Kịch bản chương trình ngoại khoá văn học dân gian.
Chủ đề: Ngọt ngào dòng suối dân gian.
(Thành phần tham gia: Học sinh khối 6,7)
(Kịch bản gồm các hoạt động:
- Văn nghệ các lớp:
Múa: Nổi trống lên các bạn ơi;
Hát múa: Mời trầu- Dân ca xứ Nghệ;
Hát múa: Trống cơm - dân ca Bắc Bộ ;
Hát múa: Đêm hội trăng rằm - dân ca quan họ
Hát múa: Lý cây bông - dân ca Nam Bộ.
- Diễn kịch: Vua Hùng kén rể; Thạch Sanh cứu công chúa Quỳnh Nga; Thầy bói
xem voi.
- Bài luận: Đặc sắc văn học dân gian; Bình ca dao.
- Đặt lời mới cho ca dao;
- Giải đố dân gian;
- Đuổi hình bắt chữ;
- Đoán tác phẩm qua hoạt cảnh sân khấu.
Chọn 2 học sinh, 1 nam, 1 nữ, nói năng lưu loát, có khả năng xử lý tình huống,
nắm chắc kịch bản, làm chủ sấn khấu làm MC chương trình.
Múa (theo đĩa hát): “Nổi trống lên các bạn ơi.”
Nữ. Xin chào mừng quý vị đại biểu, quý thầy cô và toàn thể các bạn học sinh
có mặt trong buổi ngoại khoá văn học hôm nay.
Kính thưa quý vị, thưa các bạn, chúng ta vừa sống lại lịch sử của bốn nghìn
năm trước, khi mẹ Âu Cơ sinh ra những người con đầu tiên của dân tộc Việt Nam
qua tiết mục múa “Nổi trống lên các bạn ơi” do các bạn HS lớp 6 biểu diễn. Tiết
mục vừa rồi đã đưa chúng ta đến với một câu chuyện truyền thuyết về cội nguồn
dân tộc, đưa chúng ta tới một miền đất của trí tưởng tượng – miền Văn học Dân
gian.
Nam. Trong chúng ta chắc ai cũng đã từng được say giấc ngủ ngon nhờ
những lời ru ngọt ngào của bà, của mẹ; từng bay bổng theo những giấc mơ cổ tích;
từng cười vang sảng khoái khi nghe những câu chuyện trạng…Những cảm giác ấy
(Một bạn học sinh trình bày những đặc sắc của văn học dân gian
Thời gian 5 phút)
Nữ. Truyện dân gian là những câu chuyện hết sức giản đơn nhưng vô cùng lí
thú và hấp dẫn. Kho tàng truyện dân gian rất giàu có, đa dạng. Trong số đó có một
truyền thuyết được nhiều thế hệ độc giả yêu thích. Đó là truyện Sơn Tinh, Thuỷ
Tinh. Sau đây xin mời quý vị đại biểu, thầy cô giáo và các bạn nghe và xem phiên
bản Sơn Tinh, Thuỷ Tinh do các bạn học sinh lớp 6 biểu diễn.
(Diễn ST-TT)
Nữ. Thưa quý vị và các bạn, Truyện Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đã lí giải một cách
li kì nhưng hợp lí hiện tượng mưa bão, lũ lụt hàng năm ở Bắc Bộ nước ta. Câu
chuyện còn vang vọng đến ngày nay qua lời truyền tụng“Núi cao sông hãy còn
dài/ Năm năm báo oán, đời đời đánh ghen” còn gợi cho chúng ta nhiều suy nghĩ và
tình cảm đối với sức mạnh của con người, công lao của cha ông trong công cuộc
chinh phục thiên nhiên, xây dựng đất nước.
