MỤC LỤC

A.LỜI MỞ ĐẦU
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một anh vị anh hùng dân tộc, là một danh nhân văn hóa
thế giới, là niềm tự hào và là biểu tượng cao đẹp nhất, là hình mẫu trong sáng nhất của
con người Việt Nam. Người là kết tinh của những phẩm chất và giá trị tinh thần cao nhất
của giai cấp công nhân và của cả dân tộc, là hiện thân của đạo đức cách mạng Việt Nam,
là ánh sáng soi đường trong cách mạng giải phóng dân tộc, đồng thời là tấm gương soi rọi
con đường đi tới tương lai tươi sáng của dân tộc ta.
Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới, việc thực hiện nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa, sự giao kưu hội nhập với các nước trên thế giới đã đem lại những
thành tựu to lớn về kinh tế, chính trị, xã hội. Bên cạnh đó, những mặt trái của nền kinh tế
thị trường cũng đem lại nhiều vấn đề có ảnh hưởng không nhỏ tới nhân cách đạo đức
con người mới xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay. Hiện nay, các lực lượng thù địch
bên trong và bên ngoài không ngừng chống phá cách mạng Việt Nam bằng những âm
mưu diễn biến hoà bình, chiến tranh lạnh...Mặc dù đất nước ta có sự phát triển về kinh tế,
chính trị, xã hội, nhưng vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đòi hỏi phải có những con người có tài, có đức, có trí, vì vậy việc vận dụng tư tưởng
đạo đức Hồ Chí Minh trong việc giáo dục nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa ở
Vịêt Nam hiện nay những con người sống có lý tưởng, lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần
tự lực tự cường, có lối sống cao đẹp vì mọi người là vấn đề đang đặt ra rất cấp bách.
Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh có ý nghĩa vô
cùng to lớn trong đời sống xã hội. Bởi vì, tư tưởng đạo đức của Người luôn là nền tảng
tinh thần xã hội, là động lực, nguồn sức mạnh vô cùng to lớn để nhân dân ta phát huy nội
lực, vượt qua thách thức khó khăn để tiến lên. Là thế hệ trẻ được sống trong thời kỳ hòa
1


bình nhờ sự hy sinh của các thế hệ cha ông đi trước nhận thức được sự cần thiết phải xây
dựng đạo đức lối sông lành mạnh. Nhóm chúng em được giao nhiệm thảo luận đề tài:
“vận dụng những chuẩn mực “trung với nước, hiếu với dân”, “cần kiệm liêm chính, chí

b. Khái niệm về đạo đức cách mạng.
Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức cách mạng là đạo đức của người cách mạng xuất
hiện trong quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Theo Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng là trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu
hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành,
khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng; là cần, kiệm, liêm, chính, chí
công vô tư; luôn yêu thương, quý trọng con người, sống có tình, có nghĩa và tinh thần
quốc tế trong sáng… Và đạo đức cách mạng là cái gốc của nhân cách, là nền tảng của
người cách mạng. là đạo đức phục vụ cho cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng
XHCN.
1.Quan điểm về vai trò và sức mạnh của đạo đức
a.Đạo đức là cái gốc của người cách mạng.
Hồ Chí Minh là một trong những nhà tư tưởng , một lãnh tụ cách mạng thế giới đã
bàn nhiều về vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức. Tư tưởng Hồ Chí Minh rất sâu sắc,
phong phú, cả về lý luận và thực tiễn, đã trở thành một bộ phận vô giá của văn hóa dân
tộc và nhân loại, một sức mạnh to lớn làm nên mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Khi đánh giá vai trò của đạo đức trong cuộc sống, từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã
khẳng định đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người, như gốc của cây, ngọn
nguồn của sông suối. Người nói:” Cũng như sông thì phải có nguồn mới có nước, không
có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải
có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”. 1
Người nói rằng, làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập,t.5, tr.252-253.

