Header Page 1 of 126.
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGÔ VIỆT KHOA
GI¶M THêI H¹N CHÊP HµNH H×NH PH¹T Tï MéT Sè KHÝA C¹NH VÒ H×NH Sù, Tè TôNG H×NH Sù
Vµ THI HµNH ¸N H×NH Sù
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI - 2017
Footer Page 1 of 126.
Header Page 2 of 126.
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
NGÔ VIỆT KHOA
GI¶M THêI H¹N CHÊP HµNH H×NH PH¹T Tï MéT Sè KHÝA C¹NH VÒ H×NH Sù, Tè TôNG H×NH Sù
Vµ THI HµNH ¸N H×NH Sù
Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
Mã số: 60 38 01 04
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục từ viết tắt
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIẢM THỜI HẠN CHẤP
HÀNH HÌNH PHẠT TÙ ............................................................................. 9
1.1.
Một số vấn đề lý luận về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù ....... 9
1.1.1. Khái niệm giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù ................................ 9
1.1.2. Bản chất pháp lý của chế định giảm thời hạn chấp hành hình
phạt tù ................................................................................................. 17
1.1.3. Ý nghĩa của việc giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù .................... 20
1.2.
Khái quát lịch sử pháp luật về giảm thời hạn chấp hành hình
phạt tù................................................................................................ 24
1.2.1. Trƣớc năm 1945 ................................................................................. 24
1.2.2. Giai đoạn 1945 – 1988 ....................................................................... 25
1.2.3. Từ 1989 đến nay ................................................................................. 28
1.3.
Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù trong pháp luật hình
sự một số quốc gia ............................................................................ 30
1.3.1. Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù theo pháp luật Cộng hòa Pháp ... 30
1.3.2. Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù theo pháp luật Cộng hòa
nhân dân Trung Hoa ........................................................................... 31
2.2.1. Một số kết quả đạt đƣợc ..................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Một số vấn đề còn tồn tại, hạn chế và nguyên nhânError! Bookmark not define
KẾT LUẬN CHƢƠNG 2................................ Error! Bookmark not defined.
Chương 3: HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ GIẢI PHÁP NÂNG
CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT
VỀ GIẢM THỜI HẠN CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TÙError! Bookmark no
3.1.
Hoàn thiện các quy định của pháp luật về giảm thời hạn
chấp hành hình phạt tù .................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Định hƣớng hoàn thiện pháp luật về giảm thời hạn chấp hành
hình phạt tù ......................................... Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật .......... Error! Bookmark not defined.
3.1.3. Một số điểm mới của Bộ luật Hình sự năm 2015Error! Bookmark not defined.
3.2.
Nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về giảm thời hạn chấp
hành hình phạt tù ............................. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Cơ quan thi hành ánError! Bookmark not def
3.2.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Viện kiểm sátError! Bookmark not defined.
3.2.3. Nâng cao hiệu quả hoạt động của Tòa ánError! Bookmark not defined.
Footer Page 5 of 126.
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong giai đoạn xây dựng Nhà nƣớc pháp quyền và cải cách tƣ pháp ở
nƣớc ta hiện nay, để công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm đạt hiệu quả
cao thì cùng với việc thực hiện tốt việc áp dụng pháp luật trong các giai đoạn
điều tra, truy tố, xét xử thì các hoạt động thi hành đầy đủ, kịp thời và đúng
pháp luật các hình phạt tại bản án đã có hiệu lực đối với ngƣời phạm tội cũng
đóng vai trò vô cùng quan trọng. Cũng nhƣ trong các giai đoạn khác của hoạt
động tố tụng hình sự, hoạt động thi hành án hình sự cũng đảm bảo các nguyên
tắc cơ bản pháp luật trong đó tiêu biểu nhất là nguyên tắc nhân đạo. Nguyên
tắc đƣợc thể hiện thông qua các chế định về tha miễn đối với hoạt động chấp
hành hình phạt. Đặc trƣng nhất là với hình phạt tù giam. Cụ thể, Nhà nƣớc và
pháp luật không bắt buộc ngƣời phạm tội phải chấp hành toàn bộ thời gian
hình phạt tù đã tuyên tại bản án kết tội. Nhà nƣớc và pháp luật có những cơ
chế là cơ sở cho việc ngƣời đang chấp hành hình phạt tù có thể đƣợc rút ngắn
thời hạn chấp hành hình phạt khi ngƣời đó đảm bảo những điều kiện luật định.
