Tuần : 27
CHƯƠNG II: QUẦN XÃ SINH VẬT
Bài 40:
Quần Xã Sinh Vật Và Một Số
Đặc Trưng Cơ Bản Của Quần Xã
I. Khái niệm Quần xã sinh vật
Là
một tập hợp các
quần thể sinh vật
được hình thành
trong quá trình
lịch sử, cùng
chung sống trong
một không gian
xác định nhờ các
mối quan hệ
tương hỗ mà gắn
bó với nhau như
một thể thống
nhất
II. Một số đặc trưng cơ bản của quần xã
Các đặc trưng cơ bản của quần xã gồm có:
+ Đặc trưng về thành phần loài
+ Đặc trưng về sự phân bố cá thể trong không
Vùng khơi xa
Vùng nước ven bờ
Vùng đất ven bờ
2. ĐẶC TRƯNG VỀ PHÂN BỐ
Phân bố cá thể trong không gian của quần xã
tuỳ thuộc vào nhu cầu sống của từng loài.
Nhìn chung, sự phân bố cá thể trong tự nhiên
có xu hưóng làm giảm bớt mức độ cạnh
tranh giữa các loài và nâng cao hiệu quả sử
dụng nguồn sống của môi trường.
Có hai kiểu phân bố là:
+ Phân bố theo chiều thẳng đứng
+ Phân bố theo chiều ngang
+ Phân bố theo chiều thẳng đứng
Là kiểu phân bố như kiểu phân tầng của thực
vật, nhằm thích nghi với các điều kiện chiếu
sáng khác nhau trong rừng mưa nhiệt đới.
ít nhất không có hại cho các loài
khác,gồm các mối quan hệ: cộng sinh,
hội sinh, hợp tác.
Quan hệ
Đặc điểm
Cộng sinh
A
B
+
+
Hợp tác
Hỗ
trợ
A
+
B
+
Ví dụ
2-Quan hệ hợp tác
3-Quan hệ cộng sinh:
-Quan hệ cộng sinh giữa cá khoang
cổ và hải quỳ
-Cộng sinh của vi khuẩn trosomonas
trong rễ cây họ đậu
+ Quan hệ đối kháng là quan hệ giữa
một bên là loài có lợi và bên kia là các
loài bị hại, gồm các mối quan hệ: cạnh
tranh, kí sinh, ức chế - cảm nhiễm,
sinh vật này ăn sinh vật khác.
Quan hệ
Đặc điểm
Ví dụ
Cạnh tranh
A
-
B khác
quanh, cây tỏi tiết chất gây
ức chế hoạt động của vi
khuẩn xung quanh
SV này ăn Một loài sử dụng một loài khác làm
SV khác
thức ăn bao gồm quan hệ giữa động Trâu bò ăn cỏ, hổ ăn thit
vật ăn thực vật, động vật ăn thịt và thỏ, cây nắp ấm bắt mồi
A
B con mồi, thực vật bắt sâu bọ
+
1.Cạnh tranh thức ăn giữa các loài chim
2-Quan hệ vật chủ -Vật kí sinh:
-Cây tơ hồng kí sinh trên cây khác
3-Quan hệ ức chế -cảm nhiễm
-Xạ khuẩn sinh kháng sinh ức
chế vi khuẩn
4-Quan hệ con mồi-vật ăn thịt
-Cây nắp ấm bắt một số côn trùng