Thuyết minh chuyên đề môn học
theo định hướng phát triển năng lực .
Chuyên đề:

Tình yêu quê hương, đất nước, con người qua
ca dao, dân ca
Giáo viên: Phạm Thị Hà
Trường THCS Bạch Long


I. Lí do chọn chủ đề.
Trong chương trình Ngữ Văn lớp 7 có một mảng trong tiến trình văn
học dân tộc đó là văn học dân gian. Trong đó ca dao, dân ca là
những sáng tác quan trọng, là nền tảng của sự phát triển thơ ca.
Mỗi làn điệu dân ca đều gửi gắm những ý tình của người lao động,
qua bài ca dao các em hiểu được thế giới nội tâm của người lao
động xưa, họ là những người một nắng hai sương trên đồng ruộng
và từ đời sống lam lũ vất vả của mình họ đã viết lên những lời
hay, ý đẹp có sức sống lâu bền trong lòng người.
Với lí do trên tôi lựa chọn chủ đề này nhằm tác động tích cực đến
tư tưởng ,tình cảm của học sinh, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu
gia đình, yêu quê hương đất nước, con người, từ những tình cảm
đó hình thành trong tâm hồn các em những cở sở của tình cảm
nhân văn.


II . Xây dựng kế hoạch dạy học :
1.Thời gian thực hiện chuyên đề :
- + Tuần 3 – tiết 9 – bài 3: Những câu hát về tình cảm gia đình
+ Tuần 3 – tiết 10 – bài 3: Những câu hát về tình yêu quê hương, đất
nước con người


Năng lực chuyên biệt
-Năng lực thưởng thức văn học và
cảm thụ thẩm mĩ : học sinh biết cảm
nhận được vẻ đẹp của quê hương đất
nước gắn với địa lí, lịch sử của dân
tộc. Quý trọng tình cảm thiêng liêng,
sống có trách nhiệm với người thân,.
Cảm nhận được những cái hay, cái
đẹp đưa vào bài viết văn bản cảm thụ
văn học.
-Năng lực giao tiếp Tiếng Việt.


3.Chuẩn bị:
GV: Nghiên cứu tài liệu SGK ngữ văn 7, SGV ngữ văn 7, sách bình giảng văn
học 7+ chuẩn kiến thức kĩ năng ngữ văn THCS,tài liệu tập huấn ngữ văn
2014-2015
-Máy chiếu,đoạn video một số bài ca dao hát về quê hương đất nước.
-Một số hình ảnh về: Thành Hà Nội, núi Đức Thánh Tản, đền Sòng
HS: Soạn bài và chuẩn bị theo yêu cầu của GV

III.Các hình thức và cách thức dạy học
1.Hình thức dạy học:
Tổ chức dạy học trong lớp và ngoài lớp .
2.Cách thức dạy học.
Tổ chức hooạt động cá nhân và hoạt động nhóm
-Hoạt động 1: Hoạt động khởi động
-Hoạt động 2: Hoạt động hình thành kiến thức mới
-Hoạt động 3: Hoạt động thực hành

Chùm bài ca dao về
-Những câu hát về tình cảm gia đình
tình cảm gia đình
-Chùm bài ca dao về
-Những câu hát về
tình yêu quê hương tình yêu quê hương
đất nước, con người
đất nước con
người.

Hiểu thể lục bát
và lục bát biến
thể.

Nắm được nội
dung các bài ca
dao

Vận dụng
thấp

Vận dụng cao

Hiểu công dụng
của thể thơ
trong việc diễn
tả nội dung bài
ca dao

Biết cảm thụ vẻ

Khái
niệm ca
dao, dân
ca

5
phút

Mục tiêu

Hình thức dạy học
-PP:Đàm thoại
-HT:Hoạt động cá nhân.
-Kỹ thuật:
Đọc hợp tác,kỹ thuật đặt câu hỏi
?Qua việc đọc và tìm hiểu chú
thích sgk em hãy nêu những hiểu
biết của em về ca dao, dân ca
-Hs dựa vào sgk để tra lời
-GV trình chiếu bài ca dao và
cho nghe cả lời hát được phổ
nhạc để hs phân biệt ca dao và
dân ca.

-Tạo tâm thế,
hứng thú học tập.
-Nắm được khái
niệm ca dao, thể
thơ của ca dao:
lục bát

ca dao
số 1

-HT:Hoạt động nhóm.(theo bàn)
-Kỹ thuật:
Đọc diễn cảm, kỹ thật đặt câu hỏi
? Cho biết thể thơ của bài ca dao 1
? Đây là lời của ai nói với ai?
? Tình cảm bài ca dao 1 muốn diễn tả
là t/c gì?
?Công cha, nghĩa mẹ được diễn tả
bằng h/ả nào? Hãy phân tích ý nghĩa
của h/ả ấy?
? Cù lao chín chữ có ý nghĩa khái quát
điều gì?

Mục tiêu

-Tạo tâm thế, hứng thú
học tập.
-Nắm được nghệ thuật thể
hiên:
+Thể thơ lục bát,âm điệu
hát ru tâm tình sâu lắng
dùng h/ả so sánh, ví von
vừa quen thuộc vừa cụ thể
của ca dao
-Hs hiểu được công lao
trời biển của cha mẹ đối
với con cái và thể hiện

10 phút

Phương pháp
Kỹ thuật
Hình thức dạy học
-PP:Đàm thoại
-HT:Hoạt động cá nhân.
-Kỹ thuật: Đặt câu hỏi
?Bài cd là lời của ai nói với
ai? Nội dung bài ca dao nói
về điều gì?
Hai câu đầu định nghĩa thế
nào là anh em? Từ ngữ nào
thể hiện định nghĩa đó?
? Hai câu sau nôi dung là gì
? Nghệ thuật thể hiện có gì
độc đáo
?Bài ca dao nhắn nhủ chúng
ta điều gì?

Mục tiêu

Định hướng
phát triển năng
lực

-Tạo tâm thế, hứng thú -Năng lực giao
học tập.
tiếp.
-Nghệ thuật:

Hình thức dạy học
-PP:Đàm thoại
-HT:Hoạt động cá
nhân.
-Kỹ thuật:
Đặt câu hỏi
?Qua việc tìm hiểu
của bài học em hiểu
biết gì về ca dao
?Những biện pháp
nào được sử dụng
trong cả 2 bài ca dao
? Khái quát nội dung
những bài ca dao vừa
tìm hiểu?

Mục tiêu

-Nắm được khái
niệm
-Hs khái quát
được những nét
tiêu biểu về nội
dung và nghệ
thuật của các bài
ca dao

Định hướng
phát triển
năng lực

Hoạt động1: Hoạt động khởi động (2 phút)
- Phương pháp động não:Cho hs nghe đoạn băng ngắn một bài
dân ca về quê hương đất nước.
- Kĩ thuật đặt câu hỏi:
Bài hát em vừa nghe nội dung nói về đề tài gì?
Hs tra lời,gv bắt vào giới thiệu chủ đề


Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Các
hoạt
động

Thời
gian

5 phút
I.Tìm
hiểu
chung

Phương pháp
Kỹ thuật
Hình thức dạy học

Định hướng phát
triển năng lực

-PP:Đàm thoại
-HT:Hoạt động cá nhân.

Mức độ
nhận thức phát triển năng
lực

-PP:Dạy học nhóm.

-Thông hiểu
-Vận dụng
thấp.
-Vận dụng
cao.

-KT:Chia nhóm, hợp tác,đặt câu hỏi,
sử dụng công nghệ thông tin
-HT:Hoạt động nhóm
Chia lớp thành 4 nhóm. Nhiệm vụ cụ
thể của từng nhóm:
Nhóm 1: Tìm hiểu nét đặc sắc nghệ
thuật của bài ca dao.
Nhóm 2: Tìm hiểu nét tiêu biểu về
lịch sử, địa lí của các địa danh có trong
bài ca dao.
Nhóm 3: Cảm nhận vẻ đẹp của quê
hương, đất nước qua bài ca dao.
Nhóm 4: Tập diễn xướng bài ca dao.

-Năng lực tự học.
-Năng lực giải
quyết vấn đề
-Năng lực sáng

Câu 2: Với cách diễn đạt độc đáo ấy,
hai câu thơ đã gợi tả khung cảnh
thiên nhiên như thế nào?
Câu 3: Em hiểu thế nào về hình ảnh: “
chẽn lúa đòng đòng” và “ ngọn nắng
hồng ban mai”?
Câu 4: Từ hình ảnh so sánh và những
từ ngữ gợi cảm, em cảm nhận gì về
hình ảnh cô gái đứng trước cánh
đồng quê hương?

Định hướng
phát triển năng
lực
-Năng lực tự học.
-Năng lực giải
quyết vấn đề.
-Năng lực sáng
tạo.
- Năng lực cảm
thụ thẩm mĩ.


Các
hoạt
động
III.Tổng kết.
1.Nghệ thuật.
2.Nội dung


thuật của hai
bài ca.


Hoạt động 3: Thực hành (6 phút).
- Phương pháp: vấn đáp.
- Kỹ thuật: đặt câu hỏi.
-Hình thức hoạt động: cá nhân.
Bài tập: Viết một đoạn văn ngắn(khoảng từ 5 đến 7 dòng)nêu cảm
nhận của em về vẻ đẹp của quê hương,đất nước,con người Việt
Nam qua 2 bài ca dao vừa học.
-Phát triển năng lực sáng tạo,thưởng thức cảm thụ văn học.


Hoạt động 4: Ứng dụng (3 phút)
- Phương pháp:vấn đáp
- Kĩ thuật :đặt câu hỏi
- Hình thức: hoạt động cá nhân
Bài tập: Đọc một số bài ca dao có nội dung về tình yêu quê
hương, đất nước, con người Việt Nam.
-Phát triển công nghệ thông tin.


Hoạt động 5: Bổ sung (2 phút).
Bằng những rung cảm, trí tưởng tượng được khơi gợi từ bài ca dao số
4, em hãy tái hiện lại bức tranh đồng quê. Trên nền bức tranh ấy là hình
ảnh cô thôn nữ - linh hồn của bức tranh.


*Kiểm tra,đánh giá

Qúy thầy cô!