Nhà thơ Trần Đăng Khoa và
"nỗi oan" giai thoại
Ngay từ khi mới "xuất đầu lộ diện" trên thi đàn, Trần Đăng Khoa đã được người đời vinh danh là
"thần đồng thơ". Nhưng, cùng với độ lùi thời gian, hình như anh ngày càng muốn chứng minh
việc làm thơ của mình không hề mang sắc màu thần bí.
Anh bảo, thuở bé, người ta cứ nói anh viết như "nhập đồng", như "ma ám", kỳ thực, những bài thơ
"được nhất" của anh lại chính là những bài viết theo... "đơn đặt hàng" của các toà báo. Những giai thoại
về anh, anh đọc và bật cười.
Có đúng, có sai, nhưng chưa khi nào anh viết bài phản ứng lại. Hỏi, anh nói đa phần đấy là chuyện
nhảm nhí, là bịa tạc. Anh thấy anh hoàn toàn tỉnh táo như những người bình thường, thậm chí còn "tỉnh
queo", chứ không hề ngơ ngác, lơ tơ mơ như cách người ta vẫn hình dung về... các thi sĩ.
Cậu bé thần đồng Trần Đăng Khoa bên bàn học (Ảnh: Tư liệu)
Trần Đăng Khoa kể: Khi những bài thơ đầu tiên của anh được in và được dư luận "công kênh", không ít
người đã lặn lội hàng trăm cây số về xã Quốc Tuấn (huyện Nam Sách, Hải Dương - quê anh) để tìm
hiểu xem tác giả của chúng "người ngợm" ra sao.
Họ ngắm nghía, vạch tóc xem khoáy đầu, xem tai, thậm chí có người còn vần chú bé 8 tuổi ra để xem...
rốn. Rồi thì họ im lặng bỏ đi, giữ một thái độ kín bưng khiến gia chủ không khỏi có phần... kinh sợ!
Trong làng, lác đác đã có tin đồn chú bé Khoa... có đuôi. Lại có đợt rộ lên tin khi Khoa "ị" thì... phân lại
bị vuông (chứ không tròn như những đứa trẻ khác).
Như vậy, sự đồn thổi đã đeo đẳng Trần Đăng Khoa ngay từ khi anh còn thơ bé. Và, theo thời gian, hiện
tượng ấy không những không "ngót" đi mà ngày càng "phình" to ra.
Cứ theo Trần Đăng Khoa thổ lộ thì vốn dĩ anh rất xuề xoà, ăn uống thế nào cũng xuôi. Chỉ riêng món
nước chấm là anh rất ghét pha trộn. Nước mắm bao giờ cũng phải nguyên chất. Thế thôi mà cũng
thành giai thoại. Rằng thì khi đi nước ngoài, Trần Đăng Khoa luôn thủ sẵn trong va ly một chai nước
mắm mang theo từ nhà.
Đến ngày về, vì lâu không được dùng nước mắm, "lão" rất nhớ. "Lão" gạt vợ ra, xồng xộc chạy vào tủ,
lôi ra chai nước mắm, tu một hơi hết... nửa chai (cứ như người nghiện rượu vậy!), rồi mới quay lại...
đón vợ. Mà người đăng chuyện ấy lên báo nào phải ai đâu xa, là nhà văn Nguyễn Văn Thọ, bạn thân,
thậm chí rất thân với anh.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa
Một người bạn thân nữa - nhà văn Sương Nguyệt Minh trong một giai thoại lại kể chuyện Trần Đăng

Bình luận về mẩu giai thoại này, Trần Đăng Khoa nói: "Chuyện viết để vui thôi, không có gì ác ý, nhưng
vô lý. Đã buôn phải buôn thứ quý hiếm, không ai mua thứ không bán được. Ở Việt Nam, không ai bán
khăn quàng đỏ. Thứ này nó vào Việt Nam theo ngạch khác. Các em học sinh được kết nạp đội, được
nhà trường phát khăn quàng, không phải mua. Vậy chúng tôi buôn khăn quàng thì bán cho ai?".
Lại có giai thoại về việc Trần Đăng Khoa gặp dích dắc khi làm thủ tục đám cưới. Một tác giả đã viết
mười mươi trên báo, rằng khi ông hỏi Trần Đăng Khoa phương án đón dâu, ông được nhà thờ trả lời:
"Xe cô dâu thì thằnh Ninh bạn em nó lo. Còn tất cả nhà gái tự túc".
Ông trợn mắt: "Kể cả người đến xin dâu, họ nhà gái cũng tự túc?". Trần Đăng Khoa ngạc nhiên: "Xin
dâu thì hôm nọ đi đăng ký, mình đã xin rồi còn gì nữa". Nghe thần đồng thơ trả lời vậy, tác giả bài báo
buông câu bình luận: "Thì ra cu cậu cũng chưa hiểu thế nào là xin dâu. Tôi vừa thấy bực, vừa buồn
cười".
Khi tôi vừa nhắc lại chuyện này với Trần Đăng Khoa, anh phẩy tay nói ngay: "Bịa. Hoàn toàn bịa hết.
Mình sinh ra và lớn lên ở nông thôn, lại như thằng ma xó ấy, làm gì không biết chuyện xin dâu phải như
thế nào. Đó là việc quá tối thiểu.
Chẳng qua là lần đó, đám cưới đã cận ngày mà đống giấy mời vẫn chưa chuyển đi được là bao. Các
cụ ở xa, mình chỉ có một thân một mình, nên mới nhờ bác ấy chuyển giúp một số thiếp mời. Ai ngờ bác
lại "vẽ" thêm ra chuyện như thế...".

Trần Đăng Khoa và vợ con
Còn một "nỗi oan" mà Trần Đăng Khoa cảm thấy nếu không kể ra thì anh vẫn còn thấy... tưng tức, đó là
việc người ta gán cho anh cái giai thoại "sửa thơ Tố Hữu". Anh nói: "Không rõ từ bao giờ, trong dân
gian loan truyền chuyện mình đã chữa câu thơ Tố Hữu (trong bài "Ta đi tới"): Đường ta rộng thênh
thang ta bước.
Chính thức thì mình chưa thấy cái giai thoại này in trên báo chí thì mình chưa thấy cái giai đoạn này in
trên báo chí ta bao giờ, nhưng báo chí của người việt ở nước ngoài thì có.
Một lần, mình gặp gỡ độc giả người Việt ở Beclin, có người đã hỏi mình về việc này. Mình đính chính
đây là "lời đồn". Ấy thế rồi chính ông tác giả mẫu giai thoại trên lại xưng xưng mọc mọc rằng "Trần
Đăng Khoa bây giờ đang chối".
Sự thật, nếu người tinh ý sẽ thấy, không ai dở hơi mà chữa thơ như thế cả. Vì câu trên của Tố Hữu là
Trên đường cái ung dung ta bước thì câu dưới không thể lại là Đường ta rộng thênh thang ta bước, lặp

Về khả năng tiếng Nga, nhà thơ Trần Đăng Khoa thật thà tâm sự: "Mình nói tiếng Nga không hay. Nó ra
ngay một "thằng bồi". Nhưng được cái mình diễn đạt được đúng điều mình nói. Ngữ pháp mình dùng
không phải ngữ pháp người Nga.
Người Nga bảo: Anh nói tôi biết hết, nhưng người Nga chúng tôi không nói như thế. Tóm lại, ai đùa cứ
đùa. Còn nói mình lõm bõm tiếng Nga thì không đúng. Nếu chỉ biết như thế thì làm sao mình có thể tốt
nghiệp loại xuất sắc. Như chuyến đi Đức cách đây mấy năm, mình giao tiếp, làm việc tất tần tật bằng
tiếng Nga đấy chứ".
Để kết thúc câu chuyện có vẻ hơi... dài dòng này, nhà thơ Trần Đăng Khoa thẳng thắn bày tỏ: "Các nhà
giai thoại nên nhìn nhà thơ như người bình thường, không nên biến người ta thành... dị dạng. Các nhà
thơ bây giờ cũng nhiều người khôn ngoan, thiết thực lắm".
Về phía mình, anh tự đưa ra nhận xét: "Tôi thực sự là con cáo trong đời sống. Chứ cứ "ú ớ" như người
ta viết thì làm sao quản lý được số lượng cán bộ, nhân viên đông như thế".
(Nhân đây, xin giới thiệu thêm: Hiện tại, nhà thơ Trần Đăng Khoa đang là Giám đốc hệ VOVTV của Đài
Tiếng nói Việt Nam với quân số lên tới gần trăm người).
Theo Phạm Khải