PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NHƯ XUÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC THƯỢNG NINH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG
“TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN - HỌC SINH TÍCH CỰC”
TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC.

Người thực hiện: Dương Thị Liên
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thượng Ninh
SKKN thuộc lĩnh vực : Quản lý

THƯỢNG NINH NĂM 2017

1


MỤC LỤC
TT

Tiêu đề

Trang

I

MỞ ĐẦU

1


1

Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

5

2

Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

6

2.1

Thuận lợi

6

2.2

Khó khăn

6

Giải pháp, biện pháp thực hiện để giải quyết vấn đề.

7

3.1


2

Đề xuất ý kiến

16

3

4
III

2


I. MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
“Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích cực” phát động nhằm
xây dựng trường học có chất lượng giáo dục toàn diện và hiệu quả giáo dục
không ngừng được nâng cao. Các thầy cô giáo phải thân thiện trong giảng dạy,
thân thiện trong đánh giá học sinh, kết quả học tập và rèn luyện của học sinh,
công bằng, khách quan với lương tâm và trách nhiệm của nhà giáo.
Trường học thân thiện gắn bó chặt chẽ với việc phát huy tính tích cực của
học sinh. Trong môi trường phát triển toàn diện đó, học sinh hứng thú học tập,
biết rèn luyện kỹ năng và phương pháp học tập, trong đó đặc biệt là phát huy
khả năng tự tìm hiểu, khám phá, tư duy sáng tạo. Vì thế ta có thể nói: Để kết quả
của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đạt hiệu quả
thì các biện pháp giáo dục tích cực cần được quan tâm, cụ thể hóa; trong đó chú
trọng đến các biện pháp giáo dục tích cực để “ Xây dựng trường học thân thiện –
học sinh tích cực”.


và thực hiện phong trào có hiệu quả. Góp phấn ngày một nâng cao hiệu quả giáo
dục toàn diện cho học sinh, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học. Vì
thế tôi rất tâm đắc và đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp xây
dựng trường học thân thiện-học sinh tích cực trong trường Tiểu học”
2. Mục đích nghiên cứu.
Trong môi trường, trường học thân thiện, trẻ em sẽ cảm nhận được sự
thoải mái khi việc học của mình vừa gắn với kiến thức trong sách vở, vừa thông
qua sự thâm nhập, trải nghiệm của chính bản thân trong các hoạt động ngoại
khóa, trong các trò chơi dân gian, các hoạt động tập thể vui mà học. Như thế,
mỗi ngày trẻ em đến trường là một ngày vui.
Trường học thân thiện gắn bó chặt chẽ với việc phát huy tính tích cực của
học sinh. Trong môi trường phát triển toàn diện đó, học sinh học tập hứng thú,
chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìu dắt của thầy cô giáo, gắn chặt giữa học
và hành, biết thư giãn khoa học, rèn luyện kỹ năng và phương pháp học tập,
trong đó những yếu tố hết sức quan trọng là khả năng tự tìm hiểu, khám phá,
sáng tạo.
Trong cuộc vận động “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”, vai trò các thầy cô giáo có ý nghĩa hết sức quan trọng. Thực hiện kế hoạch
này, chúng ta từng bước xây dựng đội ngũ giáo viên có phẩm chất đạo đức, năng
lực quản lý, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong thời kỳ phát triển mới. Theo đó,
các thế hệ học sinh năng động, tích cực dưới sự dạy dỗ của các thầy cô giáo
được học tập trong môi trường thân thiện, sẽ là nhân tố quyết định sự phát triển
bền vững của đất nước.
Để tiến hành tổ chức thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực” cần xác định năm nhiệm vụ sau:
- Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn;
- Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở
mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập;
- Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh;

thiện, học sinh tích cực”, từ đó rút ra bài học và nêu được những biện pháp khắc
phục và đề xuất.
4.5. Phương pháp đàm thoại:
Với học sinh Tiểu học, phương pháp đàm thoại trò chuyện là một hình
thức tốt nhất để giáo viên có thể gần gũi các em, đồng thời thăm hỏi trò chuyện
với một số phụ huynh học sinh. Qua đó chúng ta có thể biết tâm sự, tình cảm,
nguyện vọng của các em về việc học ở lớp cũng như việc học ở nhà của các em
như thế nào? Để từ đó, giáo viên có phương pháp và hình thức tổ chức phù hợp
nhằm thực hiện phong trào đạt kết quả tốt nhất.
4. 6. Phương pháp thống kê, tính toán:
Phương pháp thống kê tính toán, qua những thông tin tài liệu thu thập
được, tôi đã vận dụng phương pháp này để thống kê lại tình hình và tính toán
các số liệu cần thiết biết được chất lượng học tập của học sinh thời gian sau so
với thời gian trước khi áp dụng đề tài như thế nào?

5


II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Để thực hiện làm theo lời Bác Hồ dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì
lợi ích trăm năm trồng người”, ngành giáo dục luôn phấn đấu đổi mới, nâng cao
chất lượng giáo dục và đào tạo, thi đua dạy tốt, học tốt, đào tạo nguồn nhân tài
có đủ phẩm chất, năng lực phục vụ, xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Nước ta trong thời kì mở cửa, hội nhập và phát triển, công cuộc đổi mới
kinh tế - xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước. Đòi hỏi
phải có những lớp người lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng
tạo. Dám nghĩ dám làm thích ứng được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và
phát triển. Nhu cầu này đòi hỏi ngành giáo dục phải có sự thay đổi cho phù hợp
với tình hình đất nước.


6


Vì mỗi lớp học thân thiện, học sinh tích cực là một viên gạch nền móng
vững chắc cho một ngôi trường thân thiện, học sinh tích cực hoàn thiện và
nhanh nhất.
2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường tiểu học Thượng Ninh huyện Như Xuân nằm tại trung tâm xã dọc
trên tuyến đường Hồ Chí Minh và tuyến đường 15B, giao thông đi lại tương đối
thuận lợi.
Trường gồm 4 điểm trường, trong đó có 1 điểm trường chính và 3 điểm
trường lẻ; Tổng số lớp: 26 lớp, tổng số học sinh: 621 em, cơ sở vật chất (CSVC)
tương đối đầy đủ.
Tổng số cán bộ giáo viên là 40 đồng chí trình độ chuyên môn đạt chuẩn
100%. Trong quả trình quản lý, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác dạy và học
nhà trường có những thuận lợi và khó khăn như sau:
2.1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của các cấp chính quyền địa phương, của lãnh đạo
Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Như Xuân.
- Cán bộ, giáo viên, nhân viên trong Hội đồng sư phạm nhà trường đoàn
kết, nhiệt tình, hưởng ứng tích cực các phong thi đua, các cuộc vận động do
ngành giáo dục và các cấp tổ chức, phát động.
- Đa số cha mẹ học sinh ủng hộ tích cực việc thực hiện các cuộc vận
động, các phong trào thi đua, đặc biệt là phong trào “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực”.
- Địa phương, nhà trường và Hội cha mẹ học sinh tạo mọi điều kiện tốt
nhất để tất các em học sinh trong độ tuổi đều được đến trường.
2.2. Khó khăn:
Trường đóng trên địa bàn có địa hình rộng, nhiều khe suối, dân cư sống


621

Chưa hoàn thành

Số lượng

Tỷ lệ

Số lượng

Tỷ lệ

500

80

121

20

Ghi chú
23 (HSHN)

Kết quả năng lực và phẩm chất đầu năm học 2016 – 2017
TSHS
(Toàn
trường)

Đ


3. Các giải pháp thực hiện mang lại hiệu quả trong phong trào " Xây
dựng trường học thân thiện học sinh tích cực".
Từ những thực trạng trên, qua nghiên cứu, tìm hiểu và vận dụng, bản thân
đã đưa ra một số giải pháp sau để thực hiện:
Giải pháp 1: Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn
+ Bảo đảm trường an toàn, sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng
đẹp hơn, lớp học đủ ánh sáng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh.
+ Tổ chức để học sinh trồng cây vào dịp đầu xuân và chăm sóc cây
thường xuyên. Thực hiện tốt cam kết chăm sóc bồn hoa của lớp.
+ Trường có đủ nhà vệ sinh được đặt ở vị trí phù hợp với cảnh quan
trường học, được giữ gìn vệ sinh sạch sẽ.
+ Học sinh tích cực tham gia bảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh
các công trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân; không xả rác bừa bãi.
Giải pháp 2: Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi
của học sinh giúp các em tự tin trong học tập.
+ Thầy, cô giáo tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm khuyến
khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên, rèn luyện
khả năng tự học của học sinh.
+ Học sinh được khuyến khích đề xuất sáng kiến và cùng các thầy cô giáo
thực hiện các giải pháp để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao.
Giải pháp 3: Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh.

