển
nhiều mặt của văn học nghệ thuật.
- Ông được tặng giải thưởng văn học ASEAN năm 1998 và giải thưởng
Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001.
- Là một trong số những cây bút có sức sáng tạo dồi dào trong đời sống
văn học hiện nay.
- Nét đặc sắc trong sáng tác:
+ Vốn sống phong phú, đa dạng
+ Tạo được nhiều hình tượng độc đáo, giàu cá tính.


- Tác phẩm chính
+ Tiểu thuyết: Đồng bạc trắng hoa
xòe (1979), Vùng biên ải (1983), Mùa
lá rụng trong vườn (1985), Đám cưới
không có giấy giá thú (1989), Ngược
dòng nước lũ (1999)…
+ Tập truyện ngắn: Ngày đẹp trời
(1986), Trăng soi sân nhỏ (1994),
Một chiều dông gió (1998)…


đằm thắm, sâu sắc. Và gia đình ông Bằng đối với chị cũng vậy. Từ ông
Bằng cho đến các em chồng, tất cả đều quý mến, ngạc nhiên và vui
mừng khi thấy chị xuất hiện đột ngột trong ngày cuối năm. Chị em vui
mừng tíu tít bên nhau. Cảnh người bố chồng và người con dâu cũ gặp
nhau làm cho mọi người không nén được xúc động. Rồi cảnh cúng gia
tiến nghiêm trang, thiêng liêng và sau đó là bữa cơm sum họp gia đình
đầm ấm, vui vẻ. Tất cả đã nói lên nét đẹp của tình người gắn bó với nhau
và nét đẹp của truyền thông văn hóa dân tộc trong ngày Tết Nguyên đán.


II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1/ Nhân vật chị Hoài
- Thời gian xuất hiện: chiều 30 Tết
- Ngoại hình:
+ Người phụ nữ nông thôn trạc 50.
+ Người thon gọn trong chiếc áo bông trần hạt lựu
=> Đẹp một cách giản dị, tươi tắn.
- Hành động:
+ Biết mọi việc trong nhà -> vẫn chia sẻ với gia đình.
+ Mang quà quê: gạo nếp và giò thủ do chồng chị làm.
+ Lúc gặp ông bằng: Chị Hoài gần như không chủ động,
lao về phía ông Bằng (..) thốt lên một tiếng như tiếng nấc
+ Chắp tay trước bàn thờ tổ tiên ngay sau khi ông Bằng lui gót.
+ Tíu tít hỏi han khắp lượt mọi người trong gia đình.
=> Quan tâm, săn sóc mọi người thân tình.


- Chị trở lại khi gia đình ấy đang cú những rạn vỡ trong mối quan hệ
giữa các thành viờn do những biến động của xó hội. Sự cú mặt của chị
gắn kết mọi người, đánh thức tình cảm thiêng liêng về gia tộc, khiến cho

giá trị của gia đình.


3/ Diễn biến tâm lí của ông Bằng và chị Hoài trong cảnh gặp lại
- Ông Bằng: “nghe thấy xôn xao tin chị Hoài lên”, "ông sững lại khi
nhìn thấy Hoài, mặt thoáng một chút ngơ ngẩn. Rồi mắt ông chớp liên
hồi, môi ông bật bật không thành tiếng, có cảm giác ông sắp khó oà”,
“giọng ông bỗng khê đặc, khàn rè: Hoài đấy ư, con? “.
 Nỗi vui mừng, xúc động không dấu giếm của ông khi gặp lại
người đã từng là con dâu trưởng mà ông rất mực quí mến.
- Chị Hoài: “gần như không chủ động được mình, lao về phía ông
Bằng, quên cả đôi dép, đôi chân to bản... kịp hãm lại khi còn cách
ông già hai hàng gạch hoa”. Tiếng gọi của chị nghẹn ngào trong
tiếng nấc “ông!”
 Sự có mặt của chị Hoài khiến nỗi cô đơn của ông Bằng được
giải toả như có thêm niềm tin trong cuộc đấu tranh âm thầm nhằm
giành lại những gì tốt đẹp trong truyền thống gia đình mà giờ đây,
trước bao tác động của thời cuộc, đang có nguy cơ bị băng hoại.

 Cảnh gặp gỡ vui mừng xen lẫn nỗi tiếc thương đau buồn, lo lắng


4/ Cảm xúc và suy nghĩ về truyền thống văn hóa riêng của dân
tộc ta
- Khung cảnh Tết và dòng tâm tư cùng với lời khấn của ông Bằng
trước bàn thờ nêu được ý nghĩa của việc cúng tổ tiên trong ngày tết.
- Lễ tục này mở ra những điều quan trọng về văn hóa dân tộc Việt
Nam:
+ Hướng về cội nguồn, bảo vệ các giá trị truyền thống của dân tộc.
+ Phải biết giữ gìn và phát huy bao giá trị tốt đẹp trong quá khứ.

Nhà văn chú trọng nhất ở nhân vật này điều gì?
Thông qua nhân vật này nhà văn muốn gửi gắm điều gì?

NHÓM 4


CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ
THEO DÕI BÀI THUYẾT TRÌNH
CỦA NHÓM EM