Ngày soạn: 20/11 Ngày giảng:22 /11/2007
Tiết 46 - Đọc văn
Hạnh phúc của một tang gia
( trích" Số đỏ")
- Vũ Trọng Phụng -
A. Chuẩn bị
Như tiết 45
B. Tiến trình dạy học
* ổn định tổ chức (1 phút)
I. Kiểm tra bài cũ ( trong khi học bài mới)
II.Bài mới
* Giới thiệu bài mới
(tóm tắt nội dung cơ bản của tiết 1- chuyển sang tiết 2)
ở tiết trước chúng ta đã nhận thấy niềm hạnh phúc hân hoan ngập tràn trong
gia đình cụ Cố Hồng khi cụ tổ nằm xuống. Ai nấy đều phấn chấn, đắm chìm trong
niềm hạnh phúc riêng tư …Cái hạnh phúc ấy không chỉ giới hạn trong gia đình ấy mà
nó còn lây lan sang một đám đông nữa…Vậy đó là những ai, vì sao họ cũng được
“sung sướng” như vậy…?
Hoạt động của GV & HS Yêu cầu cần đạt
- Ngoài gia đình cố Hồng người
đầu tiên được sung sướng là ai?
* Hạnh phúc lây lan (7phút)
- Xuân Tóc đỏ: Hắn đang từ kẻ có tội bỗng trở
thành có công. Vênh vang, danh giá vì nhờ hắn
mà cụ cố Tổ lăn đùng ra chết. Ngay lập tức được
gia đình cố Hồng chào đón nhiệt liệt, tin cậy …
- Trước khi cố Tổ chết bọn cảnh
sát Min Đo Min Toa sống trong
cảnh tượng nào? và chúng được
gì từ đám tang này?
- Bọn cảnh sát MinĐơ MinToa đang sống trong
- Tại sao Vũ Trọng Phụng
hướng ngòi bút miêu tả những
niềm hạnh phúc lây lan bên
ngoài gia đình cố Hồng?
-Vũ Trọng Phụng không chỉ dừng ở vịêc miêu tả
bộ mặt hạnh phúc trong gia đình Cố Hồng mà
hướng ngòi bút ra khái quát toàn bộ gương mặt
xã hội để phản ánh sự thật trong 1 xã hội 1 thời
đại "chó đểu', kẻ nào nhân cách cũng nhem
nhuốc. Đằng sau cái vẻ ngoài là đi đưa tang, vẻ
hết lòng tận tụy phục vụ đám ma, bộ đồ xô gai,
vẻ mặt đăm chiêu... đều là sự giả rối …
- Hình ảnh trào phúng nào nổi
bật ở đoạn trích?
- Nhìn bao quát ta thấy đám ma
ấy như thế nào
* Hình ảnh trào phúng (Đám ma gương mẫu -
33 phút)
Đám ma gương mẫu là hình ảnh trào
phúng nổi bật, gây cười.
* Nhìn bao quát:
+ Nhìn bao quát đám ma trong cụ cố tổ được tổ
chức to tát, linh đình nào xe, lọng, vòng hoa đủ
cả, có tới 300 câu đối, vài trăm người đưa...
+ Đám ma lủng củng, hỗn loạn được tổ chức
theo cả lối tá, Tây, tàu, đua kèn, Kiệu, bát cống,
lợn quay đi lọng, lốc bốc xoảy, kèn bú dích…
- Cái tính chất tính lủng củng
linh đình ấy của đám ma khiến
nhà văn phải so sánh với hình
- Nhìn cận cảnh đám ma ấy hiện
ra như thế nào?
* Nhìn cận cảnh
+ Người đi đưa đông nhưng đặc biệt toàn mặc
kiểu quần áo tang tân thời ở tiệm may Âu Hoá
thu hút mọi người xem đám.
+ Họ dự đám nhưng không có những tiếng khóc,
nỗi niềm ai oán, trái lại họ toàn trò chuyện với
nhau, chim nhau, cười tình với nhau. Cả đám
tang chỉ vang lên những tiếng thì thầm về nhà
cửa, vợ con, quần áo, sắc đẹp ... Toàn những
chuyện tầm phào đại loại "thằng ấy bạc tình bỏ
mẹ" , "Con bé nhà ai kháu thế - Gớm cái ngực
đầm quá đi mất".
- Nhận xét gì về nghệ thuật miêu
tả của VTP?
- Nhà văn sử dụng khả năng quan sát tinh tế của
một nhà phóng sự bóc trần sự thật trần trụi, cùng
với bút pháp, ngôn ngữ trào phúng tô đậm, chân
dung kí hoạ trang phục nhiều hơn là thái độ
người đưa mạ, lặp đi lặp lại điệp ngữ: "Những
người đưa ma, rất xứng với những người đưa
ma" tái hiện chân dung đám đông ối a ba phèng,
toàn những người giả trá, vô tình.
- Hình ảnh đám ma kết thúc ở
cảnh nào?
- Rồi đám ma cũng đến lúc hạ huyệt.
- Cảnh hạ huyệt của đám ma
diễn ra gây ấn tượng bởi những
chi tiết tác phẩm nào?
tả của nhà văn Ban Zắc và Vũ
Trọng Phọng khi dựng hình ảnh
đám tang?
- Nếu Ban Zắc sử dụng cái bi, vẽ nhanh, vẽ ít và
ít ra ở đám tang của lão Gô ri ô vẫn còn giọt
nước mắt của tình người của Rastinhắc để làm
nổi bật bi kịch cô độc của con người cho tới lúc
chết.
- Thì Vũ Trọng Phụng sử dụng cái hài, vẽ chậm,
vẽ nhiều chi tiết, và cũng có một tiếng khóc
nhưng là tiếng khóc giả để tổ đậm bộ mặt rởm
đời của những kẻ đang sống: Lũ con cháu bất
hiếu, giả trả vô nhân đạo.
- Đánh giá như thế nào về giá trị
của đoạn trích?
III. Tổng kết (3 phút)
1. Nội dung
+ Qua màn bi hài kịch này nhân văn tố cáo bộ
mặt quái gở, vô nghĩa lý, chó đểu toàn hạng
người nhân cách nhem nhuốc hiếu danh, hủ lậu,
lưu manh, hám lợi ... tất cả đều bất hiếu, nhẫn
tâm .
2. Nghệ thuật
+ Nghệ thuật trào phúng xuất sắc xây dựng được
tình huống trào phúng, mâu thuẫn trào phúng,
chân dung trào phúng, hình ảnh trào phúng một
cách độc đáo, khiến cho tiếng cười, cái hào được
4
khai sinh một cách vẻ vang bóc trần bộ mặt rởm
đời của một xã hội văn minh "chó đểu".