Các quy định là cơ sở pháp lý, đảm bảo cho việc rút ngắn thời hạn chấp hành
hình phạt tù là bộ phận của chế định “giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù”.
Là một trong những chế định quan trọng của Luật Thi hành án hình sự
Việt Nam, giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù thể hiện chính sách nhân đạo
của Nhà nƣớc đối với ngƣời phạm tội, khuyến khích họ phấn đấu cải tạo tốt,
lập công chuộc tội, chứng tỏ khả năng giáo dục cải tạo, nhanh chóng hòa nhập
cộng đồng, trở thành ngƣời có ích cho xã hội.
Chế định về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù có mối quan hệ hữu
cơ chặt chẽ với chế định về chấp hành hình phạt tù. Chế định chấp hành hình
phạt tù - với tƣ cách chế định lớn nhất của Luật Thi hành án hình sự là cơ sở
1
Footer Page 8 of 126.
quan thi hành án dân sự trong việc theo dõi việc thực hiện các nghĩa vụ dân sự
của ngƣời đang chấp hành hình phạt tù…
2
Footer Page 9 of 126.
Header Page 10 of 126.
Vì vậy, việc tiếp tục nghiên cứu sâu sắc hơn nữa những vấn đề về
giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù và sự thể hiện trong các quy định của
pháp luật hiện hành, đồng thời đánh giá việc áp dụng pháp luật trong thực
tiễn từ đó đƣa ra kiến giải lập pháp và các giải pháp nâng cao hiệu quả áp
dụng chế định này không những có ý nghĩa lý luận – thực tiễn và pháp lý
quan trọng mà còn là vấn đề mang tính cấp thiết. Đây cũng là lý do luận
chứng cho việc tôi lựa chọn “Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù – một số
khía cạnh về hình sự, tố tụng hình sự và thi hành án hình sự” làm đề tài luận
án thạc sĩ luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Là chế định thể hiện chính sách phân hóa trách nhiệm hình sự và
nguyên tắc nhân đạo của luật thi hành án hình sự, giảm thời hạn chấp hành
hình phạt tù có quan hệ chặt chẽ mật thiết với chế định chấp hành hình phạt tù
và một số chế định khác của luật thi hành án hình sự, vì vậy chế định này ở
các mức độ khác nhau đã đƣợc một số nhà khoa học trong và ngoài nƣớc
quan tâm nghiên cứu.
Có thể kể tới một số công trình nghiên cứu của khoa học pháp lý liên
quan tới nội dung về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù tiêu biểu nhƣ:
- GS.TSKH Lê Cảm, Chƣơng thứ tám – “Các biện pháp tha miễn trong
luật hình sự” - sách chuyên khảo sau đại học: “Những vấn đề cơ bản trong khoa
học luật hình sự (phần chung)”,NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005;
- PGS.TS Nguyễn Ngọc Anh “Hoàn thiện pháp luật về đặc xá ở Việt
của luật thi hành án hình sự.
Nhƣ vậy, tình hình nghiên cứu trên đây lại một lần nữa cho phép khẳng
định việc nghiên cứu đề tài “Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù – một số
khía cạnh về hình sự, tố tụng hình sự và thi hành án hình sự” là đòi hỏi
khách quan, cấp thiết, có ý nghĩa cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn.
3. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của luận văn là nghiên cứu các quy định của pháp luật về
giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù dƣới khía cạnh lập pháp hình sự, đối
4
Footer Page 11 of 126.
Header Page 12 of 126.
chiếu với việc áp dụng chúng trong thực tiễn, từ đó luận văn tổng kết, đúc rút
kinh nghiệm để đƣa ra những phƣơng hƣớng nhằm hoàn thiện các quy định
về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù trong luật hình sự Việt Nam đồng
thời đề xuất những giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả áp dụng chế định
này trong thực tiễn.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Từ mục đích nghiên cứu nhƣ trên, luận văn đề ra những nhiệm vụ
nghiên cứu về chế định giảm thời hạn chấp hành hình dƣới góc độ lý luận và
thực tiễn nhƣ sau:
Về mặt lý luận: Trên cơ sở nghiên cứu lịch sử hình thành phát triển của
chế định về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù của pháp luật Việt Nam
hiện đại, phân tích khái niệm, bản chất và ý nghĩa của việc giảm thời hạn chấp
hành hình phạt tù cũng nhƣ mối quan hệ giữa giảm thời hạn chấp hành hình
phạt tù với chế định thi hành hình phạt tù từ đó kiến nghị hoàn thiện về mặt
hình sự, luật thi hành án hình sự, có sự đối chiếu, phân tích giữa nội dung các
quy phạm của Hiến pháp, luật tố tụng dân sự, luật thi hành án dân sự nhằm hỗ
trợ cho việc giải quyết nhiệm vụ và đối tƣợng nghiên cứu.
Về thời gian, luận văn nghiên cứu thực tiễn áp dụng các quy phạm pháp
luật thi hành án hình sự Việt Nam về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
trong giai đoạn từ năm 2011 đến hết năm 2015.
4. Cơ sở lý luận và các phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận của luận văn là quan điểm của chủ nghĩa Mác – Leenin,
tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc ta về đấu tranh
phòng chống tội phạm, về tính nhân đạo của pháp luật. Nội dung luận văn
cũng quán triệt sâu sắc tƣ tƣởng chỉ đạo của các Nghị quyết Đại hội Đảng IX,
X, XI và các Nghị quyết 08-NQ/TW ngày 02/1/2002, Nghị quyết 49-NQ/TW
ngày 26/5/2005 về chiến lƣợc cải cách tƣ pháp đến năm 2020 của Bộ Chính
trị. Luận văn cũng kế thừa và vận dụng những thành tựu của các bộ môn khoa
học pháp lý chuyên ngành nhƣ: lịch sử Nhà nƣớc và pháp luật; lý luận về Nhà
nƣớc và pháp luật; luật hình sự; tội phạm học; luật tố tụng hình sự; luật thi
hành án hình sự và triết học.
6
Footer Page 13 of 126.
Header Page 14 of 126.
Trong quá trình nghiên cứu đề tài, nhằm tiếp cận và làm sáng tỏ về mặt
lý luận từng vấn đề tƣơng ứng, tác giả luận văn đã sử dụng các phƣơng pháp
nghiên cứu nhƣ: phƣơng pháp lịch sử; phƣơng pháp phân tích và tổng hợp;
phƣơng pháp so sánh, đối chiếu; phƣơng pháp diễn dịch; phƣơng pháp quy
nạp; phƣơng pháp thống kê, điều tra xã hội học….
5. Những đóng góp về mặt khoa học của luận văn
5.5. Đề ra giải pháp khắc phục những hạn chế, tồn tại của pháp luật,
xác định phƣơng hƣớng hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả áp dụng pháp
luật trong thực tiễn.
6. Bố cục của luận văn
Ngoài phân Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục,
nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng:
Chương 1: Một số vấn đề chung về giảm thời hạn chấp hành hình phạt
tù theo pháp luật Việt Nam.
Chương 2: Các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về giảm
thời hạn chấp hành hình phạt tù và thực tiễn áp dụng.
Chương 3: Hoàn thiện pháp luật và những giải pháp nâng cao hiệu quả
áp dụng các quy định của pháp luật về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù.
