Header Page 1 of 161.
PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của đề tài:
Tập đọc là một phân môn mang tính tổng hợp bởi bên cạnh việc dạy đọc ta
cũng trau dồi kiến thức tiếng việt, kiến thức về văn học đời sống, giáo dục
tình cảm thẩm mĩ cho học sinh, phân môn tập đọc góp phần hình thành và
phát triển nhân cách con người mới .Để học tốt đòi hỏi HS phải đọc tốt, đọc
là vấn đề quan trong đối với HS lớp 2 , vì sao ba tháng hè một số em đọc
chậm, gia đình thiếu quan tâm thì các em rất khó cảm thụ được nội dung của
bài tập đọc , vả lại thời gian qui định về rèn đọc của một tiết học là rất ít, thì
đối với những HS yếu làm sao các em cảm thụ được nội dung bài đọc một
cách sâu sắc . Đó là những bâng khuâng mà người giáo viên cần đạt trong
quá trình rèn đọc cho các em nhất là vào giai đoạn đầu của HS lớp 2 .
II. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Để rèn luyện các em trở thành con người mới đủ thông và tài năng đáp ứng
cho nền văn học Việt Nam đến những thành công tốt đẹp , thu được nhiều
thành quả cao nhất. Bồi dưỡng tư duy trong sáng, tình cảm và tâm hồn lành
mạnh, tình yêu thiên nhiên yêu cái đẹp trong cuộc sống thực hiện các mục
tiêu của xã hội. những năm gần đây toàn ngành giáo dục cùng đẩy mạnh
phong trào thi đua: Dạy tốt- học tốt, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện
đi lên con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Ngày nay, đất nước đang trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nên rất
cần những con người có tri thức, có tài năng. Trước yêu cầu của sự phát
triển kinh tế xã hội đòi hỏi nền giáo dục phải thay đổi mục tiêu đào tạo, cải
tiến lại nội dung và phương pháp dạy học. Đó là việc làm rất bức xúc và cần
thiết hiện nay.
Chính vì vậy, người giáo viên là nòng cốt rất quan trọng trong việc đồi mới
phương pháp , xác định rõ mục tiêu của bài đọc , để giúp các học tốt là vấn
đề được các nhà giáo hết sức quan tâm. Đây là một trong những việc làm
quan trọng, góp phần đào tạo nhân tài cho đất nước. Vì thế, biết bao thầy cô
giáo ngày đêm miệt mài nghiên cứu để có những giờ dạy thật sự thu hút các
cảm, đọc phải thể hiện được nội dung, tình cảm của bài để từ đó các em bộc
lộ tình cảm của mình qua mỗi bài đọc. Mỗi giáo viên cần làm sao, phải làm
thế nào? để thông qua môn tập đọc giúp học sinh không những đạt được vấn
đề đọc thạo, mà phải hiểu nội dung của bài học. Đó là những suy nghĩ mà
các thày cô giáo dạy lớp 2 cần phải rèn và là đích để đạt tới .
Vì những lý do trên và do những yêu cầu của giáo dục Tiểu học tôi xin trình
bày một vài ý kiến của bản thân về đổi mới phương pháp dạy học, qua kinh
nghiệm giảng dạy nhiều năm,và kinh nghiện thực tế có hiệu quả nhất trong
các giờ tập đọc là: “Rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 2” thông qua môn
tập đọc.
III. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Để thực hiện đề tài này nhằm mục đích:
+ Tìm ra phương pháp và hướng đổi mới, giúp học sinh đọc tốt hơn, qua đó
từng bước nâng cao năng lực đọc đúng, đọc hay, đọc diễn cảm của mỗi học
sinh.
+ Tìm hiểu yêu cầu nhiệm vụ và thực trạng dạy học của phân môn Tập đọc ở
lớp 2.
IV. ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU PHẦN NỘI
DUNG
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Footer Page 2 of 161.
Header Page 3 of 161.
Phân môn Tập đọc có vị trí rất quan trọng trong chương trình học Tiểu
học nói chung. Tập đọc là bài học khởi đầu giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức,
chiếm lĩnh công cụ (năng lực đọc, nghe, nói, viết) từ đó mở rộng cánh cửa
cho học sinh nắm lấy kho tàng tri thức của loài người.
