Trờng THPT Ba Đình -Nga Sơn -Thanh Hoá
(Chuẩn Quốc gia-Đơn vị Anh hùng -Huan chơng Độc lập hạng Ba )
sử dụng phơng pháp bảo toàn electron
I. Nguyên tắc của phơng pháp bảo toàn e
Khi có nhiều chất oxi hoá hoặc chất khử trong hỗn hợp phản ứng (nhiều phản ứng hoặc phản
ứng qua nhiều giai đoạn ) thì "Tổng số mol e mà các chất khử cho phải bằng tổng số mol e mà
các chất oxi hoá nhận " Tức là :


n
e nhờng
=

n
e nhận
II. Các giải pháp để tổ chức thực hiện.
Mấu chốt quan trọng nhất là học sinh phải nhận định đúng trạng thái đầu và trạng thái cuối
của các chất o xi hoá ,chất khử ,nhiều khi không cần quan tâm tới cân bằng phản ứng
Phơng pháp này đặc biệt lý thú đối với các bài toán phải biện luận nhiều trờng hợp xảy ra
III.Các ví dụ
1- Ví dụ 1: Hoà tan hoàn toàn 1.2 gam Kim loại M vào dung dịch HNO
3
d thu đợc 0.224 lít
khí N
2
duy nhất ở đktc . Kim loại M là :
A- Mg B- Fe C- Al D- Cu
Hớng dẫn : Chọn đáp án A
Số mol của N
2
= 0.01 . Theo bảo toàn e có

Số mol của Al = 1.5 ( mol) và số mol khí X = 0.45 mol . Theo bảo toàn e có
Bùi Ngọc Anh -Tổ Hoá học
Trờng THPT Ba Đình -Nga Sơn -Thanh Hoá
(Chuẩn Quốc gia-Đơn vị Anh hùng -Huan chơng Độc lập hạng Ba )
Al- 3(e) Al
3+
N
+5
+ n (e) sản phẩm
1.5 4.5 0.45n 0.45

Suy ra 0.45 n = 4.5

n = 10 . Vậy khí X là N
2
3- Ví dụ 3 Cho 8,3 gam hỗn hợp gồm Al,Fe vào 1 lít dung dịch AgNO
3
0.1 M và Cu(NO
3
)
2
0.2
M .Sau khi phản ứng kết thúc thu đợc chất rắn Z ( không tác dụng với dung dịch HCl ) và dung
dịch T không còn màu xanh . Khối lọng của Z và %m
Al
trong X là :
A. 23.6 gam & 32.53% B. 2.36 gam & 32.53%
C. 23.6 gam & 45.53% D . 12.2 gam & 28.27%
Hớng dẫn : Chọn đáp án A
Z không tác dụng với với dung dịch HCl

b 2b 0.2 0.4
Theo Bảo toàn e ta có phơng trình 3a + 2b =0.5
Vậy ta có hệ phơng trình



=+
=+
3.85627
5.023
ba
ba






=
=
1.0
1.0
b
a

%m
Al
=
100.
3.8

44.4
= 37 mà có khí NO (M = 30)

khí còn lại là N
2
O
Gọi số mol NO , N
2
O lần lợt là a , b .Ta có hệ



=+
=+
44.44430
12.0
ba
ba


a=b=0.06
Khi cho Al,Fe vào dd HNO
3
thì
Quá trình oxi hoá Quá trình khử
Al - 3 e

Al
3+
N


= 11 a = 0.66 mol
Theo định luật bảo toàn e :

n
e nhờng
=

n
e nhận
= 0.66 mol

Số e mà hh X nhờng là : 0,66 x6.023 . 10
23
= 3,97 .10
23
Đáp án B
5- Ví dụ 5
Hỗn hợp X gồm FeS
2
và MS có số mol bằng nhau ,M là kim loại hoá trị không đổi .Cho 6.51g
X tác dụng hoàn toàn với dd HNO
3
d đợc dd A và 13.216 lít khí ở đktc hỗn hợp khí B gồm NO
2
và
NO có khối lợng 26.34 gam .Thêm một lợng d dd BaCl
2
vào ddA thấy tạo ra m gam kết tủa .Kim
loại M và khối lợng m là :

a
dd A + BaCl
2
tạo ra kết tủa

dd A có SO
4
2-
pt Ba
2+
+ SO
4
2-
= BaSO
4



Gọi x là số mol của FeS
2
và MS
Quá trình oxi hoá Quá trình khử
FeS
2
- 15 e

Fe
3+
+ 2S
+6

n
e nhận

= 3a+b = 0.69 mol
Theo định luật bảo toàn e :

n
e nhờng
=

n
e nhận


23 x =0.69

x = 0.03
Mặt khác 120.0,03 + (M+32) .0,03 = 6.51

M = 65 (Zn)
số mol SO
4
2-
= n
ZnS
+ 2n
FeS2
= 0.03 + 2.0,03 = 0.09

m = 0.09 x 233 = 20.97 gam Đáp án A
3
HNO
muối Fe
3+
Từ trên ta thấy Fe ban đầu đã chuyển hết vào dd dới dạng muối Fe
3+
Bùi Ngọc Anh -Tổ Hoá học
Trờng THPT Ba Đình -Nga Sơn -Thanh Hoá
(Chuẩn Quốc gia-Đơn vị Anh hùng -Huan chơng Độc lập hạng Ba )
m
O
= m - 8.4

n
O
=
16
4.8

m
Quá trình oxi hoá Quá trình khử
Fe- 3 e

Fe
3+
O + 2 e

O

=
8
4.8

m
+ 0.1mol
Theo định luật bảo toàn e :

n
e nhờng
=

n
e nhận



8
4.8

m
+ 0.1 =0.45

m = 11.2 gam Đáp án A
7- Ví dụ 7
Để m gam phoi sắt A trong không khí sau p thu đợc 12.0 gam chất rắn B gồm FeO ,Fe
2
O
3


m
O
=12 - m

n
O
=
16
12 m

n
Fe
= m/56
Bùi Ngọc Anh -Tổ Hoá học