8


+ Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống,
thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm; nâng cao tính tự lực tự
quản của các em.
+ Rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống

Thanh niên thôn, xã, Hội chữ thập đỏ và các ngành liên quan cùng với nhà
trường có chương trình phối hợp tổ chức thực hiện tốt kế hoạch đề ra.
+ Có kế hoạch cùng với nhà trường xây dựng môi trường giáo dục lành
mạnh, an toàn cho học sinh, đảm bảo về cơ sở vật chất cho nhà trường đáp ứng
các tiêu chí của “Trường học thân thiện- học sinh tích cực”.
* Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – học sinh tích
cực” phải được kết hợp với việc thực hiện nhiệm vụ năm học và thực hiện các
cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc

9


vận động “Hai không” và cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo
đức tự học và sáng tạo”, thực hiện tốt các nhiệm vụ giáo dục trong năm học.
Những việc làm trên phải được thể hiện trong kế hoạch của từng cá nhân,
các tổ chức trong nhà trường hàng tuần, tháng, có đánh giá nhận xét, rút kinh
nghiệm vào cuối kỳ, cuối năm, đưa vào nội dung thi đua để xét khen thưởng và
kỷ luật. Phân công nhiệm vụ cụ thể trong Ban Chỉ đạo để có kế hoạch theo dõi,
tổ chức giám sát, chỉ đạo, đánh giá kịp thời, khách quan mang lại hiệu quả tốt.
Tiếp tục thực hiện “Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường” đã
được thống nhất, đặc biệt cần thực hiện tốt các quy tắc ứng xử giữa các thành
viên trong nhà trường đã được cụ thể hoá trong quy chế.
* Tiếp tục đầu tư cả sức người và tài chính để xây dựng nhà trường
xanh, sạch, đẹp, an toàn.
+ Tu sửa, mua sắm cơ sở vật chất, thiết bị đảm bảo yêu cầu về chất lượng,
không chỉ phục vụ các hoạt động dạy học mà còn đáp ứng yêu cầu tổ chức các
hoạt động ngoại khoá, vui chơi, thể dục thể thao, văn nghệ. Sửa chữa hệ thống
điện, nước, bàn ghế, phòng học, đảm bảo an toàn, sạch đẹp.
+ Tiếp tục đầu tư xây dựng cảnh quan môi trường đảm bảo theo các tiêu chí
xanh, sạch, đẹp của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Phát động cán bộ, giáo viên, nhân

+ Rèn luyện cho học sinh có kỹ năng ứng xử văn hoá; tự đấu tranh để
chống hình thành các băng nhóm tội phạm, phòng ngừa bạo lực và bảo đảm một
tập thể lành mạnh không có học sinh ảnh hưởng các tệ nạn xã hội.
3.2. Điều kiện để thực hiện các giải pháp
* Khảo sát thực trạng của trường
Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng của trường bám theo hai mục tiêu,
năm yêu cầu và năm nội dung của phong trào “Xây dựng trường học thân thiện,
học sinh tích cực”. Việc khảo sát này giúp cho trường thấy rõ tình hình, điều
kiện của mình khi tham gia thực hiện phong trào. Kết quả khảo sát là căn cứ
giúp trường đề ra kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực
ngay từ năm 2011 – 2014 và đến nay. Việc tổ chức khảo sát giáo viên và học
sinh giúp trường xây dựng các quy tắc ứng xử thân thiện đối với thầy và trò.
*Tổ chức quán triệt chủ trương và phối hợp thực hiện:
Sau khi thành lập Ban chỉ đạo, ban hành kế hoạch thực hiện xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực, trường đã tổ chức nhiều cuộc họp để
tuyên truyền và đặt ra yêu cầu phối hợp với các ban ngành trong địa phương để
thực hiện. Bám sát ba văn bản của Trung ương (chỉ thị 40, kế hoạch 307 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, Kế hoạch liên ngành giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ
Văn hóa Thể thao và Du lịch, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh), kế hoạch xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực của trường hàng năm và đã tranh thủ
được sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương để tuyên truyền sâu rộng
chủ trương này đến các lực lượng xã hội; Ban đại diện cha mẹ học sinh trường
đã đề ra chủ trương vận động cha mẹ học sinh xây dựng gia đình thân thiện gắn
với cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa. Ban đại diện cha mẹ học sinh đã
đề nghị UBND xã cho phép tu sửa một số nền phòng học trong năm học này từ
nguồn quỹ vận động trong cha mẹ học sinh để thực hiện nội dung thứ nhất “Xây
dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn”.
Cuộc họp với các đoàn thể và giáo viên trong trường để quán triệt kế
hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực. Các đoàn thể, giáo
viên đã thảo luận sâu kỹ kế hoạch của trường và đưa năm yêu cầu, năm nội

