ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
PHÂN HIỆU TẠI KON TUM
----------
BÀI TIỂU LUẬN
Chủ đề: Điểm mới trong hoạt động xây
dựng và ban hành Văn bản Quy phạm pháp
luật của Quốc hội.
Môn:
Soạn thảo văn bản
Kon Tum, ngày 13 tháng 10 năm 2016
MỤC LỤC
I/ Quy trình xây dựng và ban hành văn bản QPPL của Quốc hội và ý nghĩa của nó.....3
II/ Phân tích Quy trình xây dựng và ban hành văn bản QPPL của Quốc hội.................3
1. Lập chương trình xây dựng luật:...........................................................................3
i. Dự kiến chương trình xây dựng luật, Đề nghị xây dựng luật, kiến nghị về luật.4
1.2. Tập hợp các đề nghị xây dựng Luật, kiến nghị về Luật..................................4
Uỷ ban pháp luật chủ trì tập hợp, thẩm tra. Hội đồng dân tộc (HĐDT), các Uỷ ban
khác của Quốc hội phối hợp thẩm tra........................................................................4
1.1. UBTVQH xem xét thảo luận, quyết định dự kiến chương trình xây dựng
Luật trình QH.........................................................................................................4
1.2. QH thảo luận, thông qua nghị quyết về chương trình soạn thảo Luật.............5
1.3. Triển khai thực hiện chương trình xây dựng luật............................................5
2. Soạn thảo luật:.......................................................................................................5
1.4. Thành lập các Ban soạn thảo (Sơ đồ)..............................................................5
V/ Liên hệ thực tế về tính chưa khả thi của một số văn bản luật:................................35
I/ Quy trình xây dựng và ban hành văn bản QPPL của Quốc hội và ý nghĩa của nó.
Gồm 6 bước chính:
Bước 1: Lập chương trình xây dựng luật.
Ý nghĩa: Nhằm đảm bảo kịp thời ban hành văn bản luật, đáp ứng các yêu cầu của cuộc
sống, góp phần tạo ra một hệ thống văn bản pháp luật hoàn chỉnh.
Bước 2: Soạn thảo luật.
Ý nghĩa: Viết chi tiết nội dung dự án luật. Giúp văn bản được đi theo đúng yêu cầu về
nội dung, định hướng, đúng đối tượng, phạm vi, không bỏ sót những vấn đề quan trọng,
cơ bản của nội dung dự thảo. Giúp cho các đối tượng có liên quan thuận tiện trong việc
tiến hành thẩm tra, xem xét và cho ý kiến.
Bước 3: Thẩm tra dự án luật.
Ý nghĩa: Xem xét, đánh giá về hình thức và nội dung một cách toàn diện nhằm đảm
bảo tính hợp pháp, hợp lý, tính thực tiễn, tính khoa học,…của dự án luật trước khi trình
cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua. Đồng thời đảm bảo chất lượng và có ý kiến
về tính khả thi của dự án luật.
Bước 4: Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về dự án luật.
Ý nghĩa: Làm cơ sở cho việc tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật trước khi trình
Quốc hội.
Bước 5: Thảo luận, tiếp thu, chỉnh lý và thông qua dự án luật.
Ý nghĩa: Quốc hội tiến hành bước này để xem xét những dự án luật nào đủ điều kiện
và được phép thông qua. Nếu những dự án luật có quy mô lớn, mức độ quan trọng hơn và
còn có nhiều ý kiến khác nhau thì sẽ tiếp thu ý kiến và tiếp tục thảo luận.
Bước 6: Công bố luật.
Ý nghĩa: Đây là phương thức đưa văn bản luật được ban hành cho mọi người biết,
đồng thời nếu không có quy định khác thì công bố cũng là tiền đề để xác định hiệu lực
của chính văn bản luật đó.
II/ Phân tích Quy trình xây dựng và ban hành văn bản QPPL của Quốc hội.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận.