8
Footer Page 15 of 126.
Header Page 16 of 126.
Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ
GIẢM THỜI HẠN CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TÙ
1.1. Một số vấn đề lý luận về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
1.1.1. Khái niệm giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù
Để nắm đƣợc sâu sắc về nội dung của chế định giảm thời hạn chấp
hành hình phạt tù, trƣớc hết cần xuất phát từ việc làm rõ những khái niệm liên
quan. Cụ thể, ngƣời nghiên cứu cần đƣa ra đƣợc câu trả lời cho câu hỏi thế
nào là hình phạt, hình phạt tù cũng nhƣ nội hàm của các khái niệm này.
Dƣới góc độ khoa học pháp lý, đã có nhiều định nghĩa, khái niệm tƣơng
đối đầy đủ về “hình phạt”, trong đó có thể kể tới một số khái niệm đƣợc thừa
việc triển khai các quy định khác về hình phạt cũng nhƣ áp dụng hình phạt
trong thực tiễn. Theo đó: “Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc
nhất của Nhà nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người
phạm tội. Hình phạt được quy định trong Bộ luật hình sự và do Tòa án quyết
định” [24, Điều 26].
Qua nghiên cứu những khái niệm về nêu trên, có thể rút ra những đặc
điểm cơ bản của hình phạt nhƣ sau:
- Hình phạt là biện pháp cƣỡng chế nghiêm khắc của Nhà nƣớc.
- Hình phạt là sự thống nhất giữa trừng trị và cải tạo giáo dục ngƣời
phạm tội.
- Hình phạt gắn liền với tội phạm.
- Hình phạt đƣợc luật hình sự quy định.
- Hình phạt do Tòa án quyết định áp dụng đối với cá nhân ngƣời phạm tội.
Từ các đặc điểm trên, có thể thấy, hình phạt là công cụ Nhà nƣớc bảo
đảm cho luật hình sự thực hiện đƣợc nhiệm vụ bảo vệ các quan hệ xã hội
quan trọng nhất thuộc các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, chống các
hành vi phạm tội, giáo dục mọi ngƣời có ý thức tôn trọng pháp luật, đấu tranh
phòng, chống tội phạm.
Theo luật hình sự hiện hành, hình phạt bao gồm hình phạt chính và hình
10
Footer Page 17 of 126.
Header Page 18 of 126.
phạt bổ sung. Nếu nhƣ các hình phạt bổ sung chỉ đóng vai trò hỗ trợ nhằm đảm
bảo, tăng cƣờng hiệu quả của việc áp dụng hình phạt thì hình phạt chính đóng
vai trò chủ đạo, thể hiện rõ nét nhất các đặc điểm của hình phạt. Hình phạt
chính theo quan điểm của luật hình sự Việt Nam [24, Điều 28] bao gồm:
hình phạt tù dù là tù có thời hạn hay tù chung thân (không có thời hạn) thì
cũng chỉ là mức mà Tòa án tiên lƣợng rằng cần thiết để trừng phạt và giáo dục,
cải tạo ngƣời phạm tội. Trong quá trình ngƣời phạm tội chấp hành hình phạt,
nếu nhận thấy ở ngƣời đó những biểu hiện cho thấy không cần thiết áp dụng
toàn bộ thời hạn tù theo tiên lƣợng ban đầu tại bản án, Tòa án có thể ra quyết
định giảm thời hạn chấp hạn hình phạt tù đối với họ. Hoạt động này của Tòa
án đƣợc pháp luật hiện hành nhìn nhận với tên gọi “giảm thời hạn chấp hành
hình phạt tù”. Đây cũng là nội dung chính mà luận văn tập trung nghiên cứu,
phân tích và làm rõ.
