PHÒNG GD HUYỆN BẮC YÊN
Trường PTDT Nội Trú
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
–––––––***–––––––
Bắc yên, ngày 18 tháng 02 năm 2008
THAM LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỐT
MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ.
Họ và tên:
§Æng §øc M¹nh
Đơn vị: Trường PTDT Nội Trú- Bắc Yên- Sơn La
Kính thưa các vị đại biểu khách quý !
Kính thưa các đồng chí đồng nghiệp !
Trường PTDT Nội Trú là một trường chuyên biệt có nhiệm vụ giáo dục, đào
tạo, bồi dưỡng thế hệ học sinh làm nòng cốt tạo nguồn cho các xã có điều kiện
kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng
GD, BGH nhà trường đặc biệt là các bạn đồng nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi
trong quá trình giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Toán có
kết quả cao.
Với một trường đặc thù 100% đối tượng học sinh là người dân tộc ở các xã
vùng sâu vùng xa. Nhận thức của học sinh trong việc học tập chưa được đề cao, sự
chuyên cần trong học tập còn hạn chế. Do đó việc nâng cao hiệu quả giáo dục và
giảng dạy bộ môn gặp nhiều khó khăn. Qua kết quả học tập năm học trước, tỷ lệ
học sinh yếu kém môn Toán nói riêng và một số môn học khác nói chung còn
nhiều. Đặc biệt việc áp dụng thực hiện đổi mới nội dung, phương pháp dạy học
còn khó khăn bởi nhận thức của học sinh chậm, khó phát huy tính tích cực hoạt
động của học sinh, học sinh còn học theo cách thụ động chưa chủ động nắm bắt
kiến thức. Điều kiện sống của học sinh trước khi đến nhập học tại trường xuất phát
từ những vùng, miền có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, mặt bằng dân trí
thấp.Từ những lý do đó khiến các em có hạn chế về nhận thức các lĩnh vực khoa
học công nghệ, xã hội. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến nhận thức của học sinh đối
Qua thực tế giảng dạy ở trường PTDT Nội Trú dù tuổi nghề còn ít ỏi nhưng
bản thân tôi luôn có mong muốn, trong mỗi giờ mình lên lớp, mình sẽ phải làm
những gì? Làm như thế nào? Để học sinh hứng thú, học thật hiểu thật nhằm nâng
cao chất lượng bộ môn mình đảm nhiệm. Đứng trước yêu cầu đó tôi luôn trăn trở
và luôn tìm tòi ra các biện pháp nhằm truyền thụ kiến thức một cách nhanh nhất
hiệu quả nhất.
Để dạy tốt bộ môn Toán ngoài những việc như soạn bài, chuẩn bị đồ dùng
dạy học, kiểm tra đánh giá theo đúng quy định, vào sổ điểm đầy đủ, lên lớp đúng
giờ, giảng dạy theo đúng nội dung chương trình của ngành quy định mà cần hiểu
biết sâu sắc về kiến thức cơ bản của bộ môn, cần có kỹ năng tốt trong giảng dạy,
có phương pháp tốt và đúng với đặc trưng của bộ môn, nắm bắt được tâm sinh lý
lứa tuổi và tình hình học tập của từng học sinh trong lớp, thường xuyên học hỏi tìm
tòi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng và hiệu quả
giảng dạy và giáo dục.
Cần áp dụng đúng phương pháp dạy học đặc trưng của bộ môn nhằm giúp
học sinh phát huy tính tích cực, tự giác chủ động sáng tạo, cần rèn cho học sinh
thói quen khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức vào
những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn, tạo niềm tin, niềm
vui hứng thú trong học tập.
Cần làm cho học sinh hiểu “Học” là quá trình kiến tạo; Tức là HS tìm tòi,
2
khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và sử lý thông tin,... Học sinh tự hình
thành hiểu biết, năng lực và phẩm chất. Cần dạy cho học sinh cách tìm ra chân lý,
cách học sao cho hiệu quả nhất đặc biệt là phương pháp tự học. Nếu rèn luyện
được cho học sinh phương pháp tự học tự tìm tòi lời giải của bài toán thì sẽ tạo cho
học sinh lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi học sinh, kết quả học tập
của các em sẽ được nâng lên gấp bội. Ngoài ra khi giảng dạy người giáo viên phải
quan tâm giúp đỡ các em và phải nắm bắt được tình hình học tập của từng em để
trong khi giảng dạy có những câu hỏi và những bài tập phù hợp với nhận thức của
từng em trong lớp. Cần có những câu hỏi gợi mở phù hợp đối với mỗi một kiến
một hệ thống câu hỏi phù hợp với yêu cầu của bài học, hấp dẫn và phù hợp với
3
từng đối tượng học sinh, xác định được vai trò chức năng của từng câu hỏi, mục
đích hỏi các yếu tố kết nối các câu hỏi, thứ tự hỏi. Giáo viên cũng cần dự kiến các
phương án trả lời của học sinh để có thể chủ động thay đổi hình thức, cách thức,
mức độ hỏi, có thể dẫn dắt qua các câu hỏi phụ trách đơn điệu, nhàm chán, nặng
nề, bế tắc; tạo hứng thú học tập của học sinh và sự hấp dẫn của giờ học.
