MỤC LỤC
Contents

PHẦN I . MỞ ĐẦU
I.Mục đích của sáng kiến :
1.Tính mới của sáng kiến:
- Mục tiêu GDMN là hình thành cho trẻ những yếu tố nhân cách đầu tiên của
con người. Để đạt được mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện thì ta cần phải kết hợp
hài hoà giữa nuôi dưỡng chăm sóc sức khoẻ và giáo dục đó là điều tất yếu.
- Ngày nay cùng với sự phát triển chung của xã hội, mỗi gia đình đều có cuộc
sống đầy đủ, trình độ dân trí cũng ngày đựơc nâng cao. Chính vì vậy việc chăm sóc
giáo dục trẻ cũng được gia đình và xã hội đặc biệt quan tâm. Vậy quan tâm như thế
nào là đúng mực để cơ thể trẻ khoẻ mạnh, học tốt phát triển cân đối thì trước tiên ta
phải có một chế độ ăn uống hợp lý, khoa học nhằm giúp trẻ ăn uống ngon miệng
nhưng luôn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
2. Ưu điểm nổi bật của sáng kiến
- Hiện nay vấn đề vệ sinh anh toàn thực phẩm đang là mối quan tâm lớn nhất của
toàn xã hội, chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm liên quan đến cả quá trình từ trồng
hạt giống đến khi chế biến. Trong bậc học Mầm non, việc tổ chức khâu an toàn vệ
sinh thực phẩm cho trẻ ăn bán trú đóng vai trò rất quan trọng. Vì vậy, vấn đề vệ sinh
an toàn thực phẩm giữ ảnh hưởng rất lớn đối với sức khoẻ trẻ thơ, nó góp phần nâng
cao sức học tập, lao động của trẻ trong xã hội ngày càng phát triển hiện nay. Chính vì
vậy, nên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
trong trường Mầm non ”. Đây là một thông điệp giúp cho toàn thể cộng đồng quan
1


tâm đến sức khoẻ của trẻ, cùng nhau thực hiện đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và
đặc biệc là vệ sinh an toàn tại trường mầm non.
Việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực thẩm góp phần có những bữa ăn ngon giúp
trẻ hứng thú khi ăn bán trú tại trường, giúp trẻ phát triển, khoẻ mạnh,thông minh có

- Việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non đóng vai trò quan
trọng trong việc chế biến thực phẩm cho trẻ ăn hàng ngày ở trường, tránh xảy ra ngộ
độc thực phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Thực phẩm sạch an toàn thì bữa ăn
của trẻ mới ngon miệng giúp trẻ phát triển thể lực, trí tuệ.
- Từ đó đưa ra một số phương pháp xây dựng thực đơn hợp lý,cân đối phù hợp với
từng đối tượng trẻ.
b-Về mặt kinh tế:
- Để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm chúng tôi đã kết hợp tham mưu với ban giám
hiệu nhà trường tổ chức trồng rau sạch tại trường để đảm bảo vệ sinh không có thuốc
độc hại, sử dụng để chế biến cho trẻ cho trong các bữa ăn.
-Thực phẩm được lựa chọn trong các thực đơn theo từng mùa,theo đặc điểm săn xuất
của địa phương,hầu hết là những thực phẩm có sẵn,dễ tìm kiếmnên chi phí đàu tư
được giảm bớt mà vẫn cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ . Thực phẩm không
trái mùa nên không có chất bảo quản.
- Xây dựng được nguồn thực phẩm tại chỗ,dễ kiểm soát về chất lượng và đẩm
bảo về vệ sinh an toàn thực phẩm.
c –Về chất lượng nuôi dưỡng,chăm sóc trẻ:
- Giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng đặc biệt là suy dinh dưỡng thể nhẹ cân.
- Nâng cao chất lượng chăm sóc,nuôi dưỡng của toàn trường, nâng cao tỷ lệ trẻ
ăn bán trú.

3


-Gây dựng được lòng tin,sự an tâm của phụ huynh khi cho con học và ăn bán
trú tại trường

PHẦN II. NỘI DUNG
Chương I: Cơ sở khoa học của sáng kiến
Cơ sở lí luận:

trú.

5


- Căn cứ chế độ ăn uống, sinh hoạt cả ngày của trẻ các nhà khoa học nghiên cứu
và cho biết trẻ em ở lứa tuổi mầm non nhu cầu về dinh dưỡng và nhu cầu về hoạt
động của trẻ là rất cao. Chất dinh dưỡng có vai trò vô cùng quan trọng đối với sức
khỏe và sự phát triển của cơ thể. Chất dinh dưỡng bao gồm các chất sinh năng lượng
và chất không sinh năng lượng. Các chất sinh năng lượng gồm chất đạm (Protid), chất
béo (Lipid), chất bột đường(Gluxid). Chất không sinh năng lượng bao gồm các chấtt
khoáng và nước.
Sức khoẻ và dinh dưỡng luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau. Ăn uống có vai trò
rất quan trọng đối với sức khoẻ và bệnh tật, nhất là đối với trẻ mầm non vì cơ thể khi
còn nhỏ cần nhiều nhiệt hơn nên trẻ cần ăn nhiều hơn, có chế độ ăn tốt hơn và có lối
sống hợp lý nếu không trẻ sẽ không phát triển bình thường và đó là nguyên nhân gây
ra bệnh tật như suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu máu do thiếu sắt …..
Ăn uống có ảnh hưởng rất lớn sức khoẻ và cân nặng của trẻ. Trẻ được nuôi dưỡng
tốt, ăn uống đầy đủ thì da dẻ hồng hào và cân nặng đảm bảo. Sự ăn uống không điều
độ sẽ ảnh hưởng đến tiêu hóa của trẻ. Nếu trẻ ăn uống không khoa học, không có giờ
giấc thì thường gây ra rối loạn tiêu hoḠvà trẻ có thể mắc một số bệnh như tiêu chảy,
khô mắt do thiếu vitamin A, còi xương do thiếu canxi….
Theo Bộ y tế qui định thì nhu cầu năng lượng cần thiết trong từng độ tuổi trong một
ngày là:
-

Trẻ từ 0 – 6 tháng : 600 – 800 Kcal.
•

Trẻ từ 6 – 12: tháng 800 – 900 Kcal.

2. Cơ sở thực tiễn:
- Vệ sinh an toàn thực phẩm là tất cả những điều kiện cần thiết từ khâu sản
xuất, chế biến bảo quản, phân phối đến nấu nướng cũng như sử dụng nhằm
đảm bảo cho thực phẩm đó được sạch sẽ, an toàn và phù hợp với điều kiện
người tiêu dùng.
- Mấy năm gần đây chính phủ đã quyết định giao cho Uỷ ban chăm sóc bà
mẹ trẻ em ( Nay là Uỷ ban dân số gia đình và trẻ em) phối hợp với Bộ y tế, các
ban ngành liên quan để triển khai chương trình quốc gia phòng chống suy dinh
dưỡng, thực hiện mục tiêu chương trình nêu cao khẩu hiệu: “Vì sức khoẻ trẻ
em”. Riêng bậc học mầm non những năm trở lại đây được sự quan tâm của
Đảng và nhà nước nên việc chăm sóc giáo dục trẻ đã có những bước tiến đáng
kể, góp phần nâng cao chất lượng chuyên đề vệ sinh dinh dưỡng an toàn thực
phẩm cho trẻ cả ở thành phố và nông thôn đã có những công trình nghiên cứu
về sức khoẻ trẻ em như đánh giḠkhẩu phần ăn cho trẻ tại các cơ sở mầm non.
Trên thực tế, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ ở các trường mầm non
vẫn còn nhiều vấn đề và chưa được hợp lý trong việc tổ chức, đặc biệt là khu
vực nông thôn do điều kiện cơ sở vật chất, nhận thức của giáo viên, phụ huynh
7


còn hạn chế. Khuôn viên giành cho nhà bếp chật hẹp, trang thiết bị còn hạn chế
không đảm bảo bếp 1 chiều .
Cô nuôi còn thiếu người có bằng chuyên môn nghiệp vụ về nấu ăn nên ảnh
hưởng đến quá trình chế biến thực phẩm cho trẻ .
Chưa có nguồn cung cấp thực phẩm tại chỗ nên chưa kiểm soát được vệ sinh an
toàn thực phẩm từ khâu nuôi trồng đến lúc tiêu dùng.
- Y tế nhà trường cũng chưa có nhiều thiết bị hiện đại để kiểm tra đảm bảo vệ
sinh an toàn thực phẩm.
- Để thực hiện tốt công tác giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực
phẩm thì tổ nuôi đã dựa vào 10 lời khuyên dinh dưỡng để thực hiện nhiệm vụ

về vệ sinh phòng bệnh.

