KỸ THUẬT SÁNG TÁC NHẠC
(PHẦN 1)
Lê-Văn-Thành
Lời mở đầu:

Trong những loạt bài trước chúng ta đã biết qua về cấu trúc cân phương. Chúng tôi xin mời quý vị
đọc loạt bài đó trước khi sang phần này (nếu chưa có dịp đọc).
A) PHÂN LOẠI VỀ CẤU TRÚC (STRUCTURES)
1)CLOSED FORM:
Dạng này theo đúng mô thức mẫu đã có sẵn (pre-established prototype):
A-B-A hoặc A-B
• One part song form, 2- part song form, 3- part song form.
• Expanded 2- part song forms, enlarged 3- part song forms, 5- part song forms.
2) OPEN FORM:
Dạng này không theo đúng mô thức đã có sẵn từ trước.
• Free or group forms & Irregular parts: From 3 to 6-part song form.
B) PHÂN LOẠI VỀ CÂU (PHRASES)
1)LA PHRASE CARRÉE:
Nhóm câu 4 trường canh và bội số của 4: câu chẳn (even phrase)
Ví dụ: 8: 4 = 2, 16: 4 = 4, 32: 4 = 8
2) LA CARRURE:
Nhóm câu 2 trường canh và bội số của 2: Câu chẳn (even) hoặc lẽ (uneven).
Ví dụ: 12: 2 = 6 (chẳn), 6: 2 = 3 (lẽ).
Loạt bài bắt đầu kỳ này sang đến phần "kỹ thuật sáng tác một bài nhạc có lời ca" (phần 1):
• Chúng tôi chỉ đề cập đến những kỹ-thuật sáng tác thường gặp nhất trong hầu hết các tác
phẩm mà hầu như ai cũng biết đến.
• Phần cấu trúc, chúng tôi nhắm vào những cấu trúc KHÁC hơn là cấu trúc cân phương.
• Để tránh vấn đề quá rườm rà và mất thì giờ, chúng tôi xin tạm giữ nguyên một số danh từ
ANH & PHÁP thông dụng trong những loạt bài này. Khi đúc kết cuối cùng hy vọng sẽ có
thể bổ túc tất cả các từ xử dụng trong âm nhạc bằng 3 thứ tiếng Việt, Anh và Pháp, với sự
giúp sức của quý vị.

• đôi khi vô nghĩa. Ví dụ: Điệu CHA-CHA-CHA Ta có thể ca nhanh hay chậm (Tempo thay đổi
nhưng Motive vẫn vậy). Nhưng nếu ta tách rời C-H-A hoặc CH- A (cà lăm), thì vô nghĩa !
2. VARIATION: Sự lặp lại rất quan trọng trong âm-nhạc, tuy nhiên nếu không có thay đổi, dễ
đưa đến sự nhàm chán (monotony). Có nhiều cách thay đổi (variation):
*** Lặp lại nguyên văn: (textual exact sequence)
Ví dụ: Lệnh vua / hành quân (rề la / rề la)
*** Lặp lại nhưng ở một quảng khác (different interval, different pitch): Transpositions.
Ví dụ: Đêm Đông (Nhạc: Nguyễn-Văn-Thương - Lời: Kim-Minh)
câu 1: Đêm đông (la la) xa trông cố hương...
câu 2: Đêm đông (sol sol) bên song ngẩn ngơ...
câu 3: Đêm đông (rê rê) thi nhân lắng nghe...
câu 4: Đêm đông (đô đô) ca nhi đối gương...
*** Lặp lại nhưng đi ngược dòng nhạc từ phải qua trái: Retrogrades.
Ví dụ: Riêng một góc trời (Ngô-Thụy-Miên)
Tình yêu như nắng / nắng đưa em về...
mì la si đố / đố si la mì.
Nếu đọc ngược nốt nhạc từ phải sang trái thì Motive của Antecedent và Consequent là một.
*** Lặp lại nhưng quảng (interval) được đão ngược (inversion).
Ví dụ: Fa-La / Fa-rề
(Fa-La: quảng 3 ĐI LÊN / Fa-Rề: quảng 3 ĐI XUÔNG), hoặc ngược lại. . .
*** Lặp lại bằng các nốt có thời trị (time-values) ngắn hơn như móc đơn, móc kép (Diminution);
hoặc có thời trị dài hơn như note đen, nốt trắng (Augmentation). Sẽ bàn đến trong bài mẫu.
(móc đơn [  ], móc kép [  ], note đen [  ], nốt trắng [ ])
*** Lặp lại chỉ một phần đầu hay phần cuối của Antecedent (Partial sequence).
Ví dụ: Đêm Đông đoạn B.
*** Lặp lại với nhịp thay đổi (modified rythm sequence)
*** Lặp lại nhưng khác hẳn với Antecedent, có thêm điều mới mẻ (new material): Free
sequence.
(xem Graphic 2, Sequence)
KỸ THUẬT SÁNG TÁC ÁP DỤNG