3


vẻ vang, nhưng cũng là nhiệm vụ rất nặng nề, “Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi
được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành
được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang2”

Theo Hồ CHí Minh, sức hấp dẫn của chủ nghĩ xã hội chưa phải ở lý tưởng cao xa,
ở mức sống vật chất dồi dào, ở tư tưởng được tự do giải phóng, mà trước hết là ở những
giá trị đạo đức cao đẹp, ở phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằng tấm gương
sống và hành động của mình, chiến đấu cho lý tưởng đó trở thành hiện thực. Củng cố hay
làm suy giảm niềm tin của quần chúng vào tương lai của chủ nghĩa xã hội không phải ở
những sai lầm và thất bại tạm thời, mà chủ yếu là ở sự sa sút thoái hóa của những người
được mệnh danh là “những chiến sĩ tiên phong” của cách mạng.
Hồ Chí Minh cho rằng, phong trào cộng sản công nhân quốc tế trở thành lực lượng
quyết định vận mệnh của loài người không chỉ do chiến lược và sách lược thiên tài của
cách mạng vô sản, mà còn do những phẩm chất đạo đức cao quý làm cho chủ nghĩa cộng
sản trở thành một sức mạnh vô địch.
Bác nói: “Đối với phương Đông một tấm gương sống còn có giá trị hơn 100 bài
diễn văn tuyên truyền”. Và cuộc đời của Người chính là một tấm gương đạo đức sáng
ngời, chẳng những có sức hấp dẫn lớn lao, mạnh mẽ với nhân dân Việt Nam mà còn cả
với nhân dân thế giới. Tấm gương của Người trở thành nguồn cổ vũ, động viên tinh thần
quan trọng đối với nhân dân ta và nhân loại tiến bộ đoàn kết đấu tranh vì hoà bình, độc
lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế trở
thành lực lượng quyết định vận mệnh của loài người không chỉ do chiến lược và sách
lược thiên tài của cách mạng vô sản, mà còn do những phẩm chất đạo đức cao quý làm
cho chủ nghĩa cộng sản trở thành sức mạnh vô địch.

2. Quan điểm về những chuẩn mực đạo đức cách mạng
a. Trung với nước, hiếu với dân
5


Theo quan điểm Bác Hồ, “trung với nước, hiếu với dân” có mối quan hệ gắn bó
chặt chẽ với nhau. Vì “dân là dân của nước, nước là nước của dân”. Nghĩa là nhân dân là
chủ của đất nước. Còn theo quan điểm của đạo đức phong kiến, coi nước là của vua, vua
là người quyết định tất cả, còn dân chỉ có nhiệm vụ làm tôi trung theo quan điểm “Quân

Cần: Tức là lao động cần cù, siêng năng, thậm chí cố gắng, dẻo dai; lao động với tinh
thần tự lực cánh sinh, không lười biếng. Cần còn là làm việc một cách thông minh, sáng
tạo, có kế hoạch, khoa học. Theo Bác, con người có đức cần thì việc gì, dù khó khăn đến
mấy, cũng làm được. Đúng như câu tục ngữ kiến tha lâu cũng đầy tổ, nước chảy mãi đá
cũng mòn. Bác lưu ý, kẻ địch của chữ cần là lười biếng. Bác cho rằng nếu có một người,
một địa phương hoặc một ngành mà lười biếng thì khác nào toàn chuyến xe đang chạy,
mà có một bánh trật ra ngoài đường ray. Họ sẽ làm chậm trễ cả một chuyến xe. Vì vậy,
người lười biếng có tội với đồng bào, với Tổ quốc.
Kiệm: Là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thời gian, tiết kiệm tiền của dân, của nước, của
bản thân; phải tiết kiệm từ cái lớn đến cái nhỏ, không phô trương hình thức, không xa xỉ,
hoang phí. Cần và kiệm phải đi đôi với nhau như hai chân của con người. Cần mà không
kiệm thì như gió vào nhà trống. Như nước đổ vào cái thùng không đáy, làm chừng nào
xào chừng ấy, rốt cuộc không lại hoàn không. Kiệm mà không cần thì không tăng thêm và
không phát triển được. Bác giải thích, tiết kiệm không phải là bủn xỉn. Khi không đáng
tiêu xài thì một hạt gạo, một đồng xu cũng không nên tiêu, nhưng khi có việc cần làm lợi
cho dân, cho nước thì hao bao nhiêu của, tốn bao nhiêu công cũng vui lòng, như thế mới
là kiệm.
Liêm: Là trong sạch, là luôn luôn tôn trọng, giữ gìn của công, của dân, không tham địa
vị, không tham tiền tài. Không tham sung sướng. Không ham người tâng bốc mình. Chỉ
có một thứ ham là ham học, ham làm, ham tiến bộ. Vì vậy mà quang minh chính đại,
không bao giờ hủ đóa. Bác đã nhắc lại một số ý kiến của các bậc hiền triết ngày trước:
Khổng Tử nói: “Người mà không liêm thì không bằng súc vật”; Mạnh Tử cho rằng: “Ai
cũng tham lợi thì nước sẽ nguy”. Do vậy, Bác yêu cầu mỗi người, nhất là cán bộ lãnh đạo
phải thực hiện tốt chữ liêm, Chữ liêm và chữ kiệm phải đi đôi với nhau như chữ kiệm
phải đi đôi với chữ cần. Có kiệm thì mới có liêm được, bởi xa xỉ ắt sinh tham lam, không
giữ được liêm. Bác cũng chỉ rõ ngược lại với chữ liêm là tham ô, là ăn cắp của công làm
của tư, đục khoét nhân dân, tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của nhà nước làm
7





