NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Hưng Yên, ngày…tháng … năm 2013
Giáo viên hướng dẫn

I


NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
.......................................................................................................................................................

DANH MỤC HÌNH ẢNH.................................................................................VII
LỜI NÓI ĐẦU..................................................................................................VIII
ĐẶT VẤN ĐỀ.....................................................................................................IX
1. Lý do chọn đề tài và lịch sử nghiên cứu...........................................................................IX
2. Mục tiêu của đề tài ...........................................................................................................IX
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu..................................................................................IX
4. Giả thiết khoa học.............................................................................................................IX
5. Nhiệm vụ nghiên cứu.........................................................................................................X
6. Các phương pháp nghiên cứu.............................................................................................X
7. Giới hạn đề tài....................................................................................................................X

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN HỆ THỐNG ĐIỆN THÂN XE...............................1
1.1. Giới thiệu tổng quan về hệ thống điện thân xe................................................................1
1.1.1.Hệ thống thông tin và chẩn đoán: ............................................................................1
1.1.2. Hệ thống chiếu sáng:................................................................................................1
1.1.3. Hệ thống gạt nước rửa kính:....................................................................................1
1.1.4. Hệ thống khóa cửa, chống trộm:..............................................................................1
1.1.5. Hệ thống nâng hạ kính:............................................................................................1
1.1.6. Hệ thống điều khiển gương chiếu hậu:....................................................................1
1.1.7. Hệ thống điều hòa không khí:..................................................................................2
1.1.8. Hệ thống túi khí, dây đai:.........................................................................................2
1.1.9. Hệ thống mạng CAN:..............................................................................................2
1.2. Các bộ phận cơ bản của hệ thống điện thân xe................................................................2
1.2.1. Bối dây......................................................................................................................2
1.2.2. Dây điện ...................................................................................................................2
1.2.3. Các chi tiết nối..........................................................................................................3
1.2.4. Các chi tiết bảo vệ ....................................................................................................4
1.2.5. Công tắc và rơle........................................................................................................6
1.2.6. Công tắc vận hành trực tiếp bằng tay có...................................................................7
1.2.7. Công tắc vận hành bằng cách thay đổi nhiệt độ hay cường độ dòng điện................7

2.9.3. Hệ thống đèn liếc tĩnh.............................................................................................32
2.9.4. Hệ thống đèn liếc động (Hệ thống đèn chiếu sáng góc cua động)..........................36

CHƯƠNG 3: QUY TRÌNH, KIỂM TRA, CHẨN ĐOÁN VÀ BẢO DƯỠNG
HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TRÊN XE TOYOTA YARIS 2007......................41
3.1 Chẩn đoán.......................................................................................................................41
3.1.1. Công tắc đèn pha.....................................................................................................41
3.1.2 Hệ thống đèn hậu.....................................................................................................41
3.1.3. Hệ thống đèn sương mù..........................................................................................42
3.1.4. Hệ thống đèn lùi......................................................................................................42
3.1.5. Hệ thống đèn phanh................................................................................................42
3.1.6. Hệ thống đèn xi nhan..............................................................................................42
3.1.7. Đèn cảnh báo nguy hiểm.........................................................................................43
3.1.8. Hệ thống đèn xem bản đồ.......................................................................................44
3.1.9. Hệ thống đèn trần....................................................................................................44
3.1.10. Hệ thống chiếu sáng trong xe................................................................................44
3.2. Quy trình kiểm tra..........................................................................................................44
3.2.1. Kiểm tra hệ thống đèn đầu......................................................................................44
3.2.2. Kiểm tra đèn trong xe và đèn tín hiệu.....................................................................45
3.2.3. Kiểm tra hệ thống đèn phía sau...............................................................................46
3.2.4. Kiểm tra cụm công tắc đèn.....................................................................................46
3.2.5 Kiểm tra hộp đầu bảng táp lô...................................................................................46
3.3. Bảo dưỡng, điều chỉnh...................................................................................................47
3.3.1 Bảo dưỡng, điều chỉnh đèn pha................................................................................47
3.3.2 Bảo dưỡng và điều chỉnh đèn sương mù..................................................................51

