Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
Tuần 5. Ngày soạn
Tiết 13; làm văn LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ Ngày dạy:
A/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Biết cách lập dàn ý bài văn tự sự (kể lại một câu chuyện), tương tự một truyện ngắn.
B/ Phương tiện dạy học:
- SGV, SGK.
- Thiết kế bài giảng.
C/ Phương pháp dạy học:
Kết hợp hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi.
D/ Tiến trình lên lớp:
- Ngày / / ; lớp: /
1. Ổn đònh tổ chức – kiểm tra só số: - Ngày / / ; lớp: /
` - Ngày / / ; lớp: /
2 Bài mới:
Ông cha ta thường nói ”ăn có nhai, nói có nghó” , nghóa là đừng vội vàng trong khi ăn, và cân
nhắc kó lưỡng trước khi nói. Để làm một bài văn tốt chúng ta cũng phải suy nghó trước khi làm.
Việc lập dàn ý, sắp xếp ý, các sự kiện là việc làm cần thiết để viết một bài văn tự sự. Tiết học
hôm nay sẽ phần nào giúp chúng ta tìm hiểu kó việc làm nói trên.
HĐ CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
HOẠT ĐỘNG 1:
-Nhà văn Nguyên Ngọc nói về
việc gì?
-Qua lời kế của Nguyên Ngọc,
em học tập được điều gì trong
quá trình hình thành ý tưởng, dự
kiến cốt truyện để chuan bò lập
dàn ý cho bài văn tự sự?
HOẠT ĐỘNG 2: HƯỚNG DẪN
HS LẬP DÀN BÀI.

Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
chuyện đó.
Để lập dàn ý cho bài văn tự sự,
ta phải làm như thế nào?
HOẠT ĐỘNG 3: HD luyện tập.
-Về tới nhà, trời đã khuya, thấy một người
lạ mặt đang nói chuyện với chồng.
-Vợ chồng gặp nhau mừng mừng, tủi tủi.
b)Thân bài:
-Người khách lạ là cán bộ Việt Minh tìm
đến hỏi thăm gia cảnh gia đình anh Dậu.
-Từng bước giảng giải cho vợ chồng chò
Dậu nghe vì sao dân mình khổ, muốn heat
khổ phải làm gì, nhân dân xung quanh
vùng họ đã làm được gì, như thế nào…
-người khách lạ ấy thỉnh thoảng vẫn ghé
thăm gia đình anh Dậu, mang tin mới
khuyến khích chò Dậu.
-Chi Dậu đã vận động những người xung
quanh.
-Chò đã dẫn đầu đoàn dân công lên huyện,
phủ phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo.
c)Kết bài:
-Chi Dậu và bà con hàng xóm chuẩn bò đón
mừng ngày khởi nghóa.
-Chò Dậu đón cái Tý trở về -> gia đình xum
họp.
Dựa và ghi nhớ trả lời
Đọc yêu cầu ở SGK.
Lập dàn ý

(Trích Ô-đi-xê – Sử thi Hi Lạp)
A/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của người Hia Lạp qua cảnh đoàn tụ gia đình của
Uy-lít-xơ.
- Phân tích, lí giải được các đối thoại và diễn biến tâm lí của nhân vật. Hiểu được đặc điểm
của nghệ thuật sử thi Ô-đi-xê
B/ Phương tiện dạy học:
- SGV, SGK.
- Thiết kế bài giảng.
C/ Phương pháp dạy học:
Kết hợp hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi.
D/ Tiến trình lên lớp:
- Ngày / / ; lớp: /
1. Ổn đònh tổ chức – kiểm tra só số: - Ngày / / ; lớp: /
` - Ngày / / ; lớp: /
3 Kiểm tra bài cũ:
Qua truyền thuyết An Dương Vương và Mò Châu – Trọng Thuỷ, em hãy chi biết đâu là cốt lõi
lòch sử của truyện và cốt lõi lòch sử đó đã được dân gian thần kì hoá như thế nào?
Qua truyện tác giả dân gian muốn nói điều gì?
4 Bài mới:
Trong sự nghiệp chinh phục và khám phá biển cả bao la và bí ấn ngoài long dũng cảm phái có
những phẩm chất cần thiết như thông minh, tỉnh táo, mưu chước, khôn ngoan. Hình tượng Ô-đi-xê-
uýt chính là lý tưởng hoá sức mạnh của trí tuệ Hi Lạp. Được thể hiện qua đoạn trích: Uy-lít-xơ trở
về.
HĐ CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ KIẾN THỨC CẦN ĐẠT
GV: Nguyễn Quốc Hồng 3
Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
HOẠT ĐỘNG 1:
- Qua phần tiểu dẫn em hãy nêu