đức thì là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm gì cũng khó” qua đó cũng đủ
hiểu Người coi trọng như thế nào về đạo đức lối sống .Yếu tố đó không những quyết định
kết quả học tập mà quyết định đến tương lai và cuộc đời của mỗi bạn. “Giới trẻ là tương
lai của giáo hội và nhân loại”. Nhưng thực tế, hiện tại các bạn sinh viên có thực sự quan
tâm và làm được điều đó không là một chuyện khác?
Hiện nay, một bộ phận giới trẻ có lối sống thực dụng chỉ chạy theo những giá trị
vật chất mà bỏ quên những giá trị tinh thần. Tình trạng giới trẻ sống buông thả, lãng phí
không coi trọng giá trị đạo đức đã và đang diễn ra ở nhiều nơi. Tình yêu lối sống buông
thả, chạy đua theo xu hướng sống thử và quan hệ tình dục trước hôn nhân của một bộn
phận giới trẻ ngày càng tăng cao. Theo tiến sĩ Tâm lí Huỳnh Văn Sơn, Đại học Sư phạm
TP HCM, việc các bạn trẻ quan hệ trước hôn nhân không chỉ ảnh hưởng của văn hóa
phương tây mà còn do lối sống quá dễ dãi, đánh mất truyền thống tốt đẹp của người Á
Đông, đó là: tôn trọng lễ nghĩa gia phong, công dung ngôn hạnh, hiếu tiết lễ nghĩa,...
Đồng thời tình trạng nạo phá thai cũng đang ở mức báo động, ngày càng tăng cao theo
từng năm. Hơn nữa, một số đông bạn trẻ đang chạy theo vòng xoáy của “văn hóa tốc độ”.
Từ những sách báo không lành mạnh, đến những băng đĩa phim sex được trao cho nhau
cách dễ dàng, từ những quán Karaoke buổi tối đến những vũ trường, quán bar, quán game
thâu đêm chạy theo những thứ vui xa hoa, phù phiếm.
Ngoài ra, hiện nay ngày càng đông sinh viên Việt Nam sống không có mục đích và
chưa có thái độ nhận thức đúng đắn đối với việc học tập. Theo một cuộc khảo sát của Phó
GS-Tiến sĩ Phạm Công Khanh-Trường Sư phạm Hà Nội: “64% sinh viên chưa tìm được
phương pháp học tập phù hợp với đặc điểm nhận thức cá nhân. 36,1% sinh viên bộc lộ
phong cách thụ động, ngại nêu lên thắc mắc và ý kiến của mình để đóng góp vào việc học
tập trên lớp mà chỉ thích giảng viên cho nghe. Mặc dù trong các cuộc chơi nhậu nhẹt số
đông trong họ là người tiên phong, sôi nổi, chơi hết mình. 50% sinh viên không thực sự tự
tin vào năng lực, trình độ của mình. 40% sinh viên cho rằng mình không có khả năng tự
học. 70% sinh viên cho rằng mình không có khả năng nghiên cứu. 55% sinh viên không
thực sự hứng thú với việc học tập” (theo tuổi - trẻ online). Những con số đó thật bất ngờ.


