CHĂM SÓC SỨC KHOẺ BAN ĐẦU
(CSSKBĐ)
PGs. Ts. Trương Phi Hùng

1


MỤC TIÊU:
 Trình bày ND, YN tuyên ngôn ALMA-ATA
 Trình bày ĐN, KN CSSKBĐ,ø YTAH đến SK
 So sánh ≠ CSYT và CSSKBĐ
 Nêu ĐN, YN và 10 nội dung CSSKBĐ ở VN
 Nêu các nguyên tắc cơ bản CSSKBĐ
 Vận dụng biện pháp thực hiện CSSKBĐ

2


NỘI DUNG:

1.
2.
3.
4.
5.

Tuyên ngôn ALMA-ATA
Chăm sóc sức khỏe ban đầu
Nội dung CSSKBĐ ở Việt Nam
Biện pháp thực hiện
CSSKBĐ cho trẻ em

NỘI DUNG: 10 ĐIỂM CƠ BẢN
1. Khẳng đònh khái niệm
2. Thừa nhận sự chênh lệch
3. Phát triển kinh tế- xã hội
4. Quyền và bổn phận
5. Trách nhiệm của chính phủ
6. Nêu khái niệm CSSKBĐ
7. Nội dung và điều kiện
8. Xây dựng chính sách- chiến lược, chương trình
9. Trách nhiệm các nước
5
10. Đạt mức sức khoẻ năm 2000.


Ý NGHĨA:
1.
2.
3.
4.
5.
6.

Vạch và phê phán thiếu sót y tế cổ điển
Lên án bất công
Thực hiện tối thiểu
Vai trò làm chủ
Phương pháp lồng ghép
Phụ thuộc kinh tế, xã hội, chính trò, tâm lý.

6


°CSSKBĐ

Chăm sóc Y Tế và ngoài Y Tế
Liên tục, thực hiện thường xuyên

°CSSKBĐ
Toàn diện: Phòng, điều trò, môi trường, điều kiện sống
⇒
Sống
Lao động
Tham gia
Xã hội
Cộng đồng

8


2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khoẻ:14 yếu tố

Giải quyết, củng cố và ↑ SKCĐ phải cải thiện các yếu tố này:
→ thuận lợi, động lực để ↑ SK và ngăn chặn yếu tố nguy hại
Lương thực
thực phẩm

Nhà ở
tiện nghi

Rèn luyện thân thể
thể dục, thể thao

thiên nhiên

dựng đô thò nông thôn

Phát triển

Dân số, KHHGĐ

kinh tế

phân bố lao động9


3. Sự khác nhau giữa chăm sóc y tế và CSSKBĐ
TT

CHĂM SÓC Y TẾ

CSSKBĐ

1

Hệ thống y tế theo ngành dọc,
tách rời với các ban ngành, bộ
khác.
Nhấn mạnh vào điều trò và
thuốc điều trò, đề cao vai trò
của Bác só và bệnh viện.

Hoạt động thông qua sự phối hợp

5

Nhân viên y tế cơ sở được coi
như là người thay thế cho bác só
Sức khoẻ được coi như là sản
phẩm của kỹ thật từ bên ngoài.
Xem thường y học cổ truyền và
văn hoá.

Nhân viên y tếâ cơ sở đóng vai trò
chính trong việc CSSK
Nâng cao sức khoẻ cộng đồng là
hoạt đôïng của cộng đồng.
Phát huy những ư điểm của y học
cổ truyền và văn hoá.

6
7
8

9
10

Tốn kém, chú trọng vào Thành Ít tốn kém và phân bố bình đẳng
phố và các bệnh viện
giữa các vùng nông thôn và thành
thò nghèo
Được sự tài trợ của chính phủ
Được cộng đồng hỗ trợ, một phần
tự lực cách sinh

thông
thường

(4)SK BMTE (8)Thuốc và
các trang bò
(5)P/C dòch
(6)TCMR

chủ yếu
thiết yếu

(9)QLSK chủ động và tích cực
(10)Kiện toàn mạng lưới y tế cơ sở
13


1.

Giáo dục sức khoẻ

1.1 ĐN
1.2 Ý nghóa
1.3 Nội dung
° K.A.P
° WHO
– MCH – FP
– DD
– VSTH
– BVMT
– Phòng, chống BNN

16


4. BV BMTE + KHHGĐ
4.1 Ý nghóa
4.2 Nội dung

– Giáo dục nhận thức về MCH.FP(Maternal and
Child Health/Family planning)
– KHHGĐ
– ↓ %  < 1 tuổi: 30%
– ↓ tai biến SK và  mẹ
– C.T G.O.B.I.F.F.F.

17


5. Tiêm chủng mở rộng
5.1 Ý nghóa

5.2 Nội dung
– 6 bệnh

– > 80%
– V.A.T / phụ nữ có thai
– X.H.H

18



20


8. Thuốc thiết yếu
8.1 Ý nghóa
8.2 Nội dung
_ ↑ nhận thức/ thuốc/dân

_ Đủ thuốc/ D.M
_ Sử dụng thành thạo
_ Thực hiện an toàn, kết hợp điều trò

Thuốc
Không dùng thuốc
_ Nuôi trồng + chế biến dược liệu + sản xuất / nước

21


9. Quản lý sức khoẻ
9.1 Ý nghóa
9.2 Nội dung
_ Hồ sơ quản lý, mỗi người, ưu tiên

< 5 tuổi
nữ có thai
bệnh XH
CNV, CS

_ Phát hiện sớm, điều trò NN sớm

Xã hội hóa.
Thực hiện chương trình mục tiêu.
Bảo đảm thuốc, công nghiệp dược, trang
thiết bị y tế.
7. Kết hợp quân dân y .
8. Cải cách hành chánh, quản lý nhà nước
24


V. CHIẾN LƯỢC CSSKBĐ CHO TRẺ EM

7 biện pháp ưu tiên:
G.O.B.I.F.F.F
Growth monitoring, Oral rehydration, Breast feeding, Immunization,
Family planning, Female eduacation, Food supplements

25