B

GIỄO D C VÀ ÀO T O
B NỌNG NGHI P VÀ PTNT
TR
NG
I H C TH Y L I

ăV NăQUANG

NGHIểN C U CỄC BI N PHỄP NÂNG CAO HI U QU
QU N Lụ T
I TRONG I U KI N MI N GI M
THU L I PHệ VỐNG
NG B NG SỌNG H NG

LU N ỄN TI N S K THU T

HĨăN I,ăN Mă2016


B

GIỄO D C VÀ ÀO T O
B NỌNG NGHI P VÀ PTNT
TR
NG
I H C TH Y L I

ăV NăQUANG



iăb tăk ăhìnhăth cănào.Vi căthamăkh oăcácăngu nătàiăli uă(n uăcó)ăđưă

căth căhi nătríchăd năvàăghiăngu nătàiăli uăthamăkh oăđúngăquyăđ nh.
Tác gi lu n án

V n Quang

i


L I CỄM

N

NCSătrânătr ngăcámă năGS.TS.Nguy năQuangăKim,ăPGS.TS.Ph măHùngăđưăluônăh ă
tr ,ăđ ngăviênăNCSătrongăsu tăquáătrìnhăhoànăthi nălu năán.ăNCSăxinătrânătr ngăcámă nă
B ămônăK ăthu tătàiănguyênăn
h căvàăSauă

c, KhoaăK ăthu tătàiănguyênăn

iăh c,ăBanăGiámăhi uătr

ngă

c,ăPhòngă àoăt oă

iă




M CL C
DANHăM CăCÁC HỊNHă NH......................................................................................v
DANHăM CăB NGăBI U ............................................................................................vi
DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T ............................................................................. viii
CH

NGă1 T NGăQUANăNGHIÊNăC U ..................................................................1

1.1 T ngăquanăvùngănghiênăc u ..............................................................................1
1.2 T ngăquanăcácăv năđ ănghiênăc u......................................................................3
1.2.1 T ngăquanăv ăchínhăsáchăth yăl iăphí .........................................................3
1.2.2 T ngăquanăv ăch tăl ngăd chăv ăt iăvàăỦăth căh ădùngăn cătrongăqu nă
lỦăkhaiăthácăcôngătrìnhăth yăl i .................................................................................5
1.3 K tălu năch ngă1 ..............................................................................................9
CH

NGă2 PH

NGăPHÁPăNGHIÊNăC UăVĨăMỌăHỊNHăÁPăD NG ................11

2.1 Kháiăni m,ăc ăs ălỦălu năvàăth căti n ..............................................................11
2.1.1 Chínhăsáchămi năgi măTLP .......................................................................11
2.1.2 Qu nălỦăt i,ăhi uăqu ăt i,ăn iădungăvàăph ngăphápăđánhăgiá..............13
2.1.3 Hi uăqu ăt iăvàăđánhăgiáăhi uăqu ăt iă ăVi tăNam ...............................19
2.1.4 Ch tăl ngăd chăv ....................................................................................21
2.1.5 S ăhàiălòngăc aănhàăqu nălỦăth yăl i .........................................................28
2.2 Nghiênăc uăđánhăgiáătácăđ ngăc aăchínhăsáchăTLP .........................................30
2.2.1



3.1.4 Tácăđ ngăđ năn ngăsu tăcâyătr ng .............................................................63
3.2 K tăqu ăvàăth oălu năphânătíchăđ nhăl ng ......................................................65
3.2.1 MôăhìnhăphânătíchăđánhăgiáăCLDVăt iăc aăcácăcôngătyăth yănông ........65
3.2.2 Môă hìnhă phână tíchă đ nhă l ngă đánhă giáă Ủă th că s ă d ngă n că ti tă ki m,ă
thamăgiaăqu nălỦăvàăb oăv ăCTTL ..........................................................................84
3.3 K tălu năch ngă3 ............................................................................................99
CH NGă 4
ă XU Tă CÁCă BI Nă PHÁPă NỂNGă CAOă HI Uă QU ă QU Nă Lụă
T I ...........................................................................................................................101
4.1
ă xu tă cácă bi nă phápă h nă ch ă cácă tácă đ ngă tiêuă c că c aă chínhă sáchă mi nă
gi măTLP ..................................................................................................................101
4.1.1 Cácăbi năphápăgi mălưngăphíăn căt i ..................................................101
4.1.2 Cácăbi năphápăđ măb oăt ngăn ngăsu tănh ăt i ....................................104
4.1.3 Cácăbi năphápăqu nălỦăt tăngu năkinhăphíăc păbùăchoăTLP ....................105
4.1.4 Cácăbi năphápăh năch ătácăđ ngătiêuăc căđ năcácăđ iăt ngăliênăquan ...105
4.2
ăxu tăbi năphápănângăcaoăCLDVăt iănôngănghi p...................................107
4.2.1 Nhânăt ăS ăđ ngăc mă(SDC) ..................................................................107
4.2.2 Nhânăt ă ăđápă ngă(DDU) ....................................................................108
4.2.3 Nhânăt ăS ăb oăđ mă(SBD) ....................................................................109
4.2.4 Nhânăt ăTínhăh uăhình (THH) ................................................................110
4.2.5 Nhânăt ăS ătinăc yă(STC) ........................................................................110
4.3
ăxu tăbi năphápănângăcaoăỦăth căc aăng iădânăv ăs ăd ngăn căti tăki m,ă
thamăgiaăqu nălỦăkhaiăthácăvàăb oăv ăCTTL ............................................................111
4.3.1 Nhânăt ăS ăthamăgiaă(STG) ....................................................................111
4.3.2 Nhânăt ăCh ăđ ngăthamăgiaă(C TG) ......................................................112

