Header Page
1 ofluận
126.tốt nghiệp
Khóa

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung
tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế lớn của cả
nước. Việc bảo tồn và phát huy tinh hoa văn hóa truyền thống của thủ đô ngàn năm
văn hiến, xây dựng người thủ đô văn minh, thanh lịch, tiêu biểu cho trí tuệ của cả
nước là vấn đề được các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân quan tâm thực hiện.
Để xây dựng và tiếp tục phát triển thủ đô Hà Nội trở thành một trung tâm kinh tế,
văn hóa đầu não của cả nước thì phải phát triển từ từng cá nhân, từng địa phương
và trên mọi lĩnh vực của đời sống. Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và
hội nhập kinh tế quốc tế, vị trí quan trọng của thư viện càng trở lên quan trọng
trong việc nâng cao trình độ văn hóa cho người dân. Được thành lập từ những thập
niên 60 của thế kỷ XX, cho đến nay hệ thống thư viện quận trên địa bàn thủ đô Hà
Nội đã có những bước phát triển đáng kể và khẳng định được vai trò, vị trí quan
trọng trong việc tìm hiểu đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nâng cao
đời sống văn hóa, tinh thần cho nhân dân. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi mới, hệ
thống thư viện quận ở thủ đô Hà Nội đang bộc lộ những hạn chế về tổ chức về hoạt
động, đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới việc đáp ứng nhu cầu của người dân. Vì
vậy, tôi lựa chọn đề tài “Tìm hiểu công tác hoạt động tại thư viện quận trên địa
bàn thủ đô Hà Nội trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế.” làm đề tài khóa
luận với hy vọng đưa ra thực trạng thư viện quận, từ đó mạnh dạn đề ra những giải
pháp nhằm phát triển hệ thống thư viện quận trên địa bàn Thủ đô Hà Nội góp phần
vào công cuộc đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế.
2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: hoạt động của thư viện quận trên địa bàn thủ đô.
- Phạm vi không gian: Các thư viện quận trên địa bàn thủ đô Hà Nội

nghiên cứu viết về thư viện Hà Nội như sản phẩm và dịch vụ, tổ chức quản lý
tại thư viện Hà Nội… Cụ thể như khóa luận tốt nghiệp của Hoàng Thị Trang
K43 TTTV đã làm về đề tài: “Nghiên cứu về Tổ chức và quản lý mạng lưới thư
viện cơ sở ở ngoại thành Hà Nội”. Đề tài rất hay nhưng nó ở phạm vi cơ sở. Và
đề tài khóa luận tốt nghiệp của Bàn Thị Năm – K52 – TTTV thì tìm hiểu về một
thư viện quận cụ thể “Tình hình tổ chức và hoạt động tại thư viện Quận Hoàn
Kiếm – Hà Nội”. Và một số đề tài khác nhưng các đề tài này chỉ đi vào những
vấn đề nhỏ hẹp và cụ thể chưa đi vào tầm bao quát rộng.

Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
2 of 126.

2


Header Page
3 ofluận
126.tốt nghiệp
Khóa

6. Bố cục của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài
có cấu trúc gồm 3 chương.
Chƣơng 1: Giới thiệu chung về thƣ viện quận trên địa bàn thủ đô Hà Nội
Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động của thƣ viện quận trên địa bàn thủ đô Hà
Nội
Chƣơng 3: Một số nhận xét và kiến nghị

