TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
KHOA SƯ PHẠM
BỘ MÔN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
NGHIÊN CỨU VÀ DẠY HỌC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG

Hà Nội, 2014

1


ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
TÊN MÔN HỌC: NGHIÊN CỨU VÀ DẠY HỌC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
1. Thông tin về đơn vị đào tạo
- Trường: Đại học Giáo dục - ĐHQGHN
- Khoa: Sư phạm
- Bộ môn: Khoa học xã hội
2. Thông tin về môn học
- Tên môn học: Nghiên cứu và dạy học Lịch sử địa phương
- Mã môn học: TMT 4603
- Môn học bắt buộc / tự chọn: Tự chọn
- Số lượng tín chỉ: 03
- (Các) môn học tiên quyết: Chương trình và phương pháp dạy học Lịch
sử
3. Mục tiêu và chuẩn năng lực (góp phần vào chuẩn đầu ra) cần hình
thành
3.1. Mục tiêu chung:
Môn học nhằm giúp sinh viên biết các cách phân loại các nguồn tài liệu
lịch sử địa phương, xây dựng bộ hồ sơ tư liệu dạy học lịch sử địa phương để
biên soạn và giảng dạy. Có thể thực hành biên soạn lịch sử địa phương để

- Nhận thức được vai trò của công tác nghiên cứu, giảng dạy lịch sử địa
phương trong việc giáo dục tư tưởng, tình cảm, rèn luyện phương pháp học
tập, tập dượt nghiên cứu khoa học.
- Thấy rõ trách nhiệm không ngừng học tập, nghiên cứu để nâng cao
trình độ chuyên môn và cải tiến phương pháp giảng dạy.
- Yêu nghề và luôn có ý thức giáo dục học sinh yêu thích môn học Lịch
sử.
4. Nội dung môn học
4.1 Tóm tắt
3


Nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa phương là một môn học bắt buộc
trong chương trình đào tạo cử nhân Sư phạm Lịch sử.
Mục tiêu của môn học nhằm hình thành kiến thức, kỹ năng và thái độ
nghề nghiệp cho sinh viên Sư phạm Lịch sử. Nội dung môn học bao gồm:
khái luận về lịch sử địa phương nhằm cung cấp cho người học những hiểu
biết cơ bản về nội hàm của khái niệm lịch sử địa phương, về đối tượng, nhiệm
vụ, vị trí tầm quan trọng của lịch sử địa phương trong nhà trường THPT. Trên
cơ sở nhận thức đó nội dung tiếp theo là phương pháp nghiên cứu và biên
soạn lịch sử địa phương; tổ chức dạy học lịch sử địa phương ở trường THPT.
Nội dung kiến thức nhằm trang bị cho người học những phương pháp cần
thiết trong nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử địa phương ở trường
THPT. Phần cuối cùng cung cấp những kiến thức cơ bản để người học tiến
hành thực hành xây dựng hồ sơ tư liệu dạy học lịch sử địa phương.
- Trên cơ sở những kiến thức được cập nhật thường xuyên, môn học
giúp sinh viên tiếp cận với những phương pháp biên soạn và giảng dạy lịch sử
địa phương một cách khoa học có tính thực tiễn cao phù hợp với xu thế phát
triển của giáo dục hiện nay.
- Đặc biệt để rèn luyện những kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, môn

khái niệm LSĐP.

3

tín chí

PHƯƠNG
1.1. Khái niệm lịch sử địa phương

2. Xác định đối 1.2. Đối tượng, chức năng, nhiệm vụ
tượng nghiên cứu, nghiên cứu của lịch sử địa phương
chức năng, nhiệm

1.1.1. Đối tượng nghiên cứu của

vụ, cơ sở phương lịch sử địa phương
pháp luận, phương

1.1.2. Chức năng, nhiệm vụ

pháp nghiên cứu 1.3 Vị trí công tác nghiên cứu và giảng
của LSĐP.

dạy lịch sử địa phương ở trường phổ

3. Trình bày được thông
được 4 quan hệ cơ
bản của LS ĐP đối
với lịch sử dân tộc,
địa phương khác,


CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ

5

giờ

15


bước

tiến

hành

BIÊN SOẠN LỊCH SỬ ĐỊA

nghiên cứu Lịch sử
địa phương.