+ Các cơ quan đề nghị xây dựng luật có nhiệm vụ : Nêu rõ sự cần thiết ban hành
văn bản; đối tượng, phạm vi điều chỉnh của văn bản; những quan điểm, chính sách cơ
bản, nội dung chính của văn bản; dự kiến nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho việc soạn
thảo văn bản; báo cáo đánh giá tác động sơ bộ của văn bản; thời gian dự kiến đề nghị
Quốc hội (QH); UBTVQH xem xét, thông qua.
-
Cơ quan, tổ chức kiến nghị xây dựng luật bao gồm: Đại biểu quốc hội.
+ Kiến nghị về luật có nhiệm vụ: Nêu rõ sự cần thiết ban hành văn bản, đối tượng
và phạm vi điều chỉnh của văn bản.
1.2.
Tập hợp các đề nghị xây dựng Luật, kiến nghị về Luật.
Uỷ ban pháp luật chủ trì tập hợp, thẩm tra. Hội đồng dân tộc (HĐDT), các Uỷ ban
khác của Quốc hội phối hợp thẩm tra.
1.1.
-
UBTVQH xem xét thảo luận, quyết định dự kiến chương trình xây dựng Luật
trình QH.
UBTVQH xem xét đề nghị xây dựng luật, kiến nghị về Luật theo trình tự:
+ Đại diện chính phủ trình bài tờ trình đề nghị của Chính phủ (CP) về chương
trình xây dựng luật, ý kiến đề nghị xây dựng luật không do CP trình.
+ Đại diện Ủy ban Pháp luật trình bày báo cáo thẩm tra
+ Đại biểu tham dự phiên họp phát biểu ý kiến.
QH biểu quyết thông qua nghị quyết của QH về chương trình xây dựng luật.
1.3.
Triển khai thực hiện chương trình xây dựng luật
- UBTVQH có trách nhiệm chỉ đạo và triển khai việc thực hiện chương trình xây dựng
luật thông qua các hoạt động sau:
+ Phân công cơ quan, tổ chức, đại biểu QH trình dự án luật, cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ
quan tham gia thẩm tra dự án luật.
+ Thành lập ban soạn thảo.
+ Quyết định tiến độ xây dựng và các biện pháp cụ thể để đảm bảo việc thực hiện chương
trình xây dựng luật.
- Ủy ban pháp luật có trách nhiệm giúp UBTVQH trrong tổ chức, triển khai chương
trình xây dựng luật
- Bộ Tư pháp có trách nhiệm dự kiến cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan phối hợp soạn
thảo.
2. Soạn thảo luật:
1.4.
Thành lập các Ban soạn thảo (Sơ đồ)
-
Thành lập ban soạn thảo.
-
Thành phần ban soạn thảo.
1.5.
Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu ý kiến thẩm định, chỉnh lý dự án luật để
trình Chính phủ.
1.8.
Chính phủ xem xét, cho ý kiến về dự án luật để trình Quốc hội.
- Lấy ý kiến của Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp đối với đề nghị
xây dựng luật, pháp lệnh và đề nghị xây dựng nghị định.
- Đăng tải để lấy ý kiến, lấy ý kiến trực tiếp, gửi dự thảo đề nghị góp ý kiến, tổ chức hội
thảo, tọa đàm hoặc thông qua các phương tiện thông tin đại chúng.
3. Thẩm tra dự án luật:
Hội đồng dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội thẩm tra dự án luật.
- Nội dung thẩm tra dự án luật (Sơ đồ).
-
Phương thức thẩm tra dự án luật:
+ Cơ quan chủ trì thẩm tra tổ chức phiên họp toàn thể để thẩm tra; đối với dự án
trình UBTVQH cho ý kiến trước Qh thì có thể tổ chức phiên họp thường trực Hội đồng
dân tộc, Thường trực Ủy ban để thẩm tra sơ bộ.
- Báo cáo thẩm tra dự án luật phải thể hiện rõ quan điểm của cơ quan thẩm tra về những
vấn đề thuộc nội dung thẩm tra.
4. Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến về dự án luật.
Chậm nhất là 07 ngày trước ngày bắt đầu phiên họp UBTVQH, cơ quan, tổ chức, đại
biểu QH trình dự án luật phải gửi hồ sơ quy định tại khoản 1 – Điều 64 Luật ban hành
văn bản QPPL 2015 đến UBTVQH để cho ý kiến.
4.1.
Uỷ ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội thông qua dự án luật đã được tiếp
thu, chỉnh lý
5.4.
Quốc hội xem xét thông qua luật.
6. Công bố luật.
Chủ tịch nước công bố luật chậm nhất là 15 ngày kể từ ngày luật được thông qua
III/ So sánh quy trình xây dựng và ban hành văn bản QPPL ở luật ban hành văn
bản QPPL năm 2015 và 2008:
-
1. Giống nhau:
Về cơ bản quy trình vẫn tuân theo 6 bước.
Quy trình thực hiện các bước giống nhau.
Kế thừa bố cục của xây dựng và ban hành văn bản Quy phạm pháp luật năm 2008.
1. Khác nhau:
-
Bước 1:
Chính phủ gửi đề nghị về Chương trình xây dựng Luật.
Có 5 điều quy định rõ ràng về thủ tục thực hiện bước này.
Khắc phục thiếu sót của luật 2008, về quy trình thẩm định, trình đề nghị xây
dựng luật, xem xét, thông qua đề nghị xây dựng luật do chính phủ trình không được đề
cập chi tiết và cụ thể, đo đó không đánh giá được vai trò của các đề nghị xây dựng luật do
chính phủ trình.
- Bước 2:
pháp chủ trì soạn thảo hoặc thẩm định được xác định có nội dung liên quan
đến bình đẳng giới hoặc có vấn đề bất bình đẳng giới, phân biệt đối xử về
giới được lồng ghép vấn đề bình đẳng giới.
• Chỉ tiêu 2: 100% thành viên các Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng dự
thảo văn bản quy phạm pháp luật do Bộ, Ngành Tư pháp chủ trì soạn thảo
được xác định có nội dung liên quan đến bình đẳng giới hoặc có vấn đề bất
bình đẳng giới, phân biệt đối xử về giới được cung cấp tài liệu hoặc tập
huấn kiến thức về giới, phân tích giới và lồng ghép giới.
+ Chính phủ xem xét cho ý kiến về dự án Luật để trình Quốc hội:
Đại diện Văn phòng Chính phủ trình bày vấn đề còn có ý kiến khác.
Văn phòng Chính phủ trình bày những ý kiến, đóng góp khác của các cá
thể, tập thể về dự án luật để có cơ sở đưa ra thảo luận được toàn diện hơn.
- Bước 3: Nội dung Hội đồng dân tộc, Uỷ ban của Quốc hội thẩm tra dự án luật.
+ Có đề cập đến tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (CHXHCHVN) là thành viên.
Văn bản luật của nước CHXHCNVN phải phù hợp với các điều ước
quốc tế mà Việt Nam là thành viên và tạo điều kiện để các nước thành viên
khác có điều kiện đầu tư hoặc mở rộng quan hệ quốc tế.
+ Điều kiện đảm bảo về nguồn nhân lực, tài chính để đảm bảo thi hành văn bản
quy phạm pháp luật.
+ Việc lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong dự thảo văn bản (nếu dự thảo
văn bản có quy định liên quan đến bình đẳng giới)
- Bước 4: Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án luật.
Tiếp thu, chỉnh lý dự án luật theo ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Đối với
dự án, dự thảo do Chính phủ trình thì Thủ tướng Chính phủ ủy quyền cho người
có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tư pháp.
Trong dự thảo luật mới, Bộ Tư pháp không chỉ cho ý kiến trong giai đoạn
là quy trình cần thiết xét về thủ tục hành chính. Song, để thực hiện quy trình đó mất rất
nhiều thời gian và cũng tốn kém không ít chi phí từ ngân sách nhà nước.