Hình 3.5. Bi uăđ CLDV’ăc a t ng h dùngăn căvàăbìnhăquânăvùngă BSH .............82
Hình 3.6. Bi uăđ th hi n t n s n và th h ng CLDV................................................83
Hình 3.7. Bi uăđ SHL’c a t ng nhà qu n lý th y l iăvàăbìnhăquânăvùngă BSH .......97
Hìnhă4.1.ăS ăđ h th ng qu nălỦăt i b ng h th ngăđ ng ng và th IC ...............103
Hìnhă4.2.ăS ăđ t ng th c a ph n m m .....................................................................115
Hình 4.3. Mô hình ki n trúc h th ng Qu n lý CTTL trên nh v tinh ......................116
Hình 4.4. Mô hình ki n trúc h th ng Qu n lý TLP và CLDV ...................................117
Hìnhă4.6.ăS ăđ nghi p v c a Phân h kh oăsátăđánhăgiáăCLDVăt i ......................120
Hình 4.7. Ch căn ngănh p d li u c a HTX ...............................................................121
Hình 4.8. K t qu báo cáo theo m u HTX t ph n m m ............................................121
Hình 4.9. K t qu báo cáo xem tr c ti p theo huy n t ph n m m ............................122
Hình 4.10. K t qu báo cáo theo xí nghi p t ph n m m ...........................................122
Hình 4.11. K t qu báo cáo theo công ty t ph n m m ..............................................123
Hình 4.12. T ng h p, ki m soát qu nălỦănhàăn c v th y l i ...................................123
Hình 4.13. Ch căn ngăt o câu h i, b ng h i ...............................................................124
Hình 4.14. Ch năđ aăbànăhànhăchínhăđ đánhăgiá........................................................124
Hình 4.15. K t qu đánhăgiáătheoăđ năv hành chính ..................................................125
Hình 4.16. K t qu đánhăgiáătheoăt ng câu h i ...........................................................125
Hình 4.17. Giao di n ch căn ngăqu nălỦăc ăs d li u trên nh v tinh .....................126
Hình 4.18. Ch căn ngăki m tra di nătíchăt

i, tiêu trên nh v tinh ...........................127

v


DANH M C B NG BI U
B ng 2.1. Gi thuy t nghiên c u mô hình 1 - CLDV....................................................39
B ng 2.2. Gi thuy t nghiên c u mô hình 2 - SHL .......................................................39
B ng 2.3. B ng phân b m uăđi u tra mô hình 1 ..........................................................47

B ng 3.18. Tr ng s bi n kh o sát c a nhân t Tính h u hình sau khi phân tích EFA 76
B ng 3.19. Tr ng s bi n kh o sát c a nhân t S tin c y sau khi phân tích EFA .......76
B ng 3.20. B ng h s h i quy ......................................................................................77
B ng 3.21. B ng gi i thích mô hình h i quy .................................................................77
B ng 3.22a. B ng ANOVA ...........................................................................................78
B ng 3.22b. B ng giá tr t ngăđ i c aăph ngătrìnhă3.1ăvàăh s ph ngătrìnhă3.2 ...79
B ng 3.23. K t qu ki măđ nh gi thuy t mô hình 1 .....................................................80
B ng 3.24. Phân chia th h ng CLDV ..........................................................................82
B ng 3.25. X p h ng công ty d aătrênăđánhăgiáăCLDV................................................83
B ng 3.26. X p h ng h th ng th y nông d aătrênăđánhăgiáăCLDV ............................84
B ng 3.27. B ng t ng h p k t qu ki măđ nh ch tăl ngăthangăđoămôăhìnhă2 .............84