CHƯƠNG 4: QUY TRÌNH THÁO LẮP............................................................55
4.1. Tháo cụm đèn pha..........................................................................................................55
4.2. Tháo cụm đèn xi nhan bên.............................................................................................56
4.3. Tháo cụm đèn sương mù................................................................................................56

không ngừng nghiên cứu hệ thống điện thân xe trên ô tô. Và cho tới ngày nay hệ thống
điện thân xe đã đạt được nhiều kết quả đem lại sự thoải mái và an tâm cho người sử
dụng.
Đồng nghĩa với sự phát triển đó đòi hỏi những người thợ, người kỹ sư ô tô cần
được trang bị kiến thức chuyên môn và trình độ tay nghề để theo kịp sự phát triển của
công nghệ ô tô hiện nay.
Từ những vấn đề trên em đã lựa chọn đề tài tốt nghiệp: “Nghiên cứu về kết
cấu, đặc tính kỹ thuật hệ thống chiếu sáng trên xe Toyota Yaris 2007” Với nội
dung cơ bản sau:
Chương 1: Tổng quan hệ thống điện thân xe
Chương 2: Hệ thống chiếu sáng trên xe Toyota yaris
Chương 3: Kiểm tra,chẩn đoán, bảo dưỡng và khắc phục hư hỏng thường gặp
Chương 4: Quy trình tháo lắp
Nhận thấy đây là một đề tài nghiên cứu rất thực tế và có ích cho công việc sau
này. Vì thế em đã cố gắng tìm hiểu nghiên cứu và từng bước hoàn thành đề tài. Trong
quá trình thực hiện mặc dù gặp không ít những khó khăn nhưng được sự hướng dẫn,
chỉ bảo tận tình của thầy Phạm Văn Kiêm cùng các thầy cô trong khoa và các bạn học
em đã từng bước hoàn thiện được đề tài của mình.
Do thời gian có hạn, kiến thức bản thân còn hạn chế. Nên cho dù đã rất cố gắng
hoàn thiện đề tài nhưng không thể tránh khỏi những hạn chế, sai sót. Em rất mong
nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các quý thầy cô và các bạn để đề tài của
em hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hưng yên, Ngày ……. tháng …. năm 2013
Sinh viên thực hiện

Trần Xuân Tráng

VIII


Khách thể nghiên cứu:Hệ thống điện thân xe ô tô.

4. Giả thiết khoa học
Tình hình thực trạng về sự phát triển của khoa học kỹ thuật tiên tiến và công
nghiệp ôtô là một trong những ngành được áp dụng khoa học kỹ thuật mới tiên tiến là
sớm nhất. Nhưng trong thực tế nhà trường còn chưa đưa kịp những đổi mới phát triển
của khoa học kỹ thuật vào trong giảng dạy.
IX


Việc tìm hiểu nghiên cứu và giới thiệu hệ thống điện thân xe hiện đại còn là
một vấn đề cần nghiên cứu kỹ và đây cũng là hướng đi của đề tài.

5. Nhiệm vụ nghiên cứu
Phân tích cơ sở lý luận của đề tài.
Tổng quan về hệ thống điện thân xe
Trình bày tổng quan, và phân tích các mạch đèn chiếu sáng của hệ thống chiếu
sáng, giới thiệu đèn pha tự động (đèn pha thông minh)
Xây dựng cách kiểm tra một số hư hỏng thường gặp của hệ thống chiếu sáng.

6. Các phương pháp nghiên cứu
a. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Nghiên cứu thực tiễn nhằm tìm hiểu những đổi mới ngoài thực tế xem những đổi mới
đó có dặc điểm điển hình gì
b. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin khoa học trên cơ sở nghiên cứu các văn
bản, tài liệu đã có sẵn bằng các thao tác tư duy logic để rút ra kết luận khoa học cần
thiết.
c. Phương pháp thống kê mô tả
Phương pháp tổng hợp kết quả nghiên cứu thực tiễn và nghiên cứu tài liệu để đưa ra

+ Công tắc và rơle điều khiển
+ Các ECU điều khiển
+ Các cảm biến
1.1.4. Hệ thống khóa cửa, chống trộm:
+ Các môtơ điều khiển khóa cửa
+ Các bộ phận phát, nhận tín hiệu điều khiển cửa
+ Các công tắc rơle điều khiển
+ Các ECU điều khiển
+ Các cảm biến
1.1.5. Hệ thống nâng hạ kính:
+ Các môtơ cửa sổ điện
+ Các công tắc cửa sổ điện
+ Các IC diều khiển và cảm biến tốc độ
1.1.6. Hệ thống điều khiển gương chiếu hậu:
+ Cụm gương và các môtơ
1


+ Các công tắc điều khiển và ECU
1.1.7. Hệ thống điều hòa không khí:
+ Các cảm biến
+ ECU điều khiển
+ Các công tắc điều khiển
+ Các bộ phận chấp hành
1.1.8. Hệ thống túi khí, dây đai:
+ Bộ túi khí
+ Bộ dây đai
+ Các cảm biến
+ Bộ kiểm soát CPU
1.1.9. Hệ thống mạng CAN:


Dây cáp được thiết kế để bảo vệ nó khỏi những nhiễu điện bên ngoài. Nó sử dụng
làm cáp ăng ten radio, cáp mạng CAN…

Hình 1.1: Sơ đồ dây điện trên xe
1.2.3. Các chi tiết nối
Để hỗ trợ việc nối các chi tiết, dây điện được tập trung tại một số phần trên xe
ôtô.
a. Hộp nối là một chi tiết mà ở đó các giắc nối của mạch điện được nhóm lại với nhau.
Thông thường nó bao gồm bảng mạch in liên kết các cầu chì, rơle với các bối dây
b. Các giắc nối (3) , giắc nối dây (4) và bulông nối mát (5)

3


Hình 1 2: Các chi tiết nối
- Giắc nối được sử dụng giữa dây điện với dây điện hoặc giữa dây điện với bộ
phận điện để tạo ra các kết nối. Có 2 loại giắc kết nối là kết nối dây điện với dây điện
và dây điện với bộ phận điện. Các giắc nối được chia thành giắc đực và giắc cái tùy
theo hình dạng các cực của chúng. Giắc kết nối có nhiều màu khác nhau.
- Giắc nối dây có chức năng là nối các cực của cùng một nhóm.
- Bulông nối mát được sử dụng nối mát dây điện hoặc các bộ phận điện với thân
xe, không giống như bulông thông thường bề mặt của bulông nối mát được sơn chống
ô xy hóa màu xanh lá cây.
1.2.4. Các chi tiết bảo vệ
Các chi tiết bảo vệ, bảo vệ mạch khỏi dòng điện lớn quá mức cho phép chạy
trong dây dẫn hay các bộ phận điện, điện tử khi bị ngắn mạch.

4


Nhóm công tắc và rơle được chia như trong hình 1.8

Hình 1.6: Các loại công tắc và rơ le
1.2.6. Công tắc vận hành trực tiếp bằng tay có
- Công tắc xoay : khóa điện (a. hình 1.6)
- Công tắc ấn : công tắc cảnh báo nguy hiểm (b. hình 1.6)
- Công tắc bập bênh : công tắc khóa cửa (c. hình 1.6)
- Công tắc cần : công tắc tổ hợp (d. hình 1.6)
1.2.7. Công tắc vận hành bằng cách thay đổi nhiệt độ hay cường độ dòng điện
- Công tắc phát hiện nhiệt độ (e. hình 1.6)
- Công tắc phát hiện dòng điện (f. hình 1.6)
1.2.8. Công tắc vận hành bằng sự thay đổi mức dầu
1.2.9. Rơle
- Rơle điện từ (rơle 4 chân) (g. hình 1.6)
- Rơle bản lề (rơle 5 chân) (h. hình 1.6)

7


CHƯƠNG 2: KẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ THỐNG
CHIẾU SÁNG TRÊN XE TOYOTA YARIS 2007
2.1. Giới thiệu chung về xe Toyota Yaris 2007.
Bảng 2.1: Bảng thông số kỹ thuật xe Toyota Yaris 2007:

Kiểu xe

Toyota yaris

Hộp số


Số cửa

5 cửa

Nội thất

Ngoại thất

- Hệ thống điều hòa nhiệt độ làm lạnh
nhanh.
- Hệ thống âm thanh MP/AM/FM-CD
player với 4 loa.
- Cổng kết nối AUX.
- Tay lái gật gù bọc da cao cấp tích
hợp nút điều chỉnh âm thanh.
- Bảng đồng hồ thiết kế lớn với thông
số hiển thị rõ ràng.
- Ngăn đựng vật dụng.
- Ghế ngồi dạng rời chỉnh chều cao
tựa đầu.
- Cửa sổ điều chỉnh điện.
-

Lưới tản nhiệt.
Đèn sương mù.
Cụm đèn Halogen phía trước.
Cụm đèn LED phía sau.
Gương chiếu hậu tích hợp đèn báo
rẽ.
- Ăngten trên nóc sau xe.

- Mâm đúc hợp kim.

Phanh trước

- Đĩa thông gió.
- Hệ thống cống bó cứng phanh ABS.
- Hệ thống hỗ trợ lực phanh khẩn cấp
BAS.

Phanh sau

- Tang trống.