Quá trình dạy học gồm 2 mặt có quan hệ mật thiết với nhau: Hoạt động dạy
đọc được, song một số em đọc cũng chưa được rõ ràng, chưa biết ngắt nghỉ
đúng dấu chấm, dấu phẩy,cách đọc một cụm từ dài, nhiều em phát âm chưa
phân biệt rõ phụ âm đầu l/n; tr/ch; s/x đặc biệt học sinh lớp tôi đang chủ
nhiệm thì đa số các em đọc con ngọng phụ âm l/n, ch/tr âm cuối n/ng, về kĩ
Footer Page 3 of 161.
Header Page 4 of 161.
năng đọc chưa thể hiện được tình cảm, nội dung bài học. Ví dụ như các em
chưa biết nhấn giọng ở từ ngữ gợi tả, những từ ngữ trọng tâm, từ chìa khoá,
trong những trường hợp sắm vai hay đối thoại các em cũng lúng túng, nhiều
em cũng thiếu tự tin trong việc thể hiện giọng đọc của mình. Đối với đối
tượng học sinh trung bình và yếu các em chưa xác định được đâu là giới hạn
những câu đối thoại của mình,đâu là những cụm từ dài cần phài nghỉ hơi,
với thực tế trên tôi tìm hiểu kĩ vấn đề rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp mình
phụ trách với mong muốn tích lũy thêm cho bản thân những kiến thức và
kinh nghiện nhằm đạt hiệu quả cao trong việc rèn đọc cho các em , với mong
muốn là em nào cũng đọc trôi chảy, thành thạo để làm tiền đề cho các môn
học khác giúp các em tự tin hơn trong diễn đạt ý, từ câu văn trọn vẹn.
* VAI TRÒ: .
Khi tiến hành làm đề tài này tôi đã nghiên cứu sách giáo khoa phân môn tập
đọc lớp 2 để tìm hiểu nội dung cấu trúc của chương trình, tìm hiểu việc học
của các em, tìm hiểu các tài liệu hướng dẫn của ngành, nghiên cứu rút kinh
nghiệm qua từng tiết dự giờ các bạn đồng nghiệp ở trường mình và trường
bạn. Tìm hiểu tài liệu có liên quan đến phân môn tiếng việt nhất là phân môn
tập đọc.
Trong giảng dạy thường xuyên sử dụng phương pháp gỡ? những điểm hợp
lý và chưa hợp lý trong quá trình rèn đọc cho học sinh .
Thường xuyên dự giờ các bạn, thực hiện các chuyên đề minh họa do nhà
cố tình "bỏ quên" đối tượng này, coi như không có các em trong lớp.Vì với
những HS yếu đọc chậm sẽ làm ảnh hưởng đến thời gian giảng dạy của giáo
viên .
- Có một số giáo viên còn ngán ngại khi thực dạy một giờ tập đọc, mặc dù
có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, nhưng do phương pháp dạy học
truyền thống còn tiềm tàng, khả năng nắm bắt phương pháp mới cũng hạn
chế. Các bước lên lớp chưa linh hoạt , không có những câu chuyển tiếp giữa
các phần. Vì vậy tiết Tập đọc còn buồn tẻ, đơn điệu. Các em học vẹt. Khâu
thực hành còn yếu, nhất là khâu luyện đọc, đặc biệt là rèn đọc diễn cảm cho
học sinh.
* YÊU CẦU CẦN THIẾT
Người giáo viên phải toàn tâm toàn ý , phải có những đổi mới trong
phương pháp , thực hiện đúng mục tiêu của bài học,phải hướng các em vào
bài học, gợi những hứng thú để các em say mê học tập ,thu hút các em bằng
chính giọng đọc của mính, vì thế khâu đọc mẫu của giáo viên hết sức quan
trọng ,là sự thành công trong giảng dạy phân môn tập đọc nhất là biện pháp
rèn đọc cho các em .
Footer Page 5 of 161.
Header Page 6 of 161.
* THIẾT KẾ BÀI GIẢNG
Tập đọc
Sự tích cây vú sữa
I . Yêu cầu cần đạt:
- Biết ngắt nghỉ hơi ở câu có nhiều dấu phẩy.
- Hiểu ND: Tình cảm yêu thương sâu nặng của mẹ dành cho con.(trả lời
được CH 1, 2, 3, 4)
-HS khá, giỏi trả lời được CH5.
- GV ghi bảng.
B. Hướng dẫn đọc kết hợp giải
nghĩa từ.
B.1/ Đọc từng câu :
- GV cho hs đọc nối tiếp từng câu
theo hàng ngang.