vi


B ng 3.28. Th ng kê t ng các bi n kh o sát mô hình 2................................................84
B ng 3.29. Th ng kê mô t (Descriptive Statistics) mô hình 2.....................................85
B ng 3.30. Ki măđ nh tính phù h p EFA c a mô hình 2 ..............................................86
B ng 3.31. Phân tích tr s giá tr riêng (Eigenvalues) c a các bi n quan sát trong b
thangăđoăSHL .................................................................................................................87
B ng 3.32. Ma tr n nhân t xoay (Rotated Component Matrixa) mô hình 2 ................88
B ng 3.33. S p x păvàăđ nhăngh aăl i các nhân t sau khi phân tích EFA ....................89
B ng 3.34. Ma tr n h s nhân t (Component Score Coefficient Matrix) ..................90
B ng 3.35. Tr ng s bi n kh o sát c a nhân t Ch đ ng tham gia sau khi phân tích
EFA ................................................................................................................................ 90
B ng 3.36. Tr ng s bi n kh o sát c a nhân t S tham gia sau khi phân tích EFA ...91
B ng 3.37. Tr ng s bi n kh o sát c a nhân t Tính hi u qu sau khi phân tích EFA.92
B ng 3.38. B ng h s h i quy ......................................................................................92
B ng 3.39. B ng gi i thích mô hình h i quy .................................................................93
B ng 3.40. B ng ANOVA .............................................................................................93

ngăb ngăsôngăH ng

TPT

uăt ăphátătri n

EFA

Phânătíchănhânăt

FAO

T ăch căl

GIS

H ăth ngăthôngătinăđ aălỦ

HTT

H ăth ngăt

HTX

H pătácăxư

IDMC

Côngătyăth yănông


S ăđ ngăc m

SHL

S ăhàiălòng

STC

S ătinăc y

TC

Tínhăch ăđ ng

THH

Tínhăh uăhình

THQ

Tínhăhi uăqu

TLP

Thu ăl iăphí

TNHH

Tráchănhi măh uăh n



raănh ăsuyăgi mătàiă nguyênăn

căc ăv ăs ăl

qu nălỦ,ăkhaiăthácătàiănguyênăn

c,ă nhăh

tri năkinhăt ă- xưăh iăc aăđ tăn

c. Ngànhăth yăl iăđưăxácăđ nhănhi măv ăvàăm cătiêuă

đ nă n mă 2020ă ph iă th că hi nă đ

ngăl năch tăl

ngă nhăh

ngăđ năvi că

ngătr căti păđ năs năxu tănôngănghi p,ăphátă

că là:ă B oă đ mă nhuă c uă n

că t

gieoă tr ngă lúa,ă 1,2ă tri uă haă ngô,ă rauă màuă câyă v ă đông;ă nhuă c uă n
th yăs n,ăch ăy uălàănuôiătômă0,65ătri uăha;ăn



kh c ph cănh :ă(i)ăM c thu TLP hi n còn nhi u b t h p lý, c th vi c l y m c quy
đ nh c a Ngh đ nhă143ălàmăc ăs tính toán vàătrênăc ăs đóănhânăv i h s đi u ch nh
tr

t giá là 2.31 l n,ădoăđó không phù h p v i th c t vìăquanăđi m m c thu 143 và

115 là khác nhau; (ii) Theo m căthuăquyăđ nh c a Ngh đ nh 115, kinh phí c p bù cho
các t nh đ ng b ng sông C u Long là r t l n, m c dù ch tính theo m c thu t o ngu n.
Khi th c hi n vi c c p bù kinh phí mi năth yăl iăphíăđ i v i các t nh không th th c
hi nătheoăquyăđ nh c a Ngh đ nh 115, vì n u c păđ ,ăcácăđ aăph

ngăs chuy n vi c

s d ng ngu n kinh phí này theo hình th c xây d ngăc ăb n…ăM c dù m căthuăđ i
v i nuôi cá l ng bè theo quyăđ nh c a Ngh đ nhă115ăkhôngăđi u ch nh. Tuy nhiên theo
ph n ánh c aăng

i nuôi tr ng thu s n, m c thu 8-10% giá tr s năl

ng là quá cao,

không t oăđi u ki n phát tri n th y s năc ngănh ăkhôngăkhuy n khích khai thác t ng
ix


h p các công trình th y l i; (iii) Trong th c t vi c t o ngu năt

i r tăđaăd ng, có công


143/2003/N -CP ngày 28/11/2003 c a Chính ph

và thay th

Ngh

đ nh

115/2008/N -CP. Tuy nhiên, trong quá trình th c hi n Ngh đ nhă67/2012/N -CP v n
còn t n t i m t s v năđ c v n i dung chính sách mi n gi măTLPăvàătácăđ ng tiêu
c c c aăchínhăsáchănàyăđ i v i hi u qu khai thác CTTL.
Quyăđ nhăv ăđ iăt