Để nâng cao chất lượng dạy Toán tôi còn trú trọng rèn luyện cho học sinh
phương pháp tự học, tự nghiên cứu những kiến thức liên quan đến bài học hoặc
đọc “Bài đọc thêm”, và mục “Có thể em chưa biết” hay những kiến thức nâng cao
… giúp học sinh mở rộng và hiểu sâu thêm nội dung bài học và cách học.
Ví dụ ở chương I (ĐS 9) có giới thiệu về sự phát triển của các công cụ tính toán, có
bài đọc thêm “Tìm căn bậc ba bằng bảng tính và máy tính bỏ túi” ; Chương III (ĐS
9) có bài đọc thêm “Vài cách vẽ Parabol”, “Giải phương trình bậc hai bằng máy
tính bỏ túi” .... Qua mục có thể em chưa biết học sinh được hiểu biết thêm về tiểu
sử của một số nhà bác học như: G.Ga-li-lê. F.Vi-ét ...
Ngoài ra trong giảng dạy tôi còn thường xuyên sử dụng phương pháp dạy
học hợp tác trong nhóm nhỏ giúp cho các em học sinh trong quá trình học tập được
trao đổi, chia sẻ các băn khoăn, kinh nghiệm của bản thân, cùng nhau giúp đỡ nhau
và xây dựng nhận thức mới. Bằng cách nói ra những điều đang nghĩ mỗi người có
thể nhận rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề được nêu ra, thấy mình cần học
hỏi thêm được những thứ gì. Bài học trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ
không phải là tiếp thu thụ động từ giáo viên. Phương pháp dạy học hợp tác trong
nhóm nhỏ còn kết hợp với phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề,
trong phương pháp này học sinh vừa nắm được tri thức mới, vừa nắm được
phương pháp chiếm lĩnh các tri thức đó, phát triển tư duy tích cực sáng tạo, được
chuẩn bị một năng lực thích ứng với đời sống XH. Kết hợp hai phương pháp này
nhằm phát huy hiệu quả của phương pháp hợp tác trong nhóm nhỏ vì thông qua
quá trình gợi ý dẫn dắt nêu câu hỏi, giả định, học sinh trong nhóm tranh luận, tìm
tòi, phát hiện vấn đề thông qua các tình huống có vấn đề.
nhân và áp dụng các phương pháp dạy học phù hợp đối với các em đó và phân
công những em học khá giỏi giúp đỡ những em học yếu đó. Cùng với việc quan
tâm giúp đỡ học sinh yếu kém, tôi luôn chú ý bồi dưỡng học sinh khá giỏi bằng
cách đưa ra những câu hỏi, bài tập nâng cao nhằm phát huy tối đa những học sinh
có năng khiếu về môn học tạo điều kiện thuận lợi cho các em tham dự các cuộc thi
học sinh giỏi các cấp.
Ngoài những tiết học chính khoá tôi còn cùng với các em học sinh giải
những bài toán vui, những bài toán cổ, kể chuyện về những các nhà bác học...
nhằm gây hứng thú học tập môn toán, giúp học sinh thấy được ứng dụng to lớn của
môn toán vào thực tế.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân để nâng cao chất lượng giảng
dạy bộ môn Toán. Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng chí đồng
nghiệp.
Cuối cùng tôi xin kính chúc sức khoẻ các quý vị đại biểu, chúc các đồng chí
mạnh khoẻ thành đạt và hạnh phúc, chúc các bạn đồng nghiệp ngày càng gắn bó và
dồn tất cả tâm lực cho nghiệp dạy Toán tuy còn nhiều gian nan nhưng luôn là niềm
tự hào của mỗi giáo viên chúng ta, những người đang vun trồng, chăm bón những
mầm non - Thế hệ tương lai của đất nước.
Chúc hội nghị thành công rực rỡ. Xin chân thành cảm ơn các đồng chí !
5