Tr­êng THCS An Bµi
Phßng gi¸o dôc Quúnh Phô – Th¸i
B×nh
Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý?
? Mối quan hệ giữa nghĩa tường minh và hàm ý
Chị Dậu vừa nói vừa mếu :
- Thôi u không ăn, để phần cho con.
Con chỉ được ăn ở nhà bữa này thôi. U
không muốn ăn tranh của con.Con cứ ăn
thật no, không phải nhường nhịn cho u.
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ,
nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống
cuống :
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?
Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu
ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói giãy nảy , giống như
sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ
và oà lên khóc:
- U bán con thật đấy ư ? Con van u, con
lạy u, con còn bé bỏng , u đừng đem bán
con đi, tội nghiệp. U để cho con ở nhà
chơi với em con.
Con chỉ được ăn ở nhà bữa này thôi
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
( Tắt đèn Ngô Tất Tố)
Bài tập:
a, Xác định nghĩa tường minh
trong lời nói của chị Dậu?

- Thôi u không ăn, để phần cho con.
Con chỉ được ăn ở nhà bữa này thôi. U
không muốn ăn tranh của con.Con cứ
ăn thật no, không phải nhường nhịn
cho u.
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của
mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng
luống cuống :
- Vậy thì bữa sau con ăn ở
đâu? Điểm thêm
một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng
cách xót xa: - Con sẽ ăn
ở nhà cụ Nghị thôn Đoài. Cái
Tí nghe nói giãy nảy , giống như sét
đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ
và oà lên khóc: -
U bán con thật đấy ư ? Con van u, con
lạy u, con còn bé bỏng, u đừng đem bán
con đi, tội nghiệp. U để cho con ở nhà
chơi với em con.
- Mẹ phải bán con cho cụ Nghị thôn Đoài.
Hàm ý:
- Mẹ phải bán con
- U bán con thật đấy ư ?
giãy nảy
oà lên khóc
Tiết 128: Nghĩa tường minh và hàm ý
( Tiếp theo)
Tiết 128: Nghĩa tường minh và hàm ý
( Tiếp theo)

( Lặng lẽ Sa Pa Nguyễn Thành Long)
Tiết 128: Nghĩa tường minh và hàm ý
( Tiếp theo)
I. Tìm hiểu bài:
II. Bài học:
* Điều kiện sử dụng hàm ý :
- Người nói ( người viết) có ý thức đưa
hàm ý vào câu nói.
-Người nghe (người đọc) có năng lực
giải đoán hàm ý.
Chú ý:
- Cần điều chỉnh hàm ý cho phù hợp
năng lực giải đoán hàm ý của người đọc
( người nghe)
Nó nhìn dáo dác một lúc rồi kêu lên:
-
Cơm sôi rồi, chắt nước giùm cái! Nó
cũng lại nói trổng .
Tôi lên tiếng mở đường cho nó:
- Cháu phải gọi Ba chắt nước giùm
con , phải nói như vậy.
Nó như không để ý đến câu nói của
tôi, nó lại kêu lên:
-
Cơm sôi rồi, nhão bây giờ !
Anh Sáu vẫn ngồi im [...].
Bài tập 2:
Hàm ý: Chắt giùm nước để cơm
khỏi nhão.
- Sử dụng và giải đoán hàm ý trong câu

- Người nói ( người viết) có ý thức đưa
hàm ý vào câu nói.
-Người nghe (người đọc) có năng lực
giải đoán hàm ý.
Chú ý:
- Cần điều chỉnh hàm ý cho phù hợp
năng lực giải đoán hàm ý của người đọc
( người nghe)
- Cần phải diễn đạt hàm ý một cách tế
nhị và sâu sắc.
Bài tập 4:
- Tìm những câu có hàm ý mời mọc
hoặc từ chối trong các đoạn đối thoại
giữa em bé với những người ở trên
mây và sóng (trong bài Mây và
sóng ).
- Hãy viết thêm mỗi đoạn một câu
có chứa hàm ý mời mọc rõ hơn
- Sử dụng và giải đoán hàm ý trong câu
cần phải căn cứ vào hoàn cảnh giao tiếp.
III. Luyện tập: