Hà Nội – 2012
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÀI THẢO LUẬN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Tên đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về những chuẩn
mực đạo đức cách mạng. Sự vận dụng tư tưởng đó vào
việc xây dựng đạo đức lối sống của sinh viên hiện nay
Nhóm thực hiện: 10
Lớp học phần: 1222HCMI0111
Giáo viên hướng dẫn:
NGÔ THỊ MINH NGUYỆT
DANH SÁCH THÀNH VIÊN
ST
T
HỌ TÊN CHỨC VỤ ĐÁNH GIÁ
!
"#"$%
&
'("$') *+
,
(
/
7C9<=>D&:E/FG4HFHF
799>[@V@I@J:KL
!7MNO<=
PW=O@I@@K9
P:99:U@\:^:_@@]IQ`A9@I@aXGNbZ
[:U@\@cE7
P9QBd@d;TQ:U@\@Q@I@TQD=e
:99fM=gQT9R:EEG,HFHF79O:`hAg@K9@V
:EDi=X@]R`RNTR[G+*E@K9<CQgOj
<=Re`9O7
Nhóm trưởng Thư ký
LÊ THỊ SAO HOÀNG VĂN TÀI
!
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BIÊN BẢNHỌP NHÓM
Nhóm 10 _ Buổi 3
7589:;<=>?@@A9B
7C9<=>D,:E2GHHF
799>1I@QJ:KL
!7MNO<=
PW=O@I@@K9
P1VVQROWU:U:99WakgjaO
PZ[@I@MNO@K9gVQROW=X@]R`RNT
Nhóm trưởng Thư ký
LÊ THỊ SAO HOÀNG VĂN TÀI
&
MỤC LỤC
Trang
tầm thời đại, là kim chỉ nam xây dựng nền văn hóa mới. Đặc biệt khi đang là sinh
viên Đại học thương mại chúng em sẽ phải rèn luyện và tu dưỡng đạo đức rất nhiều.
“Đố ai đếm được lá rừng
Đố ai đếm được mấy từng trời cao
Đố ai đếm được vì sao
Đố ai đếm được công lao bác Hồ
Bác Hồ là vị cha chung
Là sao bắc đẩu là vừng thái dương »
CHƯƠNG I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG
Đạo đức là toàn bộ những quan niệm về thiện ác lương tâm, danh dự, trách
nhiệm, về lòng tự trọng, về công bằng, hạnh phúc và về những quy tắc đánh giá, điều
chỉnh hành vi ứng xử giữa người với người, giữa cá nhân và xã hội. Hồ Chí Minh là
lãnh tụ bàn nhiều nhất về đạo đức, nhưng Người thực hành về đạo đức nhiều hơn
/
những điều Người đã nói và viết về đạo đức. Vì thế muốn nghiên cứu đạo đức Hồ Chí
Minh thì không thể chỉ dừng lại ở những bài viết, bài nói mà phải thâm nhập vào
toàn bộ cuộc đời hoạt động của Người và những tiếng nói tâm huyết của các học trò
và bạn bè quốc tế về Người. Trong suốt cuộc đời hoạt động của mình, từ bài giảng
đầu tiên trong tác phẩm Đường Kách Mệnh đến bản Di chúc cuối cùng, Chủ tịch Hồ
Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức và việc tu dưỡng đạo đức, coi đạo đức là
“cái gốc” của người cách mạng.
1. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư :
Nếu bài học về đạo đức cách mạng đầu tiên trong cuốn Đường Kách Mệnh,
Người chỉ đề ra những nguyên lý chung thể hiện mối quan hệ giữa ba khía cạnh,
phản ánh mối quan hệ đạo đức mới, đạo đức cách mạng mà người cách mạng cần
quán triệt trước tiên, đồng thời nêu cao việc tu dưỡng đạo đức cách mạng; thì ngay
trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Người đã
đề ra những nguyên tắc về hành vi đạo đức cách mạng đối với người có chức, có
quyền trong Chính phủ từ toàn quốc đến các làng, Người đề nghị: “Mở một chiến dịch
giáo dục lại tinh thần nhân dân bằng cách thực hiện: Cần, kiệm, liêm, chính” để “làm
khái niệm: trung, hiếu, nhân, nghĩa… “Từ trung với vua thành trung với nước; từ hiếu
với cha mẹ mình thành hiếu với dân; từ nhân chỉ là nhân ái thành nhân dân, từ cần
cho riêng mình thành cần cho cả xã hội; từ kiệm cho riêng mình thành tiết kiệm
chung phục vụ cho đất nước; từ liêm nghĩa là liêm khiết, không tham nhũng, nghĩa là
chỉ giữ cho bản thân mình trong sạch, Người mở rộng thành vấn đề liêm khiết mang
tính xã hội; từ chính nghĩa là không tà, nghĩa là thẳng thắn, đúng đắn, Người chuyển
sang vấn đề thiện, ác; làm việc chính, là người thiện; làm việc tà là người ác”.
