MỤC LỤC

1

1


LỜI NÓI ĐẦU
Ông bà ta thường có câu: " học ăn, học nói, học gói, học mở". Chuyện ăn
nói từ lâu đã được xem trọng trong cách dạy bảo một con người, không chỉ giúp
họ trở thành người tốt mà còn giúp họ đạt được những thành công nhất định
trong công việc, có được những gì mình muốn qua lời nói.
Lịch sử trên thế giới cũng đã chứng minh những người thành công nhất
thường có tài ăn nói, giao tiếp vô cùng khéo léo và tài hùng biện xuất sắc. Vậy
bí quyết của họ nằm ở đâu? Có phải do họ có tài năng bẩm sinh, chỉ cần nói lịch
sự là đủ hay còn có những yếu tố khác? Xin thưa rằng không phải như vậy, bởi
giao tiếp cũng được xem như một bộ môn nghệ thuật. Và cũng giống như bao
môn nghệ thuật khác phải trải qua quá trình luyện tập bền bỉ, lâu dài thì mới đạt
được thành công thì giao tiếp cũng vậy. Xã hội ngày càng phát triển, song song
với sự phát triển đó là sự cạnh tranh vô cùng gay gắt.Nếu bạn có chuyên môn
giỏi, bạn nhiệt huyết, yêu nghề nhưng bạn lại thiếu những kỹ năng giao tiếp thì
cũng khó gặt hái được thành công. Vì vậy vai trò của giao tiếp trong công việc,
trong cuộc sống hàng ngày rất quan trọng và không thể thiếu được trong môi
trường cạnh tranh hiện nay.
Nhằm mục đích tìm hiểu rõ hơn về các yếu tố tạo nên thành công trong
giao tiếp, tôi đã chọn đề tài các vấn đề về kỹ năng trong giao tiếp với mong
muốn giúp mội người hiểu được tầm ảnh hưởng của giao tiếp trong cuộc sống.
Bài tiểu luận được thực hiện dựa trên những nền tảng kiến thức lĩnh hội từ giáo
viên bộ môn, các kinh nghiệm thực tiễn cũng như tham khảo, tiếp thu, chọn lọc
sử dụng những tri thức quý báu của các bậc tiền bối.
Bài tiểu luận gồm có 3 phần

tới trình độ nghệ thuật trong giao tiếp.
1. Các loại kỹ năng trong giao tiếp
Để đạt được thành công thì mỗi người cần phải nắm vững những kỹ năng
giao tiếp cần thiết. Theo V.O.Dakharov thì để có năng lực giao tiếp cần có các
kỹ năng sau:
- Kỹ năng tạo lập mối quan hệ
- kỹ năng cân bằng nhu cầu của chủ thể và đối tượng
- Kỹ năng nghe và biết lắng nghe
- Kỹ năng tự chủ cảm xúc và hành vi
- Kỹ năng tự kiềm chế vầ kiểm tra đối tượng
- Kỹ năng diễn đạt dễ hiểu, ngắn gọn, mạch lạc
- Kỹ năng linh hoạt, mềm dẻo
- Kỹ năng thuyết phục
- Kỹ năng điều khiển quá trình giao tiếp
Theo A.T.Kyrbanova, Ph.M.Rakhmatylina thì ở một quá trình giao tiếp
gồm có ba nhóm kỹ năng giao tiếp sau:
- Nhóm các kỹ năng định hướng
- Nhóm các kỹ năng tiếp xúc
4

4


- Nhóm các kỹ năng điều chỉnh quá trình giao tiếp
Các kỹ năng trong giao tiếp là phương tiện quyết định sự thành bại khi
giao tiếp. Bằng cách truyền đạt những thông điệp của mình đi một cách thành
công, bạn đã truyền đi được suy nghĩ cũng như ý tưởng của mình một cách hiệu
quả. Ngược lại, khi không thành công, những suy nghĩ, ý tưởng của bạn sẽ
không phản ánh được những thế mạnh của chính bạn, gây nên sự sụp đổ trong
giao tiếp và những rào cản trên con đường vươn tới mục tiêu của bạn, cả trong

sinh học tự nhiên, cách ăn mặc và trang điểm, khoảng cách giao tiếp( gần, xa,
vừa) và cách bố trí đồ đạc( ngăn nắp hay luộm thuộm..).