Đáng xúc động hơn có những bạn sinh viên xuất thân trong những gia đình nghèo
khó nhưng biết vượt lên hoàn cảnh để vươn tới tầm cao của tri thức. Ngoài việc học tập,
các bạn đã làm tất cả những công việc để có tiền phụ giúp cha mẹ. Các bạn mãi là những
bông hoa đẹp trong vườn hoa của dân tộc Việt Nam - Một tương lai tươi sáng đang chờ
các bạn ở phía trước. Các bạn cũng chính là những người tiếp thu và thực hành tốt tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh vì trong trái tim các bạn luôn tâm niệm rằng “đừng hỏi tổ
quốc đã làm gì cho ta mà hãy tự hỏi ta đã làm gì cho Tổ Quốc hôm nay”.
Đã có rất nhiều bài viết chỉ ra các nguyên nhân dẩn đến việc xuống cấp đạo đức
của học sinh, sinh viên. Có ý kiến cho rằng do gia đình thiếu sự quan tâm, chưa kết hợp
với nhà trường trong giáo dục đạo đức của các em. Nhưng trong thực tế, không phải
trường hợp học sinh vi phạm đạo đức nào cũng ở trong hoàn cảnh gia đình không quan
tâm.
- Do sự phát triển của nền kinh tế? Một nguyên nhân được đặt ra là kinh tế xã hội
phát triển ngày càng cao và sự bùng nổ thông tin, dẫn đến việc một bộ phận gia đình khá
giả chiều chuộng con mình, tạo nên sự đua đòi trong các em. Điện thoại di động, Internet,
phim ảnh của các Website đen đã tác động không nhỏ đến nhận thức, lối sống và cách
hành xử của học sinh, làm hư hỏng học sinh bởi bản tính tò mò, hiếu động của tuổi mới
lớn. Tuy nhiên việc vi phạm đạo đức của học sinh không chỉ diễn ra ở địa bàn thành phố,
đô thị hay chỉ rơi vào trường hợp các em gia đình có điều kiện kinh tế. Các trường vùng
sâu, xa, học sinh nghèo chưa có điều kiện tiếp cận nhiều với Internet vẫn đang phải đối
mặt với vấn nạn vi phạm đạo đức của học sinh.
- Do luật pháp chưa nghiêm? Nhân cách là một thứ giá trị được xây dựng và hình
thành trong toàn bộ thời gian con người tồn tại trong xã hội, nó đặc trưng cho mỗi con
người, thể hiện những phẩm chất bên trong con người nhưng lại mang tính xã hội sâu sắc.
Hình thành nhân cách, đạo đức một con người đâu chỉ giáo dục trong nhà trường phổ
thông là đủ. Nhân cách của mỗi cá nhân trong xã hộ ít nhiều đều bị chi phối bởi cách mà
xã hội đó đang hành xử với nhau. Nếu được sống trong một môi trường nghiêm minh về
pháp luật, chuẩn mực về đạo đức, mọi người hành xử với nhau một cách có tình có lý,
11

