VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Số phận và tính cách nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao.
Dàn ý:
I. Mở bài:
- Cùng với Ngô Tất Tố, Nguyên Hồng,… Nam Cao là một cái tên không thể thiếu khi
nhắc tới những nhà văn hiện thực nhân đạo.
- Các sáng tác của ông vừa rất mực chân thực, vừa có một ý vị triết lí mang ý nghĩa nhân
bản sâu sắc.
- Truyện ngắn “Lão Hạc” là một trong những tác phấm tiêu biểu như thế!
- Nhân vật Lão Hạc đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc về một người nông
dân hiền lành, chất phác, giàu lòng nhân ái, tự trọng đáng kính.
II. Thân bài:
một. Cuộc đời – cảnh ngộ của Lão Hạc: Người nông dân nghèo khó, gặp nhiều bất hạnh:
- Vợ mất sớm, nhà nghèo, con trai phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su.
- Sống cô đơn trong tuổi già, đối diện với nhiều rủi ro: ốm nặng, yếu, không có việc, hoa
màu bị bão phá sạch.
- Có con chó vàng làm bầu bạn nhưng phải bán đi vì cảnh nghèo.
- Luôn canh cánh thương con, vì chưa lo được cho con trọn vẹn.
- Cùng đường, phải tìm đến cái chết thương tâm.
2. Phẩm chất, nhân cách của Lão Hạc:
a. Giàu lòng nhân ái, có tấm lòng vị tha, nhân hậu
b. Là người cha vô cùng thương con, lo lắng cho con
c. Giàu lòng tự trọng.
3. Cái chết của Lão Hạc: Là một biến cố điển hình để nhân vật bộc lộ tính cách điển
hình:
- Chết để tự giải thoát kiếp sống mòn.
- Chết vì quá thương con, muốn giữ trọn vốn liếng cho con,giữ tiếng cho con.
- Chết để tránh bị đẩy vào con đường tha hóa, biến chất.
- Đau đớn tự trừng phạt vì đã bán con Vàng ( đã đánh lừa nó)
- Cái chết như một sự hi sinh tàn khốc vì tương lai, nó chứng tỏ sự bế tắc của hiện tại.

vườn để lấy tiền cưới vợ mà chấp nhận sự tan vỡ của tình yêu. Càng thương con, lão càng
xót xa đau đớn vì không giúp được con thỏa nguyện, đến nỗi phẫn chí bỏ nhà đi phu đồn
điền đất đỏ mãi tận Nam Kì. Mỗi khi nhắc đến con, Lão Hạc lại rơi nước mắt.


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Lão Hạc rất quý con chó vì nó là kỉ vật duy nhất của đứa con trai. Lão trìu mến gọi là
cậu Vàng và cho nó ăn cơm bằng chiếc bát lành lặn. Suốt ngày, lão thầm thì to nhỏ với
con Vàng. Với lão, con Vàng là hình bóng của đứa con trai yêu quý, là người bạn chia sẻ
cô đơn với lão. Vì thế nên bao lần định bán con Vàng mà lão vẫn không bán nổi.
Nhưng nếu vì nhớ con mà Lão Hạc không muốn bán cậu Vàng thì cũng chính vì
thương con mà lão phải dứt khoát chia tay với nó. Lão nghèo túng quá! Lão đã tính chi li
mỗi ngày cậu ấy ăn thế bỏ rẻ cũng mất hai hào đấy. Cứ mãi thế này thì tôi lấy tiền đâu mà
nuôi được… Thôi bán phắt đi, đỡ đồng nào hay đồng ấy. Bây giờ, tiêu một xu cũng là tiêu
vào tiền của con. Tiêu lắm chỉ chết nó!
Thế là vì lo tích cóp, giữ gìn cho con trai chút vốn mà Lão Hạc đành chia tay với con
chó yêu quý. Đã quyết như thế nhưng lão vẫn đau đớn, xót xa. Lão kể cho ông giáo nghe
cảnh bán cậu Vàng với nỗi xúc động cực độ. Lão đau khổ dằn vặt vì cảm thấy mình đã
đánh lừa một con chó. Nỗi khổ tâm của lão cứ chồng chất mãi lên. Trước đây, lão dằn vặt
mãi về chuyện vì nghèo mà không cưới được vợ cho con, thì bây giờ cũng chỉ vì nghèo
mà lão thêm day dứt là đã cư xử không đàng hoàng với một con chó. Lão cố chịu đựng
những nỗi đau đớn ấy cũng chỉ nhằm một mục đích là giữ gìn chút vốn cho con.
Biểu hiện cao nhất của tình yêu thương con chính là cái chết của lão. Ông lão nông
dân nghèo khổ ấy đã tính toán mọi đường: Bây giờ lão chẳng làm gì được nữa… Cái
vườn này là của mẹ nó chắt chiu dành dụm cho nó, ta không được ăn vào của nó… Ta
không thể bán vườn để ăn… Chính vì thương con, muốn giữ cho con chút vốn giúp nó
thoát khỏi cảnh nghèo mà Lão Hạc đã chọn cho mình cái chết. Đó là một sự chọn lựa tự
nguyện và dữ dội. Nghe những lời tâm sự của Lão Hạc với ông giáo, không ai có thể kìm
nổi lòng xót thương, thông cảm và khâm phục. Một con người vì nghèo đói mà bất hạnh

vợ, lão tính chuyện cưới vợ cho con, nhưng vì nghèo túng mà người ta lại thách cưới nặng
quá nên con trai không cưới được vợ. Thất vọng, đứa con bỏ nhà ra đi làm phu đồn điền ở
Nam Kì. Khi con đi rồi, lão cô đơn, sống trong hiu quạnh. Bấy giờ, chỉ có con Vàng là
nguồn vui của lão. Cậu Vàng được lão chăm sóc chu đáo. Lão xem cậu Vàng như một đứa
trẻ cần sự chăm sóc, yêu thương. Lão nhân hậu ngay cả với con chó của mình. Tội nghiệp
cho số phận ông lão. Cuộc đời túng quẫn, nghèo khó cứ đeo đẳng bên ông. Vợ chết để lại
mảnh vườn ba sào, nhưng lão nhất quyết không bán dù cho nghèo khó. Lão tự bảo: Cái
vườn là của con ta … của mẹ nó tậu thì nó được hưởng. Lão nghĩ vậy và làm đúng như
vậy. Tất cả hoa lợi thu được lão bán để dành dụm riêng chờ ngày con về cưới vợ. Cảm


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

thương cho ông lão đã vò võ trông con về làng, lão chắc mẩm thế nào đến lúc con lão về
cũng có được trăm đồng bạc. Nhưng hy vọng chẳng có, thất vọng lại về, lão bị một trận
ốm đúng hai tháng mười tám ngày, bao nhiêu, vốn liếng dành dụm được đều sạch nhẵn.
Sau trận ốm, người lão yếu quá, không làm được việc nặng, việc nhẹ thì người ta tranh hết,
lão phải cầm hơi qua ngày bằng củ chuối, củ ráy, con ốc, con trai…
Vì không kiếm được tiền để sống, lại sợ tiêu lạm vào tiền của con nên lão quyết định
tìm đến cái chết. Lão chết để con lão khỏi trắng tay. Thật cảm động biết bao về tấm lòng
yêu thương bao la và đức hi sinh cao cả của một người cha khốn khổ! Số phận của lão
thật bi thương. Nghèo đến nỗi phải bán đi con Vàng mà lão yêu thương, gắn bó. Kể lại
việc bán chó với ông giáo, lão đau đớn xót xa: mặt lão đột nhiên rúm lại, những nép nhăn
xồ lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra, cái đầu ngoẹo về một bên và cái miệng móm
mém của lão mếu như con nít, lão hu hu khóc… lão khóc vì thương chó, và cảm thấy
mình là kẻ lừa dối khi bán cậu Vàng. Số phận của lão thật bi thương nhưng lão không
đánh mất phẩm giá của mình. Đến bước đường cùng lão luôn nghĩ đến con mà chẳng nghĩ
đến mình. Lão đủ can đảm để nghĩ đến chuyện kết thúc cuộc đời để không làm phiền đến
ai. Lão từ chối mọi sự thương hại của người khác, cho dù đó là sự cưu mang chân tình.
Ngay cả ông giáo, người hàng xóm gần gũi nhất và tin tưởng nhất, ông cũng từ chối sự

có lẽ tôi bán con chó đấy” của lão bao lần chần chừ không thực hiện được. Nhưng rồi,
cuối cùng cậu Vàng cũng đã được bán đi với giá năm đồng bạc.
Cậu Vàng bị bán đi! Có lẽ đó là quyết định khó khăn nhất đời của lão. Năm đồng bạc
Đông Dương kể ra là một món tiền to, nhất là giữa buổi đói deo đói dắt. Nhưng lão bán
cậu không phải vì tiền, bởi gạo thì cứ kém mãi đi” mà một ngày lo ba hào gạo” thì lão
không đủ sức. Cậu Vàng trở thành gánh nặng, nhưng bán cậu rồi lão lại đau khổ dày vò
chính mình trong tâm trạng nặng trĩu.
Khoảnh khắc lão cố làm ra vui vẻ” cũng không giấu được khuôn mặt cười như mếu
và đôi mắt lão ầng ậng nước”. Nỗi đau đớn cố kìm nén của Lão Hạc như cắt nghĩa cho
việc làm bất đắc dĩ, khiến ông giáo là người được báo tin cũng không tránh khỏi cảm giác
ái ngại cho lão. Ông giáo hiểu được tâm trạng của một con người phải bán đi con vật bầu
bạn trung thành của mình. Cảm giác ân hận theo đuổi dày vò lão tạo nên đột biến trên
gương mặt: Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước
mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con
nít. Lão hu hu khóc…”. Những suy nghĩ của một ông lão suốt đời sống lương thiện có thể


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

làm người đọc phải chảy nước mắt theo: Thì ra tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa
một con chó”. Bản chất của một con người lương thiện, tính cách của một người nông dân
nghèo khổ mà nhân hậu, tình nghĩa, trung thực và giàu lòng vị tha được bộc lộ đầy đủ
trong đoạn văn đầy nước mắt này. Nhưng không chỉ có vậy, Lão Hạc còn trải qua những
cảm giác chua chát tủi cực của một kiếp người, ý thức về thân phận của một ông lão
nghèo khổ, cô đơn cũng từ liên tưởng giữa kiếp người – kiếp chó: Kiếp con chó là kiếp
khổ thì ta hoá kiếp cho nó để nó làm kiếp người, may ra có sung sướng hơn một chút…
kiếp người như kiếp tôi chẳng hạn”. Suy cho cùng, việc bán chó cũng xuất phát từ tấm
lòng của một người cha thương con và luôn lo lắng cho hạnh phúc, tương lai của con.
Tấm lòng ấy đáng được trân trọng! Hiện thực thật nghiệt ngã đã dứt đứa con ra khỏi vòng
tay của lão, cái đói cái nghèo lại tiếp tục cướp đi của lão người bạn cậu Vàng. Bản thân

đói dắt, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc. “ Nhưng đời người ta không chỉ đâu khổ một
lần”. Ông giáo đã nói với Lão Hạc như vậy trước ý định bán chó của lão. Vì cậu vàng ăn
nhiều mầ Lão Hạc không đủ khả năng nuôi dưỡng nó nữa. Bán cậu vàng, lão như bị đẩy
sâu xuống bừo vực thẳm, cảm thấy mình ích kỉ, tệ bạc, già rồi mà còn đánh lừa một con
chó. Đói khổ, túng bấn, cô dơn thêm nặng nề. Lão Hạc chỉ ăn khoai, củ chuối, củ ráy,
sung luộc, vài bữa trai ốc cho qua ngày. Để rồi cuối cũng lão phải quyên sinh bằng bả chó,
một cái chết đau đớn, thê thảm: đầu tóc rũ rượi, mắt long sòng sọc tru tréo, bọt mép sùi ra,
vật vã hai giờ đồng hồ mới chết. Một cái chết thật dữ dội. Số phận một con người, một
kiếp người như Lão Hạc thật đáng thương. Ôi! Bao niềm xót xa, thương cảm đối với
những con

người nghèo khổ, bế tắc phải tìm đến cái chết như Chí Phèo tự sát bằng mũi

dao, Lang Rận thắt cổ tự tử và Lão Hạc đã kết thúc cuộc đời mình bàng bả chó. “Nếu kiếp
người đau khổ nốt thì ta nên làm gì cho thật sướng”. Câu nói đó đã thể hiện cái đau khổ
tột cùng của Lão Hạc.
Nhưng Lão Hạc có bao phẩm chất tốt đẹp, là một con người hiền lành, chất phác,
nhân hậu, là một người cha có trách nhiệm. Lão đau đớn khi đứa con trai độc nhất đi phu
đồn điền cao su và lão khóc “Hình của nó người ta dữ, ảnh của nó người ta chụp, nó là
con người ta rồi chứ đâu phải con tôi”. Ba sào vườn là của vợ lão đã thắt lưng buộc bụng
để lại trước khi mất. Lão thà chết chứ không chịu bán đi một sào, nhất quyết để lại cho
đứa con, một sự hi sinh thầm lặng to lớn, tất cả vì con, mãi dành cho con những gì tôt
nhất của cuộc đời. Lòng nhân hậu của lão được thể hiện sâu sắc đối với con chó vàng.


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Chính nó là chỗ dựa tinh thần, là niềm an ủi, nguồn động viên, khích lệ lão trong những
tháng ngày cô đơn, tuyệt vọng nhất. Lão coi nó chư đứa con, đưa cháu, như một thành
viên trong gia đình. Lão cho nó ăn cơm trong bát sứ như nhà giàu, lão bắt rận, tắm rửa

Cuộc đời Lão Hạc là một chuỗi những đau khổ bất hạnh, một kiếp người chua chát và
cay đắng từ khi sinh ra cho đến khi ra đi về cõi vĩnh hằng. Góa vợ từ khi còn trẻ, một
mình lão gà trống nuôi con trong cảnh đói nghèo, lam lũ những mong con khôn
lớn.,trưởng thành làm chỗ nương tựa lúc ốm đau, khi tuổi già. Nhưng niềm hạnh phúc ấy
đã ko đến với lão. Vì ko đủ tiền cưới vợ, anh con trai phẫn chí đăng tên đi phu làm đồn
điền cao su. Cảnh chia lìa của cha con Lão Hạc ko hẹn ngày sum họp. Lão Hạc mất vợ
nay lại thêm nỗi đau mất con
Cảnh khốn khó về vật chất hòa trong nỗi đau về tinh thần thành dòng lệ chảy trong
trái tim chờ đợi khắc khoải của người cha. Nhưng cuộc đời dường như vẫn chưa buông
tha lão. Bất hạnh rồi bất hạnh cứ liên tiếp giáng xuống đầu người cha khốn khổ ấy. Kiệt
sức vì lam lũ lầm than, vì mòn mỏi chờ đợi. Lão ốm nặng. Sau trận ốm đó lão ốm đi rất
nhiều,ko thể làm được những việc nặng. Làng mất nghề sợi, đàn bà rỗi rãi nhiều, có việc
gì nhẹ họ đều tranh hết. Lão Hạc rơi vào cảnh bần cùng hóa hoàn toàn. Lão sống vật vờ
với con ốc, con trai, củ khoai, củ ráy, sung luộc …. Những thứ cũng chẳng dễ gì kiếm
được với một lão già đã cạn kiệt sức lực.
Cùng đường sống, Lão Hạc tìm đường đến cái chết, lấy cái chết để tự giải thoát cho
mình. Lão đã ăn bả chó để tự tử. Lão chết đau đớn thê thảm “đầu tóc rũ rượi, mắt long
sòng sọc, mồm tru tréo bọt mép sùi ra. Vật vã đến 2 giờ đồng hồ rồi mới chết ”. Cái chết
thật dữ dội ! số phận một con người, một kiếp người như Lão Hạc thật đau thương.
Với ngòi bút nhân đạo tha thiết, NC đã nói lên bao tình thương nỗi xót xa con người
đau khổ, bế tắc phải tìm đến cái chết như lão. Chí Phèo tự sát bằng lưỡi dao, Lang Rận
thắt cổ chết và Lão Hạc cũng quyên sinh bằng bả chó! Lão Hạc từng hỏi ông giáo: “nếu
kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm kiếp gì cho sướng? ”. Câu hỏi ấy thể hiện nỗi đau
khổ tột cùng của một con người sống nghèo khổ về vật chất nhưng rất giàu tình cảm. Tình
yêu thương con nồng nàn sâu sắc của lão là câu chuyện cảm động về tình cha con. Nhìn
con đau khổ vì ko có tiền cưới vợ, Lão Hạc khổ tâm vô cùng. Lão thấy mình như có lỗi
với con và day dứt mãi. Khi con phẫn chí đăng trốn đi làm đồn điền cao su; trái tim người
cha thật sự tan nát. Nỗi thương nhớ con thường trực trong người cha đã biến thành sự
khắc khoải ngóng trông: “Thằng cháu nhà tôi dễ đến hơn một năm nay chẳng có giấy má


theo Binh Tư nhưng lão ko làm như thế. Lão thà chết chứ nhất định ko bán linh hồn cho
quỷ sứ. một cách sống và xử thế thật đáng trân trọng, phù hợp với đạo lý “thác trong hơn


VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

sống đục” của nhân dân ta.
Cuộc đời của Lão Hạc đầy nước mắt, nhiều đau khổ và bất lực; sống thì âm thầm
nghèo đói cô đơn; chết thì quằn quại đau đớn. Tuy thế, Lão Hạc lại có phẩm chất tốt
đẹp như hiền lành chất phác, vị tha, nhân hậu, trong sạch và tự trọng …. Lão Hạc là
một điển hình và người nông dân VN trong xã hội cũ, được NC miêu tả chân thực với
biết bao trân trọng, xót thương, thấm đượm một tinh thần nhân đạo thống thiết