Tổng thống Mỹ Obama xuất hiện với nụ cười rạng rỡ cho thấy ông là một
người thân thiện, cởi mở và rất đáng tin cậy
6

6


Dáng đi nhanh nhẹn, thẳng lưng ưỡn ngực, mắt nhìn về phía trước cho
thấy đây là người tự tin, phóng khoáng và cởi mở
2.2. Kỹ năng tạo lập mối quan hệ
Ông cha ta thường nói: " Nhất quan hệ, nhì tiền tệ", mối quan hệ đóng vai
trò rất quan trọng trong quá trình giao tiếp của mỗi chúng ta, là cầu nối giữa chủ
thể giao tiếp và đối tượng giao tiếp. Khi có mối quan hệ tốt các bên sẽ có cảm
giác về sự thân thiện, hài hòa, an toàn để từ đó chia sẻ những nguyện vọng, tâm
tư tình cảm của mình. Trong cuộc sống hiện đại ngày nay là cuộc sống liên
quan đến cộng đồng, người này phụ thuộc vào người kia, không nhiều thì ít.Ví
dụ như bạn phụ thuộc vào anh bảo vệ vì anh ta bảo đảm sự an toàn cho tài sản
của bạn, anh bảo vệ phụ thuộc vào bạn vì đó là công việc mang đến miếng cơm
manh áo cho anh ta.
Có một vị tỷ phú từng nói rằng:" Tôi đánh giá sự thành công của một
người dựa vào mối quan hệ mà người đó có được", nếu bạn không giao tiếp ứng
7

7


xử hoặc tạo lập tốt các mối quan hệ bạn sẽ phải đối mặt với nhiều thất bại trong

Khi lắng nghe ta cần tập trung chú ý đến những hành vi cử chỉ mà họ thể
hiện trong khi giao tiếp, lắng nghe không chỉ điều mà họ nói lên được mà cả
những điều mà họ không nói lên được. Trong lúc lắng nghe ta phải loại bỏ
những yếu tố bên ngoài, ngay cả chính bản thân mình. Lăng nghe là sự đi theo
mạch cảm xúc và tâm trạng của người nói và thấu hiểu suy nghĩ, tình cảm của
họ, vì thế, lắng nghe không chỉ bằng tai mà còn bằng cả khối óc, cảm xúc và con
tim.

9

9


Theo nghiên cứu của Paul Rankil thì tỉ lệ sử dụng các kỹ năng: 17% là
đọc, viết là 14%, nói là 16% và nghe chiếm 53%:

10

10


-Những kỹ thuật lắng nghe tích cực:
+Nghe đối tượng khộng chỉ bằng tai mà cả bằng mắt, bằng trái tim: nghe
và quan sát, tập trung chú ý tới đối tượng.
+Nghe đối tượng trình bày và im lặng đến mức cần thiết. Tuy nhiên lắng
nghe không chỉ là làm thinh, mà cần có thái độ cần thiết để khuyến khích và
khơi dậy sự cởi mở.Như trong nuôi dạy con cái, việc lắng nghe là hết sức quan
trọng, bởi nhờ đó mà các bậc cha mẹ sẽ hiểu được những suy nghĩ của con,
những khó khăn trong cuộc sống. Khi lắng nghe, mỗi người cha, người mẹ cần
biểu lộ sự quan tâm theo dõi câu chuyện bằng những cử chỉ như gật đầu, mỉm

-Trạng thái, cử chỉ, nét mặt, tư thế…
Khi quảng cáo về một sản phẩm mới, các công ty hay xí nghiệp đều sẽ
nhận lại sự phản hồi tích cực hay tiêu cực ở phía khách hàng để kịp thời điều
chỉnh chất lượng của sản phẩm. Hay khi hoàn thành xong công việc, để đánh giá
hiệu quả công việc của nhân viên, các nhà quản lý hay giám đốc sẽ đưa ra những
12

12


ý kiến phản hồi để nhận xét, bàn luận vấn đề, giúp cho nhân viên có thể làm việc
tốt hơn.
Để phản hồi đạt được hiệu quả cần có những kỹ thuật cơ bản:
-Phản hồi nội dung thông tin: nhận định và tóm tắt những nội dung thông
tin đã nghe đưọc để xem mình đã hiểu đúng ý nghĩa của người nói chưa. Khi
phản hồi có thể nhắc lại ý chính của người nói theo ngôn ngữ của mình
- Phản hồi tâm trạng, cảm xúc bằng cách nhận định lại tâm trạng, cảm xúc
của họ qua ngôn ngữ của chủ thể giao tiếp.
-Khi nhận định về vấn đề nào đó nên sửu dụng đại từ nhân xưng" tôi" để
thấy rõ trách nhiệm.( ví dụ như " tôi nghĩ là bạn nên…")
-Nhận xét về hành động chứ không phải tính cách của con người ( ví dụ
nên nói "bạn cần làm như thế này" chứ không nên nói " bạn thật kém cỏi")
-Có thể phản hồi một nội dung để tiếp tục khai thác vấn đề đó
-Có thể phản hồi qua tư thế, cử chỉ
+Điều chỉnh tư thế sao cho gần với đối tượng
+Biểu lộ cảm xúc tương đồng với đối tượng qua nét mặt. Ví dụ như khi
đối tượng vui thì ta cũng nên mỉm cười theo đối tượng
+Sử dụng âm giọng để phản hồi( như lên giọng hay xuống giọng)
2.5.Kỹ năng đặt câu hỏi.
Kỹ năng đặt câu hỏi là khả năng biết cách đưa ra những câu hỏi phù hợp

-Câu hỏi rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi, trình độ hiểu biết…
-Có những câu hổi trọng tâm nhằm khai thác thông tin về vấn đề giao tiếp
-Sử dụng kết hợp câu hỏi đóng và câu hỏi mở hợp lý
-Không nên đặt nhiều câu hỏi tại sao vì sẽ gây cho người hỏi phản ứng tự
vệ.
Ngoài ra còn có kĩ thuật đặt câu hỏi theo nguyên tắc" hình phễu", tức là đi
từ cái chung, cái tổng quát, đến những cái riêng, cái cụ thể, bao gồm câu hỏi
mở-khai thác-đóng-làm rõ-kiểm tra-tổng kết:

14

14


2.6.Kỹ năng thuyết trình
Có người từng nói: "sợ hãi lớn nhất của con người là nói trước công
chúng, thành công lớn nhất của con người cũng là nói trước công chúng". Ngày
nay, với nhu cầu phát triển của xã hội, mỗi người chúng ta sẽ ít nhất phải đứng
trước công chúng vài ba lần trong đời. . Vì thế kỹ năng thuyết trình là một trong
những kỹ năng rất quan trọng đối với mỗi người, là một yếu tố góp phần không
nhỏ đến thành công của mỗi chúng ta.
Để thuyết trình đạt hiệu quả thì cần phải chú ý một số yếu tố như:
- Tạo được sự lôi cuốn khi đứng thuyết trình trước đám đông: trước tiên
là bạn phải lôi kéo được mọi người cuốn hút vào buổi thuyết trình của bạn, bạn
phải có cảm xúc nhất định đối với bài thuyết trình của mình. Đồng thời kỹ năng
sử dụng giọng nói cũng là một điều mà bạn nên học trong các kỹ năng trình bày
trước đám đông
-Tạo sự tự tin trước đám đông khi thuyết trình: Rất nhiều người khi đứng
trước đám đông thường hay lo lắng, thiếu tự tin hay sợ hãi. Đầu tiên để tự tin
trước đám đông bạn chỉ cần hồi tưởng lại kế hoạch mà bạn đã bàn bạc trước đó

để nhận định được cảm xúc, tâm lý lo lắng, tức giận, sợ hãi hay hoang mang…
của đối tượng cần giúp đỡ, từ đó hỗ trợ họ bộc lộ cảm xúc, giải tỏa căng thẳng.
Nhạy cảm trong quan sát nhân viên xã hội sẽ thu thập được rất nhiều thông tin,
những điều mà đối tượng không thể diễn tả được bằng lời. Hay kĩ năng lắng
nghe sẽ giúp nhân viên xã hội thấu hiểu được suy nghĩ, cảm xúc cũng như
những khó khăn mà đối tượng gặp phải, từ đó đưa ra được phương pháp giải
quyết phù hợp. Như vậy, để hoàn thành tốt công việc, nhà công tác xã hội cần
16

16


nắm vững những kỹ năng cơ bản của giao tiếp, vận dụng có hiệu quả trong công
việc và trong cuộc sống.
Là sinh viên trường Đại học lao động-xã hội, một nhân viên công tác xã
hội trong tương lai thì mỗi người chúng ta cần tự rèn luyện, trau dồi thêm những
kiến thức về kỹ năng giao tiếp không chỉ trong sách vở, trong những bài giảng
đầy tâm huyết của thầy cô mà còn phải học tập trong cuộc sống, từ những đàn
anh, đàn chị đi trước. Kiến thức là vô cùng bao la, rộng lớn nhưng thành công sẽ
mỉm cười với những ai ham học hỏi, không ngừng tự hoàn thiện bản thân. Từ đó
sẽ trở thành một người công dân tốt, một nhà công tác xã hội chuyên nghiệp và
được mọi người tôn trọng, quý mến.

17

17


CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN
Như vậy, thông qua việc tìm hiểu kỹ năng giao tiếp, ta có thể thấy được