- Có nhà vệ sinh riêng biệt cho học sinh-giáo viên, sạch sẽ, sinh hoạt ngày
càng văn minh hơn.
- Có khuôn viên rộng, thoáng mát, giúp học sinh có nơi vui chơi, giao lưu,
an toàn giao thông trước cổng trường. (Xây dựng khẩu hiệu cổng trường ATGT
cố định trước cổng trường).

Một số hình ảnh nhà trường
Nội dung 2: Dạy và học có hiệu quả, đảm bảo chuẩn kiến thức; phù
hợp với lứa tuổi học sinh, giúp các em tự tin trong học tập: (Đạt tốt)
Cán bộ, giáo viên tích cực rút kinh nghiệm, đổi mới trong giảng dạy, giáo
dục, khuyến khích tinh thần giúp học sinh tham gia tự giác, tự học, tự rèn luyện,
tích cực vươn lên, sáng tạo trong học tập và ứng dụng, thực hành (GV được học
tập, bồi dưỡng thông qua chuyên đề, họp tổ chuyên môn hàng tháng; tham gia
làm đồ dùng dạy học; học sinh thích thú, tiếp thu tốt trong tiết thực hành).
Hình ảnh trong giờ học
Nội dung 3: Rèn kỹ năng sống cho học sinh: (Đạt tốt)
Thông qua các buổi truyền thông,các hoạt động tập thể, nội dung học tập
lồng ghép.
- Có thái độ, thói quen tốt, có văn hoá, tiến bộ trong ứng xử, giao tiếp, kỹ
năng làm việc, sinh hoạt tập thể; phòng chống tệ nạn, tiêu cực; chấp hành luật
pháp, nội quy. Không có học sinh vi phạm pháp luật, đạo đức cần xử lý.

12


- Có ý thức luôn giữ gìn sức khoẻ, biết phòng ngừa tai nạn, tránh thương
tích trong sinh hoạt tại trường, trên đường và tại gia đình, cộng đồng. Không có
trường hợp nào nghiêm trọng xảy ra.
Một số hình ảnh về hội thi và vui chơi của học sinh
Nội dung 4: Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi, lành mạnh (Đạt tốt)

SL

Tỷ lệ

SL

Tỷ lệ

175

28

409

66

37

6

23 KT

• Kết quả năng lực và phẩm chất HKI năm học 2016 – 2017

TS

Năng lực
Tốt
Đạt


SL
261

TL
42

SL
5

TL
1

Ghi
chú
23 KT

III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Xây dựng “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực” là một nhiệm vụ
hết sức to lớn ngay trong kế hoạch năm học 2016-2017 và trong mục tiêu lâu dài
của ngành giáo dục và đào tạo. Đòi hỏi trong mỗi cán bộ giáo viên phải có sự
13


nhận thức đúng đắn, thái độ tích cực, nhiệt tình, bền bỉ, sáng tạo, mạnh dạn sửa
chữa lệch lạc trong phương pháp giáo dục truyền thống: Dạy học chỉ đơn thuần
là dạy kiến thức văn hoá, nhồi nhét, áp đặt đối với học sinh; chỉ bó hẹp trong
phạm vi lớp học (Bảng đen, phấn trắng!). “Dạy học là dạy cách học” và rèn kỹ
năng sống, giúp học sinh biết chủ động, tích cực trong mọi hoạt động: học và
tham gia sinh hoạt tập thể; biết qúy trọng, gìn giữ và phát huy truyền thống văn