Người nhấn mạnh: “Người cán bộ phải có đạo đức cách mạng. Phải giữ đạo
đức cách mạng mới là người cán bộ cách mạng chân chính. Đạo đức cách mạng có
thể nói tóm tắt là: Nhận rõ phải trái, giữ vững lập trường. Tận trung với nước. Tận
hiếu với dân. Trung với nước, hiếu với dân được coi là nội dung cơ bản nhất, bao
trùm nhất trong tư tưởng đạo đức cách mạng của Người, thể hiện mối quan hệ giữa
con người với Tổ quốc và nhân dân. “Trung với nước” là trung thành với sự nghiệp
dựng nước và giữ nước của dân tộc, nước ở đây là nước của dân, dân là chủ nhân
của đất nước.
Người cho rằng bao nhiêu quyền hạn đều là của dân, bao nhiêu lợi ích đều vì
dân, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân. Xuất phát từ quan niệm như vậy, nên
“hiếu” trong tư tưởng của Người chính là “Hiếu với dân”. Hiếu với dân không chỉ là
xem người dân như đối tượng dạy dỗ, ban ơn mà là đối tượng phải phục vụ hết lòng.
Ở người, lý luận luôn gắn chặt với thực tiễn, lời nói luôn đi đôi với việc làm. Cuộc đời
của Người là minh chứng sinh động về tư tưởng tận trung với nước, tận hiếu với dân.
3. Yêu thương con người, sống có tình nghĩa:
Nếu như trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất của mỗi con người - công
dân đối với Tổ quốc, đối với nhân dân, thì yêu thương con người là trách nhiệm của
mỗi con người đối với con người. Người cho đây là phẩm chất cao đẹp nhất của con
người. Yêu thương con người trước hết là tình cảm dành cho những người bị áp bức,
bóc lột, những người cùng khổ. Yêu thương con người còn được thể hiện trong mối
quan hệ hàng ngày với những người đồng chí xung quanh, trong cuộc sống bình
thường. Phải luôn nghiêm khắc với bản thân, nhưng rộng rãi độ lượng với ngươì
khác. Điều đặc biệt là ở Người, yêu thương con người luôn luôn gắn với niềm tin vào
đức, Người viết: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật
sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải
giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ
thật trung thành của nhân dân”.
CHƯƠNG II. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH
MẠNG TRONG VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG SINH VIÊN ĐẠI
HỌC THƯƠNG MẠI
1. Đặt vấn đề.
F
Con người luôn luôn phải tồn tại trong một cộng đồng người, một nước, một
khu vực nhất định. Trong cuộc sống chung như thế, người ta buộc phải tuân thủ
những quy tắc nhất định, thành văn hoặc bất thành văn. Những quy tắc này bao
trùm tất cả các lĩnh vực: Đạo đức, thẩm mỹ Trong số đó có, có những quy tắc dần
dần được cá nhân thừa nhận và trở thành thói quen. Đó là lối sống cá nhân. Có
những quy tắc được thừa nhận rộng rãi trong nội bộ một cộng đồng nào đó. Chúng
được người ta thừa nhận gần như vô điều kiện, gần như một lẽ đương nhiên. Đó là
lối sống cộng đồng. Lối sống là một thói quen có định hướng, có chất lượng lý tưởng.
