Bài 1
Nội dung chơng trình ôn thi đại học
- Môn văn trong nhà tr ờng tựu trung nhằm vào 2 nhiệm vụ cụ thể sau đây :
1. Trang bị tri thức để HS hiểu đợc và hiểu đúng các sự kiện văn học
2. Giúp HS hình thành và phát triển khả năng sản sinh văn bản
- Kiểm tra hoặc thi cử bằng 1 bài văn nhằm mục đích gì?:
1. Kiểm tra tri thức về văn bao gồm kiến thức văn học sử, lý luận văn học và
một số sự kiện văn học tiêu biểu
2. Đánh giá khả năng trình bày những hiểu biết văn chơng của mình bằng văn
bản của HS.(sức viết)
A . Kiến thức lý luận
I. Những vấn đề lý luận xoay quanh việc văn học phản ánh hiện thực đời sống
1. Đặc điểm(VH không phải là bản sao những cái thật ở ngoài đời mà là tái hiện bản chất của
đời sống thực tại, khác với một cái máy quay phim), đối tợng (con ngời và đời sống xã hội của con
ngời chính là đối tợng khám phá chính của văn học, kể cả các truyện về thần linh và loài vật cũng là
thể hiện bóng dáng và đời sống của con ngời), đặc trng của sự phản ánh (tái hiện đời sống bằng
hình tợng nghệ thuật, bằng nghệ thuật ngôn từ, khác với các nhà khoa học khi khám phá con ngời
và thế giới).
2. Tính chất của sự phản ánh, trào l u văn học : Trào lu hiện thực, trào lu lãng mạn.
3. Ph ơng pháp phản ánh hay kiểu sáng tác văn học, loại hình thơ ca : Cổ điển, lãng mạn, tợng
trng, cách mạng...
II. Những vấn đề lý luận về tác động của văn học đối với đời sống
1. Các chức năng và nhiệm vụ: Chức năng nhận thức, CN giáo dục, CN thẩm mĩ, CN giao tiếp.
2. Các quan điểm nghệ thuật: NT vị NT NT vị NS
3. Các quan niệm về thi pháp: Quan niệm NT về con ngời, về thời gian, không gian
III. Những khái niệm, thuật ngữ văn học cần l u ý
1. Những khái niệm, thuật ngữ th ờng dùng trong bài thi :
1
- Cảm hứng chủ đạo: Trạng thái tình cảm mãnh liệt, say đắm xuyên suốt tác phẩm, gắn liền
với một t tởng xác định, một sự đánh giá nhất định, gây tác động đến cảm xúc của ngời tiếp nhận tác
phẩm (cảm hứng anh hùng, cảm hứng lãng mạn, cảm hứng trào lộng, châm biếm..)

1. Nam Cao
- Cuộc đời sự nghiệp sáng tác và phong cách nghệ thuật của Nam cao
- Truyện ngắn Chí Phèo
- Truyện ngắn Đời thừa
2. Vũ Trọng Phụng (Đọc thêm)
- Cuộc đời, sự nghiệp, phong cách nghệ thuật của Vũ Trọng Phụng
- Tiểu thuyết Số đỏ
- Trích đoạn Hạnh phúc của một tang gia
2. Văn học cách mạng
1. Văn thơ Nguyễn ái Quốc - Hồ Chí Minh
- Truyện ngắn Vi hành (Nguyễn ái Quốc)
- Tuyên ngôn độc lập (HCM)
- Mộ (Chiều tối)
- Vãn cảnh (Cảnh chiều hôm) (Đọc thêm)
- Tảo giải (Giải đi sớm)
- Tân xuất ngục học đăng sơn (Mới ra tù tập leo núi)
- Mấy vấn đề khái quát: (Tình cảm nhân đạo, Tình yêu thiên nhiên,
Chất thép)
2. Tố Hữu:
- Tiểu sử, sự nghiệp sáng tác và phong cách nghệ thuật
- Tâm t trong tù
I. Phần văn học sau cách mạng Thang 8
1. Văn xuôi sau cách mạng
- Nam Cao: Truyện ngắn "Đôi mắt"
- Tô Hoài (Vợ chồng A Phủ)
3
- Nguyễn Trung Thành (Rừng xà nu)
- Nguyễn Khải (Mùa lạc)
- Nguyễn Tuân (Ngời lái đò Sông Đà)
- Nguyễn Minh Châu (Mảnh trăng cuối rừng)

tích là chia tách nhỏ đối tợng thành nhiều yếu tố) trong khi đó thao tác nghị luận
không phải là một thao tác đơn lập mà bao gồm một chuỗi các thao tác t duy
nhằm đạt mục đích nghị luận (thao tác nghị luận phân tích không chỉ là chia tách
đối tợng thành nhiều yếu tố là là tiến hành hàng loạt thao tác nh phân tích, liên hệ,
so sánh, đối chiếu ). Nh vậy thao tác t duy có thể có nhiều, nhng thao tác nghị
luận chủ yếu có 5 loại: (Chứng minh - Phân tích - Giải thích - Bình giảng - Bình
luận )
5