Tục dựng cây nêu
Có thể dân thành phố ít có điều kiện thấy và làm công việc này. Đi xa một chút về vùng ngoại
ô bạn sẽ được tận mắt thấy và tận tai nghe nói về cổ tục này. Cây nêu ở đây là cây tre dài
khoảng 2,5 – 3 mét (theo wikiped cây nêu là một cây tre cao khoảng 5–6 mét), được dựng
trước sân nhà vào buổi tối trước giao thừa. Trên ngọn nêu có buộc nhiều thứ (tùy từng địa
phương) như cái túi nhỏ đựng trầu cau và ống sáo, những miếng kim loại lớn nhỏ. Khi có giỏ
thổi chúng chạm vào nhau và phát ra tiếng leng keng như tiếng phong linh, rất vui tai. Người
ta tin rằng những vật treo ở cây nêu, cộng thêm những tiếng động của những khánh đất, là để
báo hiệu cho ma quỷ biết rằng nơi đây là nhà có chủ, không được tới quấy nhiễu... Vào buổi
tối, người ta treo một chiếc đèn lồng ở cây nêu để tổ tiên biết đường về nhà ăn Tết với con
cháu. Vào đêm trừ tịch còn cho đốt pháo ở cây nêu để mừng năm mới tới, xua đuổi ma quỷ
hoặc những điều không maỵ. Cây nêu thường được dựng vào ngày 23 tháng chạp, là ngày
Táo quân về trời chính vì từ ngày này cho tới đêm Giao thừa vắng mặt Táo quân, ma quỷ
thường nhân cơ hội này lẻn về quấy nhiễu, nên phải trồng cây nêu để trừ tà. Đến hết ngày
mùng Bảy thì cây nêu được hạ xuống. Một vài năm trở lại đây thường thấy mọi người bán
mía để tượng trưng thay cho cây nêu. Thấy cũng hay hay vì tết xong có thể hạ nêu xuống
chén .
Tục xông đất ngày Tết
Với ngày đầu tiên trong năm còn gọi là Nguyên Đán, Tết đã có một ý nghĩa dặc biệt trang
nghiêm. Vì ngày đó bắt đầu một năm nên mọi công việc làm trong khoảng 24 tiếng đồng hồ
đều có ảnh hưởng trọn năm. Sự xông đất, xuất hành những cử chỉ đầu tiên, những lời nói đầu
năm là điều mà ai cũng phải cẩn ngôn cẩn trọng. Trong tất cả mọi việc có tục xông đất được
coi là quan trọng hơn hết.
Ngay từ nửa đêm sau lễ giao thừa đánh dấu một năm đã qua, nhường cho một năm mới tốt
đẹp đến, nhà ở được coi như hoàn toàn đổi mới, người bước chân tới xông đất sẽ là sứ giả do
sự may mắn đưa đến! Do đó, mọi người đã cân nhắc kỹ về nhân phẩm, chức phận, sự giàu
sang, cũng như về tính tình, hạn vận khi mong cầu người đến xông nhà ngày đầu năm là hệ
trọng hơn cả. Chính vì nghĩ đến ảnh hưởng của việc xông đất đên việc làm ăn cho cả năm,
nên các bậc cao niên rất thận trọng đối với người đến đầu tiên trong ngày Nguyên Đán để
long trọng mang lại giúp họ sự tốt lành suốt năm mới. Mặc dù đã tính toán như vậy, vẫn có
người khách bất ngờ độc xuất đến xông đất trước sự ngạc nhiên của cả gia đình và làm xáo
thảo trong một thứ tự phải có của sự tồn tại và phát triển của một dân tộc.
Các câu chúc tụng ngày tết sẽ được tớ đề cập trong một entry khác.
Còn tiếp...
Phạm Lâm sưu tầm và tổng hợp từ Internet
Số 51
Thượng Cát
Tống thi
Phàm người trăm việc phải tùy duyên
Nước chảy thành sông lẽ tự nhiên
Chớ sự sang năm công việc thất
Sẻ mừng vận tốt thỏa lòng nguyền
Số mệnh
Quyết chí thì nên chẵng đợi trời
Lòng thhành ắt hẳn trùng phùng lai
Địa ngục phá tan xây cực lạc
Bắt trời xây lại vận bình an
Gia sự
Cửa nhà vui vẻ thật là hay
Gậm lại nhớ những ngày
Dựng điện xây chùa làm âm đức
Ngày nay con cháu nhớ đừng quên
Công danh
Bản thể công danh củng đả tài
Phá tan xiềng xích tẩy trần ai
Lấy ơn trả oán vui khôn xiết
Thiên hạ trông vào tiên giáng lai
Vợ chồng
Gặp gỡ duyên ưa sáng trong đời
Chân kinh trừ tụnghợp duyên trời
Bà nguyệt ông tơ đều xui khiến