Lối sống là phương cách thể hiện tổng hợp tất cả các cấu trúc, nền văn hóa, đặc
trưng văn hóa của một con người hay một cộng đồng. Lối sống là tiêu chí đầu tiên,
tiêu chí tổng hợp nhất, thể hiện chất lượng văn hóa và trí tuệ của một con người. Lối
sống không chỉ là hành vi như cách đi lại, ăn nói, nó là hành vi hiểu theo nghĩa rộng,
bao gồm tư duy, làm việc và phương cách xử lý các mối quan hệ.
2. Thực trạng.
Hiện nay, Việt Nam chúng ta đã và đang tiến hành xây đựng đất nước theo
công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đây là một quá trình khó khăn,
đầy thử thách mặc dù trong những năm vừa qua chúng ta đã đạt được một số thành
tựu khả quan: Tỷ lệ tăng trưởng GDP năm 2003 đạt mức cao nhất so với các năm
trước(7,24%), nạn thật nghiệp giảm bớt, đời sống nhân dân ngày càng được nâng
cao cả về mặt chất cũng như mặt lượng. Và trong giai đoạn phát triển này thì không
thể không kể đến vai trò của lớp trẻ mà cụ thể là sinh viên- thế hệ sẽ kế tiếp những
sinh viên cùng một lúc học hai trường.
Tính cụ thể của lý tưởng: Đang có một sự thay đổi trong lý tưởng sống gắn liền
với sự định hướng cụ thể. Một câu hỏi vẫn thường được đặt ra là: Sinh viên hôm nay
sống có lý tưởng không, lý tưởng ấy là gì, có sự phù hợp giữa lý tưởng của cá nhân và
lý tưởng dân tộc, của nhân loại không. Có thể khẳng định là có nhưng đang xuất hiện
những đặc điểm lý tưởng có tính thế hệ, lý tưởng gắn liền với bối cảnh đất nước và
quốc tế rất cụ thể. Lý tưởng hôm nay không phải là sự lựa chọn những mục đích xa
xôi, mà hướng đến những mục tiêu cụ thể, gắn liền với lợi ích cá nhân.
Tính liên kết: Những người trẻ luôn có xu hướng mở rộng các mối quan hệ, đặc
biệt là những quan hệ đồng đẳng, cùng nhóm. Các nghiên cứu của hai nhà xã hội học
người Pháp về bản sắc xã hội dưới góc độ nhóm là Taspen và Turnez, đã đưa đến kết
luận: Tính nhóm phụ thuộc vào môi trường xã hội xung quanh chúng ta đang sống.
Sự thay đổi của đời sống tinh thần trong sinh viên trước xu hướng toàn hóa (cả mặt
thuận lợi và hạn chế của xu hướng này đang hướng mạnh đến tính cộng đồng.
Tính cá nhân: Trào lưu dân chủ hóa, làn sóng công nghệ thông tin và việc nâng
cao dân trí đã làm ý thức cá nhân ngày càng rõ, đặc biệt rõ trong những người trẻ có
học vấn là sinh viên. Họ tự ý thức cao về bản thân mình và muốn thể hiện vai trò cá
nhân. Dường như có sự đề cao lợi ích hơn nghĩa vụ cá nhân, sự hi sinh và quan tâm
đến người khác thấp đi, và nếu có thì đánh giá dưới góc độ kinh tế thực dụng hơn là
tình cảm và sự chia sẻ. Xuất hiện thái độ bàng quan với xung quanh ở một bộ phận
sinh viên.
Sự phân tách các đặc điểm trên chỉ có tính tương đối để phục vụ cho việc
nghiên cứu, còn trên thực tế các đặc điểm ấy đan xen và có tác động qua lại lẫn nhau.
Tính cá nhân không tách rời tính liên kết, tính năng động gắn liền với tính thực tế.
Mỗi đặc điểm, qua những biểu hiện cụ thể của nó, luôn bộc lộ tính hai mặt: Vừa có tác
động tích cực, vừa có những tác động tiêu cực.
