Ngày soạn: 1/9/2015
Ngày dạy: 7B: 4/9; 7A: học bù chiều 8/9/2015
Bài 3, Tiết: 12
QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN
I. Mục tiêu bài học
* Mức độ cần đạt
- Nắm được các bước của quá trình tạo lập một văn bản để có thể tập viết văn bản
một cách có phương pháp và có hiệu quả hơn; củng cố lại những kiến thức và kĩ năng
đã được học về liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản.
- Vận dụng những kiến thức đó vào đọc - hiểu văn bản và thực tiễn nói.
- HS có ý thức tự giác trong quá trình tạo lập văn bản
* Trọng tâm kiến thức, kĩ năng
1. Kiến thức
- HS hiểu được các bước tạo lập văn bản trong giao tiếp và viết bài tập làm văn.
2. Kĩ năng
- HS tạo lập tốt văn bản có bố cục, liên kết, mạch lạc.
II. Chuẩn bị
- GV: mẫu văn bản
- HS: vở soạn, xem các bài tập và làm BT
III. Phương pháp – kĩ thuật dạy học
- Phương pháp: Phân tích, đàm thoại, thảo luận nhóm.
- Kĩ thuật dạy học
IV. Tổ chức giờ học
1. Ổn định tổ chức:(1')
2. Kiểm tra bài cũ:(3')
H: Mạch lạc trong văn bản là gì? Các điều kiện để có văn bản có tính mạch lạc?
- Mạch lạc là làm cho các phần, các đoạn trong văn bản thống nhất lại.
- Điều kiện: Các câu, các đoạn, các phần: cùng chủ đề, tiếp nối theo một trình tự
hợp lí.
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:
Hoạt động của thầy và trò

- Làm bài tập làm văn
H: Nhu cầu tạo lập văn bản bắt nguồn từ
đâu?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
( viết thư , làm văn)
- Bản thân
- Yêu cầu của hoàn cảnh
H: Khi nào em cảm thấy hứng thú hơn?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
- Khi tạo ra những văn bản do nhu cầu của
bản thân -> văn bản sẽ hay hơn
Vậy thì muốn tạo lập một văn bản tốt chúng
ta cần phải biết chuyển các yêu cầu khách
quan thành nhu cầu của chính bản thân mình
H: Nếu cần viết thư cho bạn em sẽ xác định
những điều gì trước khi viết?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
- Viết cho ai ( bạn) -> xác định đối tượng để
xưng hô cũng như chọn nội dung phù hợp
- Viết để làm gì? Mục đích viết thư -> định
hướng nội dung
- Viết cái gì -> xác định nội dung cần viết
- Viết như thế nào? -> hình thức viết như thế
nào để đạt được mục đích đề ra
H*: Nếu bỏ qua một trong bốn vấn đề trên
có được không? Vì sao?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ TG: 1p
- Không, vì như thế sẽ dẫn đến các lỗi khi
tạo lập văn bản
H: Sau khi xác định được 4 vấn đề đó cần

lại không? Khi kiểm tra cần dựa trên tiêu chí
nào?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
- Có
- Theo các tiêu chí vừa thảo luận
H: Qua các bài tập trên em hãy cho biết để
tạo lập văn bản cần tiến hành theo các bước
như thế nào?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
- HS đọc ghi nhớ.
- GV khái quát nội dung ghi nhớ.

- Tìm ý và sắp xếp ý theo trình
tự hợp lí
- Diễn đạt bằng lời văn

Hoạt động 3: Luyện tập
14'
* Mục tiêu: - HS biết vận dụng kiến thức
để làm bài tập
- HS đọc, xác định yêu cầu:
- y/c: Em đã từng tạo lập văn bản trong các
tiết Tập làm văn. Hãy trả lời các câu hỏi sau
(SGK)
- HS làm bài, GV hướng dẫn, bổ sung
- Ý b: HS trả lời tự do
+ Quan tâm: xác định cách xưng hô phù
hợp, lựa chọn được nội dung đúng đối tượng
mình muốn viết -> Hình thức viết phù hợp
+ Thiếu quan tâm: có sự thiếu thống nhất về

những nội dung chưa phù hợp,
các lỗi về chính tả, diễn đạt, ngữ
pháp…

H: Em có kiểm tra sau khi làm không? Việc
kiểm tra có tác dụng như thế nào?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
- HS đọc, bài tập.
HS thảo luận nhóm 4, báo cáo, chia sẻ
TG: 3p
- HS nhận xét.
- GV kết luận.

2. Bài tập2: (SGK- tr46)
- Báo cáo kinh nghiệm học tập
trong Hội nghị học tốt của
trường
a. Nếu chỉ kể việc mình đã học
thế nào và thành tích đạt được
là chưa đủ, điều quan trọng là
phải từ thực tế ấy rút ra những
kinh nghiệm học tập để giúp các
bạn học tốt hơn
b. Bạn không xác định đúng đối
tượng giao tiếp. Bản báo cáo
này được trình bày với thầy cô
chứ không phải HS.

- HS đọc, x/ đ yêu cầu.
- HS làm bài

4. Bài tập4 (về nhà)

4


4. Củng cố: (2')
H: Để tạo lập văn bản cần thực hiện các bước như thế nào?
HS HĐCN trình bày, chia sẻ
HS trả lời. GV nhận xét, kết luận.
Định hướng chính xác: đối tượng, mục đích, nôị dung, hình thức, tìm ý, sắp xếp sau
đó viết bằng lời và kiểm tra lại.
5. Hướng dẫn học bài: (3')
- Học ghi nhớ và làm bài tập
- Vận dụng lý thuyết để làm bài tập làm văn viết.
- Soạn bài Ca dao: "Những câu hát than thân"
+ Trả lời các câu hỏi và sưu tầm một số bài ca dao cùng chủ đề

VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1
(Bµi viÕt ë nhµ)
I. Đề bài: Tả khung cảnh làng quê vào buổi sáng
II. Dàn bài
1. Mở bài
- G/thiệu chung về khung cảnh định tả: ở đâu, vào thời điểm nào, cảnh như thế
nào?
2. Thân bài: Tả cụ thể, chi tiết về cảnh đó
- Gần sáng: tiếng gà gáy râm ran, mọi vật còn đang “ ngái ngủ” màn đêm dần tan.
- Trời sáng dần hiện lên những luỹ tre xanh rì, ngọn tre cong như một dấu hỏi lớn
giữa trời. Lấp ló giữa màu xanh là những ngôi nhà ngói đỏ còn vướng vất đâu đây làn
khói mỏng. Dưới cây rơm, đàn gà rối rít gọi nhau đi kiếm mồi.
- Người lớn vác cuốc ra đồng. Trẻ em khăn quàng đỏ trên vai í ới gọi nhau đi học.

6. Điểm 0: không làm bài.

6