kể lại cuộc hành trình của chàng. Được nhà
vua giúp đỡ, Uy-lít-xơ trở về quê hương. -
đi-xê-uýt cùng con trai lập mưu trừng trò
108 tên vương tôn, công tử cầu hôn vợ
mình là Pê-nê-lốp => gia đình đoàn tụ.
Quá trình chinh phục thiên nhiên, biển
cả đồng thời miêu tả cuộc đấu tranh để bảo
vệ hạnh phúc gia đình của người Hi Lạp
thời cổ.
Đọc đoạn trích.
Trước đoạn trích Uy-lít-xơ giả vờ làm
người hành khất, vào được ngôi nhà của
mình và kể cho Pê-nê-lốp nghe những câu
chuyện về chồng mình mà anh ta biết. Pê-
nê-lốp tổ chức thi băn -> dựa vào đó hai
cha con đã tiêu diệt 108 vương tôn, công tử
láo xược và gia nhân không trung thành.
Đoạn trích bắt đầu từ đó.
- Chủ đề đoạn trích: miêu tả hai cuộc tác
I-Đọc – hiểu văn bản:
1. tác giả:
2. Tác phẩm Ô-đi-xê:
* Tóm tắt tác phẩm:
* Chủ đề tác phẩm:
I-Đọc – hiểu chi tiết:
* Vò trí đoạn trích:
* Chủ đề đoạn trích:
GV: Nguyễn Quốc Hồng 4
Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
- Em hãy nêu chủ đề của đoạn

- Tiêu đề: dựa vào ý chính có hai vấn đề
cần nêu bật:
+ Tâm trạng của nàng Pê-nê-lốp khi nghe
tin chồng trở về.
+ Thử thách và xum họp.
Suy nghó trả lời
- Chờ đợi chồng hia mươi năm trời đằng
đẳng.
+ Tấm thảm ngày dệt đêm tháo làm kế
trì hoãn thúc bách của bọn cầu hôn.
+ Cha mẹ đẻ thúc giục tái giá.
- Trước đoạn trích khi nghe chồng trở về:
“mừng rỡ cuống cuồng nhảy ra khỏi dường,
ôm lấy chân bà lão, nước mắt chan hoà” ->
lòng chung thuỷ, niềm sung sướng tột độ
của nàng nếu chồng thực sự trở về.
->Đoạn trích, tâm trạng thể hiện bằng một
thái độ, một suy tư.
- Nàng không cương quyết bác bỏ lời nhũ
mẫu. => Tâm trạng “rất đỗi phân vân” ->
từ giáng điệu, cử chỉ trong sự lúng túng tìm
cách ứng xử. Nàng dó xét, suy nghó, tính
toán mông lung nhưng cũng không giấu
được sự bàng hoàng xúc động.
- Trách mẹ gay gắt.
- Nàng phân vân cao độ và xúc động.
Thảo luận trả lời.
* Bố cục:
Chia làm ba đoạn nhỏ
1. Tâm trạng của nàng Pê-