Những mặt tích cực:
Cùng với nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, một nền đạo đức mới với những con
người năng động đã và đang hình thành một nguồn lực quan trọng của công cuộc
Hồng, giảng viên Trường CĐ Sư Phạm Đồng Nai, nêu lên một thực tế tìm hiểu từ 140
trường ở Đồng Nai cho thấy: ở bậc mần non, một số học sinh có những hành vi như
chửi thề, nói tục, bắt chước các hành vi quan hệ nam nữ trong phim ảnh(chưa ý thức
được). Học sinh tiểu học không chào hỏi người lớn, nói dối, xé bài vở trước mặt thấy
cô khi bị điểm kém. Học sinh trung học vô lễ với giáo viên, sửa điểm trong sổ liên lạc,
mạo chữ kí cha mẹ nghỉ học đi chơi… Đáng lo ngại là tình trạng bạo lực học đường
trong thời gian gần đây không hề thuyên giảm mà thậm chí còn gia tang với những
hành vi và mức độ nguy hiểm hơn trước. Cụ thể là việc chia bè, kết phái, những cuộc
ẩu đả đánh nhau của học sinh, sinh viên dẫn đến thương vong thậm chí là tử vong
như một vụ học sinh lớp 11 ở Đã Nẵng bị đâm chết ngay cổng trường, hay vụ đánh
nhau giữa hai nhóm học sinh ở một trường cấp ba quận Tân Bình làm một em chết
và tám em bị thương. Hay gần đây, liên tục những clip đánh nhau, làm nhục nhân
phẩm được tung lên mạng gây hoang mang cho xã hội. Bất nhẫn và đáng phẫn nộ
nhất là vụ cựu sinh viên trường ĐH Nông Lâm Trần Xuân Thanh tạt axit thầy Đẵng
Hữu Dũng chỉ vì thầy đánh trượt môn Tiếng Anh. Vụ án trên đã gây bức xúc cho giới
sinh viên của trường. Ngoài ra một bộ phận giới trẻ mất niềm tin vào cuộc sống,
không có lý tưởng mục đích sống, và phấn đấu, chạy theo lối sống thực dụng, sống
thử, sống dựa dẫm, thờ ơ với gia đình và xã hội, sa vào nghiện ngập hút sách, trộm
cắp… trở thành gánh nặng cho nước nhà. Phải chăng đó là hậu quả tất yếu của sự
bùng nổ thông tin, của những dòng văn hóa đồi trụy, của sự thiếu quan tâm giáo dục
kịp thời từ phía gia đình và trường học. Và một nguyên nhân nữa đó là sự tha hóa
đạo đức của một số giáo viên, giảng viên khi chỉ biết chạy theo đồng tiền mà quên đi
cái tâm của nghề. Thậm chí là những việc mang tính chất vô nhân tính làm mất đi
hình tượng cao đẹp về nhà giáo như vụ nữ sinh trường CĐ Truyền Hình bị thầy giáo
“gạ tình lấy điểm”, hay ở Hà Giang một thầy hiệu trưởng đã lợi dụng thân xác và
tham gia vò đường dây bán dâm tuổi vị thành niên, một vụ tương tự cũng đã xảy ra
tại Cao Bằng trước đó, tàn nhẫn hơn, một vụ thầy giáo dở trò dâm ô với một học sinh
mới lớn hơn bốn tuổi tại Hà Nội. Và mới đây, một giáo viên tiểu học ở Hà Tĩnh đã bị
bắt vì tội cưỡng bức một nữ sinh lớp bốn. Ngoài ra tình trạng suy thoái về tư tưởng
chính trị, đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, chủ nghĩa cá nhân, tệ quan liêu, tham nhũng,
viên.
10% sinh viên hướng vào vui chơi, hưởng thụ:
Gồm những sinh viên hướng hoạt động của mình vào việc vui chơi mang tính
hưởng thụ, nhiều khi vô bổ, ít chú ý đến việc mở mang kiến thức và hoàn thiện nhân
cách. Tuy vậy, họ là những con người rất năng động, hứng thú với những hoạt động
vui chơi, giải trí, hưởng thụ những thú vui của tuổi trẻ, thể hiện một lối sống tiêu
dùng “sành điệu”. Lắm khi ăn chơi kiểu bạt mạng đến quên cả lối về.
30% sinh viên say mê học tập:
Và ai cũng biết rằng trách nhiệm của người sinh viên hôm nay đến giảng
đường là để học hỏi, tìm kiếm một nghành nghề nào đó cho cuốc sống tương lai hoặc
để nâng cao kiến thức hiểu biết. Nhưng đáng tiếc đã xảy ra: Chỉ có 30% trong số họ
thức hiện được điểu này. Đây là nhóm sinh viên có thái độ tích cực, năng động, có chí
hướng và say mê học tập.