Trong hệ thống pháp luật hình sự cũng nhƣ trong khoa học luật hình sự
Việt Nam, do ít đƣợc quan tâm nghiên cứu nên hiện nay vẫn còn rất ít những
công trình nghiên cứu mang tính chuyên ngành về các biện pháp miễn, giảm
hình phạt nói chung và biện pháp giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù nói
riêng. Chính vì vậy, trong nhận thức về vấn đề này còn chƣa có đƣợc những
tƣ tƣởng, quan điểm mang tính chính thống.
Trong các văn bản hƣớng dẫn luật, trong các ấn phẩm báo chí trƣớc đây
cũng nhƣ trong quan niệm dân gian hay sử dụng những thật ngữ nhƣ “ân xá”,
“ân giảm”, “tha bổng”, “tha trƣớc thời hạn”…. Hiện nay, phổ biến các tác giả
vẫn còn hay sử dụng những thuật ngữ nhƣ “các chế định tha, miễn”; “các biện
pháp tha, miễn trách nhiệm hình sự, hình phạt”…
Kể từ khi Bộ luật Hình sự đầu tiên đƣợc ban hành năm 1985, các nhà
làm luật đã thống nhất sử dụng thuật ngữ “miễn và giảm hình phạt” (chƣơng
VI) và tới Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì đã có
những quy định rõ ràng về các biện pháp miễn, giảm chấp hành hình phạt tại
chƣơng VIII: “thời hiệu thi hành bản án, miễn chấp hành hình phạt, giảm thời
hạn chấp hành hình phạt”. Mặc dù vậy, thế nào là các biện pháp miễn, giảm
chấp hành hình phạt cũng nhƣ đặc điểm, vai trò của các biện pháp trên nhƣ
12
Footer Page 19 of 126.
có mối quan hệ tƣơng đồng về bản chất pháp lý. Mặc dù vậy, giữa miễn chấp
13
Footer Page 20 of 126.
Header Page 21 of 126.
hành hình phạt và giảm mức chấp hành hình phạt vẫn có những khác biệt cơ
bản thể hiện đặc thù của hai chế định độc lập. Sự khác biệt thể hiện ở một số
khía cạnh nhƣ sau:
- Ngƣời đƣợc miễn chấp hành hình phạt có thể là ngƣời chƣa chấp hành
hình phạt hoặc đang đƣợc hoãn chấp hành hình phạt, ngƣời đang chấp hành
hình phạt hoặc ngƣời đang đƣợc tạm đình chỉ chấp hành hình phạt. Ngƣời
đƣợc giảm mức chấp hành hình phạt phải là ngƣời đang chấp hành hình phạt.
- Miễn chấp hành hình phạt làm chấm dứt việc chấp hành hình phạt
trong khi giảm mức chấp hành hình phạt về cơ bản sẽ chỉ làm rút ngắn thời
hạn chấp hành của hình phạt có thời hạn hoặc giảm hết việc chấp hành phần
còn lại của hình phạt không có thời hạn.
Trên tinh thần của Bộ luật Hình sự 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)
GS.TSKH Lê Cảm đã đƣa ra khái niệm về chế định giảm mức hình phạt đã
tuyên: “Giảm mức hình phạt đã được tuyên là rút ngắn thời hạn của loại hình
phạt có thời hạn hoặc miễn việc tiếp tục chấp hành còn lại của loại hình phạt
không có thời hạn đối với người bị kết án” [7, tr.792].
Thông qua khái niệm, GS.TSKH Lê Cảm đã đƣa ra đƣợc những nội
dung mang tính bao quát cao về việc giảm mức hình phạt đã tuyên, tạo cơ sở
tham khảo cho các nhà làm luật cũng nhƣ các nhà nghiên cứu trong quá trình
hoàn thiện chế định này trong pháp luật hình sự Việt Nam.
Tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp giảm mức chấp hành đối
với các hình phạt có thời hạn, PGS.TS Trịnh Quốc Toản đƣa ra khái niệm về
sinh, thay đổi một số quan hệ pháp luật giữa các cơ quan Nhà nƣớc có thẩm
quyền với phạm nhƣ cũng nhƣ giữa các cơ quan Nhà nƣớc với nhau.