- GV HD hs phát âm các từ khó : vú
sữa, khản tiếng, xòa cành, run rẩy,
óng ánh.
- Bài tập đọc hôm nay có 2 từ mới
đó là những từ nào ?
B.2/ Đọc từng đoạn trước lớp :
- GV cho 2 HS tiếp nối nhau đọc các
đoạn 1,2 ( 2lượt )
- GV vừa cho hs đọc vừa rút ra các
từ mới để hs nêu nghĩa (ở chú thích
của bài)
- HS nêu tên bài.
- HS đọc nối tiếp nhau từng câu theo
hàng ngang.
- HS luyện phát âm các từ khó.
- Từ: vùng vằng, la cà.
- 2 lượt hs đọc nối tiếp nhau đoạn 1,
2 trước lớp.
- HS nêu nghĩa của 5 từ mới có chú
thích ở cuối bài.
- GV hd hs đọc ngắt giọng các câu :
- GV cho hs đọc đoạn 2.
- GV cho 1 hs đọc câu hỏi 2.
- HS đồng thanh đoạn 1,2.
- 2 hs đọc đoạn 1, 2, cả lớp đọc thầm
theo.
- 2 hs đọc yêu cầu câu 1.
- HS đọc đoạn 1
- Vì cậu ham chơi, bị mẹ mắng, vùng
vằng bỏ đi.
- Vì cậu đói, rét, lại bị trẻ lớn hơn
đánh.
- Trở về nhà không thấy mẹ, cậu đã - HS đọc đoạn 2, cả lớp đọc thầm
làm gì ?(HSY)
theo.
- Chuyện gì đã xảy ra sau đó
- HS đọc câu hỏi 2 .
?(HSG)
- Cậu khản tiếng gọi mẹ và ôm lấy
- Thứ quả xuất hiện như thế nào ?
cây xanh trong vườn mà khóc.
- Cây xanh run rẩy.
- Từ các cành lá, những đài hoa bé tí
trổ ra nở trắng như mây, hoa tàn, quả
- Những nét nào của cây gợi lên
xuất hiện, lớn nhanh, da căng mịn,
hình ảnh của mẹ ? (HSY)
xanh óng ánh, rồi chín.
- Lá đỏ hoe như mắt mẹ chờ con.
Vì sao mọi người đặt tên cho cây là
cây vú sữa ? (HSG)
H./ Luyện đọc lại.
- GV cho HS thi đọc đồng thanh
giữa các nhóm.
- GV nhận xét chung .
I./ Củng cố dặn dò :
- Em học được gì ở bài Sự tích cây
vú sũa ?
- Là người con ngoan ngoãn em cần
phải làm gì ?
- GV nhận xét tiết học.
- Dặn hs về đọc lại bài và xem lại
nội dung để chuẩn bị kể chuyện cho
ngày mai.
- HS đọc câu hỏi 5 : Theo em, nếu
được gặp lại mẹ, cậu bé sẽ nói gì?
- HS trả lời : Nếu gặp lại mẹ, cậu bé
sẽ nói : “ Con xin lỗi mẹ, con đã biết
lỗi rồi, từ nay con sẽ không như thế
nữa. Con sẽ có gắng ngoan ngoãn để
mẹ vui.
- Vì trái chín, có dòng nước trắng và
ngọt thơm như sữa mẹ.
- HS thi đọc đồng thanh theo nhóm (
2 nhóm )
- HS nhận xét chọn nhóm đọc hay.
- Cần vâng lời cha mẹ để cha mẹ
vui.
buổi học tiếp theo .
2/ PHƯƠNG PHÁP SOẠN GIÁO ÁN
Để thực hiện một bài dạy giáo viên cần kết hợp nhiều phương pháp ,
nghiên cứu kĩ mục tiêu của bài dạy, xem xét hệ thông câu hỏi sao cho vừa
sức với học sinh của lớp mình, nắm vững đối tượng học sinh của lớp để
chọn lựa các phương pháp dạy hợp lí . Sau đây là một số phương cơ bản.
* PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN:
Phương pháp này phù hớp với tư duy, Tâm lý lứa tuổi ở bậc tiểu học.
Phương pháp trực quan là giáo viên đưa ra những bức tranh minh họa hoặc
bằng vật thật cho từng bài để phục vụ trong quá trình dạy và rèn đọc cho học
sinh, kết hợp đọc hiểu và đọc diễn cảm.
+ Các hình thức trực quan.
