DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Chữ viết tắt
Thành phố Hải Phòng
TPHP
Giáo dục pháp luật
GDPL
Hồ Chí Minh
HCM
Trong sạch vững mạnh
TSVM
Ủy ban nhân dân
UBND
Hội đồng nhân dân
HĐND
MỤC LỤC
2.1
AN DƯƠNG, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG HIỆN NAY
Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng công
54
tác giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức cấp xã ở huyện
2.2
An Dương, thành phố Hải Phòng hiện nay
Những giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục pháp
54
luật cho cán bộ, công chức cấp xã ở huyện An Dương, thành
phố Hải Phòng hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
62
90
92
96
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục pháp luật có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình xây
chức vụ, quyền hạn, coi thường pháp luật, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và
ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, làm
giảm uy tín của Đảng, gây bất bình trong xã hội và làm giảm lòng tin của nhân
dân đối với cán bộ, công chức.
Hiện nay, trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và
những biến đổi, phát triển của tình hình kinh tế- xã hội ở trong nước, bên cạnh
những yếu tố thuận lợi, tích cực vẫn còn không ít những khó khăn, thách thức
tiêu cực đang hàng ngày, hàng giờ tác động, cản trở đến quá trình xây dựng,
phát triển và giữ vững kỷ cương phép nước; nhất là tình trạng một bộ phận
không nhỏ cán bộ, công chức suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối
sống, vi phạm pháp luật. Việc xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức vững
mạnh đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước đòi
hỏi chất lượng GDPL ở địa phương cơ sở (xã, phường) cần được thường
xuyên tăng cường với chất lượng ngày càng cao hơn.
Nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, giữ vững quốc phòng – an
ninh của TPHP nói chung và huyện An Dương nói riêng trong giai đoạn cách
mạng mới đòi hỏi phải phát huy hơn nữa tính tiền phong, gương mẫu của đội
ngũ cán bộ, công chức trong chấp hành, duy trì và thực thi pháp luật. Vì vậy,
đề tài “Chất lượng công tác giáo dục pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công
chức cấp xã ở huyện An Dương, thành phố Hải Phòng hiện nay” là vấn đề cơ
bản có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Những năm qua, đã có nhiều công trình nghiên cứu về GDPL, nâng cao
chất lượng GDPL cho các đối tượng khác nhau trong xã hội, dưới nhiều góc
độ khác nhau. Tiêu biểu là các công trình: “Đổi mới GDPL trong hệ thống
các trường Chính trị ở nước ta hiện nay”, Đề tài khoa học cấp Bộ, Khoa Nhà
4
nước pháp luật, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, năm 1999; “Cơ sở
Luận án “Ý thức pháp luật với việc xây dựng nền dân chủ xã hội chủ
nghĩa ở Việt Nam hiện nay” của Thạc sĩ Mai Thị Minh Ngọc, 1995; Luận án
“Nâng cao ý thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ hành chính nhà nước ở nước
ta hiện nay” của Tiến sĩ Luật học Lê Đình Kiên, 1996; “Những đặc điểm của
quá trình hình thành ý thức pháp luật ở Việt Nam hiện nay” của Đào Duy
Tấn, năm 2000; Luận án “Logic khách quan của quá trình hình thành và phát
triển ý thức pháp luật ở Việt Nam” của Tiến sĩ Triết học Nguyễn Thị Thúy
Vân, 2000; Luận án “Những đặc điểm quá trình quá trình hình thành ý thức
pháp luật của Việt Nam hiện nay” của Tiến sĩ Triết học Đào Duy Tấn, Học viện
chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2001; Luận văn “Đối mới giáo dục pháp
luật hệ đào tạo trung học chính trị ở nước ta hiện nay” của Thạc sĩ Nguyễn
Ngọc Hoàng, 2000; Luận văn “Xây dựng môi trường văn hoá pháp luật của
đơn vị học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội ở Học viện Chính trị