2.2. Tổng quan về hệ thống chiếu sáng.
2.2.1. Chức năng, yêu cầu, phân loại
Chức năng: hệ thống chiếu sáng nhằm đảm bảo đủ ánh sáng cho người lái xe và
hành khách trong điều kiện vận hành không đủ ánh sáng
Yêu cầu: hệ thống chiếu sáng đảm bảo các yêu cầu sau:
- Cường độ sáng đủ lớn
- Không làm lóa mắt tài xế xe chạy ngược chiều
Phân loại
- Phân loại theo vị trí có chiếu sáng trong xe (đèn trần, đèn đọc, đèn soi sáng
taplô và các công tắc…), chiếu sáng ngoài xe (đèn đầu, đèn sương mù, đèn hậu, đèn
kích thước, đèn lùi…).
- Theo đặc điểm phân bố chùm sáng trên mặt đường chia làm hai loại hệ thống
chiếu sáng ngoài là hệ thống chiếu sáng kiểu châu Âu và kiểu châu Mỹ
+ Hệ đèn châu Âu

9


Miền 1

Tiêu
điểm

Chùm sáng song song
Miền 2

Hình 2.2 : Đèn hệ Mỹ
Đối với hệ này thì hai dây tóc ánh sáng xa và gần có hình dạng giống nhau và bố
trí ngay tại tiêu cự của chóa, dây tóc ánh sáng xa được đặt tại tiêu điểm của chóa, dây
tóc ánh sáng gần nằm lệch phía trên mặt phẳng trục quang học để cường độ chùm tia
sáng phản chiếu xuống dưới mạnh hơn. Đèn kiểu Mỹ luôn luôn có dạng hình tròn, đèn
đuợc chế tạo theo kiểu bịt kín.
Hiện nay hệ Mỹ còn sử dụng hệ chiếu sáng 4 đèn pha, 2 đèn phía trong (chiếu xa) lắp
bóng đèn một dây tóc công suất 37,5W ở vị trí trên tiêu cự của chóa, 2 đèn phía ngoài
lắp bóng đèn hai dây tóc, dây tóc chiếu sáng xa có công suất 35,7W nằm tại tiêu cự của
chóa, dây tóc chiếu sáng gần 50W lắp ngoài tiêu cự của chóa. Như vậy khi bật ánh
sáng xa thì 4 đèn sáng với công suất 150W, khi chiếu gần thì công suất là 100W.
Điều khiển mạch điện của hệ thống chiếu sáng cũng như các hệ thống khác trên
xe phụ thuộc vào cách cung cấp điện áp cho hệ thống có hai dạng điều khiển là điều
khiển dương và điều khiển âm
10


+ Điều khiển dương là kiểu mà các bóng đèn (tải điện) đã được nối âm sẵn công
tắc điều khiển nối dương hay không cho bóng đèn (tải). Ví dụ hình 2.3 là kiểu điều
khiển dương

Hình 2.3: Sơ đồ mạch điện đèn hậu điều khiển dương

2.3. Hệ thống đèn hậu
- Để nhận biết kích thước trước và sau xe
Có hai loại hệ thống đèn hậu: loại đèn hậu được nối trực tiếp vào công tắc điều khiển
đèn và loại có rơle đèn hậu.
- Loại nối trực tiếp
Khi công tắc điều khiển đèn được vặn về vị trí TAIL, thì các đèn hậu bật sáng.
- Loại có rơle đèn hậu
Khi công tắc điều khiển đèn vặn về vị trí TAIL rơle đèn hậu đóng cấp điện cho
các đèn hậu, đèn hậu sáng
Mạch điện đựơc thể hiện bằng đường màu đỏ trên hình 2.6.

Hình 2.6: Hệ thống đèn hậu

2.4. Hệ thống đèn pha/ cốt
2.4.1. Đèn pha loại không có rơle đèn đầu và không có rơle chế độ.
Loại này sử dụng 2 đèn pha loại bóng 2 dây tóc các bóng được cấp (+) sẵn ở chân
chung qua 2 cầu chì HEAD LH và HEAD RH. Các đèn được điều khiển âm qua
2 công tắc thuộc cụm công tắc tổ hợp (gồm công tắc tổng đèn và công tắc pha/cốt). Và
một đèn LED báo nấc pha

13


Hình 2.7: Hệ thống đèn đầu không có rơle điều khiển
* Đèn đầu (Chiếu gần LOW - Beam)
Khi xoay công tắc tổng đèn về vị trí HEAD (LOW), đèn đầu chiếu gần (đèn cốt)
sẽ bật sáng.

Hình 2.8: Hệ thống đèn đầu không có rơle điều khiển ở vị trí chiếu gần (LOW)