HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG
CHỨC DANH CÔNG TÁC DÂN VẬN NĂM 2017
Hà Nội – 6/2017
MỤC LỤC
Bài 1. Công tác dân vận của Đảng Cộng sản Việt Nam
trong sự nghiệp đổi mới hiện nay
Bài 2. Tổ chức và hoạt động của Ban dân vận cấp ủy các
cấp hiện nay
Bài 3. Công tác dân vân của Nhà nước và thực hiện quy
chế dân chủ ở cơ sở
Bài 4. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với công tác vận động
các tầng lớp nhân dân trong tình hình mới
Bài 5. Công tác vận động công nhân, nông dân, trí thức,
doanh nhân trong tình hình mới
Bài 6. Công tác vận động thanh niên, phụ nữ, cựu chiến
binh và người Việt Nam ở nước ngoài
Bài 7. Nội dung, phương thức vận động đồng bào dân tộc
thiểu số
Bài 8. Công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo hiện nay
Bài 9. Nghiệp vụ và một số tình huống công tác dân vận
1
36
47
quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân. Nhân dân có đoàn kết thì mới có sức
mạnh để cách mạng đi tới thắng lợi.
Kinh nghiệm trong nước và các nước đều chứng tỏ cho chúng ta biết: Có
lực lượng của dân chúng, việc to tát mấy, khó khăn mấy cũng làm được, không
có dân thì việc gì làm cũng không xong. Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề
một cách đơn giản, mau chóng, đầy đủ, mà những người tài giỏi, những đoàn thể
11 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 8, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, tr 276.
22 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 5, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 410.
3
to lớn, nghĩ mãi không ra.
4
“Dễ mười lần không dân cũng chịu.
Khó trăm lần dân liệu cũng xong”1.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân dân, về vị trí, vai trò sức mạnh to lớn của
nhân dân trong cách mạng và xã hội đặt nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho
việc xây dựng, đổi mới nội dung, phương pháp công tác dân vận của Đảng ta
hiện nay.
2. Mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân
a- Đảng là người lãnh đạo, đồng thời là người đầy tớ của nhân dân
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, nhưng quần chúng nhân
dân không được tổ chức và giác ngộ thì chỉ là một đám đông không có sức
mạnh. Quần chúng nhân dân có sức mạnh vô địch khi được giác ngộ, tập hợp
lại, đoàn kết dưới sự lãnh đạo theo một đường lối đúng đắn của Đảng. Chủ tịch
Hồ Chí Minh khẳng định: Cách mạng trước hết cần phải có Đảng. Đảng là nhân
và giá trị tinh thần, những nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội.
Vai trò của nhân dân ngày càng tăng lên trong quá trình lịch sử phát triển xã hội
loài người cũng như sự phát triển của mỗi quốc gia dân tộc. Trong quá trình đó
quyền làm chủ của nhân dân ngày càng tăng.
Hồ Chí Minh khẳng định: Chế độ xã hội chủ nghĩa là chế độ do nhân dân
làm chủ.
“ Nước ta là nước dân chủ
Bao nhiêu lợi ích đều vì dân
Công việc đổi mới, xây dựng là trách nhiệm của dân.
Sự nghiệp kháng chiến kiến quốc là công việc của dân.
Chính quyền từ xã đến chính phủ Trung ương do dân cử ra.
Đoàn thể (Tức là Đảng năm 1949 chưa ra hoạt động công khai) từ Trung
ương đến xã do dân tổ chức nên.
Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”1.
Dân là chủ và dân làm chủ, cũng có nghĩa là dân có quyền lợi nhưng đồng
thời có nghĩa vụ thực hiện đường lối chính sách của Đảng, góp phần xây dựng
Đảng, làm cho Đảng trong sạch vững mạnh, xứng đáng là người lãnh đạo đồng
thời là người đầy tớ trung thành của nhân dân.
c- Không ngừng củng cố sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với Dân trong
11 Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 5, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 698.
6
sự nghiệp đổi mới.
Sự liên hệ chặt chẽ giữa Đảng với nhân dân là đòi hỏi tự nhiên, khách
quan, là điều kiện tất yếu để cách mạng giành thắng lợi.
Sức mạnh của Đảng là ở sự gắn bó giữa nhân dân với Đảng. Khi chưa
giành được chính quyền cũng như khi Đảng đã trở thành người lãnh đạo chính
quyền, mối liên hệ máu thịt của Đảng với nhân dân làm cho nguồn sức mạnh
người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên
làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể (Đảng) đã giao cho”1.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào sự nghiệp đổi mới hiện nay, có thể
định nghĩa công tác dân vận là công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động,
thuyết phục mọi người dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước ta, nhằm xây dựng một xã hội dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Hoặc nói một cách cụ thể hơn: Công tác dân vận là toàn bộ những hoạt
động của Đảng và của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị dưới sự lãnh
đạo của Đảng nhằm tuyên truyền, giáo dục, vận động, thuyết phục và tổ chức
mọi người dân thực hiện tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước, phát huy vai trò, tiềm năng to lớn của nhân dân trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng
của Đảng.
II- ĐIỀU KIỆN MỚI VÀ NHỮNG THÀNH TỰU, HẠN CHÊ
CỦA CÔNG TÁC DÂN VẬN HIỆN NAY
1- Điều kiện mới của công tác dân vận hiện nay
a- Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước là sự nghiệp của toàn dân, lấy
việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển bền
vững.
Sự nghiệp này đòi hỏi đẩy mạnh công tác dân vận để động viên toàn dân
cần kiệm xây dựng đất nước, không ngừng tăng tích lũy cho đầu tư phát triển.
Tăng cường kinh tế gắn với cải thiện đời sống nhân dân, phát triển văn hóa giáo
dục, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường.
11 Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 5, s.đ.d, tr 698.
8
Nhân dân tham gia xây dựng, đánh giá chủ trương, chính sách của Nhà
9
nước ở Trung ương và chính quyền các cấp ở địa phương; góp ý kiến điều chỉnh,
bổ sung, sửa chữa các chủ trương chính sách cho phù hợp với thực tiễn.
Nhân dân có quyền khiếu nại, tố cáo, phát hiện và đề nghị thanh tra, xử lý
các biểu hiện quan liêu tham nhũng, tiêu cực, các vụ việc vi phạm chính sách,
luật pháp, đạo đức của cán bộ công chức.
Nhân dân có quyền đòi hỏi các cơ quan, tổ chức nhà nước và cán bộ công
chức phải công khai mọi hoạt động của mình, cung cấp thông tin kịp thời theo
quy định để dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra.
Nhân dân tham gia quản lý xã hội thông qua các tổ chức, thiết chế phi nhà
nước. Đó là các Đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội, tự nguyện, tự quản, tự quyết
định với những hình thức hoạt động đa dạng, linh hoạt, hỗ trợ cho các công việc
quản lý Nhà nước, giải quyết các vấn đề xã hội phát sinh trong đời sống cộng
đồng. v,v.
c- Mở rộng quan hệ đối ngoại và chủ động hội nhập quốc tế
Hiện nay, nước ta chủ động và tích cực hội nhập kinh tế và hội nhập quốc
tế trên tất cả các lĩnh vực. Chủ trương của Đảng là phát huy sức mạnh tổng hợp
trong công tác đối ngoại. Kết hợp chặt chẽ đối ngoại của Đảng, Ngoại giao của
Nhà nước và đối ngoại nhân dân.
Công tác dân vận có vai trò quan trọng trong lĩnh vực đối ngoại nhân dân.
Mục đích nhằm làm cho dư luận thế giới, nhân dân các nước đồng tình, ủng hộ,
đoàn kết, giúp đỡ Việt Nam, thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa nhân dân
các nước trên thế giới với nhân dân Việt Nam. Lực lượng làm đối ngoại nhân
dân là tất cả các tổ chức, cá nhân có khả năng tác động vào các đối tác nước
ngoài nhằm đạt mục tiêu trên.
Trong đối ngoại nhân dân, công tác dân vận nhằm xử lý mối quan hệ giữa
người với người nhằm chinh phục trái tim và khối óc của nhân dân thế giới,
chế độ chính trị ở nước ta.
Tình hình, bối cảnh trên tạo ra cả những thời cơ và thách thức đan xen, tạo
ra những thuận lợi và khó khăn đối với sự phát triển đất nước nói chung và đối
với công tác dân vận nói riêng. Công tác dân vận phải chủ động nắm thời cơ và
những thuận lợi để tạo ra sự đồng thuận trong xã hội - một động lực quan trọng
thúc đẩy đất nước đi lên. Đồng thời, công tác dân vận cũng luôn tỉnh táo, góp
phần vào việc đẩy lùi và khắc phục các nguy cơ, khắc phục những khó khăn để
11
đất nước có thể bước vào một thời kỳ phát triển mạnh mẽ và bền vững.
2- Những thành tựu, hạn chế của công tác dân vận hiện nay
a- Những thành tựu của công tác dân vận trong sự
nghiệp đổi mới vừa qua
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định công tác dân
vận là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp cách mạng của đất
nước; là điều kiện quan trọng bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, củng cố và tăng
cường mối quan hệ máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Ban Chấp hành
Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư các khóa đã ban hành nhiều chủ trương về
công tác dân vận. Trên cơ sở đó, công tác dân vận đã đạt được những kết quả
quan trọng. Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước
đối với công tác vận động nhân dân được đổi mới. Đã có nhiều chủ trương,
chính sách phát triển kinh tế của Đảng, Nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội, xóa
đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, phát huy quyền làm chủ
của nhân dân.
Hệ thống tổ chức Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội được
kiện toàn, củng cố, đổi mới phương thức hoạt động; giữ vai trò nòng cốt trong
xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở. Đã
có nhiều hình thức hoạt động vận động nhân dân, tích cực tham gia xây dựng
Đảng, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, đẩy mạnh các phong trào thi
Phương thức lãnh đạo của Đảng về công tác dân vận chậm được đổi mới, chưa
theo kịp sự phát triển nhanh chóng của thực tiễn.
Tổ chức đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể chính trị - xã hội ở một số
cơ sở yếu kém, giảm sút vai trò lãnh đạo, phối hợp thiếu chặt chẽ, không sát dân,
không làm tốt công tác tuyên truyền vận động nhân dân. Chưa xác định rõ trọng
tâm, trọng điểm và bố trí đủ nguồn lực cho việc triển khai, thực hiện chủ trương,
chính sách công tác dân vận. Phương pháp vận động, tập hợp quần chúng chưa
phù hợp với từng đối tượng, đặc biệt là đối với đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ,
thanh niên, người theo đạo. Việc chăm lo, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm
công tác dân vận, đoàn thể chưa thực sự đáp ứng yêu cầu.
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát
triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế, có rất
13
nhiều vấn đề mới đặt ra tác động đến tư tưởng, tình cảm, đời sống của cán bộ,
đảng viên và nhân dân.
Sự phân hóa giàu nghèo, phân tầng xã hội, cùng với tệ quan liêu, tham
nhũng, xa dân, xâm phạm quyền làm chủ của nhân dân, làm giảm sút lòng tin
của nhân dân đối với Đảng, là thách thức đối với mối quan hệ giữa nhân dân với Đảng.
Thực tiễn đòi hỏi Đảng cần tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo đối với
công tác dân vận, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng, tăng
cường mối liên hệ giữa Đảng với dân cũng như khối đại đoàn kết toàn dân; phát
huy sức mạnh to lớn của toàn dân phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
III. NHỮNG QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG VỀ ĐỔI MỚI CÔNG
TÁC DÂN VẬN
1- Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân;
nhân dân là chủ, nhân dân làm chủ
Tổng kết 25 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, trong Cương lĩnh xây dựng
đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, (bổ sung và phát triển năm 2011),
vận, tại Đại hội XI năm 2011, Đảng ta nêu ra tư tưởng chỉ đạo cơ bản cho công
tác dân vận trong tình hình hiện nay. Đó là:
Một là: Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa
Nhân dân là người chủ xã hội. Dân chủ xã hội chủ nghĩa, tôn trọng và phát
huy quyền làm chủ thực sự của nhân dân là bản chất và cũng là qui luật hình
thành, phát triển và tự hoàn thiện của nhà nước ta. Tiếp tục xây dựng và hoàn
thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm tất cả quyền lực nhà nước thuộc về
nhân dân. Mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước đều vì lợi ích của nhân dân. Cán bộ, công chức phải hoàn thành tốt chức
trách, nhiệm vụ được giao, tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân.
Nâng cao ý thức về quyền và nghĩa vụ công dân, năng lực làm chủ, tham
gia quản lý xã hội của nhân dân. Cần xây dựng cơ chế cụ thể để nhân dân thực
hiện trên thực tế quyền làm chủ trực tiếp.
Thực hiện tốt hơn Quy chế dân chủ ở cơ sở và Pháp lệnh thực hiện dân
chủ ở xã, phường, thị trấn. Phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm công dân, kỷ
luật, kỷ cương xã hội.
22 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, s.đ.d, tr 65-66.
15
Phê phán và nghiêm trị những hành vi vi phạm quyền làm chủ của nhân
dân, những hành vi lợi dụng dân chủ để làm mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
chống tập trung quan liêu, khắc phục dân chủ hình thức.
Quan tâm hơn nữa việc chăm lo hạnh phúc và sự phát triển tự do, toàn
diện của con người. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con người, tôn trọng
và thực hiện các điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam ký kết.
Hai là: Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân về phát huy sức
chính sách của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành các phong trào
thi đua yêu nước, thành các hành động của nhân dân thực hiện tốt các nhiệm vụ
chính trị của địa phương, ngành và các đơn vị cơ sở. Hồ Chí Minh khẳng định
rõ: Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Thông qua phát động các
phong trào thi đua yêu nước, nhiều hình thức, phương pháp dân vận dược áp
dụng có hiệu quả trong thực tế, thúc đẩy các ngành, các cấp, các địa phương
hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội.
Để phát huy sức mạnh, trí tuệ, tính sáng tạo, quyền làm chủ của nhân dân
trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước phải
thực hiện phương châm Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Thực hiện tốt
các quy chế dân chủ ở cơ sở, làm tốt công tác dân tộc và công tác tôn giáo, đại
đoàn kết dân tộc trên cơ sở không ngừng củng cố, tăng cường khối liên minh
công nông trí thức trong tình hình mới.
2- Động lực thúc đẩy phong trào nhân dân là phát huy quyền làm chủ,
đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân, kết hợp hài hòa các lợi ích, quyền lợi
phải đi đôi với nghĩa vụ công dân.
Đã có một thời chúng ta đề cao thái quá lợi ích tập thể một cách chung
chung, trìu tượng mà không quan tâm đúng mức đến lợi ích thiết thân của cá
nhân người lao động. Đến nay, khuynh hướng này cũng vẫn chưa mất hẳn.
Công tác dân vận cần quát triệt tinh thần kết hợp hài hòa lợi ích xã hội, tập
thể và cá nhân, quan tâm lợi ích thiết thân của người dân, chứ không chỉ hô hào
11 Nguồn Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam,
http://123.30.190.43:8080/tiengviet/tulieuvankien/vankiendang/details.asp?
topic=191&subtopic=9&leader_topic=990&id=BT661331748
17
chung chung.
topic=191&subtopic=9&leader_topic=990&id=BT661331748
18
Đó là một quan điểm chỉ đạo mới được đưa ra tại Hội nghị Trung ương 7
khoá XI. Công tác dân vận là một nội dung phương thức lãnh đạo của Đảng. Đó
là Đảng lãnh đạo bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động nhân dân.
Để giữ được vai trò lãnh đạo, Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn
trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng
Đảng. Và, Đảng cũng chịu sự giám sát của nhân dân. Công tác dân vận phải đi
đôi với công tác xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch vững mạnh. Đó chính là
sự cụ thể hoá yêu cầu về xây dựng Đảng cầm quyền mà Cương lĩnh của Đảng
(bổ sung, phát triển năm 2011) đã vạch ra: “Ðể đảm đương được vai trò lãnh
đạo, Ðảng phải vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức; thường xuyên tự
đổi mới, tự chỉnh đốn, ra sức nâng cao trình độ trí tuệ, bản lĩnh chính trị, phẩm
chất đạo đức và năng lực lãnh đạo. Giữ vững truyền thống đoàn kết thống nhất
trong Ðảng, tăng cường dân chủ và kỷ luật trong hoạt động của Ðảng. Thường
xuyên tự phê bình và phê bình, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ
hội, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và mọi hành động chia rẽ, bè phái. Ðảng
chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch, có phẩm chất, năng lực,
có sức chiến đấu cao theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; quan tâm bồi
dưỡng, đào tạo lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của Ðảng và dân tộc”1.
Công tác dân vận đi đôi với xây dựng Đảng, Nhà nước, chính quyền trong
sạch vững mạnh đòi hỏi: Mọi quan điểm, chủ trương của Đảng, pháp luật của
Nhà nước phải phù hợp với lợi ích của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Mỗi
cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải gương mẫu để nhân dân tin tưởng,
noi theo.
Trong thời gian tới, tiếp tục thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 4 khoá XI
”Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Tập trung giải quyết
xuyên quán triệt và thực hiện phong cách dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh:
"Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân", “nghe dân
nói, nói dân hiểu, làm dân tin”; thường xuyên đi cơ sở.
Công tác dân vận là công việc của toàn Đảng, toàn bộ máy nhà nước, của
mặt trận và các đoàn thể nhân dân. Đó không phải là việc riêng của một tổ chức,
đoàn thể nào, mà là của cả hệ thống chính trị có sự phối hợp, đồng bộ dưới sự
lãnh đạo của Đảng.
20
Trong thực tế, quán triệt quan điểm này, cần tránh những khuynh hướng
lệch lạc như khoán trắng công tác dân vận cho các đoàn thể hoặc cho cán bộ
chuyên trách dân vận.
5- Nhà nước tiếp tục thể chế hóa cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước
quản lý, nhân dân làm chủ". Các hình thức tập hợp quần chúng phải đa dạng,
thích hợp, hiệu quả
Để thực hiện tốt cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm
chủ" trong thời kỳ mới của đất nước cần nhận thức rõ nhân dân làm chủ là yếu
tố trung tâm của mối quan hệ giữa "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân
dân làm chủ". Bởi vì mọi hoạt động của Đảng và Nhà nước đều từ nhân dân, và
vì nhân dân. Người dân thực hiện quyền làm chủ của mình không chỉ thông qua
bộ máy nhà nước, mà họ còn tự mình thực hiện quyền ấy.
Nguyên tắc ở đây là Nhà nước tồn tại để phục vụ nhân dân, chứ không
phải nhân dân tồn tại để phục vụ Nhà nước. Trong một xã hội dân chủ thì nhà
nước phải là người bảo vệ quyền công dân, quyền con người chứ không phải để
tước đoạt và ngăn cấm công dân thực hiện quyền dân chủ của mình. Do vậy, sự
lãnh đạo của Đảng; sự quản lý của Nhà nước đều xuất phát từ nhu cầu dân chủ
của người dân, phục vụ lợi ích của nhân dân và là những đảm bảo quan trọng để
nhân dân thật sự là chủ và thật sự làm chủ.
quả. Bởi vì, trong giai đoạn mới của cách mạng nước ta, Cơ cấu xã hội-giai cấp,
dân cư, ngành nghề,v,v đều có sự phát triển mới cùng với quá trình đẩy mạnh
công nghiệp hóa và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Các thành phần dân cư, các các giai tầng xã hội trở nên đa dạng hơn. Do vậy,
đời sống tinh thần, tâm lý, nhu cầu, lợi ích của các tầng lớp nhân dân cũng hết
sức nhiều màu vẻ. Trong các tầng lớp nhân dân trình độ giác ngộ chính trị, văn
hóa, thu nhập và mức sống không đồng nhất mà phân hoá thành nhiều cấp độ
khác nhau. Do đó, các hình thức tổ chức, tập hợp các tầng lớp nhân dân đó cũng
phải khác nhau và ngày càng đa dạng, thích hợp với từng thành phần dân cư, các
giai tầng xã hội. Các tổ chức quần chúng nhân dân đó phát triển theo nguyên tắc
tự nguyện, tự quản và tự trang trải, tạo môi trường và điều kiện để nhân dân phát
huy sức lực, trí tuệ sáng tạo theo nguyện vọng trên cơ sở pháp luật.
IV. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG THỨC CÔNG TÁC DÂN VẬN CỦA
ĐẢNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
1. Nội dung công tác dân vận hiện nay
22
a- Củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường
khối đại đoàn kết toàn dân tộc và mối quan hệ máu thịt
giữa Đảng với nhân dân1
Đây là mục tiêu tổng hợp, là mục đích cao nhất của công tác dân vận
trong mọi thời kỳ. Nghị quyết 25, khóa XI, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng ta
tiếp tục xác lập một cách cụ thể mục tiêu này trong lĩnh vực công tác dân vận.
Thực ra để đạt được mục tiêu tổng hợp này, phải đồng thời thực hiện tất
cả các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại, an ninh quốc
phòng, chứ chỉ riêng công tác dân vận thì cũng không đạt được.
Niềm tin của nhân dân đối với Đảng, với chế độ XHCN cũng như sức
mạnh của khối đại đoàn lết dân tộc, sự gắn bó mật thiết của nhân dân với Đảng
phải được gây dựng, tạo lập bởi nhiều yếu tố. Trong giai đoạn hiện nay, lòng tin
xây dựng chỉnh đốn Đảng, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị,
đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ.
Các ấp ủy đảng phải tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trương 4,
khóa XII. Tăng cường giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, quản lý
đảng viên thực hiện tốt nguyên tắc Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ,
tự phê bình và phê bình. Sống và làm việc gương mẫu, có trách nhiệm với dân,
nói đi đôi với làm để nhân dân tin tưởng noi theo. Nhân dân giảm sút niềm tin
đối với Đảng chủ yếu vì những đảng viên phẩm chất đạo đức kém, những tổ
chức cơ sở đảng không trong sạch vững mạnh, mất sức chiến đấu.
Phẩm chất, đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên là vấn đề quyết định
ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của Đảng, tác động trực tiếp đến mối quan hệ
giữa Đảng với nhân dân. Các cấp ủy đảng phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo,
kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết của Đảng, để thiết thực đưa
nghị quyết vào cuộc sống Đặc biệt, phải có cơ chế kiểm soát quyền lực, lãnh đạo
các cơ quan nhà nước thực thi pháp luật nghiêm túc, có hiệu quả. tăng cường
giám sát những người có chức có quyền, nhất là người đứng đầu các ngành,các
cấp để ngăn ngừa, cảnh báo, phê phán những việc làm sai trái. Đấu tranh mạnh
mẽ chống chủ nghĩa cá nhân, "lợi ích nhóm", vi phạm nguyên tắc Đảng. Kiên
quyết xử lý, thay thế kịp thời những cán bộ suy thoái về tư trưởng chính trị, đạo
đức lối sống, biểu hiện "tự diễn biến". "tự chuyển hóa" nêu gương xấu trước
quần chúng.
24
c- Tập hợp, vận động nhân dân thực hiện tốt các chủ trương của Đảng
và chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy sức mạnh to lớn của nhân
dân, tạo thành phong trào cách mạng rộng lớn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Công tác dân vận phải góp phần vào việc thực hiện đồng bộ các giải
pháp bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu tăng trưởng kinh tế cao hơn 5
năm trước. Đẩy mạnh thực hiện các đột phá chiến lược, cơ cấu lại nền kinh tế