quân sự hiện nay” của Thạc sĩ Khoa học chính trị Dương Thế Bằng, Học viện
Chính trị quân sự, 2006; Luận văn “Nâng cao chất lượng GDPL trong đào
tạo sĩ quan hậu cần hiện nay” của Thạc sĩ Luật học Lê Hồng Sơn, 2006; Luận
văn “GDPL cho cán bộ công chức cấp xã tại thành phố Hồ Chí Minh” của
Thạc sĩ luật học Nguyễn Thị Bưởi, trường đại học Luật thành phố Hồ Chí
Minh, 2008; Luận văn “Nâng cao chất lượng GDPL cho hạ sĩ quan, binh sĩ ở
đơn vị cơ sở thuộc Binh đoàn Hương Giang hiện nay” của Thạc sĩ Khoa học
chính trị Nguyễn Đức Rinh, Học viện Chính trị, 2010; Luận văn “Công tác
phổ biến, giáo dục pháp luật của Vụ Pháp chế - Ủy ban dân tộc” của Thạc sỹ
Thiều Thu Hương, 2010; Luận văn “Giáo dục pháp luật trong quân đội nhân
dân Việt Nam-một số vấn đề lý luận và thực tiễn” của Thạc sỹ Vũ Bích Ngọc,
2011; Luận văn “Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng của Đảng Bộ huyện
Mường Áng, tỉnh Điện Biên – thực trạng và giải pháp” của Thạc sỹ An Thị
Mai, 2012; Luận văn “Biện pháp quản lý công tác giáo dục pháp luật cho sinh
viên đại học trong giai đoạn hiện nay” của Thạc sỹ Huỳnh Bọng, 2012; Luận
văn “Đổi mới công tác giáo dục pháp luật cho cán bộ, đảng viên ở các quận
6
Minh” của Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, 2013; Đề án: “Tăng
7
cường phổ biến GDPL cho cán bộ, nhân dân khu vực biên giới, hải đảo giai
đoạn 2013-2016” của Bộ Quốc phòng“, tháng 6-2014; Đề án: “Giáo dục ý
thức chấp hành pháp luật cho học viên đào tạo sĩ quan”, của Hoàng Đình
Huấn, Phạm Quang Long, tháng 5 năm 2014; “Thực hiện pháp luật về giáo
dục trong các trường đại học ở Việt Nam” của Tiến sỹ Vũ Thị Hồng Vân,
trường đại học Công nghiệp Hà Nội, 2014; Đề án “Nghiên cứu đề xuất tăng
cường hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến GDPL trong lĩnh vực thông
tin và truyền thông” của Bộ Thông tin và Truyền thông, 2014; “Một số giải
pháp nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật”, đăng trên trang thông tin Phổ
biến giáo dục pháp luật của Bộ Tư pháp, 2014, v.v.. Các bài viết này đã đánh
giá thực trạng chất lượng GDPL cho nhân dân và thanh, thiếu niên Việt Nam;
đồng thời, đưa ra những giải pháp nâng cao chất lượng GDPL như đưa các
mô hình GDPL vào nhà trường qua các bài học lý thuyết và thực hành, dựa
trên nền tảng ý thức hệ truyền thống của người Việt Nam để khéo léo, linh
hoạt trong việc đưa giáo dục ý thức pháp luật gần gũi hơn với đời sống xã hội.
Tuy nhiên, các bài viết này cũng chỉ dừng lại ở các chuyên đề riêng biệt,
mang tính bàn luận một số vấn đề cơ bản của công tác giáo dục pháp luật nói
chung, chưa nghiên cứu chuyên sâu để đưa ra những luận cứ mới góp phần
hoàn thiện công tác giáo dục pháp luật đối với các đối tượng giáo dục mà các đề
tài đã xác định.
Những công trình khoa học đã công bố, dưới góc độ tiếp cận khác nhau
đã đề cập tới nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác GDCT, huấn
luyện chính trị ở đơn vị cơ sở... nhưng chưa có công trình nào đi sâu nghiên
cứu trực tiếp, hệ thống về “Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho vận
động viên thành tích cao ở các trung tâm thể dục thể thao quân đội”.
Nhìn tổng thể, các công trình nói trên đã nêu ra nhiều vấn đề rất cơ bản
cán bộ, công chức cấp xã ở huyện An Dương, TPHP. Các tài liệu, số liệu sử
dụng trong đề tài tập trung chủ yếu từ 2010 đến nay.
9
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài
* Cơ sở lý luận: Dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng
HCM, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề pháp
luật và giáo dục nâng cao ý thức pháp luật; các chỉ thị, nghị quyết của Thành
uỷ, UBND TPHP về công tác GDPL cho đội ngũ cán bộ, công chức.