ngămi năTLP ch aăđ măb oătínhăcôngăb ng,ăcácăcôngătrìnhăng

dânăt ăb ăti nă đ uăt ă xâyă d ngăcôngă trìnhăth yăl iăkhôngăđ
khíchăđ

căng

cămi n,ă khôngă khuy nă

iădânăthamăgiaăđ uăt ă(HàăGiang,ăPhúăTh ).ăM tăs ăcôngătrìnhăth yă

l iănh ă h ,ă đ pă ngoàiă nhi mă v ă t

iăcònă ph iă đi uă ti t,ă gi mă l ,ă c iă t oă môiă tr

dânăsinhănh ngăc păbùăTLP ch ătínhăriêngăchoădi nătíchăt
tr ăl

M căthuăTLP choănuôiătr ngăth yăs n,ăquyăđ nhăm tăm căchungă(250ăđ ng/1ăm2 m tă
thoáng)ă ch aă h pă lỦă vìă chiă phíă c pă n

că choă m iă ph

ngă th că nuôiă tr ngă th yă s nă

khácă nhauă (B că Giang).ă Bênă c nhă đó,ă di nă tíchă tiêuă n

că phiă nôngă nghi pă v nă ch aă

x


đ

căquyăđ nhămi năgi mă(HàăT nh,ăPhúăTh ,ăH iăD

tíchă t

ng).ăM cămi năgi măchoădi nă

iă t oă ngu nă t ă b că 2ă tr ă lênă ch aă phùă h pă v iă th că t ă ă nhi uă đ aă ph

ngă

(ThanhăHoá,ăH ngăYên,ăTh aăThiênăHu ),ăgâyăkhóăkh nătrongăcôngătácăqu nălỦăv nă
hànhăcácăh ăth ngăcóătr măb măđi năb măt oăngu nănhi uăc p.
Th iăgianăgiaoăk ăho chăkinhăphíăc păbùăTLP còn ch m,ănênăvi cătri năkhaiăth căhi nă
côngătácăduyătu,ăs aăch aăth


ngăd năc aăc ăquanăch căn ngăch aăđápă ngăđ

că

yêuă c uă c aă t ă ch că qu nă lỦă th yă nôngă c ăs ,ădoă thi uă kinhă phíă vàă tàiă li uă t pă hu nă
(KonăTum,ăTháiăBình,ăCaoăB ng,ăB căK n,ăTuyênăQuang,ăKhánhăHoà).
S ă quană tâm,ă ph iă h pă gi aă đ nă v ă qu nă lỦ vàă chínhă quy nă đ aă ph
chínhăquy năđ aăph

ng,ă đ că bi tă làă

ngăc păxưătrongăcôngătácăqu nălỦ,ăkhaiăthácăcôngătrìnhăth yăl iă

ch aăt t,ătráchănhi mă c aăcácăc păchínhăquy năt ăhuy năxu ngăxưă vàăng
nhi uăh năch .ăCácăt ăch cădùngăn

iădânăcònă

căt iăc ăs ăm iăthànhăl păcònăy uăvàăthi uăn ngă

l cătheoăquyăđ nhă(B căK n,ăS năLa).
V ăphíaăcácăđ aăph

ngătrongăquáătrìnhăth căthiăchínhăsáchăc ngăđ ăx yăraăcácăh ăl y

l i d ng chính sách mi n gi măTLPănh ăkhaiăkh ng di nătíchăđ t ăl iăđưăx y ra

các



că màă đ

c Chính ph tr thay thông qua

vi c ngân sách c păbù.ăTheoăđánhăgiáăc a các nhà khoa h c, nhà qu n lý nhàăn

cv

th y l i c ngănh ătrongăquáătrìnhăđi u tra c a NCS thì có nhi u quanăđi măđánhăgiá
r ng CLDV t

i ch a đ

căđ m b o. Theo chi uăng

c l i các chuyên gia và các công

ty th y nông thì l i cho r ng h dùngăn

c s d ng d ch v t

h

c ti t ki m, ý th c tham gia qu n lý và b o v

ng không t t đ n ý th c s d ngăn

i không ph i tr phí nh



CLDV và ý th c c a h dùngăn
qu nă lỦă đ nhă h

i c a các công ty th y nông và ý th c c a h dùng

ng ti p c n m i v

c. Nghiên c u này phù h p v i cách ti p c n theo

ng d ch v mà ngành th y l i Vi tă Namă đang h

trong m c tiêu t ng quát c aă

ng t i đưă đ c p

án nâng cao hi u qu khai thác CTTL hi n có ban

hànhătheoăQ ă784/Q -BNN-TCTL ngày 21/04/2014 c a B tr

ng B NN&PTNT.