IV/ Những điểm mới trong hoạt động xây dựng và ban hành văn bản QPPL của
Quốc hội
1. Chương trình xây dựng luật
Chỉ quy định cụ thể một mốc thời gian duy nhất về quyết định chương trình xây dựng
luật tại kỳ họp thứ nhất của năm trước.
(Căn cứ Điều 31 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
2. Phân định rõ cơ quan nào có quyền trình dự án Luật trước Quốc hội
Không như Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008 trước đây quy định một
cách chung chung mà Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 quy định cụ thể
cơ quan nào có quyền trình dự án Luật trước Quốc hội.
- Chủ tịch nước, UBTVQH, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Chính phủ, TAND
tối cao, VKSND tối cao, Kiểm toán nhà nước, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt
Nam và cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận có quyền trình dự án
luật trước Quốc hội trước UBTVQH thì có quyền đề nghị xây dựng luật.
- Đề nghị xây dựng luật phải dựa trên các căn cứ:
+ Đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước.
+ Kết quả tổng kết thi hành pháp luật hoặc đánh giá thực trạng quan hệ xã hội liên quan
đến chính sách của dự án luật, pháp lệnh.
+ Yêu cầu quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm thực hiện quyền con
người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; bảo đảm quốc phòng, an ninh.
+ Cam kết trong điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
là thành viên.
(Căn cứ Điều 32 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
3. Phân định rõ quyền hạn của đại biểu Quốc hội trong việc kiến nghị, đề nghị xây
dựng luật
- Đại biểu Quốc hội có quyền kiến nghị về luật. Việc kiến nghị về luật phải căn cứ vào
- Tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan về đề nghị xây dựng luật,;
tổng hợp, nghiên cứu, giải trình, tiếp thu các ý kiến góp ý.
- Đối với đề nghị xây dựng luật không do Chính phủ trình thì cơ quan, tổ chức, đại biểu
Quốc hội đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh còn có trách nhiệm lấy ý kiến của Chính phủ
và nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của Chính phủ.
(Căn cứ Điều 34 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
5. Đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh
- Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiến hành đánh giá tác động của từng chính sách trong
đề nghị xây dựng luật. Đại biểu Quốc hội tự mình hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền
tiến hành đánh giá tác động của từng chính sách trong đề nghị xây dựng luật.
Trong quá trình soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, xem xét, cho ý kiến về dự án luật,
pháp lệnh, nếu có chính sách mới được đề xuất thì cơ quan đề xuất chính sách đó có trách
nhiệm đánh giá tác động của chính sách.
- Nội dung đánh giá tác động của từng chính sách trong đề nghị xây dựng luật, phải nêu
rõ: Vấn đề cần giải quyết; mục tiêu của chính sách; giải pháp để thực hiện chính sách; tác
động tích cực, tiêu cực của chính sách; chi phí, lợi ích của các giải pháp; so sánh chi phí,
lợi ích của các giải pháp; lựa chọn giải pháp của cơ quan, tổ chức và lý do của việc lựa
chọn; đánh, giá tác động thủ tục hành chính; tác động về giới (nếu có).
- Cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội khi đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị
xây dựng luật có trách nhiệm nghiên cứu, soạn thảo dự thảo báo cáo đánh giá tác động;
lấy ý kiến góp ý, phản biện dự thảo báo cáo; tiếp thu, chỉnh lý dự thảo báo cáo.
(Căn cứ Điều 35 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
6. Lấy ý kiến với đề nghị xây dựng luật.
Cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội lập đề nghị xây dựng luật có trách nhiệm:
- Đăng tải báo cáo tổng kết, báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị xây
dựng luật trên Cổng thông tin điện tử của Quốc hội đối với đề nghị xây dựng luật của
UBTVQH, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, đại biểu Quốc hội, Cổng thông tin
điện tử của Chính phủ đối với đề nghị xây dựng luật của Chính phủ, Cổng thông tin điện
tử của cơ quan, tổ chức có đề nghị xây dựng luật. Thời gian đăng tải ít nhất là 30 ngày.
