Tấm cám
(SGK Ngữ văn 10 - nâng cao , tập 1)
Hà Thị Vinh Tâm, GVTHPT Anh Sơn II, Nghệ An
Tiết 1 :
A. Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh

1. Hiểu đợc mâu thuẫn giữa thiện và ác, ớc mơ ở hiền gặp lành thể hiện tinh
thần lạc quan và tinh thần nhân đạo của nhân dân.
2. Thấy đợc nghệ thuật sử dụng yếu tố kỳ ảo, lời kể chuyện hấp dẫn tạo nên
nét đặc sắc của nghệ thuật truyện Tấm cám nói riêng và cổ tích thần kỳ nói
chung.
B. Ph ơng tiện thực hiện :

- Giáo viên: SGK, SGV , máy chiếu, bảng phụ, phấn màu.
- Học sinh: tìm hiểu, chuẩn bị trớc bài học theo sự hớng dẫn của giáo viên.
C. Cách thức tiến hành
Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các ph ơng pháp đọc sáng tạo, gợi
tìm, nêu vấn đề với hình thức trao đổi, thảo luận (giao cho học sinh tìm những tài
liệu có liên quan đến bài học, đọc trớc phần tri thức đọc - hiểu trong SGK tr.83).
D. Tiến hành dạy học :

1. Kiểm tra bài cũ : Thế nào là truyện cổ tích?

2.Giới thiệu bài mới :
Truyện cổ tích là thể loại tự sự bằng văn xuôi, th ờng kể về số phận của các
kiểu nhân vật : ng ời mồ côi, ngời em, ngời lao động giỏi qua đó thể hiện quan
niệm đạo đức, lý tởng, mơ ớc của nhân dân về hạnh phúc và công lý xã hội . Để
thấy đợc điều đó, chúng ta hãy cùng đi vào tìm hiểu truyện Tấm cám- một trong
những truyện đặc sắc của kho tàng cổ tích Việt Nam.
3. Bài mới:

truyện để trả lời.
- Học sinh mở
SGK, tr.76
- Học sinh dựa vào
SGK.
- Học sinh dựa vào
bài Văn bản văn
học để trả lời:
Chủ đề là vấn đề
cơ bản xuyên suốt
trong văn bản văn
học.
- Học sinh dựa vào
SGK và bài soạn ở
nhà để trả lời .
I. Tìm hiểu chung .
1.Tiểu dẫn
* Ba nội dung chính:
- Phân loại truyện cổ tích : có 3 loại:
+ Truyện cổ tích về loại vật.
+ Truyện cổ tích thần kỳ.
+ Truyện cổ tích sinh hoạt.
- Đặc điểm của truyện cổ tích thần kỳ
:
+ Nội dung: Phản ánh ớc mơ, nguyện
vọng, lý tởng xã hội của nhân dân
thông qua chiến thắng tất yếu của cái
đẹp, cái thiện.
+ Nghệ thuật: sử dụng yếu tố kỳ ảo
trong cốt truyện , làm cho truyện hấp

- Ngay từ đầu truyện, thân
phận của Tấm đã đợc miêu tả
nh thế nào ? Gợi cho em suy
nghĩ gì về Tấm ?

-Mâu thuẫn trong gia đình giữa
Tấm và mẹ con Cám đợc phản
ánh nh thế nào ? Hãy phân tích.
(Dùng bảng phụ, hoặc máy
chiếu để minh họa).
-Trong phạm vi gia đình, mâu
thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám
là mâu thuẫn trên bình diện
gì ?
GV diễn giảng : Mẹ con Cám
không chỉ ức hiếp, bóc lột về
vật chất ( bắt làm lụng vất vả,
bị tớc đoạt yếm đỏ ) mà còn
bóc lột Tấm về tinh thần
(không cho đi xem hội).
- Suy rộng ra, phản ánh mâu
thuẫn xung đột gì của xã hội ?
Xung đột ấy trong truyện cổ
tích thờng đợc giải quyết theo
hớng nào ?
* GV diễn giảng : và nh vậy,
nhân vật Tấm dù trải qua nhiều
khó khăn vất vả nhng cuối cùng
sẽ giành đợc hạnh phúc.
- Vậy, con đờng dẫn đến hạnh

+ Làm lụng vất vả

Là một ngời con gái bất hạnh , hiền
lành, chăm chỉ.
Mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám :
Tấm
Mẹ con Cám
- Làm lụng vất vả
- Chăm chỉ, chịu khó
(chi tiết bắt tép).
- Chân thật, cả tin (bị Cám lừa, nghe lời
dì ghẻ )
- Cam chịu, phụ thuộc (bắt nhặt thóc gạo)
-Bị khinh bỉ, hắt hủi (chi tiết thử giày)
- Cám đợc nuông chiều rong chơi .
- Cám lời biếng,láu cá
-Mu mẹo (mụ dì ghẻ lừa Tấm đi chăn
Trâu đồng xa)
-Đày đoạ, bóc lột.
- Coi thờng Tấm.

Trong phạm vi gia đình, mâu thuẫn
giữa Tấm và mẹ con Cám là mâu thuẫn,
xung đột trên bình diện đạo đức (có sự
phân biệt trong gia đình).- Suy rộng ra, là mâu thuẫn : thiện - ác,
tốt xấu trong xã hội . Mâu thuẫn đó
trong truyện cổ tích sẽ đ ợc giải quyết

3. Bài mới: