Bài 21:Quá trình hình thành các
đặc điểm thích nghi
I. Sự khác nhau giữa thích nghi kiểu hình và thích nghi kiểu gen.
II.Giải thích quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi kiểu gen.
1.Sự hình thành màu sắc và hình dạng tự vệ của sâu bọ
2. Sự tăng cường sức đề kháng của sâu bọ và vi khuẩn
III.Sự hợp lí tương đối của các đặc điểm thích nghi. Kí hiệu (?) ở đầu dòng là câu hỏi
mà các em phải trả lời
Kí hiệu bàn tay cầm bút () là nội dung
bắt buộc các em phải ghi vào vở.
Kí hiệu bàn tay cầm bút () là nội dung
bắt buộc các em phải ghi vào vở.
Bài 21:Quá trình hình thành các
đặc điểm thích nghi Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi
*Hướng dẫn của giáo viên: Với mục đich dùng câu hỏi trắc nghiệm để
định hướng việc nghiên cứu SGK, Các em hãy thực hiện theo chỉ dẫn
sau:
-Đọc câu dẫn trong câu hỏi trắc nghiệm để định hướng nội dung nghiên
cứu sgk.
-Nghiên cứu sgk để chọn câu trả lời đúng nhất.
-Giải thích các phương án khác sai ở điểm nào? Tại sao không chọn

nghi kiểu gen được hình thành trong quá trình lịch sử lâu dài, dưới tác dụng của CLTN.
⇒Thời gian hình thành từng loại đặc điểm thích nghi.
(c) Sai vì thực chất thích nghi kiểu hình vẫn liên quan đến vật chất di truyền. Tùy loại
kiểu gen mà phản ứng thành các kiểu hình khác nhau khi điều kiện môi trường thay
đổi.
d.* Kiểu gen của cơ thể quy định khả năng phản ứng của cơ thể thành những kiểu hình
khác nhau thích nghi với điều kiện môi trường. Vì vậy, thích nghi kiểu gen quy định
thích nghi kiểu hình. ⇒ Là đáp án đúng, thể hiện mối quan hệ giữa TNKH với TNKG
Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi
(
(


)
)Đặc
Đặc
điểm so sánh
điểm so sánh(
(



Sự hình thành những kiểu gen
Sự hình thành những kiểu gen
quy định những tính trạng và tính
quy định những tính trạng và tính
chất đặc trưng cho từng loài, từng
chất đặc trưng cho từng loài, từng
nòi trong loài. Những đặc điểm
nòi trong loài. Những đặc điểm
đó mang tính bẩm sinh.
đó mang tính bẩm sinh.Quá trình hình
Quá trình hình
thành
thành
Hình thành trong đời cá thể
Hình thành trong đời cá thể
Hình thành trong quá trình chọn
Hình thành trong quá trình chọn
lọc lâu dài dưới tác dụng của
lọc lâu dài dưới tác dụng của
CLTN.
CLTN.
Mối quan hệ
Mối quan hệ
Thích nghi kiểu hình giúp cá thể
Thích nghi kiểu hình giúp cá thể
(KG) tồn tại khi điều kiện môi
(KG) tồn tại khi điều kiện môi

Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi
(?) Câu 2. Quan niệm hiện đại giải thích sự hình thành màu sắc và hình dạng tự
vệ của sâu bọ như sau:
II. Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi.
a.Do nguồn thức ăn của sâu là lá cây nên lâu ngày cơ thể của hầu hết các loại sâu ăn lá
đều có màu xanh.
b.Do sâu ăn lá sống trong môi trường có nền là màu xanh của lá cây, nên những cá thể
nào có màu xanh lục thì ít bị kẻ thù phát hiện. Vì vậy, những cá thể màu xanh lục sống
sót và sinh sản ưu thế, con cháu ngày một đông.
c. Trong điều kiện bình thường các đột biến tự nhiên vẫn thường xuyên xuất hiện, qua
quá trình giao phối làm cho quần thể sâu đa dạng về kiểu hình. Dưới tác dụng của
CLTN, biến dị tạo nên màu xanh lục trở thành biến dị có lợi. Nên các cá thể có màu
xanh lục sống sót, sinh sản ngày một đông, màu xanh lục trở thành đặc điểm thích nghi
của loài.
d. Khi xuất hiện tác nhân chọn lọc là chim ăn sâu thì trong quần thể sâu ăn lá mới đồng
loạt xuất hiện những cá thể có màu xanh lục để đối phó lại sự săn lùng của chim sâu.
Vì vậy, sau quá trình chọn lọc lâu dài, biến dị màu xanh lục ở sâu trở thành đặc điểm
thích nghi của loài.
Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi ⇒Câu hỏi này nhằm yêu cầu học sinh nhớ lại cách giải thích sự hình thành đặc
điểm thích nghi theo quan niệm của Lamac và Đacuyn, đồng thời qua đó làm rõ
cách giải thích theo quan niệm hiện đại về quá trình hình thành đặc điểm thích
nghi.
1.Sự hình thành màu sắc và hình dạng tự vệ của sâu bọ
Câu 2

Sống sót, sinh sản ưu thế,
con cháu ngày càng đông.
BDcó hại
Bị tiêu diệt dần, số còn lại
sinh
sản kém, con cháu
ngày
càng ít
Hình thành đặc
điểm thích nghi là:
Sâu ăn lá có màu
xanh lục.
()
Bài 21: Quá trình hình thành các đặc điểm thích nghi