- Lấy ý kiến Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp và cơ quan, tổ chức có
Văn bản kiến nghị về luật phải nêu rõ sự cần thiết ban hành, đối tượng, phạm vi
điều chỉnh, mục đích, yêu cầu ban hành, quan điểm, chính sách, nội dung chính của luật.
(Căn cứ Điều 37 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
8. Trách nhiệm lập đề nghị xây dựng luật do Chính phủ trình
- Đối với các dự án luật do Chính phủ trình thì bộ, cơ quan ngang bộ tự mình hoặc theo
phân công của Thủ tướng Chính phủ có trách nhiệm lập đề nghị xây dựng luật.
- Bộ, cơ quan ngang bộ lập đề nghị xây dựng luật tiến hành các hoạt động quy định.
(Căn cứ Điều 38 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
9. Thẩm định đề nghị xây dựng luật do Chính phủ trình
- Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao và các cơ
quan, tổ chức có liên quan thẩm định đề nghị xây dựng luật trước khi trình Chính phủ
trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ đề nghị xây dựng luật.
- Các bộ, cơ quan ngang bộ lập đề nghị xây dựng luật có trách nhiệm gửi hồ sơ đề nghị
đến Bộ Tư pháp để thẩm định. Hồ sơ gồm các tài liệu quy định trên.
Tài liệu sau phải được gửi bằng bản giấy, các tài liệu còn lại được gửi bằng bản điện tử:
+ Tờ trình đề nghị xây dựng luật, trong đó phải nêu rõ: sự cần thiết ban hành luật,; mục
đích, quan điểm xây dựng luật; đối tượng, phạm vi điều chỉnh của luật; mục tiêu, nội
dung của chính sách trong đề nghị xây dựng luật, các giải pháp để thực hiện chính sách
đã được lựa chọn và lý do của việc lựa chọn; dự kiến nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho
việc thi hành luật, sau khi được Quốc hội, UBTVQH thông qua; thời gian dự kiến trình
Quốc hội, UBTVQH xem xét, thông qua dự án luật.
+ Báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị xây dựng luật.
- Nội dung thẩm định tập trung vào các vấn đề:
+ Sự cần thiết ban hành luật, pháp lệnh; đối tượng, phạm vi điều chỉnh của luật,.
+ Sự phù hợp của nội dung chính sách với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách
của Nhà nước.
+ Tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của chính sách với hệ thống pháp luật
và tính khả thi, tính dự báo của nội dung chính sách, các giải pháp và điều kiện bảo đảm
đích, quan điểm xây dựng luật; đối tượng, phạm vi điều chỉnh của luật; mục tiêu, nội
dung của chính sách trong đề nghị xây dựng luật, các giải pháp để thực hiện chính sách
đã được lựa chọn và lý do của việc lựa chọn; dự kiến nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho
việc thi hành luật sau khi được Quốc hội, UBTVQH thông qua; thời gian dự kiến trình
Quốc hội, UBTVQH xem xét, thông qua dự án luật.
+ Báo cáo đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị xây dựng luật.
+ Báo cáo thẩm định đề nghị xây dựng luật; Báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến thẩm
định.
(Căn cứ Điều 40 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
11. Khẳng định vai trò quan trọng của Chính phủ trong việc xem xét đề nghị
Thay vì chỉ quy định trong một khoản của Điều quy định về việc đề nghị, kiến nghị
luật. Luật ban hành VBQPPL 2015 lại quy định hẳn một Điều về vai trò của Chính phủ
trong việc xem xét, thông qua đề nghị xây dựng luật do Chính phủ trình.
Bổ sung vào trình tự xem xét các đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh, cụ thể như sau:
- Đại diện bộ, cơ quan ngang bộ đề nghị xây dựng luật trình bày Tờ trình đề nghị xây
dựng luật.
- Đại diện Bộ Tư pháp trình bày Báo cáo thẩm định.
- Đại diện cơ quan, tổ chức tham dự phiên họp phát biểu ý kiến.
- Chính phủ thảo luận và biểu quyết thông qua chính sách trong từng đề nghị xây dựng
luật. Chính sách được thông qua khi có quá nửa tổng số các thành viên Chính phủ biểu
quyết tán thành.
- Chính phủ ra nghị quyết về đề nghị xây dựng luật với các chính sách đã được thông
qua.
(Căn cứ Điều 41 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
12.Chỉnh lý và gửi hồ sơ đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh do Chính phủ trình
Bộ, cơ quan ngang bộ đề nghị xây dựng luật chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên
quan hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng luật trên cơ sở nghị quyết của Chính phủ và gửi
Bộ Tư pháp để lập đề nghị của Chính phủ về chương trình xây dựng luật.
tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Chủ tịch Ủy ban trung
ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và người đứng đầu cơ quan trung ương của tổ chức
thành viên của Mặt trận chỉ đạo việc lập đề nghị xây dựng luật; phân công cơ quan, đơn
vị chủ trì lập đề nghị.
- Cơ quan, đơn vị được phân công lập đề nghị xây dựng luật tiến hành các hoạt động quy
định tại Điều 34 của Luật này.
Đối với đề nghị xây dựng luật của TAND tối cao, VKSND tối cao, đơn vị được
phân công lập đề nghị có trách nhiệm lấy ý kiến của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao,
Ủy ban kiểm sát VKSND tối cao trước khi báo cáo Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng
VKSND tối cao.
- UBTVQH, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận tổ chức phiên
họp để xem xét, thông qua đề nghị xây dựng luật theo trình tự:
+ Đại diện cơ quan, đơn vị được phân công lập đề nghị xây dựng luật trình bày tờ trình
đề nghị xây dựng luật.
+ Đại diện Chính phủ phát biểu ý kiến về đề nghị xây dựng luật.
+ Đại diện cơ quan, tổ chức khác tham dự phiên họp phát biểu ý kiến;
+ UBTVQH, Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của tổ chức thành viên của Mặt trận thảo luận và
biểu quyết thông qua chính sách trong đề nghị xây dựng luật. Chính sách được thông qua
khi có quá nửa tổng số thành viên Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, Ủy ban
của Quốc hội, Ủy ban trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của
tổ chức thành viên của Mặt trận biểu quyết tán thành.
- Chủ tịch nước, Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao, Tổng Kiểm toán
nhà nước xem xét, thông qua đề nghị xây dựng luật theo trình tự:
+ Cơ quan, đơn vị được phân công lập đề nghị xây dựng luật báo cáo Chủ tịch nước,
Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước về đề
nghị xây dựng luật.
17.Cụ thể nội dung điều chỉnh chương trình xây dựng luật.
- UBTVQH tự mình hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội trình dự
án luật quyết định điều chỉnh chương trình xây dựng luật trong các trường hợp:
+ Đưa ra khỏi chương trình các dự án luật, pháp lệnh không cần thiết phải ban hành do
có sự thay đổi về tình hình kinh tế - xã hội hoặc điều chỉnh thời điểm trình trong trường
hợp cần thiết.
+ Bổ sung vào chương trình các dự án luật để đáp ứng yêu cầu cấp thiết phát triển kinh
tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, tính mạng, tài sản của Nhân dân; các dự án luật
cần sửa đổi theo các văn bản mới được ban hành để bảo đảm tính thống nhất của hệ
thống pháp luật hoặc để thực hiện điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam là thành viên.
Việc bổ sung vào chương trình được thực hiện theo quy định.
- UBTVQH có trách nhiệm báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất về việc điều chỉnh
chương trình xây dựng luật.