* Cơ sở thực tiễn: Là thực trạng công tác GDPL cho đội ngũ cán bộ,
công chức cấp xã ở huyện An Dương, TPHP; các văn bản báo cáo, tổng kết
của huyện uỷ, UBND huyện An Dương, TPHP.
* Phương pháp nghiên cứu: Trên cơ sở phương pháp luận duy vật
biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng HCM, đề tài sử dụng tổng hợp
các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành và liên ngành, trong đó
chú trọng các phương pháp lôgic - lịch sử, phân tích và tổng hợp, hệ thống,
cấu trúc; thống kê, so sánh; nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, điều tra,
khảo sát thực tế và phương pháp chuyên gia.
6. Ý nghĩa của đề tài
Kết quả nghiên cứu của đề tài cung cấp thêm cơ sở khoa học giúp
Thành uỷ, UBND TPHP, Huyện uỷ, UBND huyện An Dương xác định các
chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác GDPL
cho đội ngũ cán bộ, công chức, góp phần ngăn chặn đẩy lùi tình trạng vi phạm
kỷ luật, pháp luật của cán bộ, công chức.
Luận văn có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho các cấp ủy đảng,
chính quyền và các đoàn thể chính trị xã hội mà trực tiếp là Thành uỷ, UBND
TPHP và các đảng bộ quận, huyện trên địa bàn TPHP vận dụng trong việc giáo
dục nâng cao ý thức pháp luật cho đội ngũ cán bộ, công chức.
thương mại, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Định hướng quy hoạch của
huyện là đẩy nhanh tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công
nghiệp hóa – hiện đại hóa, tạo điều kiện thu hút các dự án vào đầu tư, thúc
đẩy kinh tế xã hội phát triển. Tăng cường công nghiệp hóa nông nghiệp nông
thôn. Tăng hiệu quả kinh tế trên diện tích đất, tăng tỷ trọng chăn nuôi và kinh
tế trang trại để phát triển một cách bền vững.
Phát triển mạnh công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề dịch vụ,
nghề truyền thống, hộ kinh doanh, hợp tác xã, hình thành khu công nghiệp
của huyện. Tạo các sản phẩm có khả năng xuất khẩu; gắn phát triển kinh tế
12
với phát triển văn hóa xã hội.. Phát triển kinh tế nhanh, nâng cao chất lượng
tăng trưởng và đảm bảo bền vững. Phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế của
huyện để chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhất là trong lĩnh vực hoạt động dịch
vụ, xây dựng. Tăng cường chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo
hướng sản xuất hàng hóa…, bên cạnh duy trì kinh tế nhà nước, huyện đã hình
thành rất nhiều công ty tư doanh, các đơn vị này đã tạo ra một khối lượng sản
phẩm đáng kể góp phần thu ngân sách và giải quyết việc làm cho hàng trăm
lao động mỗi năm. Sự phát triển về kinh tế đã tạo điều kiện nâng cao đời sống
vật chất và tinh thần của nhân dân, trình độ dân trí và sinh hoạt tinh thần ngày
một cao và phong phú. Bộ mặt xã hội, con người An Dương đều đổi mới.
Tiềm lực quốc phòng - an ninh ngày càng được củng cố và tăng cường.
* Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã:
Luật cán bộ, công chức được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13 tháng 11 năm 2008, định
nghĩa:
Cán bộ: Là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ
chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam,
Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc
* Nhiệm vụ của cán bộ cấp xã:
Một là, quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức cho nhân dân trong xã thực
hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết, Chỉ
thị, Kế hoạch, Chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh
của tỉnh ủy, HĐND, UBND TPHP và huyện ủy, HĐND, UBND huyện An
Dương. Tích cực tham gia xây dựng, bảo vệ và phát triển đường lối, chính
sách của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên. Kiểm tra đôn
đốc việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, Nghị quyết,
Chỉ thị của cấp trên.
Hai là, nghiên cứu, quán triệt, cụ thể hóa nghị quyết, chỉ thị của cấp
trên, nắm chắc tình hình của xã, đề xuất chủ trương, biện pháp để Đảng ủy,
HĐND, UBND xã xác định Nghị quyết, Kế hoạch, Chương trình phát triển
kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn xã. Phổ biến, quán triệt, chỉ
14
đạo, hướng dẫn, tổ chức cho nhân dân trong xã thực hiện thắng lợi các Nghị
quyết, Kế hoạch, Chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an
ninh trên địa bàn xã. Động viên cổ vũ, kiểm tra đôn đốc, tổ chức sơ, tổng kết
thực hiện nhiệm vụ của xã.