Thị Tâm K53 TT-TV

đồng thời chú trọng phát triển mạng lưới các thư viện cơ sở, từ một Thư viện thành
phố sau này phát triển thêm 12 thư viện quận, huyện phục vụ nhân dân nội và
ngoại thành.
T2/2009 thư viện Hà Nội đã hợp nhất 2 thư viện là: thư viện Hà Nội (cũ) và
thư viện Hà Tây, xếp loại thư viện hạng 2 (theo thông tư 67/2006 của Bộ Văn hóa
thể thao và du lịch về việc xếp hạng thư viện).
Hiện nay thư viện Hà Nội có 2 cơ sở:
- Cơ sở 1: 47 Bà Triệu – Hoàn Kiếm – Trụ sở làm việc: 8 tầng với 7.500
m2 sử dụng – đây là công trình kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.
- Cơ sở 2: 2B Quang Trung – Hà Đông – trụ sở làm việc: 2029 m2.
Thư viện đang lưu giữ một kho tàng thư tịch khá đồ sộ của Thủ đô và nhân loại,
với 300 ngàn bản sách; 436 loại báo, tạp chí, hơn một vạn tư liệu địa chí, hơn hai
ngàn sách chữ nổi giành cho người khiếm thị; có phòng tra cứu, phòng địa chí về

Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
4 of 126.

4


Header Page
5 ofluận
126.tốt nghiệp
Khóa

Thăng Long – Hà Nội. Trong kho sách có vài ngàn bản tư liệu Hán – Nôm, các loại
sách ngoại văn, các bản đồ cổ, ảnh Hà Nội xưa và nay rất quý hiếm.
- Chức năng và nhiệm vụ
- Chức năng

Header Page
6 ofluận
126.tốt nghiệp
Khóa

- Đội ngũ cán bộ
Hiện nay thư viện có 75 cán bộ, trong đó có 56 cán bộ trong biên chế và 19 lao
động hợp đồng.
100% cán bộ chuyên môn có trình độ cử nhân; 7 cán bộ là thạc sĩ khoa học thư
viện. 7 cán bộ có văn bằng 2: ngoại ngữ, báo chí, hành chính.
Để nâng cao chất lượng cán bộ, cơ quan luôn tạo điều kiện cho cán bộ tham
gia các chương trình hội thảo, tập huấn về chuyên môn do Vụ Thư viện, Thư
viện Quốc gia Việt Nam… tổ chức về: các chuẩn nghiệp vụ, ứng dụng công
nghệ thông tin, số hóa tài liệu, về kỹ năng phục vụ người khiếm thị và kỹ năng
xử lý, chuyển dạng file trong sách cho người khiếm thị tại thành phố Hồ Chí
Minh… các chương trình tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, chuyên
ngành ở nước ngoài; tập huấn về công tác phục vụ bạn đọc tại Singapore – do
Quỹ SIDA Thụy Điển tài trợ; về kỹ năng tập huấn và hội thảo tại Singapore –
do thư viện Quốc gia Singapore tài trợ.

Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
6 of 126.

6


Header Page
7 ofluận
126.tốt nghiệp

Footer PageNguyễn
7 of 126.

7


Header Page
8 ofluận
126.tốt nghiệp
Khóa

Như vậy dưới sự chỉ đạo trực tiếp của thư viện Hà Nội, Đảng, Nhà nước và
các cấp ban, ngành, địa phương, một hệ thống thư viện quận, huyện trên địa bàn
Thủ đô Hà Nội đã được xây dựng và phát triển ngày một hoàn thiện nhằm đáp ứng
nhu cầu đọc trong rộng rãi quần chúng nhân dân.
1.2. Vài nét về hệ thống thư viện quận trên địa bàn Thủ đô Hà Nội
Hệ thống thư viện và các thiết chế của nó được xây dựng gắn liền với đời
sống vật chất và tinh thần, mà cụ thể là đời sống văn hóa của con người. Thư viện
đáp ứng nhu cầu đọc sách, báo và sáng tạo làm theo sách, tạo ra văn hóa đọc, góp
phần nâng cao dân trí và chất lượng cuộc sống con người… Thư viện mang lại lợi
ích to lớn xây dựng nên nền văn minh, văn hóa của mỗi dân tộc.
Chính vì vậy, ngay từ khi hòa bình lập lại, Đảng, Nhà nước, các cấp, các
ngành ở Trung ương và địa phương đã quan tâm đến vấn đề đáp ứng nhu cầu thông
tin cho mọi tầng lớp nhân dân. Trong chiến lược xây dựng đời sống văn hóa trước
kia và hiện tại đều nhấn mạnh đến tầm quan trọng của thư viện trong việc đáp ứng
nhu cầu tin cho mọi người dân.
Từ quan điểm nhận thức:
“Thư viện là một cơ quan văn hóa, giáo dục vủa Đảng và Nhà nước. Nó là
công cụ trọng yếu ngoài nhà trường để giáo dục tư tưởng, chính trị, nâng cao trình
độ, kiến thức của nhân dân lao động về mọi mặt, động viên quần chúng thực hiện