Doăđó,ăđ ătài:ă“Nghiên c u các bi n pháp nâng cao hi u qu qu n lý t
ki n mi n gi m th y l i phí vùng

i trong đi u

ng b ng sông H ng” làăh tăs căc năthi t,ămang ý

ngh aăkhoaăh căvàăth căti năcao.

i ph c v s n xu t nông

nghi p m t cách phù h p trong đi u ki n th c t qu n lý khai thác CTTL c a vùng
BSH.
3.

it

ng nghiên c u vƠ ph m vi nghiên c u

it

3.1.

ng nghiên c u

+ Chính sách thu l i phí c a Vi t Nam (v iăcácăđ iăt

ng, ph m vi mi n TLP theo

Ngh đ nh 67/2012/ N -CP cho s n xu t nông nghi p);
+ S n ph m d ch v t

i nông nghi p c a các đ năv cung c p d ch v t

i;

+ Cácăbênăliênăquanăđ n ho tăđ ng qu n lý khai thác và b o v CTTL.
3.2. Ph m vi nghiên c u
Các nghiên c u kh o sát ti n hành t i vùng BSH c th nh ăsau:


ng pháp nghiên c u

S đ ti p c n nghiên c u đ

c th hi n

hình 1.

xiii

i tr c tuy n


N i dung ch

ng 1

NGHIểN C U CỄC BI N PHỄP NÂNG CAO HI U QU QU N Lụ T I
TRONG I U KI N MI N GI M THU L I PHệ VỐNG
NG B NG
SỌNG H NG

T NG QUAN NGHIểN C U VÀ C S

PH

N i dung ch

ng 2


Mô hình 1
Ch tăl ngă
d chăv ăt iă
nôngănghi pă
(CLDV)

Mô hình 2
S ăhàiălòngăc aă
nhàăqu nălỦă
th yăl iă(SHL)

ng 3

Tácăđ ngăđ năcácăbênă
liên quan

N i dung ch

K TăQU ăNGHIÊNăC UăVĨăTH OăLU N

Tácăđ ngăđ năn ngăsu tă
câyătr ng
Hi uăqu ăs ăd ngăn

c

CLDV=F(THH, SBD, SDC, DDU, STC)

K tăqu ăphânătíchăđ nhă

s ăd ngăn căti tă
ki m, tham gia
qu nălỦăkhaiăthácă
vàăb oăv ăCTTL

Hình 1. S đ ti p c n nghiên c u

xiv

Gi iăphápăphátă
tri nă ngăd ngăh ă
th ngăthôngătină
nh mănângăcaoă
hi uăqu ăqu nălỦă
t i


th c hi n quá trình nghiên c u tác gi đã s d ngăcácăph
+ Ph

ng pháp k th a: K ăth aănh ngăk tăqu ănghiênăc uăkhoaăh c,ălỦăthuy t,ăth că

ti n trongăvàăngoàiăn
+ Ph

ngăphápăsau:

c;

ng pháp đ nh tính: Ph

+ Ph

iăvà SHL c aănhàăqu nălỦăthu ăl iăv Ủăth c,ăs ăthamăgiaă

c;ăki măđ nhămôăhìnhănghiênăc uăvàăcácăgi ăthuy tănghiênăc u;

ng pháp phân tích đa chi u:ăS ăd ngăphânătíchăđaăchi uăkhi đánhăgiáătácăđ ngă

c aăchínhăsách,ăđánhăgiáăCLDVăvàăs ăd ngăn căc aăcácăbênăliênăquanătrongăqu nălỦăt i;
+ Ph

ng pháp phân tích t ng k t kinh nghi m: Ph

đánhăgiáăhi nătr ngăh ăth ngăth yăl i.

ngăphápănàyă đ

ánhăgiáăCLDVăt

iăđ iăv iăh ădùngăn

đ aăbànănghiênăc uăđ aăraăcácăch ătiêuăc ăb năsau:ă(i)ă ánhăgiáăCLDV t
nhàăqu nălỦăthu ăl iăv ăỦăth căc aăh ădùngăn

căs ăd ngăđ
c trên

i và SHL c aă

c; (ii) Cácăm tăt năt i,ăh năch ădoătácă


ng:ă(i)ă oăl

iă

căti tă

cătrongăđi uăki nămi năgi măTLP.

căb ăcôngăc ăgiámăsát,ăđánhăgiá,ăx păh ngăCLDV,ăSHLăc aă

nhàăqu nălỦătr cătuy n.
- Ý ngh a th c ti n:

xv


+ Lu năánăđưăđánhăgiáăcóăc ăs ăkhoaăh căvà th căti nătácăđ ngăđaăchi uăv ă nhăh
c aă chínhă sáchă mi nă gi mă TLPă ă vùngă BSHă đ n:ă (i)ă Cácă đ iă t
dùngăn

c,ăHTX,ăIMC,ăc ăquanăqu nălỦănhàăn

Ngânăsáchănhàăn
+

ngă

ngă liênă quană (h ă



ngăphápăvàămôăhìnhăđ nhăl

ngăv ăCLDVăt

iă

nôngănghi păt iăvùngă BSH;
- Lu năánăđưăxây d ngăthànhăcôngăph
nhàăqu nălỦăthu ăl iăv ăỦăth căs ăd ngăn
n

ngăphápăvàămôăhìnhăđ nhăl

ngăv ăSHL c aă

căvàăb oăv ăcôngătrìnhăthu ăl iăc aăh ădùng

c trongăđi uăki nămi năgi măTLPăcácăt nhăthu că BSH.

7. C u trúc c a lu n án
Ngoàiăph năm ăđ u,ăk tălu năvàăki năngh ,ălu năánăg mă4ăch
Ch

ng 1: T ngăquanănghiênăc u

Ch

ng 2: Ph


H iăD

ng,ăH iăPhòng,ăH ngăYên,ăTháiăBình,ăHàăNam,ăNamă

nh,ăNinhăBình.ăToànă

vùngăcóă12ăthànhăph ătr căthu căt nh,ă19ăqu n,ă6ăth ăxư,ă93ăhuy n,ă433ăph

ng,ă119ăth ă

tr năvàă1.906ăxưă(T ngăc căTh ngăkêăđ nă31/12/2014).
Vùngă BSHăcóădi nătíchă21.060ăkm2,ăchi mă6,4%ădi nătíchăc ăn
tri uă ng
n

c.ăDânăs ălàă20,7ă

iă chi mă 22,8%ă dână s ă toànă qu c.ă âyă làă vùngă cóă m tă đ ă dână s ă caoă nh tă

că983ăng

i/km2 caoăg pă3,6ăl năm tăđ ăbìnhăquânăc ăn

c.

Ngu n: vi.wikipedia.org
Hìnhă1.1.ăB năđ ăvùngă BSH
Theoăs ăli uăđi uătraăđ năn mă2014,ătoànăvùngă BSHăcóă55ăh ăth ngăth yănôngăl năvàă
v a,ă448ăh ăch aăcóădungătíchăt ă50ănghìnăm3 tr ălên,ă5.415ătr măb mă(có côngăsu tăt ă
1000 m3/hă tr ă lên),ă 140ă đ pă dângă kiênă c ă đ


ngă b ă b iă l ng,ă xu ngă c p,ă kh ă

căb ăh năch .ăMáyămócăthi tăb ăc aăcácătr măb măhi uăsu tăth p,ătiêuă

th ănhi uăđi năn ng,ăchiăphíăs aăch aăb oăd

ngăl n,ăgâyălưngăphíăn

c,ăt nădi nătíchă

đ t...
Vùngă BSHăđ

căl aăch nălàăvùngănghiênăc uăvìăm tăs ălỦădoăsau:

- Th ănh t,ăđâyălàăvùngăđ ngăb ngăchâuăth ăđóngăvaiătròăquanătr ngătrongăphátătri nă
kinhăt ăxưăh iăc aăc ăn

c.ăM cădùădi nătíchăch ăchi măcóă6,4%ănh ngădânăs ăchi mă

t iă22,8%.ăGiáătr ăGDPăc aăvùngăchi mă27%ăt ngăgiáătr ăGDPăc ăn
- Th ăhai,ăh ăth ngăCTTLăđ

c.

căđ uăt ăxâyă d ngăt

ngăđ iăhoànăthi năt ăcôngătrìnhă


gi ăl aăch năđ ăth căhi nănghiênăc uănày.
2

cătácă


T ng quan các v n đ nghiên c u

1.2

1.2.1 T ng quan v chính sách th y l i phí
Nóiăđ năchínhăsáchăTLP hayăcònăđ
xácăđ nhăgiáăTLP,ăphíăs ăd ngăn

căhi uălàăcácăchínhăsách,ăquyăđ nhăliênăquanăđ nă

căc aăcácăh ădùngăn

c.ă âyăth căs ălàăm tăv năđ ă

c căk ă quanătr ngăđ iăv iăcácăqu căgiaătrênă th ăgi i,ăđ căbi tălàănh ngăn

căcóăn nă

kinhă t ă ph ă thu că nhi uă vàoă ngànhă nôngă nghi p.ă Vi că thi tă l pă m că thuă hayă mi n,ă
gi mă TLPă đ iă v iă s nă xu tă nôngă nghi pă ph iă d aă vàoă đi uă ki nă th că ti nă c aă t ngă
qu că gia,ă đ că bi tă làă đi uă ki nă kinhă t ă xưă h iă vàă m că s ngă c aă ng

iă dână đ ă quy tă


căngu nătàiăchínhăb năv ng,ăđ ngăth iăcònălàăngu năthuă

h iăv năđ uăt ăxâyăd ngăbanăđ u,ăt ăđóăcóăth ăđ uăt ăchoăcácăHTTL m iătrongăt
lai;ă(ii)ăPhíăth yăl iăs ăkhuy năkhíchăcácăh ăs ăd ngăn
ki măh nătrongăvi căgi măt ăl ăs ăd ngăn