12


trong nhà trường các em cũng đã chứng kiến bao nhiêu là điều thiếu trung thực. Chỉ với
các chỉ tiêu về chất lượng bộ môn, chống lưu ban bỏ học, phổ cập giáo dục... cũng đã làm
cho những thầy cô của chúng phải chấp nhận với việc ai cũng làm như vậy.
- Do chính nội dung giảng dạy trong nhà trường. Một nguyên nhân không kém
phần quan trọng đó chính là chương trình giảng dạy đạo đức ở các cấp học phổ thông.
Chương trình đạo đức được thực hiện xuyên suốt, từ bậc Mầm non là giáo dục lễ giáo,
bậc Tiểu học là môn Đạo đức, bậc Trung học là môn Giáo dục công dân. Thế nhưng các
giáo viên dạy tiểu học cho rằng chương trình nặng tính lý thuyết, thiếu kỷ năng sống, lại
không tạo được dấu ấn để tác động hình thành nhân cách học sinh. Những bài học ý
nghĩa, gần gũi với đời sống không được chú tr ọng mà thay bằng những bài học quá trừu
tượng. Còn chương trình giáo dục bậc THPT, chỉ có 11 tiết dạy các vấn đề về đạo đức trên
tổng số 105 tiết. Dạy đạo đức cho học sinh đâu chỉ có môn học Đạo Đức mà nó phải được
tích hợp ở những bộ môn xã hội như Lịch sử, Văn học... Chúng tôi rất thích những bài tập
làm văn, những bài học thuộc lòng được học lúc nhỏ trong sách giáo khoa với nội dung
chứa đựng tình cảm yêu quê hương, đất nước, truyền thống dân tộc và giữ gìn cốt cách
người Việt Nam. Còn nội dung những bài học trong sách Đạo Đức thì rất gần gũi với cuộc
sống đời thường. Phương pháp giáo dục đạo đức theo kiểu giáo điều không còn phù hợp
nữa, cần phải đưa học sinh vào các xử lý tình huống thực tế. Giáo dục đạo đức trong nhà
trường cần giảm thiểu những vấn đề cao xa, lớn lao, thay vào đó cần kiên trì bồi đắp lòng
nhân ái, tính trung thực, lòng tự trọng, nếp nghĩ và lối sống lành mạnh, trọng đạo lý, sống
có kỷ luật. Chương trình sách giáo khoa giáo dục công dân bậc phổ thông cần phải có
những thay đổi từ nội dung đến phương pháp truyền đạt. Những giá trị đạo đức, ứng xử
trong đạo lý của người Việt Nam cần phải được chuyển tải trong những tình huống cụ thể,
gần gũi để học sinh, sinh viên dễ tiếp cận, dễ nhớ. Cần dạy cho học sinh những giá trị đạo
đức cơ bản của con người thay cho quá nhiều kiến thức triết học, hàn lâm, thiếu vắng việc
hình thành những thói quen đạo đức và kỹ năng sống phù hợp với những chuẩn mực xã
hội.

độc lập, tự do khi họ được ăn no mặc ấm… Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới đem lại cho nhân
dân tất thảy những quyền con người hết sức tự nhiên và chân chính ấy. Nhưng, Chủ nghĩa
xã hội không phải muốn tức khắc mà có ngay, mà chỉ có thể là kết quả của cuộc đấu tranh
rất bền bỉ của con người.
14


Nhắc lại điều đó để thấy, sự nghiệp cách mạng là một quá trình lâu dài, bao gồm
nhiều nhiệm vụ ,nhiều giai đoạn và do vậy, đòi hỏi sự hy sinh, cống hiến quên mình của
nhiều thế hệ cách mạng. Thực vây, trong tiến trình ấy, lớp người hiện đại đã trực tiếp giải
quyết thành công nhiều nhiệm vụ, nhưng cũng có không ít công việc còn dang dở; hơn
nữa, thực tiễn cuộc sống luôn đặt ra những vấn đề mới đòi hỏi phải tiếp tục giải quyết.
Theo đó, nếu thiếu lực lượng kề cận xứng đáng thì chẳng những sự nghiệp cách mạng sẽ
gặp khó khăn, mà ngay cả những gì đã có cũng khó được gìn giữ, bảo tồn.
Tư tưởng về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau thể hiện sự vĩ đại, ssau sắc
trong tầm nhìn của Chủ Tịch Hồ Chí Minh. Với tư tưởng này, Người không chỉ thấy hiện
tại mà còn thấy cả tương lai; không chỉ dành tâm huyết trước mắt cho sự nghiệp cách
mạng mà còn chăm lo vun trồng cái gốc của sự nghiệp đó để nó trở nên bền vững. Ở đay,
quan điểm biện chứng duy vật về sự phát triển Người tiếp thu được từ Chủ Nghĩa MácLênin được vận dụng một cách sáng tạo: tương lai đang ở ngay trong hiện tại.
Đánh giá rât cao vai trò của thế hệ trẻ, Hồ Chí Minh viết: “Một năm khởi đầu từ
mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”. Đầy nhiệt
huyết, có sức sống tràn trề và năng lực sáng tạo… đó là thế mạnh, là vốn quý của tuổi trẻ.
Với tư cách là đội ngũ dự bị, lực lượng kế cận hùng hậu của cách mạng là những người
chủ tương lai của nước nhà, các thế hệ trẻ - trước hết là thanh niên, có trách nhiệm kế tục
sự nghiệp cách mạng, thực hiện sứ mệnh lịch sử vẻ vang mà lớp người đi trước đã truyền
vào tay mình. Coi vận mệnh nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớp là do
thanh niên, Hồ Chí Minh
Mình khẳng định, thanh niên phải trở thành lực lượng to lớn vững chắc trong cuộc
kháng chiến và kiến quốc phải là “người tiếp sức cách mạng cho thế hệ thanh niên già”...
là người xung phong trong công cuộc phát triển kinh tế và văn hóa, trong sự nghiệp xây