và tỉnh thành. Tuy nhiên cũng có những thư viện chậm phát triển hơn do điều kiện
khách quan và chủ quan như thư viện quận Long Biên, Tây Hồ, Thanh Xuân.
Ra đời và phát triển trong những điều kiện khác nhau, ở những địa phương
với hoàn cảnh kinh tế, văn hóa, xã hội khác nhau, do đó thư viện quận trên địa bàn
Thủ đô phát triển không đồng đều. Có những thư viện được thành lập lâu đời nên
vốn tài liệu, cơ sở vật chất rất lớn tạo những thuận lợi bước đầu thúc đẩy thư viện
ngày càng phát triển nhưng cũng có những cơ quan mới được thành lập còn trong
thời kỳ bước đầu phát triển. Nhưng với chung một mục tiêu, nhiệm vụ, các thư
viện quận đã khắc phục mọi khó khăn, nỗ lực đạt được những hiệu quả hết sức to
lớn. Bằng những hoạt động cụ thể, nỗ lực cụ thể, các thư viện đã góp phần không
nhỏ trong công cuộc xây dựng và phát triển địa phương, hình thành phong trào đọc
sách, báo sâu rộng trong nhân dân. Thư viện quận đã thực sự trở thành một địa chỉ
văn hóa hấp dẫn không thể thiếu đối với người dân trên địa bàn Hà Nội.
1.2.1. Chức năng và nhiệm vụ
1.2.1.1 Chức năng
Cũng như mọi thư viện khác, thư viện quận thực hiện 4 chức năng cơ bản
sau:
Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
9 of 126.

9


Header Page
10 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp



10


Header Page
11 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

Chức năng của thư viện quận cũng được quy định chung rất rõ theo quy chế
về tổ chức và hoạt động của thư viện huyện, quận, thị xã thành phố thuộc tỉnh quy
định.
- Thư viện huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là
thư viện cấp huyện) là đơn vị sự nghiệp văn hóa - thông tin, do Ủy ban nhân dân
cấp huyện thành lập; có chức năng xây dựng và tổ chức việc sử dụng chung vốn tài
liệu thư viện phục vụ nhiệm vụ xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an
ninh, quốc phòng của địa phương.
- Tùy theo quy mô tổ chức, hoạt động và điều kiện cụ thể của từng địa phương,
thư viện cấp huyện có thể trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện hoặc Trung tâm
Văn hóa - Thông tin (sau đây gọi chung là cơ quan chủ quản).
Thư viện trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện có tư cách pháp nhân, có con
dấu và được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và ngân hàng theo quy định của
pháp luật.
1.2.1.2. Nhiệm vụ
Theo quy chế về tổ chức và hoạt động của thư viện huyện, quận, thị xã thành
phố thuộc tỉnh quy định.
- Xây dựng kế hoạch hoạt động dài hạn, ngắn hạn của thư viện và tổ chức thực
hiện sau khi được cơ quan chủ quản phê duyệt;
- Tổ chức phục vụ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người đọc sử dụng vốn tài

- Tham gia xây dựng và phát triển mạng lưới thư viện, phòng đọc sách; hướng
dẫn nghiệp vụ cho các thư viện, phòng đọc sách trên địa bàn,
- Từng bước triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của thư
viện;
- Thực hiện báo cáo định kỳ tháng, 6 tháng, hàng năm và báo cáo đột xuất vê
tình hình hoạt động của thư viện với cơ quan chủ quản và thư viện cấp tỉnh;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của thư viện
do cơ quan chủ quản giao.
Đối với thư viện có tư cách pháp nhân còn có nhiệm vụ quản lý tổ chức, cán bộ,
viên chức, tài chính và tài sản của thư viện theo quy định của cấp có thẩm quyền;
được ký kết hợp đồng lao động và quản lý lao động theo quy định của pháp luật.
Trong quá trình hoạt động của mình thì các thư viện quận đã hoàn thành xuất sắc
nhiều nhiệm vụ được quy định nhưng cũng có những nhiệm vụ chưa làm được và
mới bước đầu đưa vào thực hiện như nhiệm vụ triển khai ứng dụng công nghệ
thông tin trong hoạt động của thư viện. Gần đây đã có một số thư viện triển khai
nhiệm vụ đó nhưng mới thực hiện ở bước đầu chưa phù hợp với sự phát triển hiện
nay của đất nước trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Còn lại
hầu như các thư viện quận trên địa bàn thủ đô chưa triển khai được nhiệm vụ trên.
Như vậy, trong quá trình phát triển hoạt động của thư viện cần được quan tâm đầu
tư hơn nữa của các cấp, ban, ngành, địa phương để thư viện có thể thực hiện được
đầy đủ các nhiệm vụ của mình để có thể đáp ứng tốt cho nhu cầu của người dùng
tin.
1.2.2. Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ
Pháp lệnh thư viện quy định, đối với mỗi thư viện quận có tổ chức như sau. Một
thư viện quận gồm có giám đốc thư viện và các bộ phận chuyên môn, nghiệp
vụ.
Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
12 of 126.


viện, phòng đọc sách cơ sở, các điểm Bưu điện Văn hóa xã, Tủ sách pháp luật và
các mô hình thư viện mang tính chất công cộng khác; tiếp nhận sách luân chuyển
từ thư viện tỉnh; thực hiện mượn, trao đổi tài liệu với các thư viện khác trên địa.
Căn cứ quy mô hoạt động, hạng thư viện, Giám đốc thư viện tham mưu cho Thủ
trưởng cơ quan chủ quản xây dựng phương án tổ chức các bộ phận chuyên môn,
nghiệp vụ phù hợp trình Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định.
Đó là theo quy định thì ít nhất mỗi thư viện phải có những phòng ban chuyên
trách riêng nhưng hiện tại có rất ít thư viện quận làm được điều đó. Mỗi thư viện
trung bình chỉ có từ một đến hai cán bộ thư viện họ phải kiêm nhiệm toàn bộ công
việc của thư viện, từ các hoạt động nghiệp vụ đến phục vụ bạn đọc và quản lý các
hoạt động khác của thư viện. Hiện tại, chỉ có thư viện quận Hoàn Kiếm là có ba
cán bộ thư viện làm các nhiệm vụ khác nhau còn lại các thư viện khác chỉ có từ
Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
13 of 126.

13


Header Page
14 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

một đến hai cán bộ. Đó là một bất cập lớn gây khó khăn cho hoạt động của thư
viện quận trong thời kỳ hiện nay.
1.2.3. Người dùng tin và nhu cầu tin của các thư viện quận, huyện, thị xã
trên địa bàn thủ đô Hà Nội
Đối tượng người dùng tin của thư viện cấp huyện được quy định khá rõ ràng