Việc áp dụng pháp luật về giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù làm
phát sinh quan hệ pháp lý giữa một bên là ngƣời đang chấp hành hình phạt tù
với một bên là Nhà nƣớc (thông qua các cơ quan có thẩm quyền tiến hành
giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù). Hàng năm, khi tới các đợt giảm án
theo luật định, các cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền sẽ phải thành lập các hội
đồng đề nghị, hội đồng thẩm định.... Khi một phạm nhân đƣợc đƣa vào diện
xem xét để lập danh sách đề nghị giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù, giữa
15
Footer Page 22 of 126.
Header Page 23 of 126.
ngƣời đó và các cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền trong công tác giảm thời
hạn chấp hành hình phạt tù phát sinh các mối quan hệ pháp luật. Trong mối
quan hệ đó, ngƣời đang chấp hành hình phạt tù có đủ các tiêu chuẩn, điều
kiện sẽ đƣợc hƣởng những quyền lợi và phải thực hiện những nghĩa vụ với
Nhà nƣớc. Tƣơng tự nhƣ vậy, Cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền cũng có
những quyền hạn nhất định đối với ngƣời đang chấp hành hình phạt tù đủ
điều kiện để giảm thời hạn chấp hành hình phạt đồng thời có nghĩa vụ thực
hiện những hoạt động theo quy định của pháp luật để tiến hành giảm thời hạn
chấp hành hình phạt.
Việc áp dụng các quy định của pháp luật về giảm thời hạn chấp hành
hình phạt tù làm thay đổi mối quan hệ pháp luật của phạm nhân đang chấp
hành hình phạt tù đối với các cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền về quản lý thi
hành án hình sự. Khi một ngƣời phải chấp hành hình phạt tù bắt đầu đến thi
hành án tại cơ sở giam giữ, cải tạo tập trung, giữa ngƣời đó và các cơ quan
quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ, các cơ quan có thẩm quyền phải có
sự liên hệ, phối hợp chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả của việc áp dụng pháp luật.
Giữa các cơ quan có thẩm quyền khi đó đã hình thành những mối quan hệ
pháp lý. Các mối quan hệ này đƣợc điều chỉnh bởi các quy định của chế định
giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù.
1.1.2. Bản chất pháp lý của chế định giảm thời hạn chấp hành hình
phạt tù
Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù là một chế định của luật hình sự
nói chung và luật thi hành án hình sự nói riêng. Chế định giảm thời hạn chấp
hành hình phạt tù là bộ phận không thể thiếu trong ngành luật hình sự hoàn
chỉnh của một quốc gia. “Giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù” trong ngành
luật hình sự Việt Nam là một hệ thống các quy định tạo ra khuôn khổ pháp lý,
giúp xác định quyền năng pháp lý cuả các cơ quan có thẩm quyền trong việc
nhận xét, đánh giá, xây dựng hồ sơ, kiểm tra giám sát và quyết định việc giảm
thời hạn chấp hành hình phạt tù. Chế định giảm thời hạn chấp hành hình phạt
tù ghi nhận những điều kiện, tiêu chuẩn cần thiết để phạm nhân đang chấp
hành hình phạt tù có thể trở thành đối tƣợng áp dụng. Bên cạnh đó, Chế định
17
Footer Page 24 of 126.
Header Page 25 of 126.
cũng bao gồm những quy định chặt chẽ về trình tự, thủ tục, quy chuẩn hành vi
của các cơ quan có thẩm quyền phải tuân thủ nghiêm ngặt khi tiến hành quy
trình của hoạt động giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù.
Chế định giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù là công cụ hỗ trợ hữu
hiệu bên cạnh hình phạt đƣợc Nhà nƣớc sử dụng trong việc giáo dục, cải tạo
ngƣời phạm tội. Nếu nhƣ hình phạt trong đó có hình phạt tù là sự trừng phạt