- Sự thử thách bắt đầu từ chi tiết
nào? Em có nhận xét gì về chi
tiết ấy.
- Khi Uy-lít-xơ trách móc, Pê-
nê-lốp đã làm gì? Chi tiết đó nói
lên điều gì?
- Khi gặp thử thách Uy-lít-xơ đã
xử lí ra sao? Em có nhận xét gì
- Không mổ xẻ tâm lí nhân vật mà đưa ra
dáng điệu, cử chỉ, một cách ứng xử và xây
dựng đối thoại giữa các nhân vật. => lập
luận đơn sơ, chất phác=> Rất hồn nhiên.
- Pê-nê-lốp là con người có trí tuệ, thông
minh và tỉnh táo, biết kìm nén tình cảm của
mình. Bên cạnh đó là sự thận trọng. Sự
thận trong không thừa. Nó rất phù hợp với
hoàn cảnh của nàng. Tỉnh táo và tế nhò,
kiên quyết mà thận trọng, trí tuệ mà giàu
tình cảm.
- Pê-nê-lốp là người đưa ra thử thách, thử
thách được trình bày rất tế nhò và khéo léo.
Không nói trực tiếp với Uy-lít-xơ mà nói
với con trai. => vẻ đẹp về tâm hồn và trí
tuệ của Pê-nê-lốp.
- Uy-lít-xơ, người chấp nhận thử thách, bộc
lộ tâm trạng kìm nén mọi xúc động của
tình vợ chồng, cha con. => Trí thông minh
và khôn khéo bộc lộ qua thái độ, việc làm.
- Đây cũng là sự tế nhò, khôn khéo của
chàng. Nói với con nhưng chính là nói với

tình vợ chồng, cha con. => Trí
thông minh và khôn khéo bộc
lộ qua thái độ, việc làm.
- Chi tiết chiếc giường-> nhắc
lại tình yêu, tình vợ chồng son
sắt cách đây hơn hai mươi
GV: Nguyễn Quốc Hồng 6
Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
về cách miêu tả chiếc giường của
chàng.
- Khi nghe những lời nói đó, Pê-
nê-lốp đã hành động như thế
nào?
- Em có suy nghó gì về cuộc thử
thách này?
- Đoạn cuối tác giả miêu tả tâm
trạng của Pê-nê-lốp bằng biện
pháp nghệ thuật nào?
- Em có suy nghó gì về Uy-lít-xơ
trong cảnh sum họp?
HĐ 4: Hưỡng Dẫn Tổng Kết
-Đoạn trích có ý nghóa gì?
HĐ 5: Hưỡng Dẫn Luyện Tập.
HD học sinh về nhà làm bài tập ở
SGK và sách bài tập.
HĐ 6: Dặn dò
- Về nhà đọc lại đoạn trích, nắm
bắt những đặc điểm về nội dung
và nghệ thụât của đoạn trích.
đặt ra.

đầy bí mật => chàng đã giải
mã được dấu hiệu riêng mà
Pê-nê-lốp đặt ra.
- Pê-nê-lốp “bủn rủn cả chân
tay” “chạy lại…” ->thật cảm
động. Và nàng đã giải thích vì
sao mình lại hành động như
vậy. => Tấm lòng thuỷ chung,
trong sạch của nàng đã làm
cho Uy-lít-xơ cảm động.
-Trí tuệ và tình yêu son sắt, đã
mang đến cho chàng cái hạnh
phúc tột đỉnh “Ôm lấy người
vợ xiết bao yêu thương” =>
Rơi những giọt nước mắt của
niềm vui, hạnh phúc.
* Ghí nhớ: Sách giáo khoa.
III-Luyện tập:
GV: Nguyễn Quốc Hồng 7
Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
- Nhà làm bài tập ở SGK và
sách bài tập.
- Tiết sau thầy sẽ trả bài cho lớp.
Tuần 6. Ngày soạn
Tiết 16; làm văn TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1 Ngày dạy:
A/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Thấy rõ những ưu điểm và nhược điểm trong bài viết.
- Rút ra được kinh nghiệm để nâng cao khả năng bộc lộ cảm xúc, suy nghó chân thực trước
một sự vật, sự việc, hiện tượng trong đời sống, một tác phẩm vưn chương gần gũi, quen