15 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

lịch quốc tế và cả nước…”. Do vị thế là “trung tâm đầu não”, nên Hà Nội tập trung
khá lớn các cơ quanTrung ương, các viện, trung tâm nghiên cứu, các trường đại
học…
- Do đó Hà Nội tập trung khá lớn các nhà quản lý, các nhân tài, tri thức. Đối
tượng công nhân, nông dân, học sinh, thợ thủ công, người làm nghề tự do chiếm số
lượng đông đảo. Do đó, người dùng tin rất đa dạng cả về trình độ, đặc tính tâm
sinh lý, sinh hoạt xã hội…
Vì vậy có thể phân ra các nhóm người dùng tin và nhu cầu tin sau:
- Nhu cầu tin của nhóm người dùng tin là các nhà lãnh đạo, quản lý các cấp:
trung ương, thành phố, quận, phường, các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp…
Tuy số lượng không nhiều, nhưng họ đóng vai trò quan trọng, bởi họ là những
người tiếp nhận, nhưng đồng thời lại là những người xử lý thông tin và ra quyết
định, thực hiện và điều chỉnh các quyết định nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, văn
hóa xã hội của địa phương. Do tính chất như vậy, nên ngoài những thông tin tổng
hợp về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các vấn đề phát triển và
quản lý kinh tế - xã hội của đất nước liên quan đến các địa phương, họ rất cần
thông tin mang tính chất chuyên sâu liên quan trực tiếp đến các lĩnh vực quản lý và
điều hành. Trong điều kiện có ít thời gian cho việc đọc sách, thì những thông tin
nhanh, chính xác, chọn lọc, cô đọng theo yêu cầu sẽ thật sự phù hợp với nhóm
người dùng tin là cán bộ, lãnh đạo.
- Đối với nhóm người dùng tin là các nhà khoa học, mặc dầu số lượng không
lớn nhưng lại tập trung nhiều ở thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên, yêu cầu và đòi hỏi về
thông tin của nhóm người dùng tin là nhà khoa học rất cao, bởi họ là những chuyên
gia đầu ngành, những nhà nghiên cứu sâu về từng lĩnh vực cụ thể. Đó là những
thông tin về các thành tựu khoa học, kỹ thuật và công nghệ mới, các kết quả công

Footer PageNguyễn
16 of 126.

16


Header Page
17 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG
CỦA CÁC THƢ VIỆN QUẬN TRÊN ĐỊA BÀN THỦ ĐÔ HÀ NỘI
2.1. Những vấn đề chung về hoạt động của hệ thống thư viện quận trên địa bàn
Thủ đô Hà Nội
Trong hoạt động của hệ thống thư viện công cộng Hà Nội, thư viện quận có
vai trò, vị trí rất quan trọng. Thư viện cấp quận được coi là mắt xích trọng yếu nối
liền giữa thư viện trung tâm thành phố với thư viện tủ sách cơ sở. Chịu trách nhiệm
quản lý và hướng dẫn nghiệp vụ các thư viện trên địa bàn huyện, đồng thời thông
qua thư viện, tủ sách cơ sở, thư viện quận đã và đang tích cực đưa sách báo đến tận
tay người dân, bằng phương thức phục vụ tại thư viện trung tâm quận và tổ chức
luân chuyển sách, báo giữa các thư viện, tủ sách trên địa bàn.
Với vai trò của mình trong hệ thống thư viện công cộng, những năm qua các
thư viện quận trên địa bàn thành phố đã cố gắng trong điều kiện có thể để xây dựng
vốn tài liệu phù hợp với trình độ, nhu cầu của nhân dân, với đặc điểm và yêu cầu
phát triển kinh tế, văn hóa tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người dân địa phương
khai thác, sử dụng vốn tài liệu thư viện trung tâm quận và phục vụ lưu động xuống
cơ sở trên địa bàn. Song, nhìn chung mạng lưới thư viện quận trên địa bàn thành
phố hiện đang gặp khó khăn về mô hình tổ chức quản lý, trụ sở, về kinh phí hoạt