Chương II: Thực trạng của vấn đề mà sáng kiến đề cập tới
•

Trình độ cô nuôi còn hạn chế chưa đủ người có bằng đào tạo nấu ăn nên việc
tính khẩu phần ăn cho trẻ còn chưa đầy đủ.

Thuận lợi.
- Được sự quan tâm cña các cấp lãnh đạo đã tạo điều kiện cho Trường có
đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại. Trường có 9 nhóm lớp, sạch sẽ,
thoáng mát phù hợp với tâm sinh lý của trẻ, thu hút trẻ yêu thích đến trường.
Có bếp ăn một chiều, đảm bảo thực hiện theo đúng quy trình chế biến thức ăn.
Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo và sự ủng hộ của các bậc phụ huynh đã
đầu tư trang bị, các phương tiện phục vụ cho việc chế biến thực phẩm cho trẻ
được thuận lợi và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
9


- Ban giám hiệu nhà trường có đủ năng lực, được tiếp thu những chương
trình mới về nội dung dinh dưỡng – chăm sóc – giáo dục trẻ để chỉ đạo cán bộ
GVNV thực hiện nhiệm vụ.
- Đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, đoàn kết, biết cầu tiến, nhiều sáng tạo,
có tinh thần trách nhiệm cao, yêu nghề, mến trẻ, 100% có kiến thức về công tác
chăm sóc giáo dục trẻ.
- Cô nuôi rất nhiệt tình trong công tác, có ý thức giữ gìn vệ sinh sạch sẽ,
chịu khó, tận tâm với công việc.
- Phần lớn phụ huynh đã được tuyên truyền về công tác chăm sóc, nuôi
dạy trẻ nên rất quan tâm đến việc ăn uống của trẻ tại trường và tại gia đình.
- Hội phụ huynh học sinh đã kịp thời đầu tư và ủng hộ về cơ sở vật chất,

Món

Sữa

Mặn

đường
Thịt
trứng

Thứ 3
học Chả

Thứ 4
thịt Thịt

cuốn lá lốt

Thứ 6

sốt Thịt lợn thịt Thị

cà chua

kho Đậu sốt cà Trứng
chua

Thứ 5

bò

,rau
nấu

Canh

Canh cua rau Canh bí

xương bí thập cẩm

xanh nấu

ngô

xương

cá Cháo

Cháo

sường Sữa học
11


xanh
Hoa

(cua)
quả Hoaquả

(chuối,mía)

nhân viên mới ký nhận và chế biến. Nếu thực phẩm không đảm bảo chất lượng như
ẩm mốc, hôi thiu, kém chất lượng… sẽ cắt hợp đồng. Đối với thực phẩm nấu chín
thường xuyên lưu mẫu thức ăn trong tủ lạnh 24 tiếng đồng hồ, trong quá trình sử dụng
thực phẩm nếu chất lượng thực phẩm không đảm bảo thì có biện pháp xử lý kịp thời
không để tình trạng dùng thực phẩm kém chất lượng trước khi chế biến cho trẻ.
Hằng năm nhà trường đều tổ chức tuyên truyền về môi trường và vệ sinh cá nhân, gia
đình và dinh dưỡng trẻ thơ nhằm tuyên truyền kiến thức cho toàn thể cán bộ viên
chức, phụ huynh và đặc biệt là cô nuôi thấy được tầm quan trọng của công tác vệ sinh
an toàn thực phẩm đối với đời sống con người.