Ba là, tuyên truyền, thuyết phục, vận động nhân dân thường xuyên theo
dõi, nắm bắt, giải quyết kịp thời tình hình tư tưởng trong các tầng lớp nhân
dân. Xây dựng củng cố niềm tin của nhân dân trong xã vào sự nghiệp đổi
mới, sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.
Bốn là, đại diện cho lợi ích và chăm lo bảo đảm đời sống vật chất, tinh
thần của nhân dân. Phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong phát triển kinh
tế - xã hội, xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở.
Chỉ đạo, tổ chức thực hiện các chính sách xã hội của Đảng và Nhà nước. Chỉ
đạo tổ chức giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, phòng chống, ngăn chặn
các tiêu cực và tệ nạn xã hội.
nhiệm vụ tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn
của UBND cấp xã trong lĩnh vực quốc phòng, quân sự trên địa bàn theo quy
định của pháp luật; trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của pháp
luật về dân quân tự vệ, quốc phòng toàn dân, nghĩa vụ quân sự và các văn bản
có liên quan của cơ quan có thẩm quyền.
Trong lĩnh vực Văn phòng - thống kê: Công chức cấp xã có nhiệm vụ
tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND
cấp xã trong các lĩnh vực: văn phòng, thống kê, tổ chức, nhân sự, thi đua,
khen thưởng, kỷ luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên trên địa bàn
theo quy định của pháp luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ sau: xây dựng
và theo dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác, lịch làm việc định
kỳ và đột xuất của HĐND, Thường trực HĐND, UBND, Chủ tịch UBND cấp
xã; giúp Thường trực HĐND và UBND cấp xã tổ chức các kỳ họp; chuẩn bị
các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của HĐND, UBND cấp
xã; tổ chức lịch tiếp dân, tiếp khách của UBND cấp xã; thực hiện công tác văn
thư, lưu trữ, cơ chế một cửa và một cửa liên thông tại UBND cấp xã; nhận
đơn thư khiếu nại, tố cáo và chuyển đến Thường trực HĐND, UBND xem
16
xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp, theo dõi và báo cáo việc thực hiện
quy chế làm việc của UBND cấp xã và thực hiện dân chủ ở cơ sở theo quy
định của pháp luật; chủ trì, phối hợp với công chức khác xây dựng và theo dõi
việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổng hợp, thống kê, báo
cáo tình hình phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch và các hoạt động
kinh tế - xã hội trên địa bàn cấp xã; dự thảo các văn bản theo yêu cầu của
HĐND, Thường trực HĐND, UBND, Chủ tịch UBND cấp xã. Thực hiện các
nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch
UBND cấp xã giao.
Trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên, môi trường, xây dựng, đô thị, giao
chính, ngân sách theo đúng quy định của pháp luật; thực hiện công tác kế toán
ngân sách (kế toán thu, chi ngân sách cấp xã, kế toán các quỹ công chuyên
dung và các hoạt động tài chính khác…) theo quy định của pháp luật; chủ trì,
phối hợp với công chức khác quản lý tài sản công, kiểm tra, quyết toán các dự
án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền quản lý của UBND cấp xã theo quy
định của pháp luật. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
chuyên ngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao.
Trong lĩnh vực Tư pháp và hộ tịch: Công chức cấp xã có nhiệm vụ
tham mưu, giúp UBND xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của UBND
cấp xã trong lĩnh vực tư pháp và hộ tịch trên địa bàn theo quy định của pháp
luật. Trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ: phổ biến, GDPL; quản lý tủ sách pháp
luật, tổ chức phục vụ nhân dân nghiên cứu pháp luật và tổ chức lấy ý kiến
nhân trên địa bàn cấp xã trong việc tham gia xây dựng pháp luật…
* Đặc điểm của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã:
Một là, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã rất đa dạng, phong phú về ngành
nghề, chủ yếu là người địa phương, trình độ kiến thức, năng lực hạn chế.