Trong pháp lệnh thư viện do Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành năm
2000 và có hiệu lực từ ngày 1/4/2001, tại điều 9 quy định:
Thư viện được thành lập khi có những điều kiện sau:
1. Vốn tài liệu thư viện
2. Trụ sở, trang thiết bị chuyên dùng
3. Người có chuyên môn, nghiệp vụ thư viện
4. Kinh phí đảm bảo cho thư viện hoạt động ổn định và phát triển
Như vậy, trụ sở, trang thiết bị là một trong 4 yếu tố để thư viện có thể hoạt
động. Trụ sở càng khang trang rộng rãi, thiết bị hiện đại đầy đủ sẽ làm tăng thêm
sức hấp dẫn thu hút bạn đọc đến sử dụng thư viện. Ngược lại, nếu trụ sở, nghèo
nàn, lạc hậu, trang thiết bị không đầy đủ thì việc thu hút bạn đọc đến với thư viện
là một điều hết sức khó khăn. Đặt trong bối cảnh bùng nổ của thông tin và các
phương tiện truyền thông hiện đại, các thư viện phải đối mặt với sự cạnh tranh hết
sức to lớn để giành lại ưu thế, chiếm lĩnh được thị trường thông tin, đòi hỏi các thư
viện phải đầu tư rất lớn, trước hết là về trụ sở và trang thiết bị.
Theo số liệu thống kê mới nhất tại thư viện Hà Nội năm 2011, trụ sở cũng
như trang thiết bị của thư viện quận trên địa bàn Hà Nội cho thấy sự phát triển
chưa đáp ứng được nhu cầu xã hội và xu thế hội nhập.

Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
18 of 126.

18


Header Page
19 ofluận
126.
Khóa


4

1

Tỷ lệ (%)

44.5%

44.5%

11%

11%

Riêng
44.5%
44.5%

chung

Biểu đồ 1: Trụ sở thư viện

Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
19 of 126.

19



năm qua đã từng bước được đầu tư và hiện đại hơn, tạo ra sự thay đổi đáng kể, làm
tăng thêm năng lực hoạt động của thư viện, với mục đích tạo điều kiện thuận lợi và
thu hút bạn đọc đến với thư viện. Song sự phát triển còn khá chậm, còn thiếu và
Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
20 of 126.

20


Header Page
21 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

yếu, nhiều nơi chưa thực sự được lãnh đạo quản lý quan tâm đầu tư. Các trang thiết
bị như giá để sách, tủ mục lục, máy tính, bàn ghế cho cán bộ thư viện và độc giả…
được đầu tư ở mỗi địa phương là khác nhau.
Theo số liệu điều tra tại các thư viện, được hỏi ý kiến về số lượng giá sách
và tủ mục lục tại các thư viện quận trên địa bàn thủ đô Hà Nội với các câu trả lời.
- Tỷ lệ thư viện đáp ứng về kệ, giá sách theo đánh giá của cán bộ thư viện như sau:
Nội dung

Số phiếu đánh giá

Đánh giá

Đủ



Biểu đồ 2: Tỷ lệ đánh giá số lượng giá sách
- Tỷ lệ thư viện đáp ứng về tủ mục lục được cán bộ đánh giá như sau:
Nội dung

Số phiếu đánh giá

Đánh giá

Đủ

Tạm đủ

Không đủ

Số lượng

1

6

2

Tỷ lệ (%)

11%

67%

22%

Đó là các trang thiết bị hết sức cần thiết và là một yếu tố để một thư viện
hoạt động, có những thư viện quận trang thiết bị rất đồng bộ nhưng có những thư
viện thì vẫn còn thiếu thốn do nhiều điều kiện khác nhau. Có nhiều thư viện thì quá
trật hẹp nên không thể để được nhiều giá sách cũng như không kê được nhiều bàn
ghế để phục vụ độc giả.
Tủ mục lục dùng cho việc sắp xếp phích và tra cứu của bạn đọc có vai trò rất
quan trọng, nhất là đối với các thư viện quận chưa có hệ thống tra cứu hiện đại
bằng máy tính. Tuy nhiên, nó lại chưa được quan tâm đúng mức. Các tờ phích
không được thường xuyên sửa chữa hoặc thay thế mới khi bị rách nát hoặc bị mất.
Nhiều thư viện do tổ chức kho ở dạng kho mở nên phích phiếu làm ra nhưng cũng
không có tác dụng vai trò trong việc tra cứu. Như vậy, tủ mục lục sẽ làm mất dần
Thị Tâm K53 TT-TV
Footer PageNguyễn
22 of 126.