căcóăỦăth căs ăd ngăn

ngă
căti tă

cătrênăm tăđ năv ăs năph măđ uăra,ăkhuy nă

khíchăs ăgiaăt ngăgiáătr ăkinhăt ăchoăm tăđ năv ăn

căs ăd ngăho căđ tăđ

căđ ngăth iă

c ăhaiăm cătiêuătrên.ăDoăđóănghiênăc uăv ăv năđ ăTLP luônălàăm tăđ ătàiăh păd năđ iă
v iăcácăchuyênăgia c ngănh ănh ng nhàăho chăđ nhăchínhăsáchă trênăth ăgi iăvàăVi tă
Nam.
Hi nănayăv năđ ăphátătri nănôngăthônăg năli năv iăl nhăv căth yăl iăđangălàăm iăquană
tâmăhàngăđ uă ăVi tăNam,ăvìăt măquanătr ngătrongăphátătri nănôngăthôn,ăt oăcôngă nă
vi călàmăchoăh nă70%ădânăs ăc aăVi tăNam,ăho tăđ ngăs năxu tătrongăl nhăv cănôngă

3


nghi p,ăhayăs ăphátătri năb năv ngăvàăgi măkho ngăcáchăchênhăl chăgiàuănghèoăgi aă


că

yêuă c uă c aă s nă xu tă nôngă nghi p,ă phòng,ă ch ngă và gi mă nh ă thiênă taiă ă cácă vùng,ă
mi nătrongăcôngăcu căxâyăd ngăvàăphátătri năkinhăt ă- xưăh iăc aăđ tăn
tr

c.ăTuyănhiên,ă

căyêuăc uăđòiăh iăngàyăm tăcaoăc aăth iăk ăcôngănghi păhóa,ăhi năđ iăhóaăđ tăn

că

vàănh ngăb tăl iăv ăth iăti tădoăbi năđ iăkhíăh uătoànăc uăgâyăra,ănhi măv ăc aăcôngă
tácăth yăl iăđangăđ ngătr

cănhi uăkhóăkh n,ătháchăth c.ăYêuăc uăđ tăraălàănhàăn

că

c năph iăđ ăraănh ngăchínhăsáchăphùăh păđ ăgi iăquy tăcácăv năđ ăliênăquanăđ năcôngă
tácăth yă l i,ăliênă quană đ năđ iăb ăph năng

iălaoăđ ngă s năxu tănôngănghi p.ăChínhă

sách TLP làăm tătrongănh ngăchínhăsáchăl năc aă

ngăvàăNhàăn

căv iăm cătiêuăgiúpă

4


Ngh ăđ nhă115/2008/N -CP.ăTuyănhiênăngh ăđ nhă67/2012/N -CPăv năcònănhi uăb tă
c pă đ iă v iă đ că thùă khácă nhauă c aă t ngă đ aă ph
nôngă nghi p,ă cóă th ă trongă t

ngă vàă lo iă hìnhă d chă v ă t

iă trongă

ngă laiă g nă s ă ti pă t c ph iă đi uă ch nh.ă Nghiênă c uă v ă

chínhă sáchă mi nă gi mă TLP,ă đâyă làă m tăv nă đ ă l n,ăkhóă kh nă vàă ph că t p.ă Hi nă nayă
c ngăch aăcóănhi uăcácănghiênăc uăđ yăđ ănàoăv ăđánhăgiáăvàăđoăl

ngătácăđ ngăc aă

chínhăsáchămi năgi măTLP.
1.2.2 T ng quan v ch t l ng d ch v t
khai thác công trình th y l i

i và ý th c h dùng n

ăm tăchínhăsáchăth căs ăcóăhi uăqu ătaăph iăđánhăgiáăđ
sáchă đóă đ iă v iă cácă thànhă ph n,ă đ iă t

c trong qu n lý

căcácătácăđ ngăc aăchínhă

iăcóăđ

t

căđây,ăkhiăch aăcóăchínhăsáchămi năgi măTLP,

iănôngănghi păt tăh năkhông? Tr

cácăcôngătyăkhaiăthácăth yănôngăcoiăđ iăt
dùngăn

căvàăcungăc păd chăv ăt

cănângăcao,ăhayănóiăđúngăh nălàăCLDVă
ngăkháchăhàngăchínhăc aămìnhălàăcácăh ă

iăđ năcácăh ădùngăn

sangăth căhi nătheoăc ăch ăđ tăhàngăc aănhàăn
tíchăvàăđ

cănhàăn

oăl
c păn

cătheoăk ăho chădi nă

c s ăgi măm nh.ăDoăđóăđ ătr ăl iăđ



th yănôngăthôngăquaăđánhăgiáăSHLăc aăcácăh ădùngăn
5

c.