Đội ngũ cán bộ, công chức trong huyện hình thành từ nhiều nguồn,
nhiều thời kỳ, rất đa dạng, phong phú về ngành nghề, về lĩnh vực công tác.
Phần lớn đội ngũ cán bộ, công chức chưa được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức
về nhà nước pháp luật. Số lượng đông nhưng trình độ năng lực còn hạn chế, vì
vậy xảy ra tình trạng vừa thừa, vừa thiếu, không đồng bộ. Hiện đang tồn tại sự
18
bất hợp lý trong phân bố đội ngũ cán bộ, công chức. Cán bộ, công chức có
trình độ, có năng lực, cán bộ khoa học kỹ thuật tập trung chủ yếu ở huyện và
các xã phát triển, ở các ngành, các cơ quan đơn vị có thu nhập cao. Đội ngũ cán
bộ, công chức ở cơ sở vừa thiếu, vừa yếu…Với họ, thường thiếu hụt kiến thức,
hiểu biết về pháp luật, thiếu những kinh nghiệm thực tiễn trong tổ chức, chỉ
đạo, xử lý các “tình huống” pháp luật, thiếu những kỹ năng cần thiết về tuyên
trong việc nắm kiến thức pháp luật để đưa vào thực hiện chức trách nhiệm vụ
cũng như tuyên truyền, phổ biến GDPL cho nhân dân.
Ba là, đời sống vật chất tinh thần của đội ngũ cán bộ, công chức còn
nhiều khó khăn, thiếu thốn.
Đời sống vật chất và tinh thần của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
mặc dù được nâng lên so với trước đây, nhưng nhìn chung vẫn còn nhiều khó
khăn, thiếu thốn. Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã vừa là người đại diện cho
Đảng và Nhà nước thực hiện quản lý điều hành và thực thi công vụ trong hệ
thống chính trị cơ sở, vừa là người trực tiếp tham gia lao động, sản xuất, buôn
bán,…để có thêm thu nhập ở gia đình (có khi là lao động chính trong hộ gia
đình) cho nên ít nhiều ảnh hưởng đến tính “chuyên nghiệp” của đội ngũ này.
Mặt khác, địa phương cơ sở ở huyện An Dương còn nhiều khó khăn, cơ cấu
kinh tế nông nghiệp toàn diện mới tăng cường chuyển dịch theo hướng sản
xuất hàng hóa nên chế độ, chính sách đãi ngộ còn thiếu và nhiều bất cập, chưa
tương xứng, chưa thể sống nổi bằng thu nhập từ lương.
* Vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã:
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là người trực tiếp quán triệt, triển
khai, tổ chức thực hiện thắng lợi chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.
Mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà
nước muốn đi vào đời sống xã hội đều phải triển khai xuống cơ sở cho quần
chúng, nhân dân thông hiểu và thực hiện. Để làm được điều đó, cần phải có
một lực lượng ở cơ sở có khả năng nắm rõ chủ trương, đường lối, chính sách
của Đảng, Nhà nước, có nhiệm vụ “cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước với quần
chúng nhân dân. Lực lượng cơ sở đó không ai khác mà chính là đội ngũ cán
bộ, công chức cấp xã. Họ là người gần dân nhất, thường xuyên trực tiếp tiếp
20
xúc với nhân dân, họ là “tai mắt” của Đảng và Chính quyền.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là những người người đại diện cho
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là lực lượng nòng cốt trong xây
dựng, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở,
xã, phường, thị trấn.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là những trụ cột, là trung tâm đoàn
kết, tổ chức, sắp xếp, tập hợp lực lượng, là linh hồn của các tổ chức trong hệ
thống tổ chức bộ máy ở xã. Có vai trò quyết định đến năng lực và hiệu quả
quản lý của chính quyền và hoạt động của các đoàn thể quần chúng của địa
phương. Các tổ chức này có hoàn thành nhiệm vụ hay không, trước hết tùy
thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Đội ngũ cán bộ, công chức
cấp xã “tốt” sẽ là nhân tố quan trọng thúc đẩy tổ chức hoạt động có hiệu quả.
Ngược lại, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã “kém” sẽ kìm hãm hoạt động
của tổ chức đó. Đồng thời làm ảnh hưởng chung đến cả hệ thống chính trị.
Đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã là nguồn bổ sung cho cán bộ cấp
quận, huyện.