chăm lo sự nghiệp giáo dục của nước nhà, coi giáo dục xã hội chủ nghĩa là phương thức
quan trọng nhất của sự nghiệp “trồng người” là một mắt xích không thể thiếu trong chiến
lược bồi dưỡng thế hệ trẻ. Nói cách khác, trọng trách to lớn của ngành giáo dục là đào tạo
những người kế tục sự nghiệp cách mạng. Vì vậy, theo Người, dù khó khăn đến đâu cũng
16


phải tiếp tục thi đua dạy tốt học tốt, các ngành, các cấp Đảng và chính quyền địa phương
phải quan tâm hơn nữa đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, nhằm
đẩy sự nghiệp giáo dục của nước ta lên những bước phát triển mới. Có thể nói “trồng
người” là một tư tưởng có ý nghĩa to lớn, bởi đó là kế lâu bền để pát triển đất nước. Ngày
nay, khi con người được coi là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất đối với sự phát triển
kinh tế- xã hội của đất nước, chúng ta càng cảm nhận thấy chiều sâu trong tư tưởng đó
của Người.
Đối với sinh viên và học sinh, để xứng đáng là thế hệ cách mạng của đời sau, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi họ phải ra sức học tập, trong gia đình và ngoài xã hội, học tập
qua sách vở và chính thực tiễn cuộc sống. Học không phải để “làm quan” như trong xã
hội cũ, mà là “ Để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu , nước mạnh,
tức là để làm trọn nhiệm vụ của người chủ của nước nhà”
Một trong những triết lí sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là học phải đi đôi với
hành, lý luận phải gắn với thực tiễn. Vì vậy, bên cạnh quan điểm xác định giáo dục học
tập nhưu một phương thức chủ yếu để bồi dưỡng thế hệ trẻ. Người còn đòi hỏi thế hệ trẻ
phải tự rèn luyện tu dưỡng xây dựng, phát triển phẩm chất, năng lực cần thiết để sau này
có thể cống hiến nhiều nhất cho quê hương, Tổ quốc.
Theo người việc tư rèn luyện cần tuân theo quy tắc nhất quán, điều gì phải thì cố
làm cho kỳ được, điều gì trái thì hết sức tránh, dù nó là nhỏ.
Cách dây 60 năm ( năm 1947) trong “Thư gửi thanh niên” Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng
định : Thanh niên là người chủ tương lai nước nhà...
Thanh niên muốn làm chủ tương lai một cách xứng đáng ngay từ bây giờ phải tự
giác rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải tích cực làm việc chuẩn bị cho tương

Hồ Chí Minh, thanh niên phải vừa có đức, vừa có tài. Bởi vì, người có đức mà không có
tài thì làm việc gì cũng khó; người có tài mà không có đức sẽ trở lên vô dụng. Hơn nữa,
chính sự dốt nát là một trong những nguyên nhân cơ bản kìm hãm sự phát triển:" dốt thì
dại, dại thì hèn". Vì vậy, để trở thành người có trí tuệ, có tri thức, tức là có tài, bên cạnh
18