PHƯƠNG
2.1. Tổ chức nghiên cứu lịch sử địa

6. Liệt kê được các
nguồn tài liệu lịch

phương
2.1.1. Xác định đối tượng và mục

các nguồn tài liệu.
2.2.1.Vị trí của tài liệu và công
8. Giải thích rõ việc sưu tầm tài liệu trong nghiên cứu,
cách phân loại các biên soạn lịch sử địa phương
nguồn tài liệu lịch
2.2.2. Mối quan hệ giữa sự kiện
sử địa phương để và sự kiện lịch sử
tiến hành nghiên
cứu và biên soạn
9. Đánh giá được

2.2.3. Các nguồn tài liệu lịch sử
địa phương
2.2.4. Phương pháp sưu tầm tài

mối quan hệ giữa liệu lịch sử địa phương
nguồn tài liệu lịch 2.3. Biên soạn lịch sử địa phương
sử đại phương và

2.3.1. Các bước chuẩn bị để biên

lịch sử dân tộc.

soạn lịch sử đại phương

10. Thực hành biên

2.3.2. Cấu trúc, nội dung biên soạn

soạn lịch sử địa


ở trường THPT

trường THPT.

3.2. Mối quan hệ giữa lịch sử địa

12. Liệt kê được phương và lịch sử dân tộc
các hình thức bài 3.3. Biên soạn bài giảng lịch sử địa
giảng lịch sử địa phương ở trường THPT
phương.

3.3.1 Lịch sử địa phương trong

13. Nêu được qui phân phối chương trình môn Lịch sử ở
trình cần thiết để trường THPT
tiến hành biên soạn

3.3.2. Một số công việc cần làm

một bài giảng lịch để biên soạn một bài giảng lịch sử địa
sử địa phương.
14.

Thực

phương

hành


12


liệu dạy học

4.1. Một số yêu cầu về việc xây dựng

17. Phân loại hồ sơ hồ sơ tư liệu dạy học lịch sử địa
tư liệu dạy học lịch phương.
sử địa phương

4.2. Phân loại hồ sơ tư liệu dạy học lịch

18. Đưa ra được sử địa phương
các yêu cầu cơ bản 4.5. Thực hành
khi xây dựng bộ hô
sơ tư liệu dạy học
Lịch

sử

địa

phương.
19. Thực hành xây
dựng bộ hô sơ tư
liệu dạy học lịch sử
địa phương
5. Phương pháp, hình thức dạy học
5.1 Phân bổ thời lượng: theo hình thức dạy học


Mục đích, hình thức

dung kiểm tra
KT - ĐG
giá Lý thuyết, kĩ năng và Mục đích: đánh giá ý

Đánh

thường xuyên

thái độ

Trọng số
10%

thức học tập, sự chuyên
cần
Hình

thức:

câu

hỏi,

phiếu tự đánh giá, thảo
Bài tập nhóm

Lý thuyết, Kỹ năng

việc dạy học
Bài thi hết môn

Hình thức: Bài thi viết
Mục đích: Đánh giá kết

Tổng hợp

60%

quả học tập cuối môn
học, lấy thông tin phản
hồi về việc học tập để
cải tiến chương trình, đề
cương môn học.
Hình thức: hoàn thành
bộ hồ sơ tư liệu dạy học
lịch sử địa phương

+ Tiêu chí đánh giá các loại bài tập, KT - ĐG.
- Đánh giá thường xuyên: sự chuyên cần (5 điểm), tham gia thảo luận,
ý kiến trên lớp (5 điểm).
- Bài tập nhóm: Phân công nhiệm vụ và có kế hoạch hoạt động nhóm rõ
ràng (2 điểm). Tiến trình hoạt động nhóm thể hiện được sự tham gia của tất cả
các thành viên trong nhóm (2 điểm). Đánh giá sản phẩm nhóm: trình bày của
nhóm, báo cáo kết quả nghiên cứu nhóm (có nội dung biên soạn kèm theo) (6
điểm).
- Bài kiểm tra giữa kỳ: làm bài thi viết
- Bài thi hết môn
Nội dung: Xây dựng hồ sơ tư liệu dạy học lịch sử địa phương