Nam. Kính thưa quý vị, thưa các bạn. Nếu như những truyền thuyết dân
gian thường có cái cốt lõi là sự thật lịch sử mà nhân dân ta qua nhiều thế hệ đã lí
tưởng hoá gửi gắm vào đó tâm tình thiết tha của mình, thì trong một thể loại khác,
người ta bay lên trên đôi cánh của trí tưởng tượng để tới một cuộc sống tốt đẹp mà
cái Thiện luôn chiến thắng cái Ác, người ở hiền bao giờ cũng gặp lành…Đó là
truyện cổ tích. Sau đây xin mời quý vị và các bạn xem một hoạt cảnh không lời
dựng theo một đoạn truyện cổ tích quen thuộc.
(Diễn hoạt cảnh: Thạch Sanh cứu công chúa Quỳnh Nga)
Nữ. Câu hỏi dành cho khán giả: Hoạt cảnh trên dựng theo một đoạn truyện
cổ tích quen thuộc nào? Nêu tên các nhân vật chính của truyện, nêu cảm nhận về
nhân vật đó?
(Gọi khán giả xung phong trả lời.
Khán giả: Hoạt cảnh trên dựng theo một đoạn truyện cổ tích“Thạch Sanh”.
Nhân vật chính là chàng dũng sĩ Thạch Sanh với các phẩm chất tài năng, tốt bụng,
Nam. Thưa quý vị và các bạn. Chúng ta vừa tạm biệt kho tàng truyện cổ.
Bây giờ xin mời quý vị và các bạn đến khám phá kho tàng ca dao dân gian. Ca dao
được xem là cây đàn muôn điệu của tâm hồn nhân dân, nhất là người dân lao động
Việt Nam. Ca dao đến với mỗi chúng ta bắt đầu bằng những lời ru ngọt ngào của
bà, của mẹ. Xin mời quý vị và các bạn lắng nghe bạn … nói về ý nghĩa của lời ru
trong cuộc sống .
(Bạn … phát biểu về ý nghĩa của lời ru trong cuộc sống)
(Bạn … hát vọnglời ru từ sau sân khấu)
Nữ. Tình yêu ca dao có lẽ là tình cảm không của riêng ai. Sau đây chúng ta
hãy cùng lắng nghe những cảm nhận của các bạn học sinh về cái hay, cái đẹp của
một số bài ca dao dã học trong chương trình.
(2 bạn trình bày 2 đoạn bình về các bài ca dao)
Nam. Thưa quý vị và các bạn. Lắng nghe những lời bình về các bài ca dao
trên, chúng ta một lần nữa cảm nhận những tiếng nói thiết tha mặn nồng, đằm thắm
ngọt ngào của nhân dân ta từ bao đời nay, đúng như ai đó đã nói rằng “Ca dao là
tiếng hát từ trái tim lên miệng”. Trong trái tim chúng ta cũng chứa chan tình cảm,
vậy hãy thổ lộ tình cảm ấy đi các bạn! Sau đây xin mời hai đội tuyển của khối 7 ra
sân khấu để trổ tài “Viết lời mới cho ca dao”.
(Hai đội 6 bạn ra ngồi vào hai bàn đặt hai bên)
Nữ. Thể lệ cuộc thi như sau: Trong vòng 10 phút, các bạn hãy đặt lời mới
(đúng vần, nhịp của thơ lục bát, song thất lục bát) thành các bài ca dao theo mô típ
sau:
- “Hôm nay…”
- “Chiều chiều…”
- “Rủ nhau…”
- “Ai ơi…”
Sau thời gian cho phép, hai đội đọc diễn cảm các bài ca dao lời mới do đội
mình sáng tác. Đội nào làm được nhiều bài hơn, hay hơn, đọc diễn cảm hơn sẽ
Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ
Con cò Đồng Đăng
(Khán giả xung phong phát biểu).
Mời ban cố vấn cho ý kiến đánh giá về câu trả lời của khán giả.
Đáp án:
Tay bưng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau
***
Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc
Em có chồng rồi anh tiếc lắm thay
***
Qua đình ngả nón trông đình
Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu
***
Ước gì sông rộng một gang
Bắc cầu dãi yếm cho chàng sang chơi.
***
Con cò bay lả bay la
Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng
Nữ. Kính thưa quý vị đại biểu, quý thầy cô và toàn thể các bạn học sinh. Văn
học dân gian là một kho tàng đồ sộ, giàu có, đa dạng về thể loại. Nhưng nét chung
của các thể loại văn học dân gian là tính diễn xướng, gắn liền với sinh hoạt đời
sống hoặc biểu diễn trên sân khấu. Không gian biểu diễn dân gian thường là sân
đình, bến nước, gốc đa…nhưng không khí vô cùng sôi nổi và trang trọng. Chương
thứ ba của nội dung ngoại khoá hôm nay xin kính mời quý vị đại biểu, quý thầy cô
và toàn thể các bạn xem những màn tìm hiểu và biểu diễn về sân khấu dân gian.
(Là cái gì?)
(Cấy mấn)
Sân chơi dành cho khán giả
Trò chơi: Đuổi hình bắt chữ.
*. Luật chơi.
Phần này gồm 10 hình ảnh. Trên màn hình sẽ hiện lên hình ảnh, các bạn
khán giả sẽ tìm các câu tục ngữ, ca dao có nội dung liên quan đến những hình ảnh
ấy. Bạn nào trả lời nhanh và đúng sẽ được một phần quà của ban tổ chức
Câu 1.
TL: Hỡi cô tát nước bên đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi.
Câu 2.
TL: Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa.
Câu 3.
TL: Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Câu 4.
Tháng
8
TL: Nắng tháng tám rám trái bòng (bưởi)
Câu 5. Hãy đọc bài ca dao có hình ảnh dưới đây.
TL:
gì về loại hình sân khấu này?
2. Tác phẩm được dàn dựng trên băng hình là tác phẩm nào? Nêu
giá trị của tác phẩm?
(Gọi khán giả xung phong trả lời)
Nữ. Để kiểm tra các câu trả lời của các bạn khán giả vừa rồi, chúng ta cùng
đến với đáp án. Đáp án như sau:
1. Đoạn trích trên thuộc loại hình sân khấu dân gian: chèo. Chèo là loại kịch
hát, múa dân gian, kể chuyện, diễn tích bằng hình thức sân khấu, thường được diễn
ở sân đình, có nguồn gốc và phổ biến rộng rãi ở đồng bằng Bắc Bộ.
2. Đoạn trích trên được trích từ vở chèo “Quan Âm Thị Kính”. Đây là vở
chèo nổi tiếng được nhiều thế hệ khán giả yêu thích và ngợi ca, không chỉ trong
nước mà cả nước ngoài. Vở chèo “Quan Âm Thị Kính” tiêu biểu cho sân khấu chèo
về tích truyện, kịch tính, nhân vật, các làn điệu dân ca, các điệu dân vũ…Vở chèo
thể hiện được những phẩm chất tốt đẹp cùng với số phận oan ức, bi thảm của người
phụ nữ phong kiến. Nhưng trải qua bao tủi cực, oan trái, cuối cùng cái tốt, cái thiện
vẫn chiến thắng.
Nam. Kính thưa quý vị và các bạn. Chúng ta vừa được thưởng thức phần
biểu diễn của các diễn viên chuyên nghiệp qua băng hình. Còn bây giờ là các tiết
mục tự biên tự diễn của các bạn học sinh dàn dựng các bài dân ca ba miền. Các tiết
mục hát múa đó là:
- Trống cơm - dân ca Bắc Bộ do các bạn học sinh lớp 7 biểu diễn.
- Đêm hội trăng rằm - dân ca quan họ do các bạn học sinh lớp 9 biểu diễn.
- Lý cây bông - dân ca Nam Bộ do các bạn học sinh lớp 6 biểu diễn.
(Các tiết mục biểu diễn)
Nữ. Kính thưa quý vị đại biểu, các thầy giáo, cô giáo và các bạn, những tiết
mục biểu diễn ca múa dân gian đã kết thúc nội dung chương trình ngoại khoá hôm
nay. Qua chương trình này, chúng em muốn nói lên một điều rằng: “Chúng em yêu
văn học dân gian”. Cảm ơn cha ông và nhân dân lao động xưa đã để lại cho chúng