&
Những hoạt động của nhóm sinh viên này nhằm mục đích phát triển và hoàn
thiện cá nhân như học thêm, làm thêm, đọc sách, đi thư viện. Đồng thời họ cũng thích
xem biểu diễn nghệ thuật, tham gia vào các hoạt động xã hội, câu lạc bộ, các lễ hội
truyền thống. Nhóm sinh viên này hướng những mục đích của mình vào việc thỏa
mãn những nhu cầu phát triển cá nhân, đồng thời cũng có những hoạt đồng hướng
ngoại tích cực như hướng đến những nơi giao tiếp công cộng, đại chúng. Nơi họ đến
và tham gia hoạt động là những tổ chức chính quy với mục đích lành mạnh.
3. Vận dụng.
Để trở thành người có ích cho xã hội, người chủ tương lai của đất nước, thế hệ
trẻ Việt Nam nói chung và sinh viên, thanh niên trí thức nói riêng cần phải học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Dưới đây là một số nội dung cơ bản:
Một là: trung với nước, hiếu với dân, suốt đời đấu tranh cho sự nghiệp giải
phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Ngay từ thuở thiếu thời, Hồ
Chí Minh đã lựa chọn một cách rõ ràng mục tiêu hiến dâng cả cuộc đời mình cho cách
mạng. Người nói bài học chính trong đời tôi là tuyệt đối và hoàn toàn cống hiến đời
mình cho sự nghiệp giải phóng và thống nhất Tổ quốc, giải phóng giai cấp công nhân
sinh của Bác Hồ qua việc tham gia tham gia vào các hoạt động có ích cho xã hội: giúp
người neo đơn, hiến máu nhân đạo, thanh niên tình nguyện… Tham gia những hoạt
động đó sẽ giúp ta sống đẹp hơn, có ý nghĩa hơn cho bản thân và có ích cho cộng
đồng. Trong môi trường học đường, đoàn viên thanh niên nên tích cực đóng góp ý
kiến xây dựng cho phong trào chung, biết hi sinh, cống hiến vì tập thể, biết giúp đỡ
mọi người xung quanh một cách chân thành…
Bốn là, học tấm gương về ý chí và nghị lực tinh thần to lớn, quyết tâm vượt qua
mọi thử thách, gian nguy để đạt được mục đích sống. Cuộc đời cách mạng của Hồ Chí
Minh là một chuỗi những năm tháng vô cùng gian khổ. Hai lần ngồi tù, một lần nhận
án tử hình, có giai đoạn hoạt động rất sôi nổi, có giai đoạn lại bị hiểu nhầm, nghi kỵ…
Nhưng nhờ ý chí và nghị lực tinh thần to lớn Người đã vượt qua tất cả những khó
khăn đó để trở thành vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Đoàn viên nên học và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh trước hết bằng chính những hành động thực tiễn của mình
trong cuộc sống và học tập. Hãy học tập thật tốt để là một sinh viên giỏi chuyên môn,
hãy sống thật lành mạnh và góp phần tích cực để xây dựng một môi trường văn hoá xã
hội văn minh.
Trong tình hình hiện nay, để phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh của sinh viên có hiệu quả, đòi hỏi phải có sự phối kết hợp của nhiều
nhân tố: sự giáo dục và việc tự tu dưỡng, rèn luyện của sinh viên; sự nêu gương của
mọi người trong xã hội, của bố mẹ, cán bộ, đảng viên,… Nếu coi thường một trong
những nhân tố trên, việc học tập và rèn luyện sẽ khó mà đạt được kết quả như mong
muốn.
KẾT LUẬN
Tuổi trẻ là nền tảng cho một đời người, với sinh viên chúng em, những ngày
ngồi trên ghế giảng đường đại học là quãng thời gian vô cùng quan trọng trong quá
trình lâu dài tích lũy kinh nghiệm, phương pháp tư duy và bản lĩnh chính trị. Từ điểm
xuất phát này con người trưởng thành và bước vào đời.Nếu điểm xuất phát tốt
/
chúng em sẽ đạt được những bước đi dài, ổn định và vững chắc trong tương lai;
ngược lại con đường đi lên sẽ gặp chắc trở và khó khăn.
Copyright: Tài liệu đại học ©