Họ là những người được rèn luyện trong môi trường thực tiễn ở cơ sở, có
kiến thức thực tế và bề dày kinh nghiệm, năng động, nhanh nhạy trong xử lý công
việc, gần gũi với nhân dân. Thực tế cho thấy, đa số cán bộ, công chức đã từng trải
qua chức danh cán bộ lãnh đạo ở cơ sở, khi bổ nhiệm, bầu cử giữ chức lãnh đạo ở
cấp huyện, cấp tỉnh thì thường thể hiện được bản lĩnh, sự nhạy bén, sáng tạo trong
giải quyết công việc và có chiều hướng phát triển tốt. Trong khi đó, một số cán bộ,
công chức đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo mà chưa kinh qua cấp cơ sở thường chậm
thích nghi và gặp nhiều khó khăn khi thực hiện nhiệm vụ.
Vì vậy, để có được “Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân” ở
nước ta hiện nay, điều quan trọng hàng đầu là phải xây dựng được một đội
ngũ cán bộ, công chức vừa có đức vừa có tài. Với tư cách là người lãnh đạo,
người quản lý nhà nước và quản lý xã hội, thái độ và hành vi xử sự đúng pháp
luật hay không của cán bộ, công chức là ví dụ sinh động, là tấm gương phản
chiếu tính pháp chế trong tổ chức và hoạt động của cả hệ thống chính trị nói
22
23
dục khác ở chỗ: GDPL có mục đích riêng của minh, đó là hoạt động nhằm
hình thành tri thức, tình cảm và thói quen xử sự phù hợp với quy định của
pháp luật; GDPL có nội dung riêng, đó là sự tác động định hướng với nội
dung cơ bản là chuyển tải tri thức của nhân loại nói chung, của một Nhà nước
nói riêng về hai hiện tượng nhà nước và pháp luật; GDPL so với các dạng
giáo dục khác, đó là quá trình tác động liên tục, thường xuyên, lâu dài chứ
không phải là sự tác động một lần của chủ thể lên đối tượng giáo dục.
Từ điển CTĐ, CTCT trong quân đội nhân dân Việt Nam chỉ rõ:
“GDPL, hoạt động của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn
thể nhân dân tuyên truyền, phổ biến các tri thức pháp luật, các bộ luật, các
văn bản pháp luật của Nhà nước, xây dựng ý thức pháp luật, bồi dưỡng tình
cảm, thói quen, hành vi chấp hành pháp luật cho nhân dân và cán bộ, chiến sỹ,
nhằm làm cho mỗi người nắm vững và biết phát huy quyền làm chủ của mình
trong chấp hành pháp luật, giám sát hoạt động của Quốc hội, Chính phủ, hệ
thống chính quyền các cấp…".
GDPL cho cán bộ, công chức cấp xã ở huyện An Dương, TPHP là hoạt
động có mục đích, có kế hoạch của cả chủ thể và đối tượng, thông qua các nội
dung, hình thức, biện pháp của công tác tư tưởng - văn hoá để trang bị, nâng
cao kiến thức, hiểu biết về pháp luật của Nhà nước cho đội ngũ cán bộ, công
chức; làm cho những kiến thức, hiểu biết ấy trở thành nhận thức, tư tưởng,
tình cảm, niềm tin vững chắc và ý chí quyết tâm phấn đấu rèn luyện, tự giác
chấp hành triệt để những yêu cầu của pháp luật, góp phần phát triển phẩm
chất, năng lực, phong cách làm việc của cán bộ, công chức và phòng ngừa
ngăn chặn hành vi vi phạm kỷ luật, pháp luật trong đội ngũ cán bộ, công chức
của huyện An Dương - TPHP.
Từ cách tiếp cận trên đây có thể quan niệm: Công tác GDPL cho đội ngũ
cán bộ, công chức cấp xã ở huyện An Dương là hoạt động có mục đích, có kế
luật, các văn bản dưới luật, các quy định của địa phương liên quan trực tiếp đến
việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ của mỗi cán bộ, công chức. Trọng tâm là
các quy định của pháp luật về dân sự, hình sự, hành chính, hôn nhân và gia
đình, bình đẳng giới, đất đai, xây dựng, bảo vệ môi trường, lao động, giáo dục,
y tế, quốc phòng, an ninh, giao thông, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân,
25