Ngày soạn: 19/11 Ngày giảng: 21/11/2007
Tiết 45 - Đọc văn
Hạnh phúc của một tang gia
( trích" Số đỏ")
- Vũ Trọng Phụng-
A. Chuẩn bị
I. Mục tiêu
1. Kiến thức, kĩ năng
Giúp HS: hiểu được bản chất lố lăng đồi bại của xã hội tư sản thành thị những
năm trước cách mạng tháng Tám và nghệ thuật trào phúng đặc sắc của Vũ Trọng
Phụng qua đoạn trích. - Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu văn xuôi.
2. Tư tưởng- tưởng cảm
Giáo dục học sinh lối sống trong sạch, chân thật, có hiếu với cha mẹ.
II. Phương tiện thực hiện
- SGK, SGV, Thiết kế bài học
- SGK, Tài liệu tham khảo, Soạn bài theo hướng dẫn của GV và hệ thống câu
hỏi trong SGK.
III. Cách thức tiến hành
Đọc sáng tạo, gợi tìm, thảo luận, trả lời câu hỏi.
B. Tiến trình dạy học
* ổn định tổ chức (1 phút)
I. Kiểm tra bài cũ (4 phút))
* Câu hỏi: Nếu Huấn Cao không cho chữ thì điều gì chắc chắn sẽ xảy ?
* Đáp án
- Huấn Cao không có cơ hội thể hiện tài năng lần cuối, không có cơ hội khuyên nhủ
viên Quản ngục.
- Hình tượng HC sẽ không trọn vẹn, tư tưởng của truyện khôg phát triển được…
* Câu hỏi 2: Lời khuyên cua HC đối với viên Quản ngục có ý nghĩ gì?
- Tính cách viên Quản ngục không phù hợp với hoàn cảnh sống ở đề lao
- Thú chơi chữ không thể tồn tại được trong nhà lao tăm tối
- Cần có sự hài hoà, thống nhất giữa tâm và tài, giữa cái đẹp và cái thiện

Sự nghiệp văn chương (ông là nhà văn
lao động sáng tạo không ngừng. Ông cũng là
người bình dị, “người của khuôn phép nền nếp”
(Lưu Trọng Lư).
- Ông căm ghét xã hội thực dân nửa phong kiến
đương thời. Đây là cơ sở để tạo nên nhiều tác
phẩm hấp dẫn của nhà văn.
- HS đã đọc tóm tắt trong
SGK, GV nhấn mạnh một vài
chi tiết tạo hứng thú cho tiết
học.
2. Tiểu thuyết "Số Đỏ"
* Tóm tắt:
+ Số đỏ lên án gay gắt cái xã hội tư sản thành
thị VN đang chạy theo lối sống VM rởm hết sức
lố lăng đồi bại đương thời. Tác giả đã kích cay
độc những phong trào Âu Hoá, thể thao, giải
phóng nữ quyền đang phát triển rầm rộ nhân
danh "văn minh" "tiến bộ" "Cải cách xã hội" mà
thực chất chỉ là ăn chơi truỵ lạc, làm tiền, trà
đạp trắng trợn lên mọi nề nếp đạo đức truyền
thống.
- Số Đỏ đạt được những giá trị
gì?
- Nghệ thuật là tiểu thuyết hiện thực trào phúng
sắc sảo, với tình huống, chân dung trào phúng
tác phẩm gây cười từ đầu đến cuối.
- Nêu vị trí và bố cục đoạn trích,
nội dung cơ bản mỗi đoạn.
* Vị trí và bố cục đoạn trích

chết một cách bình tĩnh.
- Nhận xét gì về cách diễn đạt
tình huống, nó gợi lên ý nghĩa
gì?
- Tình huống bi nhưng nhà văn lại diễn đạt bằng
một thứ ngôn ngữ ráo hoảnh những từ như
"chết thật" "chết một cách bình tĩnh" nó cho biết
cụ cố Tổ đã mấy lần suýt chết, đám con cháu đã
sốt ruột chờ đợi cái chết này vậy mà cứ "chết
một cách bình tĩnh" dù người ta đã vận dụng đủ
loại thuốc hổ lốn "bùn đen trộn cứt trâu" hay cả
cái lí thuyết nhiều thầy thối ma "công dụng đến
mức mất mạng". Và bây giờ cụ cố Tổ đã chết
thật là may mắn!
- Vì sao đám con cháu lại sốt
ruột mong đợi cái chết của cụ
cố Tổ đến như vậy?
+ Vì cụ có một gia tài kếch xù mà cụ lại ghi vào
di chúc "gia tài chia sau khi cụ chết" thành thử
ra con cháu ai nấy đều sốt ruột mong đợi cái
chết của cụ.
3
- Như vậy cái chết của cụ cố Tổ
với lại đống gia tài của cụ làm
nảy sinh điều gì?
- GV chốt:
+ Cái chết của cụ cố Tổ vì vậy mà nảy sinh sự
kiện tang gia nhưng đồng thời đem lại niềm
hạnh phúc cho mọi người.
* Như vậy mâu thuẫn trào phúng giữa hạnh

chân thực, sắc sảo.
- GV thuyết trình: Vì thế mà người đọc có cơ hội được cười
thoải mái vào những chân dung hạnh phúc ấy.
- Cái chết của cụ cố Tổ tạo nên
niềm hạnh phúc chung nào cho
gia đình con cháu cụ
2. Chân dung trào phúng (Những niềm hạnh
phúc khác nhau trong tang gia)
- Cái chết của cụ cố Tổ là một sự kiện trọng đại
tạo dựng đại hỷ cho gia đình cụ.
4
- GV diễn giảng, chuyển:
* Hạnh phúc của một đám đông
- Cái chết của cụ Tổ tạo một dịp may cho tất cả
mọi người chung một nhịp sống rộn ràng vui vẻ
đón nhận cái gia tài kếch xù sẽ được chia sau
đám tang của cụ. 'Bọn con cháu ai nấy đều sung
sướng thoả thích ... người ta từng bừng đi đưa
giấy cáo phó, gọi phường kèn, thuê xe đám ma"
Tuy nhiên trong niềm hạnh phúc chung
ấy ai cũng có những hạnh phúc riêng: Nhà văn
kể: "Cái chết kia làm cho nhiều người sung
sướng lắm".
- Người đầu tiên trong gia đình
cụ cố Hông được lợi phải kể
đến là ai?
* Hạnh phúc riêng của từng người trong gia
đình cố Hồng
- Phán mọc sừng: là người đầu tiên được lợi từ
cái chết của cụ cố Tổ là thằng cháu rể bị mọc

một cái máy 1872 câu "Biết rồi, khổ lắm nói
mãi" mà thực chất chả biết cái gì?!
5