22


Header Page
23 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

đi vai trò là một phương tiện tra cứu hữu ích cho bạn đọc. Thư viện quận Hoàn
Kiếm chỉ có một tủ mục lục với số lượng tài liệu gần 3 vạn bản sách. Thực tế cho
thấy số lượng phích phiếu thì quá lớn do vậy với một tủ mục lục thì không đủ chứa
cho những phích phiếu của tài liệu mới bổ sung vào thư viện. Phích phiếu của tài
liệu mới bổ sung về thư viện được cán bộ thư viện mô tả cẩn thận nhưng cuối cùng
lại phải xếp vào một chỗ mà không được đưa vào sử dụng bởi không còn tủ mục

126.
Khóa
tốt nghiệp

công việc trong thư viện: quản lý cả mặt chuyên môn nghiệp vụ và phục vụ bạn
đọc, hoạt động phong trào cơ sở và ngoài ra cán bộ thư viện còn kiêm nhiệm các
công việc khác của cơ quan chủ quản.
Theo số liệu điều tra thì 100% thư viện đều thuộc trung tâm văn hóa hay nhà
văn hóa không có thư viện quận nào thuộc Ủy ban nhân dân hay phòng văn hóa.
Có 6/9 thư viện chỉ có 1 bộ phận, chiếm 67%; 2/9 thư viện có 2 bộ phận, chiếm
22%; 1/9 thư viện các phòng ban tổ chức không rõ ràng nhưng thực chất là 1 bộ
phận. (xem biểu đồ 5)
Nội dung

Tổ chức

Hình thức

1 bộ phận

2 bộ phận

Không rõ ràng

Số lượng thư viện

6

2


25 ofluận
126.
Khóa
tốt nghiệp

đủ điều kiện để một thư viện quận phát triển hay chưa? Như vậy cùng một lúc, cán
bộ thư viện phải làm quá nhiều việc trong cùng một lúc: xử lý nghiệp vụ, phục vụ
bạn đọc… Do đó, nó sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của thư viện. Cán bộ
thư viện không thể chuyên tâm làm một việc, làm việc này thì sẽ nghỉ việc kia, bạn
đọc cũng sẽ bi ảnh hưởng theo.
Như vậy, tất cả các thư viện quận trên địa bàn thành phố đều có hình thức tổ
chức chưa hợp lý do rất nhiều nguyên nhân cần có sự quan tâm đầu tư hơn nữa của
cơ quan chủ quản để thư viện ngày càng phát triển và giữ đúng vai trò của mình.
2.1.2.2. Đội ngũ cán bộ
Cán bộ thư viện là linh hồn của thư viện là một trong 4 yếu tố cấu thành thư
viện. Cán bộ thư viện là người lựa chọn, xử lý, sắp xếp, bảo quản tài liệu theo một
trật tự nhất định và giới thiệu chúng đến với người dùng tin để phát triển được hoạt
động của thư viện.
Hiện nay số lượng cán bộ thư viện quận trên địa bàn Hà Nội, bình quân là 1,7
cán bộ/ 1 thư viện. Số lượng thư viện có 1 cán bộ là 5/9 (chiếm 55,5%); số lượng
thư viện có 2 cán bộ là 3/9 (chiếm 33,5%); Số lượng thư viện có 3 cán bộ là 1/9
(chiếm 11%). (xem biểu đồ 6).
Với bình quân 1,7 cán bộ thư viện sẽ rất khó khăn trong việc triển khai các
hoạt động thư viện. Do đó các cán bộ thư viện phải làm cả hoạt động nghiệp vụ và
phục vụ độc giả và điều đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng hạn
chế các hoạt động khác như hoạt động phong trào. Nếu có hoạt động phong trào
cũng chỉ diễn ra được vào các dịp hè với hoạt động tuyên truyền giới thiệu sách,
như vậy, ở một trừng mực nào đó, hoạt động của thư viện quận sẽ bị hạn chế nếu
không có sự tham gia tích cực của thư viện thành phố, thông qua công tác luân
chuyển sách, báo và kiểm tra đôn đốc hoạt động thư viện cơ sở.