- Giọng đọc mẫu của giáo viên. Đây là một hình thức trực quan sinh động
và có hiệu quả đáng kể, có tác dụng làm mẫu cho học sinh luyện đọc.
- Giáo viên đọc mẫu phải tốt, diễn cảm để học sinh cảm nhận được cái hay,
cái đẹp của bài Tập đọc. Trong quá trình đọc mẫu giáo viên biết sử dụng các
thủ pháp ngắt, nghỉ hơi đúng chỗ, dùng ngữ điệu, nhấn giọng, hạ giọng, lên
giọng… để làm nổi bật ý nghĩa và tình cảm của tác giả đó gửi gắm vào bài
đọc đó. Từ đó giúp học sinh thấy sôi nổi, hào hứng tham gia vào việc tìm
hiểu, khám phá bài Tập đọc hơn và học sinh có ý thức đọc diễn cảm tốt hơn.
- Dùng tranh ảnh vật thật : Đây là phương pháp có tác dụng rất lớn đến việc
rèn kĩ năng đọc cho học sinh lưu ý khi sử dụng tranh ảnh bức vẽ phải to đẹp
đảm bảo về mặt mĩ quan và có tác dụng giáo dục.
Ví dụ: Bài Sông Hương tập đọc lớp 2 tranh vẽ “Sông Hương” trong sách
giáo khoa có đủ màu sắc như nội dung bài để các em nhìn tận mắt các màu
xanh chỉ sự khác nhau của phong cảnh “Sông Hương” như xanh thẳm của da
trời, màu xanh biếc của lá cây, màu xanh non của những bãi ngô, thảm cỏ in
trên mặt nước. Khi đọc tôi yêu cầu học sinh đọc nhấn mạnh ở các từ chỉ màu
sắc, học sinh nhớ từ cần nhấn mạnh. Sử dụng phương pháp này giúp học
- Đọc thầm của học sinh.
Đây là việc làm quan trọng để hình thành và phát triển kỹ năng, kỹ
xảo đọc thầm và nó luôn theo ta trong suốt cuộc đời. Đọc thầm giúp các em
chuẩn bị tốt cho khâu đọc thành tiếng, tìm hiểu bài và nằm bắt nội dung bài
học tốt hơn. Vi vậy, chúng ta không nên bỏ qua bước này.
- Đối với học sinh lớp 2, đọc thầm khó hơn đọc thành tiếng do các em
chưa có sức tập chung cao để theo dõi bài đọc. Thường các em dễ bị sót chữ,
bỏ dòng.
- Để hướng dẫn học sinh đọc thầm đạt kết quả, khi dạy tôi yêu cầu học
sinh tập chung vào bài, đọc thầm kết hợp với việc tham gia đặt câu hỏi nhận
biết nhiệm vụ học tập hoặc kiểm tra đọc thầm bằng cách hỏi học sinh đó
đọc đến đâu và định hướng nội dung cần tìm. Có như vậy các em mới chú ý
và tập chung trong khi đọc thầm và kích thích tinh thần học tập của học sinh.
Footer Page 11 of 161.
Header Page 12 of 161.
- Học sinh đọc thầm có thể dưới nhiều hình thức: Cả lớp đọc thầm,
đọc thầm theo bạn (học sinh đọc cá nhân) hoặc theo cô (đọc mẫu) và giáo
viên đưa ra những định hướng sau:
+ Tự phát hiện tiếng, từ phải tìm dễ nhằm lẫn?
+ Tìm những từ cần nhấn giọng, hạ giọng, lên giọng, chỗ ngắt, nghỉ hơi?
+ Bài văn, bài thơ nói về ai?
+ Trong bài có những nhân vật nào? Ai đang trò chuyện?
+ Phát hiện giọng đọc của đoạn, bài, từng nhân vật?
* Phương pháp đàm thoại :
Phương pháp này phù hợp với tâm lí trẻ nhỏ các em thích được hoạt động,
thực hiện trên cơ sở trao đổi câu hỏi, phục vụ cho nội dung bài . đây chính là
thầy giáo dẫn dắt học sinh tìm hiểu, khám phá khai thác những nội dung để
Header Page 13 of 161.
bình, khá luyện đọc trôi chảy lưu loát cả bài. Học sinh giỏi đọc điễn cảm cả
bài. Có kế hoạch giao bài cụ thể cho từng em và kiểm tra theo yêu cầu .