Hi nănayătrênăth ăgi iăcóăr tănhi uănghiênăc uăliênăquanăđ năđánhăgiáăCLDVăcungăc pă
n

c,ăt ăđánhăgiáăCLDV cungăc păn

l

ngă c pă n

că t

căsinhăho t,ăx ălỦăn

căth i,ăđ năđánh giáăch tă

i.ă Theoă nghiênă c uă c aă Hayretină vàă nhómă nghiênă c u,ă đánhă giáă

tínhăb năv ngăc aăh ăth ngăqu nălỦăt

iăt iăh ăth ngăt

iăBursaậKaracabey phía tây


đánhăgiáăCLDV.ăS ăli uăthuăth păt ăcácăh ăth ngănàyăg măcóăl
hi uăqu ăcanhătác,ăc păvàăphânăph iăn

cătrongăgiaiăđo năcácăv ăcanhătácă(Mahaăvàă

Yala)ăn mă2012-2013. Nghiênăc uăđưăch ăraă đ
n

căt

ngăm a,ăn ngăsu t,ă

căm iă liênăh ăgi aăCLDVăcungăc pă

iăv iăn ngăsu tăcâyătr ng,ăcácănghiênăc uănàyăđ

baăh ăth ngăm ng cóăquyămôăvàătínhăch tăt

căti năhànhăđ ngăth iătrênă

ngăt ăvàăcóăs ăt

ngăđ ng.ăM tăs ănghiênă

c uăápăd ngăcôngăngh ăvàoăđánhăgiáăCLDVănh ănghiênăc uăđánhăgiáăCLDVăt

iăd aă

vàoăs ăli uăvi năthámăc aăMaliăSander J. Zwart và Lucie M. C. Leclert [8]: M tănghiênă
c uăđi năhìnhă ăh ăth ngă ăMali.ăHi uăqu ă(hayăch tăl


s ăli u,ăđâyălà m tăti păc năđánhăgiáăm iăv ăhi uăqu ăd chăv ăt
n

iănh ăc ăc uăs ăd ngă

că ăđ uă- cu iăh ăth ngăd aătrênăti păc năs ăd ngăcôngăngh ăvi năthámăGIS.

6

căphátă


Cácănghiênăc uătrên th ăgi i h uăh tăm iăt pătrungăvàoăcácătiêuăchíăk ăthu tăđ ăđánh
giáăhi uăqu ăc aăcungăc păn

căt

i,ăch aăth căs ăph năánhăđ

căh tăỦăngh aăc aăvi că

c iă thi nă CLDV. Ngoàiă y uă t ă v ă hi uă qu ă kinhă t ,ă thu nă ti n,ă cònă cóă nh ngă y uă t ă
khácăliênăquanăđ năm căđ ăc mănh n,ăSHLăc aăcácăh ădùngăn
hi nă cácă s nă ph mă d chă v ă đó….ă C mă t ă ắch tă l
nông nghi pă vàă l

căđ iăv iăng

ngă d chă v ă t

h

iăchoănôngănghi p”.ăKháiă

iăchoănôngădânăđưătr ăthànhănguyênăt că

ngăd năchoăcácăho tăđ ngăc aăFAOătrongăkhuăv c. Vi căl aăch n,ăphátătri năcácă

côngăc ăvàăph

ngăphápălu năđánhăgiáăhi uăqu t

i nh ăph

ngăphápăđánh giá nhanh

(RAP, 1999) [10] và MASCOTE (FAO, 2007) [11] vàăcoiăd chăv ăcungăc păt
m tăho tăđ ngăd chăv ătheoăquyălu tăkinhăt ăth ătr
hi uăqu ăc aăm tăh ăth ngăt

căs ă

iăthìăc năthi tăph iăđánhăgiáăđ ngăb :ă(i)ăCácăch ătiêuăliênă

quanăđ năkinhăt ,ăk ăthu tăs ăd ngăhi uăqu ăn
đoăđ căvàăphânătíchăs ăli u;ă(ii)ăCh tăl
giáăSHLăc aăđ iăt

ng.ăNh ăv y, đ đánhăgiáăđ



c.ăDoăđóălu năánănàyăđ ăc p,ăti păc năvàăđoăl

giáăhi uăqu ăc aăm tăh ăth ngăt

iăthôngăquaăđánhăgiáăCLDVăcungăc păn

ngăđánhă
căt

iăc aă

các côngătyăth yănôngăb ngănh ngăđánhăgiá,ănh năxétăvàăm căđ ăhàiălòngăc aăcácăh ă
dùngăn

c.ăNh ăv y, trongăph măviă nhăh

ánămongămu nătìmăđ

ngăc aăchínhăsáchămi năgi măTLP,ălu nă

căcâuătr ăl iăt ăcácăh ădùngăn

căđánhăgiáăv ăCLDVăt

vùng BSH nh ăth ănào?ăVàăCLDVănàyăcóăt tăh năsoăv iătr
đóăđ ăxu tăcácăbi năphápăc iăthi nănângăcaoăhi uăqu ăt

7