12


3. Biện pháp 3: Thực hiện các biện pháp phòng nhiễm bẩn vệ sinh an toàn thực
phẩm, vệ sinh nơi chế biến.
- Đảm bảo có bếp 1 chiều, tránh sự chồng chéo trong các khâu nấu nướng, tiết kiệm
tối đa thời gian, đồng thời tránh sự va chạm tối đa các sản phẩm sống chín đảm bảo
vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Nơi chế biến thực phẩm luôn thường xuyên giữ vệ sinh sạch sẽ có dụng cụ riêng cho
thực phẩm sống và chín.
- Bếp nấu ăn đảm bảo đủ ánh sáng và không khí.
- Bếp thực hiện quy trình một chiều để đảm bảo vệ sinh.
- Tổ chức bồi dưỡng kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm cho toàn thể cán bộ viên
chức, cô nuôi trong nhà trường tham gia ngay vào đầu năm học.
- Nhà bếp luôn luôn hợp vệ sinh, đảm bảo bếp không bị bụi, có đủ dụng cụ cho nhà
bếp và đồ dùng ăn uống cho trẻ, có đủ nguồn nước sạch cho trẻ phục vụ ăn uống.
Ngoài ra trong nhà bếp có bảng tuyên truyền 10 nguyên tắc vàng về vệ sinh an toàn
thực phẩm cho mọi người cùng đọc và thực hiện. Phân công cụ thể ở các khâu: chế
biến theo thực đơn, theo số lượng đã quy định của nhà trường, đảm bảo nhu cầu dinh
dưỡng và hợp vệ sinh.

4. Biện pháp 4: Vệ sinh môi trường.
a. Nguồn nước:
- Nước là một loại nguyên liệu không thể thiếu được và nó được sử dụng nhiều công
đoạn chế biến thực phẩm và vệ sinh trong sinh hoạt hàng ngày đối với trẻ.
- Nước nhiễm bẩn sẽ tạo nguy cơ không tốt đến sức khoẻ của trẻ. Nếu dùng nước an
toàn trong chế biến thực phẩm phải là nước sạch lấy từ giếng khoan, nước máy, nước
giếng… và nước cũng phải được kiểm định về vệ sinh thường xuyên. Nhà trường đã
14


sử dụng nguồn nước sạch và luôn được sát trùng, nếu có biểu hiện khác thường thì
nhân viên nhà bếp báo ngay cho nhà trường và nhà trường báo ngay với cơ quan y tế
để điều tra và xử lý kịp thời, nếu nước nhiễm bẩn sẽ gây ra ngộ độc thức ăn trong ăn
uống và các chứng bệnh ngoài da của trẻ.
- Nước uống luôn được đun sôi để nguội và đựng vào bình có nắp đậy bằng Inox, tất
cả các lớp đều có bình đựng nước và bình đựng nước được cọ rửa hàng ngày.
b. Xử lý chất thải.
- Đối với trường bán trú có rất nhiều loại chất thải khác nhau như: Nước thải, khí
thải, rác thải… Nước thải từ nhà bếp, khu vệ sinh tự hoại, rác thải từ rau củ, rác từ
thiên nhiên lá cây, các loại nilông, giấy lộn, đồ sinh hoạt thừa, vỏ hộp sữa….Nếu
không có biện pháp xử lý tốt sẽ làm ô nhiễm môi trường. Các loại rác thải là nơi tập
trung và phát triển của các loại côn trùng và chúng bay đến đậu nơi thức ăn cũng sẽ
gây nên các mầm bệnh, ngộ độc thức ăn ở trường. Các chất thải ra phải cho vào thùng
rác và có nắp đậy. Rát thải đã được nhà trường ký kết hợp đồng với phòng vệ sinh
môi trường thu gom và xử lý hàng ngày, vì vậy khuôn viên trường lớp không có rát
thải tồn đọng và mùi hôi thối.
- Trường có cống thoát nước ngầm để không có mùi hôi. Khu vệ sinh đại tiểu tiện
luôn được nhân viên vệ sinh thường xuyên cọ rửa sạch sẽ.
- Xây dựng môi trường xanh - sạch - đẹp là một trong các tiêu chí hưởng ứng phong
trào xây dựng: “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Năm học 2016-2017 nhà

lao động tự phục vụ, giữ vệ sinh môi trường, rèn thói quen vệ sinh cá nhân và các
hành vi văn minh nơi công cộng, tạo môi trường thân thiện trong trường lớp Mầm
non. Phối hợp với y tế, tài nguyên môi trường tổ chức hỗ trợ cho công tác an toàn
thực phẩm, lên kế hoạch phun thuốc diệt côn trùng ít nhất một lần trong một năm học,
để cảnh quan môi trường luôn sạch đẹp đảm bảo vệ sinh.
16


- Tuyên truyền với phụ huynh :
+ Phổ biến kiến thức nuôi con theo khoa học, cách giữ vệ sinh môi trường tới các bậc
cha mẹ học sinh và có biện pháp phối hợp chặt chẽ.
+ Tổ chức tuyên truyền bằng các hình thức như: Xây dựng góc tuyên truyền, viết bài
tuyên truyền, trao đổi với phụ huynh trong các giờ đón trẻ để phối hợp tốt.
+ Xây dựng 10 nguyên tắc vàng về vệ sinh an toàn thực phẩm cho người làm bếp và
10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý cho phụ huynh và nhân dân cần biết.
6. Biện pháp 6: Kiểm tra quá trình chế biến thực phẩm.
- Trước khi chế biến thực phẩm sống, nhân viên cấp dưỡng rửa dụng cụ: Dao, thớt
sạch sẽ tránh để nhiễm khuẩn, rêu mốc trên dao thớt.
- Thức ăn chín phải đảm bảo đủ thời gian và nhiệt độ, không để thực phẩm sống tiếp
xúc với thực phẩm chín.
- Dụng cụ cho trẻ ăn uống như: Bát, thìa, ly… phải được rửa sạch để ráo trước khi sử
dụng.
- Giáo dục kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm cho nhân viên, giáo viên, học sinh
về cách xử lý thực phẩm từ khâu chọn nguyên liệu thực phẩm đến chế biến và bảo
quản thực phẩm vì vệ sinh an toàn thực phẩm là trách nhiệm của toàn dân.
- Thực hiện tốt biện pháp phòng tránh ngộ độc bằng cách thường xuyên kiểm tra các
thực phẩm của đối tác trước khi ký nhận thực phẩm hàng ngày và phát hiện những
thực phẩm không đảm bảo chất lượng và số lượng.
- Đưa nội dung an toàn thực phẩm vào chương trình chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp
với từng độ tuổi:

18


trong công tác giáo dục trẻ biết giữ vệ sinh chung, vệ sinh cá nhân và cùng nhau làm
tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
Trong năm học vừa qua nhà trường đã không để xảy ra ngộ độc thực phẩm nên được
sự tin tưởng của phụ huynh khi cho trẻ ăn bán trú tại trường. Tỉ lệ bán trú tại trường là
98%.

Phần III: Kết Luận
1. Những vấn đề quan trọng nhất được sáng kiến đề cập đến:
- Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện, sáng kiến đã dề cập đến một số vấn đề sau:
- Trong năm học 2016 - 2017 nhà trường đã không để xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm
nào, thực hiện nghiêm túc các điều kiện để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Nhà trường có kế hoạch về vệ sinh an toàn thực phẩm và cách phòng ngừa các dịch
bệnh thường xảy trong trường mầm non. Đồng thời phòng tránh kịp thời các loại dịch
bệnh như: phun thuốc diệt muỗi, các loại côn trùng có hại…
- Mỗi cán bộ giáo viên đều có ý thức giữ gìn vệ sinh chung và cùng với nhà trường
phối hợp thực hiện tốt công tác vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non có
tổ chức ăn bán trú tại đơn vị.

19


- Phương pháp lựa chọn thực phẩm hợp lý trong trường mầm non, đảm bảo vệ sinh an
toàn thực phẩm.
- Cách xây dựng nguồn thực phẩm tại chỗ và sử dụng vườn rau trong các hoạt
động của trẻ để kết hợp vừa dạy trẻ về kiến thức vừa lồng ghép giáo dục dinh dưỡng
và sức khỏe trẻ đồng thời tạo cho trẻ hứng thú, mong muốn được thưởng thức các
món ăn được chế biến từ thực phẩmđó.

của nội dung bài dạy.
- Hàng năm Phòng Giáo dục - Đào tạo liên hệ với trung tâm y tế huyện tổ chức
cho toàn thể cán bộ cốt cán, cô cuôi trong trường mầm non tham gia tập huấn về vệ
sinh an toàn thực phẩm và cách phòng ngừa các dịch bệnh thường xảy trong trường
Mầm non. Đồng thời phòng tránh kịp thời các loại dịch bệnh như: phun thuốc diệt
muỗi, các loại côn trùng có hại…

Tôi xin chân thành cảm ơn!

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ II(2007-2008 của Vụ Giáo dục mầm non)
2. Giáo dục Mầm non (Đại học sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh)
3. Một số biện pháp phòng tránh ngộ độc thức ăn (tài liệu của trung tâm y tế dự
phòng)
4. Tài liệu cán bộ quản lý năm 2009-2010 (THS.BS Vũ yến Khanh).
21


5. Gi¸o tr×nh dinh dìng trÎ em.

22


23