3. MỘT SỐ TIẾT DẠY ỨNG DỤNG THÀNH CÔNG :
Nhờ sự kiên trì chụi khó cộng với sự gần gũi thương yêu chăm sóc từng
học sinh mà trong nhiều năm qua tôi luôn đạt được kết quả tốt đẹp trong
giảng dạy và đã thành công trong nhiều chuyên đề như : Bài hai anh em
chuyên đề minh họa do Sở Giáo Dục TP Long Xuyên tổ chức, Cây xoài
của ông em chuyên đề minh họa của trường và nhiều tiết dự giờ của nhà
trường được xếp loại tốt . ( Bài thơ Mẹ, trên chiếc bè ..)
*Kết quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Đánh giá nhận xét quá trình nghiên cứu áp dụng vào các giờ dạy thử nghiệm
kết quả cho thấy các em học sinh có nhiều tiến bộ rõ rệt thông qua khảo sát
ở lớp tôi phụ trách đạt kết quả như sau:
Tổng số học sinh : 46 em
TSHS
Đọc ngọng
Đọc P/âm
sai
Đọc sai dấu đọc đúng
Đọc diễn
cảm
2E
TS
huy tính chủ động , sáng tạo của các em khi tham gia học tập .Tôi luôn xem
trọng vấn đề đọc mẫu.
Footer Page 13 of 161.
Header Page 14 of 161.
- Đọc mẫu là bước quan trọng,giáo viên cần chuẩn bị chu đáo cho bước
này. Giáo viên không được phát âm sai. Nếu đọc hay giáo viên sẽ thu hút
được học sinh ngay từ bước này.
-Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học, khuyến khích, động viên
những cố gắng bé nhỏ của học sinh để các em tự tin hơn khi đọc bài .
- Quan tâm đến mọi đối tượng học sinh ( đặc biệt là những em nhút
nhát, học sinh yếu )
2/ Đối với học sinh
- Có đủ sách giáo khoa tiếng việt
- Chuẩn bị chu đáo bài đọc ở nhà
II. Ý nghĩa của sáng kiến :
Là giáo viên ai cũng mong muốn học sinh của mình đọc ,viết tốt,điều
mong muốn này có thật sự hay không còn tùy thuộc vào thái độ, tác phong,
khả năng rèn luyện của từng giáo viên khi đứng lớp, qua từng bài học hãy
giúp các em nhận thấy được tầm quan trọng của việc đọc, nó là cái vỏ của
ngôn ngữ,thể hiện tâm tư tình cảm đạo đức lối sống của con người. Đọc là
phương tiện giao tiếp trong cuộc sống, đọc hay , đọc tốt sẻ chiếm được cảm
tình của người học,sẽ thuận lợi hơn trong giao tiếp .Qua bài viết này sẽ giúp
người giáo viên có những động lực mới trong giảng dạy và ứng dụng thành
công hơn qua nhiều tiết dạy, luôn là người kĩ sư tâm hồn , xây dựng vun đắp
tâm hồn cho trẻ thơ .
III. KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG
Qua nhiều năm giảng dạy và áp dụng phương pháp nêu trên tôi luôn thành
rng ú l rốn cho hc sinh k nng c, nghe, núi, vit. c l quỏ trỡnh
tip nhn thụng tin do ú cỏc k nng c, nghe, núi, vit cú mi quan h
cht ch vi nhau, s to thnh cỏc k nng ny giỳp hc sinh t kt qu
cao trong giao tip. song kt qu cha hn l cao.Vi s tỡm tũi sỏng to
trong chuyờn mụn, tụi cm thy cũn phi c gng nhiu hn.
Trờn õy l mt s kinh nghim v phng phỏp rốn c cho hc sinh lp
2qua phõn mụn Tp c nhm nõng cao cht lng ging dy ca giỏo viờn
c ỳc kt qua nghiờn cu v thc t ging dy nhiu nm mong cỏc bn
ng nghip chia s v giỳp thờm . Xin chõn thnh cm n .
III.MT S KIN NGH XUT
Đề nghị Bộ Giáo dục - Đào tạo cung cấp thêm đồ dùng dạy học phục vụ
cho phân môn Tập đọc nói riêng và môn Tiếng Việt nói chung.
i vi trng t chc chuyờn minh ha giỏo viờn giao lu v hc
hi kinh nghim ln nhau .
Footer Page 15 of 161.
Header Page 16 of 161.
Long Xuyên 25/ 11 / 2013
Người thực hiện
Võ Thị Kim Liên
Footer Page 16 of 161.
Header Page 17 of 161.