ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ ANH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ & QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN THỊ ANH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS,TS. Chu Đức Dũng

THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




hành trang giúp tôi vững bƣớc hơn trên con đƣờng đời sau này.
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đồng nghiệp đã động viên chia
sẻ, giúp đỡ nhiệt tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu để tôi hoàn thành luận văn.
Cuối cùng tôi xin chúc Quý thầy cô và các bạn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc
và thành đạt trong cuộc sống/.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 20 tháng 05 năm 2015
Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Anh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG....................................................................................... vii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
..........................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ...............................................................................2
...........................................................................3
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................................3
...............................................................................................4
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ

.........26
.............................................................26

1.4.2. Kinh nghiệm của huyện Kim Bôi ...............................................................27
1.4.3. Bài học kinh nghiệm đối với công tác quản lý nhà nƣớc các dự án đầu
tƣ bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn huyện Lƣơng Sơn, Tỉnh
Hòa Bình ....................................................................................................29
Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................31
2.1. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................31
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ....................................................................................31
2.2.1. Phƣơng pháp luận .......................................................................................31
2.2.2. Các phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể...........................................................31
2.2.3. Các phƣơng pháp phân tích ........................................................................32
2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu ......................................................................................32
2.3.1. Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiện trạng của địa phƣơng ....................................32
địa phƣơng ................36

2.3

Chƣơng 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CÁC DỰ
ÁN ĐẦU TƢ BẰNG NGUỒN VỐN NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN LƢƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH .........................................................39
-

.............39

3.1.1. Các đặc điểm tự nhiên, xã hội.....................................................................39
3.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian 2010 - 2014 ...............45
3.1.3. Tiềm năng, lợi thế và khó khăn, thách thức ................................................48


vốn ngân sách trên địa bàn huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình .....................................90
4.2.1. Đổi mới công tác kế hoạch hoá đầu tƣ .......................................................90
4.2.2. Nâng cao chất lƣợng lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tƣ.................94
4.2.3. Đổi mới công tác cán bộ quản lý dự án và khai thác sử dụng ....................98
4.2.4.Thực hiện nghiêm túc Luật đấu thầu ...........................................................99
4.2.5. Nâng cao kỷ luật và chất lƣợng quyết toán vốn đầu tƣ ............................100
4.2.6. Đẩy nhanh tốc độ giải ngân vốn đầu tƣ ....................................................101
4.2.7.Chống thất thoát vốn Nhà nƣớc trong đầu tƣ và xây dựng ........................104
4.2.8. Nâng cao trình độ cán bộ quản lý vốn đầu tƣ phát triển ...........................106
4.3. Kiến nghị ..........................................................................................................108
KẾT LUẬN ............................................................................................................111
TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................113
PHỤ LỤC ...............................................................................................................115

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




vi
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
TT

Từ viết tắt

Diễn Giải

1

ANTT


Hợp tác xã

7

KBNN

Kho bạc nhà nƣớc

8

KH

Kế hoạch

9

KCN

Khu công nghiệp

10

KT-XH

Kinh tế - xã hội

11

UBND


Hỗ trợ phát triển chính thức

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




vii
DANH MỤC CÁC BẢNG

2014 ............................................................................ 47
Bảng 3.2: Nguồn vốn đầu tƣ phát triển trong giai đoạn 2010 -2014 do ĐP quản
lý của huyện Lƣơng Sơn .......................................................................... 51
Bảng 3.3. Cơ cấu vốn đầu tƣ phát triển thời kì 2010 - 2014 Phân theo ngành
kinh tế ...................................................................................................... 52
Bảng 3.4. Tỷ lệ lực lƣợng lao động huyện Lƣơng Sơn giữa các khu vực trong
các ngành kinh tế thời kỳ 2010- 2014 ..................................................... 56
Bảng 3.5 Hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ từ ngân sách nhà nƣớc trong giai đoạn
2011-2014 ................................................................................................ 58
Bảng 3.6. Tình hình thực hiện kế hoạch đầu tƣ XDCB qua các năm 2010-2013 ..... 59
Bảng 3.7. Kết quả thẩm định các dự án đầu tƣ sử dụng vốn ngân sách giai đoạn
2010- 2014 ............................................................................................... 66