việc trao đổi đạo đức cách mạng, thanh niên phải hăng hái học tập, trong đó có học tập lý
luận của chủ nghĩa Mác-Lênin. Nghiên cứu, học tập lý luận nhằm trang bị và nâng cao
trình độ lý luận cách mạng-đèn pha soi sáng cho hoạt động thực tiễn.
Cùng với học tập lý luận cách mạng, các thế hệ trẻ còn phải tích cực học tập văn
hoá, khoa học-kỹ thuật... Sử dụng những tri thức đó để xây dựng xã hội mới. Chủ tịch Hồ
Chí Minh cho rằng, nhiệm vụ này quan trọng hơn bao giờ hết, bởi chúng ta đi lên chủ
nghĩa xã hội từ nước nông nghiệp lạc hậu. Cụ thể hoá mục tiêu, nội dung giáo dục phù
hợp với từng cấp học. Như vậy thế hệ trẻ mới có thể tích luỹ được những tri thức cần
thiết, tạo tiền đề phát huy năng lực sáng tạo, góp phần quan trọng và sự nghiệp bảo về và
xây dựng chủ nghĩa xã hội của dân tộc.
-Ba là, bồi dưỡng thể chất: các nhà sáng lập chủ nghĩa mác lê nin chỉ ra rằng,
tương lai loài người hoàn toàn phụ thuộc váo việc giáo dục thế hệ trẻ phát triển toàn diện.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến sự phát triển toàn diện của thanh thiếu niên
nhi đồng Việt Nam, trong đó có sự phát triển về thể chất. Theo Người, việc giữ gìn dân
chủ, xây dựng nước nhà, thực hiện đời sống mới, tất cả đều cần sức khoẻ mới thành công.
Bởi vì:" mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khoẻ,
tức là một nước mạnh khoẻ". Với tinh thần đó, Người đã tự mình nêu gương sáng để rèn
luyện thể dục, thể thao; đồng thời, kêu gọi tất cả mọi người, dù là gái hay trai, già hay trẻ,
đều phải thường xuyên rèn luyện thân thể, coi" luyện tập thể dục, bồi bổ sức khoẻ" vừa là
nhiệm vụ, vừa là bổn phận của mỗi người dân yêu nước. Đặc biệt đối với thanh niên,
Người mong muốn họ phải có sức sống dẻo dai, thể chất cường tráng tinh thần mạnh mẽ
và nghị lực lớn. Để có được như vậy, không có cách nào khác ngoài việc hăng hái, tích
cực rèn luyện thể dục, thể thao. Thấm nhuần và thực hiện tư tưởng đúng đắn sâu sắc nói

sinh viên trường ta hiện nay cần không ngừng rèn luyện học tập để hoàn thiện bản
thân co một lối sống lành mạnh, tích cực, học tập theo tấm gương đạo đức của Hồ Chí
Minh, cụ thể như:

20


Một là, sinh viên cần luôn ghi nhớ nhiệm vụ “trung với nước, hiếu với dân, suốt
đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con
người.” sinh viên cần phải tuyệt đối trung thành với Đảng, tin tưởng vào Đảng và nhà
nước ta. Không nghe, tin theo và tuyên truyền những hình ảnh không tốt, vu khống, hạ
thấp uy tín của Đảng và nhà nước ta. Không tham gia các tổ chức phản động nhằm phá
hoại Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.
Hiện nay, chúng ta đang sống trong thời bình là nhờ sương máu, sự hy sinh của các
thế hệ ông cha ta. Chúng ta cần phải biết ơn đến những công lao to lớn của các thế hệ đi
trước. Chúng ta sống trong thời bình không có nghĩa là quên đi nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc
bởi có rất nhiều thế lực thù địch đang hướng đến nước ta nhằm lật đổ chế độ xã hội chủ
nghĩa. Gần đây, là các vấn đề về biển Đông giữa ta và Trung Quốc gây hoang mang cho
dư luận, đồng thời gây kích động dân chúng; là sinh viên chúng ta cần nhận thức đúng
đắn về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước không nên có những biểu hiện quá
khích, tự phát, lôi kéo mọi người tham gia biểu tình,... gây khó khăn, cản trở trong quá
trình thực các biện pháp đối ngoại của Nhà nước ta.
Thực hiện đúng và đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của công dân như quyền bầu cử,
thực hiện nghĩa vụ quân sự,... chấp hành đúng các quy định của pháp luật, tố giác những
hành vi vi phạm pháp luật. Không vi phạm các nội quy tại trường lớp, nơi cư trú; bài trừ
những tệ nạn xã hội, hủ tục lạc hậu, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới.
Chúng ta nên xây dựng nếp sống văn hóa, kính trên nhường dưới; hiếu thảo với
ông bà, cha mẹ; tôn sư trọng đạo; phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Luôn đặt
lợi ích tập thể lên lợi ích cá nhân; tích cực tham gia các hoạt động của trường, lớp của
Đoàn và xã hội. Hăng hái tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, tuyên truyền cho


hóa của thế giới qua các hành động thực tiễn của ngày hôm nay và không ngừng nỗ lực
cho tương lai.

Tài liệu tham khảo
1. Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh (dành cho sinh viên đại học, cao đẳng khối
không chuyên ngành Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh)
2.
3. />4. />class_id=2&_page=1&mode=detail&document_id=152484

23