(Căn cứ Điều 51 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
18. Thành viên ban soạn thảo phải là chuyên gia, nhà khoa học
Cụ thể, bên cạnh yêu cầu phải là người am hiểu các vấn đề chuyên môn liên quan đến dự
án và có điều kiện tham gia đầy đủ các hoạt động của Ban soạn thảo, thành viên Ban soạn
thảo phải là chuyên gia, nhà khoa học.
(Căn cứ Điều 53 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
19. Bổ sung nhiệm vụ của Trưởng Ban soạn thảo
Bên cạnh nhiệm vụ quy định Luật ban hành VBQPPL 2008, bổ sung thêm nhiệm vụ của
Trưởng Ban soạn thảo như sau:
Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên Ban soạn thảo.
Đồng thời, phân định rõ trách nhiệm của thành viên Ban soạn thảo:
Thành viên Ban soạn thảo có nhiệm vụ tham dự đầy đủ các cuộc họp của Ban soạn thảo,
chịu trách nhiệm về chất lượng, tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất, tính khả thi
của các nội dung được phân công trong dự thảo văn bản và tiến độ xây dựng dự thảo văn
trì soạn thảo có trách nhiệm kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét,
quyết định.
(Căn cứ Điều 55 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015
21. Sửa đổi nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội trình dự án luật, dự
thảo nghị quyết
- Cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội trình dự án luật, dự thảo nghị quyết có các nhiệm
vụ:
+ Chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo dự án, dự thảo trong quá trình soạn thảo.
Đối với dự án, dự thảo do đại biểu Quốc hội tự mình soạn thảo thì đại biểu có thể đề nghị
Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội, Viện nghiên cứu lập pháp, cơ
quan, tổ chức có liên quan hỗ trợ trong quá trình soạn thảo.
+ Xem xét, quyết định việc trình Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội dự án; trường
hợp đặc biệt chưa thể trình dự án theo đúng tiến độ thì phải kịp thời báo cáo Ủy ban
thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định và nêu rõ lý do.
- Trường hợp dự án luật, dự thảo nghị quyết không do Chính phủ trình thì chậm nhất là
40 ngày trước ngày khai mạc phiên họp Ủy ban thường vụ Quốc hội, cơ quan, tổ chức,
đại biểu Quốc hội trình dự án luật, dự thảo nghị quyết phải gửi hồ sơ dự án, dự thảo đến
Chính phủ để Chính phủ cho ý kiến.
(Căn cứ Điều 56 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
22. Cụ thể quy định về việc lấy ý kiến với dự án luật, dự thảo nghị quyết
- Trong quá trình soạn thảo văn bản, cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội chủ trì soạn thảo
phải lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của văn bản và cơ quan, tổ chức có
liên quan; nêu những vấn đề cần xin ý kiến phù hợp với từng đối tượng lấy ý kiến và xác
định, cụ thể địa chỉ tiếp nhận ý kiến; đăng tải toàn văn dự thảo văn bản và tờ trình trên
cổng thông tin điện tử quy định và của cơ quan, tổ chức chủ trì soạn thảo trong thời gian
ít nhất là 60 ngày, trừ những văn bản được ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn, để các
cơ quan, tổ chức, cá nhân góp ý kiến.
Trong thời gian dự thảo đang được lấy ý kiến, nếu cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh
gửi bằng bản điện tử.
- Thêm nhiều vấn đề mà cơ quan thẩm định phải tập trung:
+ Sự phù hợp của nội dung dự thảo văn bản với mục đích, yêu cầu, phạm vi điều chỉnh,
chính sách trong đề nghị xây dựng luật đã được thông qua.
+ Tính hợp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của dự thảo văn bản với hệ thống pháp
luật; tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam là thành viên.
+ Sự cần thiết, tính hợp lý và chi phí tuân thủ các thủ tục hành chính trong dự thảo văn
bản, nếu trong dự thảo văn bản có quy định thủ tục hành chính.