* Về nội dung:
Đã số rơi vào việc phân tích tác phẩm.
* Về lỗi:
Đọc lại đề bài
A - Mở bài:
Giới thiệu đối tượng sẽ phát biểu cảm nghó và nêu
khái quát cảm nghó.
B - Thân bài: phát biểu trình tực các cảm nghó.
- Cảm nghó 1.
- Cảm nghó 2.
- Cảm nghó 3.
- ……
C - Kết bài: Khẳng đònh lại cảm nghó, nhấn mạnh
thêm và rút ra bài học càn thiết.
GV: Nguyễn Quốc Hồng 9
Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
+ Chính tả: viết hoa bừa bãi, tên rieng không viết
hoa, nhiều bạn viết chữ cẩu thả.
+ Viết sai các phụ âm đầu: x-s; ch-tr; l-n; d-gi
+ Viết sai thanh điệu: dấu ngã và dấu hỏi.
+ ………………
HĐ 4:
- Một vài em Hs đọc bài văn xuất sắc nhất.
- Ghi điểm vào số điểm lớn.
HĐ 5: dặn dò:
- Về nhà xem lại lí thuyết về văn biểu cảm để bài
viết sau làm tốt hơn.
- Khắc phục các lỗi mắc phải trong bài viết số 1.
- Tiết sau học văn bản: “Ra-ma buộc tội” trích “Ra-
ma-ya-na” Sử thi Ấn Độ. -> Soạn bài.

trong sưt thi Ô-đi-xê của Hi Lạp được
ca ngợi về sức mạnh của trí tuệ, lòng
dũng cảm. Đăm săn trong sử thi Tây
nguyên là người anh hùng chiến đấu
với các tù trưởng thù đòch vì mục đích
riêng dàmh lại vợ, đồng thời bảo vệ
cuộc sống yên bình nơi buôn làng thì
Ra-ma-ya-na sử thi của n Độ lại
được ca ngợi bởi sức mạnh đạo đức,
lòng từ thiện và danh dự cá nhân.
HĐ2: (Tìm hiểu về tác phẩm).
-Em hãy nêu một số nét cơ bản về tác
phẩm Ra-ma-ya-na?
-Hãy tóm tắt sử thi Ra-ma-ya-na.
Dựa vào kiến thức đã học, phần ghi nhớ
để trả lời.
Đọc tiểu dẫn
- Ra-ma-ya-na là sử thi nổi tiếng của
n Độ. Ra đời vào khoảng thế kỷ III
(TrCN) do đạo só Van-mi-ki hoàn thiện.
Sử thi gồm có 24.000 câu thơ đôi (1 câu
có hai dòng thơ)
Dựa vào SGK học sinh tóm tắt, dựa vào
3 ý cơ bản sau:
+ Bước ngoạt cuộc đời: chấp hành
lệhc của vua cha, Ra-ma cùng vợ và
người em trai Lắc-ma-na vào rừng sâu
sống ẩn dật, tập luyện võ nghệ. Gần hết
hạn đi đaỳ (14năm) thì xảy ra việc
chẳng lành: Quỹ vương Va-ra-na cướp

- Đoạn trích có thể chia làm mấy
phần? Giới hạn và nội dung của từng
phần.
- Nêu đại ý của đoạn trích?
- Sau khi chiến thắng quỷ vương Va-
ra-na cứu được Xi-ta, Ra-ma đã nói
những gì? Và nói với ai?
- Qua đó Ra-ma đã bộc lộ tâm trạng
và thái độ như thế nào?
- Ngôn ngữ và diễn biến tâm trạng
của Ra-ma ra sao?
sự chung thuỷ của mình. Biết nàng trong
sạch, thần lửa A-nhi đã cứu nàng.
+ Hạnh phúc: Ra-ma vô cùng sung
sướng dang tay đón vợ. Hai vợ chồng
đưa nhau về kinh đô trong sự đón chào
nồng nhiệt của dân chúng.
Đọc văn bản.
- Đoạn trích năm ở khúc ca 6, chương
79.
- Chia làm hai phần:
+ P1: từ đầu đến “… Ra-va-na đâu có
chòu được lâu”: Cơn giận dữ và diễn
biến tâm trạng của Ra-ma.
+ P2: Đoạn còn lại: tự khẳng đònh mình
và diễn biến tâm trạng của nàng Xi-ta.
- Đoạn trích miêu tả quá trình diễn biến
tâm trạng của hoàng tử Ra-ma và Xi-ta
sau khi Ra-ma đã cứu được Xi-ta.
- Ra-ma khẳng đònh chiến thắng và tài

và Xi-ta sau khi Ra-ma đã
cứu được Xi-ta.
1-Diễn biến tâm trạng
của Ra-ma:
- Chiến thắng của Ra-ma
nhờ vào sức mạnh của
cộng đồng.
- Ra-ma bộc lộ tính ích kỉ,
cá nhân và nghi ngờ sự
trinh tiết của Xi-ta.
- Mâu thuẫn giữa danh dự
dòng họ và tình yêu. Từ
cơn tức giận, ghen tuông
đến nghi ngờ đức hạnh,
rồi không nhận nàng làm
vợ. Thậm tệ hơn còn sỉ
nhục Xi-ta như một kẻ
tầm thường.
GV: Nguyễn Quốc Hồng 12
Trường THPT Phan Bội Châu Giáo án ngữ văn 10 – Ban cơ bản
- Em có suy nghó gi về tâm trạng của
Ra-ma.
- Cho biết thái độ của Ra-ma khi Xi-ta
bước lên giàn hoả thiêu?
- Động cơ và thái độ của Ra-ma là
đúng hay sai? Có phải chàng khing
thường Xi-ta thật không.
- Em có cảm nhận gì về con người Ra-
ma?
-Trước lời lẽ buộc tội của Ra-ma, Xi-

giận, và thái độ của Ra-ma nàng ngạc
nhiên đến sững sờ. => Nàng muốn chon
vùi thể xác. Mỗi lời nói của Ra-ma
xuyên vào trái tim như một mũi tên
“nước mắt đổ ra như suối”, “nghẹn ngào
nức nở”.
-Nàng nói với Ra-ma bằng sự thanh
minh và khẳng đònh tấm lòng chung
thuỷ của mình.:
+ Số phận của thiếp đáng chê trách.
+ Nhưng cái gì nằm trong sự kiểm soát
của thiếp, tức trái tim thiếp đây là thuộc
về chàng.
Ngoài ra nàng còn phê phán: “Hồi
chàng phái…từ bỏ thiếp”
-Diễn biến tâm trạng từ mừng rỡ đến
ngạc nhiên, từ tin yêu đến thất vọng, từ
-Ra-ma kiên quyết, dám
hi sinh tình yêu để bảo vệ
danh dự.
=> Ra-ma bộc lộ một
ngươưì anh hùng, một đức
vua mẫu mực.
2-Diễn biến tâm trạng
của Xi-ta:
-Diễn biến tâm trạng từ
mừng rỡ đến ngạc nhiên,
từ tin yêu đến thất vọng,
từ bối rối đến điềm tónh,
GV: Nguyễn Quốc Hồng 13

thân này cho ngọn lửa” (Thần lửa A-nhi
rất quan trọng trong đời sống văn hoá
của người n Độ).
Qua lới nói của Xi-ta người đọc nhận ra
tâm trạng ngạc nhiên –> đau khổ -> bối
rối -> điềm tónh -> khẳng đònh mình ->
phê phán Ra-ma -> lựa chọn cách giải
quyết: nhảy vào giàn hoả thiêu (một chi
tiết huyền thoại của sử thi).
-“Ai nấy già cũng như trẻ đau lòng, đứt
ruột … trong lòng Ra-ma”, ”thấy nàng
như vậy … cảnh tượng đó”.
Thảo luận – trả lời.
-Ở chương 80 thần lửa A-nhi hiện ra
mang Gia-na-ki, trong vạt áo Gia-na-ki
trông như vạt trắng lấo lánh, trang sức, y
phục đỏ , những cuộn tọc đen nhánh của
nàng … lửa không thể thiêu đốt những
vòng hoa, đồ trang sức hay áo quần của
nàng ->nàng không chết. Xi-ta mang
yếu tố nửa thần nửa người => thần linh
là bất tử. Nàng không bò thiêu, còn về
phẩm chất tốt đẹp của nàng -> vàng thử
lửa.
Thảo luận – trả lời
Đọc ghi nhớ (SGK)
=>Tác phẩm Ra-ma-ya-na mang đậm
tính giáo huấn, tính xung đột gay gắt về
đạo lí, tính đa dạng về hệ thống nhân
vật.