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




1

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




2
trƣờng và hội nhập quốc tế, định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Năng lực, trình độ quản lý
nhà nƣớc đối với các dự án đầu tƣ bằng nguồn vốn ngân sách hiện nay còn nhiều
vấn đề bất cập. Đây là một vấn đề ngày càng trở nên bức xúc và là điều đáng lo ngại
cần đƣợc sự quan tâm của Đảng, Nhà nƣớc nói chung và các cấp, các ngành trên địa
bàn cấp huyện nói riêng

. Vì vậy việc
quản lý nhà nƣớc đối với các dự án đầu tƣ bằng nguồn vốn ngân sách ở cấp huyện
là hết sức cần thiết.
: "G

"

.

2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Mục tiêu chung:
Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn …; đề tài nghiên cứu đánh
giá thực trạng và đề xuất giải pháp
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN





trong khoảng thời gian từ năm 2010 -2014, và các giải pháp, đề xuất giải quyết các
vấn đề đƣợc đặt ra định hƣớng đến năm 2020.
Về nội dung: Nghiên cứu những vấn đề dự án đầu tƣ từ ngân sách Nhà nƣớc ở
chủ yếu do cấp huyện quản lý mà không đề cập tới các dự án đầu tƣ phát triển từ ngân
sách Nhà nƣớc thực hiện trên địa bàn huyện mà không do huyện quản lý, bao gồm:
khung khổ pháp lý, nội dung, phƣơng pháp, hình thức, tổ chức có thể tiếp cận vấn đề
quản lý nhà nƣớc các dự án đầu tƣ bằng nguồn vốn ngân sách trên nhiều phƣơng diện
khác nhau.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
Góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý
nhà nƣớc các dự án đầu tƣ bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn huyện.
Chỉ ra các ƣu, nhƣợc điểm, hạn chế trong việc quản lý nhà nƣớc các dự án đầu
tƣ bằng nguồn vốn ngân sách trên địa bàn huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình
2015 - 2020.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




4
5
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục từ ngữ
viết tắt, danh mục bảng biểu, kết cấu luận văn gồm 4 chƣơng:
về

đối với

n

.

là để dành tiêu dùng hiện tại và kì vọng một tiêu dùng lớn hơn trong tƣơng lai, đầu
tƣ là hoạt động sử dụng tiền vốn, tài nguyên trong một thời gian dự án nhằm thu lợi
nhuận hoặc lợi ích kinh tế xã hội.
Trong mọi thời đại, đầu tƣ luôn là một nhân tố quan trọng đối với sự phát
triển của một quốc gia. Thuật ngữ đầu tƣ đƣợc hiểu theo nhiều khía cạnh khác nhau,
song tựu trung lại có thể coi "Đầu tƣ là việc nhà đầu tƣ bỏ vốn bằng các loại tài sản
hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tƣ" (Luật
đầu tƣ - 2005).
M

chi phí
bỏ ra

.

Hoạt động đầu tƣ đƣợc hiểu là hoạt động của nhà đầu tƣ trong quá trình đầu
tƣ bao gồm các khâu chuẩn bị đầu tƣ, thực hiện và quản lí dự án đầu tƣ. (Luật đầu
tƣ - 2005).
bằng ngân sách
.
Hoạt động đầu tƣ có những đặc trƣng cơ bản sau:

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




6
Một là,
...

đầu tƣ

(NĐ52/1999 NĐ-Cp về Quy chế quản lý đầu tƣ và xây
dựng cơ bản).

).

nêu
.

...
(FDI)

.
...

...
:

: A, B,

.
,

.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN






...




9
n
.

n

.
ý

.
ngân sách n

.
bằng
bằng

n

n

,
n
bằng



.
,
ng

.
n

coi

...
bằng

n
.

n

.
1.2

nhà nƣớc các dự án

bằng nguồn vốn

1.2.1. Quản lý nhà nước về kinh tế

.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

quản lý trong từng bƣớc, từng giai đoạn của nó.
Vốn đầu tƣ phát triển đƣợc quản lý theo yêu cầu, nguyên tắc, mục đích và
trình tự, thủ tục nhƣ sau:
Yêu cầu: Đầu tƣ phải có hiệu quả đảm bảo mục tiêu chiến lƣợc phát triển
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




12
kinh tế xã hội trong từng thời kỳ theo định hƣớng công nghiệp hoá hiện đại hoá, đẩy
mạnh tốc độ tăng trƣởng kinh tế.
Bảo đảm dự án đƣợc thực hiện theo đúng quy hoạch, phƣơng án kiến trúc
thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán đƣợc duyệt, bảo đảm chất lƣợng và thời gian xây
dựng với chi phí hợp lý.
Chỉ đầu tƣ cho dự án đảm bảo hiệu quả kinh tế xã hội và đủ thủ tục xây dựng
cơ bản. Thực hiện đầu tƣ tập trung, dứt điểm, ngăn chặn lãng phí thất thoát trong
hoạt động đầu tƣ và xây dựng.
Nguyên tắc: Các nguồn vốn đầu tƣ phát triển phải đƣợc đầu tƣ theo dự án,
đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt, phải quản lý công khai, có kiểm tra, kiểm soát
và đảm bảo sử dụng đúng mục đích, đúng chế độ theo quy định của pháp luật.
Phải chấp hành nghiêm túc trình tự thủ tục về đầu tƣ xây dựng, quy chế đấu
thầu do Nhà nƣớc quy định. Việc giải ngân vốn đầu tƣ phải đảm bảo các hồ sơ, tài
liệu pháp lý theo quy định, thực hiện cấp vốn đúng kế hoạch đúng nguồn vốn, đúng
mục đích, trực tiếp cho ngƣời thụ hƣởng và theo mức độ hoàn thành công việc.
Mục tiêu của quản lý đầu tư
a. Trên góc độ quản lý nhà nước
Mục tiêu chung của quản lý đầu tƣ cần phải đạt là:
- Đáp ứng tốt nhất việc thực hiện các mục tiêu của chiến lƣợc phát triển kinh
tế xã hội trong từng thời kỳ của địa phƣơng, nhằm thực hiện công nghiệp hoá, hiện

chất lƣợng và mức độ chính xác của các kết quả nghiên cứu, dự đoán, tính toán.
Đối với giai đoạn thực hiện đầu tƣ, mục tiêu chủ yếu của quản lý là đảm bảo
tiến độ, chất lƣợng với chi phí thấp nhất.
Đối với giai đoạn vận hành, các kết quả đầu tƣ là nhanh chóng thu hồi đủ vốn đã
bỏ ra và có lãi đối với các công cuộc đầu tƣ sản xuất kinh doanh, hoặc đạt đƣợc hiệu
quả kinh tế xã hội cao nhất với chi phí thấp nhất đối với các hoạt động đầu tƣ khác.
Phạm vi đầu tư bằng ngân sách nhà nước
Trong điều kiện nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc có hạn, nhà nƣớc chỉ đầu tƣ
vào những lĩnh vực mà các thành phần kinh tế khác không muốn đầu tƣ, không có
khả năng đầu tƣ hoặc không đƣợc phép đầu tƣ. Do đó phạm vi đầu tƣ phát triển từ
ngân sách nhà nƣớc tập trung chủ yếu vào các dự án thuộc loại sau:
- Dự án có quy mô lớn mà các thành phần kinh tế khác khó có khả năng đáp
ứng. Các công trình loại này thƣờng là các công trình lớn có phạm vi ảnh hƣởng sâu
rộng đến sự phát triển kinh tế, tạo ra sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các vùng,
miền, địa phƣơng hoặc ngành kinh tế.
- Dự án có khả năng thu hồi vốn thấp. Các dự án này do khả năng thu hồi
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




14
vốn thấp nên không hấp dẫn các thành phần kinh tế khác đầu tƣ vào trong khi công
trình lại có ý nghĩa kinh tế xã hội quan trọng nên nhà nƣớc phải sử dụng ngân sách
nhà nƣớc để đầu tƣ xây dựng.
- Dự án mà các thành phần kinh tế khác không đƣợc phép đầu tƣ. Loại này
thƣờng là các công trình thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng, các công trình có ảnh
hƣởng lớn đến đời sống kinh tế xã hội của nhân dân.
1.2.3. Nội dung quản lý nhà nước cấp huyện đối với các dự án đầu tư bằng
nguồn vốn ngân sách

Yêu cầu thẩm định dự án đầu tƣ xuất phát từ bản chất, tính phức tạp và các
đặc trƣng cơ bản của hoạt động đầu tƣ.
Thẩm định dự án nhằm làm sáng tỏ và phân tích về một loạt các vấn đề có
liên quan tới tính khả thi trong quá trình thực hiện dự án: thị trƣờng, công nghệ, kỹ
thuật, khả năng tài chính của dự án để đứng vững trong suốt đời hoạt động, về quản
lý thực hiện dự án, phần đóng góp của dự án vào sự tăng trƣởng của nền kinh tế …
với các thông tin về bối cảnh và các giả thiết sử dụng trong dự án này; Đồng thời
đánh giá để xác định xem dự án có giúp địa phƣơng đạt đƣợc các mục tiêu xã hội
hay không, nếu có thì bằng cách nào, và liệu dự án có đạt hiệu quả kinh tế hay
không khi đạt các mục tiêu này.
Giai đoạn thẩm định dự án bao hàm một loạt khâu thẩm định và quyết định,
đƣa tới kết quả là chấp thuận hay bác bỏ dự án. Nhƣ vậy, về mặt chuyên môn yêu
cầu chung của công tác thẩm định dự án là đảm bảo tránh thực hiện đầu tƣ các dự
án không có hiệu quả, mặt khác cũng không bỏ mất các cơ hội đầu tƣ có lợi.
Mặt khác, thẩm định dự án còn là công việc đƣợc thực hiện theo quy định về
quản lý đầu tƣ, vì vậy cần đƣợc tiến hành theo các yêu cầu về quản lý. Về mặt này,
công tác thẩm định dự án phải đƣợc tiến hành phù hợp với các quy định hiện hành
về quản lý đầu tƣ và đảm bảo thời hạn quy định.
- Quản lý công tác đấu thầu
Công tác đấu thầu là việc lựa chọn nhà thầu theo những tiêu thức nhất định.
Tuỳ theo quy mô, tính chất, tiêu chuẩn kỹ thuật của từng dự án để quy định các cách
tổ chức đấu thầu (đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, …); quy định thang điểm
chấm thầu … nhằm mục đích giảm chi phí đầu tƣ, nâng cao chất lƣợng công trình,
rút ngắn thời gian thực hiện dự án.
- Công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng
Thực hiện đầy đủ các quy định của nhà nƣớc về lập, thẩm định, trình duyệt
báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật, tổng dự toán, tổ chức đấu thầu hoặc
lựa chọn nhà thầu.
Tuyển chọn tổ chức tƣ vấn, cung ứng vật tƣ, thiết bị, xây lắp có đủ tƣ cách
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN

quyết những việc sự vụ. Việc phân cấp phải gắn trách nhiệm với quyền hạn rõ ràng
và bảo đảm tính thống nhất từ trung ƣơng đến cơ sở (4). Có quan niệm khác cho
rằng, phân cấp có thể theo hai hƣớng: một hƣớng nằm ngang là sự phân chia căn cứ
vào sự khác nhau của các công việc của một cấp; hƣớng nằm dọc (thẳng đứng) là sự
phân chia theo cơ cấu thứ bậc công việc giữa các cấp khác nhau (5).
Có ý kiến cho rằng, cần phân biệt “phân cấp quản lý” với một số khái niệm
gần với nó là phân công, phân nhiệm, phân quyền vì “phân công và phân nhiệm đều
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN