SINH LÝ HỆ HÔ HẤP

Th.S Phan Thị Minh Ngọc
Bộ môn Sinh lý học
Đại học Y Hà Nội


Mục tiêu
1. Trình bày được cấu tạo màng hô hấp, áp suất
âm trong khoang màng phổi
2. Trình bày được chức năng thông khí phổi
3. Trình bày được quá trình vận chuyển khí của
máu
4. Mô tả được hoạt động của trung tâm hô hấp
và các yếu tố tham gia điều hòa hô hấp
5. Nêu được nguyên tắc, ý nghĩa của một số kỹ
thuật thăm dò chức năng thông khí phổi


ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CHỨC NĂNG
1. Đường dẫn khí
- Đường hô hấp trên: Mũi, miệng, hầu,
thanh quản
- Đường hô hấp dưới: Khí quản, phế
quản, tiểu phế quản
-

Biểu mô lát
Lông mao
Tuyến tiết


sườn
dưới: cơ hoành
Có khả năng thay đổi kích thước trong
giới hạn sinh lý nhờ các cơ hô hấp


ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CHỨC NĂNG
4. Màng phổi/ áp suất âm trong khoang
màng phổi
Màng phổi: Lá thành, lá tạng → khoang ảo →
áp suất âm
Cơ chế: + Do tính chất đàn hồi của nhu mô phổi
+ Do sự giãn nở của thành ngực
Ý nghĩa: + Phổi đi theo các cử động của thành
ngực một cách dễ dàng
+ Tuần hoàn: Máu về tim thuận lợi
+ Hiệu suất trao đổi khí máu cao


CHỨC NĂNG THÔNG KHÍ CỦA PHỔI
1. Các động tác hô hấp
- Hít vào:
+ Hít vào thông thường:
Động tác chủ động
Cơ: Hoành, thang, răng to, liên
sườn
Tăng kích thước cả ba chiều
+ Hít vào gắng sức:
Chủ yếu do cơ hoành



FRC

ERV

RV


CHỨC NĂNG VẬN CHUYỂN KHÍ CỦA MÁU
1. Máu vận chuyển ôxy từ phổi đến mô
1.1. Các dạng ôxy trong máu
-

Hoà tan

-

Kết hợp (chủ yếu): HbO2

1.2. Phản ứng gắn ôxy và đồ thị Barcroft
Hb + O2 → HbO2


Đồ thị Bacroft
(Đồ thị phân ly oxyhemoglobin)


CHỨC NĂNG VẬN CHUYỂN KHÍ CỦA MÁU
1. Máu vận chuyển ôxy từ phổi đến mô
1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân ly


-

Bề dày màng hô hấp

-

Diện tích màng hô hấp

-

Hệ số khuếch tán


ĐIỀU HOÀ HÔ HẤP
Điều chỉnh quá trình hô hấp phù hợp với nhu
cầu của cơ thể
Điều hoà hô hấp = Điều chỉnh nhịp thở cơ
bản


Các trung tâm hô hấp


ĐIỀU HOÀ HÔ HẤP
- Trung tâm hít vào: nhóm nơron lưng
Đặc điểm: xung động gây hít vào có nhịp
xung động gây hít vào tăng dần
- Trung tâm điều chỉnh thở
Đặc điểm: nằm ở nhân parabrachialis/ cầu não