+ Điều kiện bảo đảm về nguồn nhân lực, tài chính để bảo đảm thi hành văn bản quy
phạm pháp luật.
+ Việc lồng ghép vấn đề bình đẳng giới trong dự thảo văn bản, nếu trong dự thảo văn
bản có quy định liên quan đến vấn đề bình đẳng giới.
+ Ngôn ngữ, kỹ thuật và trình tự, thủ tục soạn thảo văn bản.
Trong trường hợp cần thiết, cơ quan thẩm định yêu cầu cơ quan chủ trì soạn thảo
báo cáo về những vấn đề liên quan đến nội dung dự án.
- Báo cáo thẩm định phải thể hiện rõ ý kiến của cơ quan thẩm định về nội dung thẩm định
quy định nêu trên và ý kiến về việc dự án đủ điều kiện hoặc chưa đủ điều kiện trình
Chính phủ. Trong trường hợp Bộ Tư pháp kết luận dự án, dự thảo chưa đủ điều kiện trình
Chính phủ thì trả lại hồ sơ cho cơ quan chủ trì soạn thảo để tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện
dự án, dự thảo.
Báo cáo thẩm định phải được gửi đến cơ quan chủ trì soạn thảo chậm nhất là 20 ngày kể
từ ngày nhận đủ hồ sơ gửi thẩm định.
- Cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm nghiên cứu, giải trình, tiếp thu ý kiến thẩm
định để chỉnh lý, hoàn thiện dự án, dự thảo và đồng thời gửi báo cáo giải trình tiếp thu
kèm theo dự thảo văn bản đã được chỉnh lý đến cơ quan thẩm định khi trình Chính phủ
dự án luật, dự thảo nghị quyết.
(Căn cứ Điều 58 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
của cơ quan thẩm định.
+ Đại diện cơ quan thẩm định phát biểu ý kiến về việc cơ quan chủ trì soạn thảo giải
trình, tiếp thu ý kiến thẩm định.
+ Đại diện Văn phòng Chính phủ trình bày những vấn đề còn có ý kiến khác nhau về dự
án.
+ Chính phủ thảo luận.
+ Chính phủ biểu quyết về việc trình dự án.
Trong trường hợp Chính phủ không thông qua việc trình dự án, dự thảo thì Thủ tướng
Chính phủ ấn định thời gian xem xét lại dự án.
(Căn cứ Điều 61 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)
27. Quy định cụ thể trường hợp Chính phủ cho ý kiến với dự án Luật, dự thảo nghị
quyết không do Chính phủ trình
Đối với dự án luật, dự thảo nghị quyết không do Chính phủ trình, thì trước khi trình Quốc
hội, UBTVQH, cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội trình dự án luật, dự thảo nghị quyết
phải gửi các tài liệu sau đây để Chính phủ cho ý kiến:
- Tờ trình Quốc hội, UBTVQH về dự án.
- Dự thảo văn bản.
- Bản tổng hợp, giải trình, tiếp thu ý kiến góp ý; bản chụp ý kiến góp ý.
- Tài liệu khác (nếu có).
Tờ trình Quốc hội, UBTVQH về dự án; dự thảo văn bản được gửi bằng bản giấy, các tài
liệu còn lại được gửi bằng bản điện tử.
Chính phủ có trách nhiệm xem xét, trả lời bằng văn bản trong thời hạn 20 ngày kể từ
ngày nhận được hồ sơ đề nghị và thể hiện rõ ý kiến của Chính phủ về dự án đủ điều kiện
hoặc chưa đủ điều kiện trình Quốc hội, UBTVQH.
Bộ, cơ quan ngang bộ được Thủ tướng Chính phủ phân công chuẩn bị ý kiến, chủ trì phối
hợp với Bộ Tư pháp dự kiến những nội dung cần cho ý kiến, trình Chính phủ xem xét,
quyết định.
(Căn cứ Điều 62 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015)