***** Giáo án Đại số 9 ****** Trang 48
Tiết thứ : 30 Tuần : 15 Ngày soạn :
Tên bài giảng : Chơng iii : hệ hai phơng trình bậc hai ẩn
Đ 1 . phơng trình bậc nhất hai ẩn
Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
- Nắm đợc khái niệm phơng trình bậc nhất hai ẩn và nghiệm của nó .
- Hiểu đợc tập nghiệm của một phơng trình bậc nhất hai ẩn và biểu diễn hình học của
nó
- Biết cách tìm công thức nghệm tổng quát và vẽ đờng thẳng đờng thẳng biểu diễn
tập nghiệm của một phơng trình nhất hai ẩn
Nội dung và các hoạt động trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học sinh .
Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ
- Phát biểu định nghĩa phơng trình bậc nhất có một ẩn số ? Cho ví dụ
- Giải phơng trình 2x-5 = 0 .Cho biết số nghiệm của phơng trình bậc nhất có một ẩn
số ?
Phần hớng dẫn của thầy giáo
và hoạt động học sinh
Phần nội dung
cần ghi nhớ
Hoạt động 3 : Đặt vấn đề và giới thiệu nội dung chơng III
- GV giới thiệu bài toán cổ " Vừa gà, vừa chó ...."
và đặt vấn đề nh SGK
- GV giới thiệu chơng trình trong chơng III
I-Đặt vấn đề: SGK
Hoạt động 4 :Khái niệm về phơng trình bậc nhất hai ẩn
- GV: Các phơng trình x+y = 36 ; 2x + 4y = 100
ở bài toán cổ, nêu ở phần trên là các phơng trình
bậc nhất hai ẩn số
- Thế nào là phơng trình bậc nhất hai ẩn số?
- GV cho HS đọc định nghĩa SGK và lu ý HS a
bằng vế phải
thì cặp số (x
0
,y
0
) đợc gọi là nghiệm của
phơng trình
- Ví dụ : SGK
- Chú ý: SGK
- Phơng trình bậc nhất hai ẩn số có vô số
nghiệm
Hoạt động 5 :Tập nghiệm của phơng trình bậc nhất hai ẩn số
- HS làm ?3 SGK
- Dùng bút chì điền kết quả vào ô trống
III-Tập nghiệm của ph ơng trình bậc
nhất hai ẩn số :
***** Giáo án Đại số 9 ****** Trang 49
- GVkiểm tra kết quả HS
- Từ kết quả ?3 em hãy viết tập nghiệm của phơng
trình: 2x-y=1
- GV giới thiệu cách viết nghiệm tổng quát
- HS vẽ đồ thị hàm số y=2x-1
- Giữa đồ thị hàm số y=2x-1 và tập nghiệm của
phơng trình y=2x-1 có mối quan hệ gì ?
- Mỗi điểm thuộc đờng thẳng y=2x-1 có phải là
nghiệm của phơng trình không ? Vì sao?
-GV cho HS xét phơng trình :0x+2y=4
- Hãy viết nghiệm tổng quát?
=
2y
Rx
-Trên mặt phẳng tọa độ, nghiệm của
phơng trình là đờng thẳng
y=2
Xét phơng trình: 4x + 0y = 6
- Nghiệm tổng quát:
=
Ry
5,1x
- Trên mặt phẳng tọa độ, nghiệm của
phơng trình là đờng thẳng x=1,5
- Tổng quát: SGK
Hoạt động 6 : Củng cố - Dặn dò
- Cho học sinh làm bài tập 1 ;2(a,c,f) trang 7 SGK tại lớp
- Về nhà làm bài tập 2(.d,e,b); 3 trang 7 SGK .
y
0
x
0
- Chuẩn bị bài sau : Hệ hai phơng trình bậc nhất hai ẩn .
Tiết thứ : 31 Tuần :16 Ngày soạn :
Tên bài giảng : Đ2 . Hệ hai phơng trình bậc nhất hai ẩn
Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
- Nắm đợc nghiệm của hệ hai phơng trình bậc nhất hai ẩn .
- Phơng pháp minh họa hình học tập nghiệm của hệ hai phơng trình bậc nhất hai ẩn .
- Khái niệm hai hệ phơng trình tơng đơng .
Nội dung và các hoạt động trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học sinh .
Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ
- HS1: Vẽ 2 đờng thẳng: 3x+2y=5 và x+2y=1 trên cùng mật phẳng tọa độ?
- Tìm tọa độ giao điểm của 2 đờn thẳng trên
- HS2: Tìm điều kiện của m để 2 đờng thẳng y=(m+1)x +m và y=-3x-4 cắt nhau, song
song, trùng nhau.
Phần hớng dẫn của thầy giáo
và hoạt động học sinh
Phần nội dung
cần ghi nhớ
Hoạt động 3 Khái niệm về hệ hai phơng trình bậc nhất hai ẩn
- HS làm ?1 SGK?
- GV: Cặp số (2;-1) là nghiệm của hệ
=
=+
4y2x
3x2
- Vậy thế nào là nghiệm của hệ phơng trình
nghiệm chung thì hệ vô nghiệm .
- Giải hệ phơng trình là tìm tất cả các
nghiệm của hệ
Hoạt động 4 : Minh họa hình học tập nghiệm của hệ phơng trình bậc nhất hai ẩn số.
- HS làm ?2 SGK.
- GV gọi (d) là đờng thẳng ax+by=c và (d') là đờng
thẳng a'x + b'y = c' thì điểm chung của hai đờng
thẳng có liên quan gì đến nghiệm của hệ phơng
II-Minh họa hình học tập nghiệm của
hệ ph ơng trình bậc nhất có hai ẩn số .
Ví dụ 1: SGK
***** Giáo án Đại số 9 ****** Trang 51
trình
=+
=+
'cy'bx'a
cbyax
- HS xét ví dụ 1:
- Vẽ hai đờng thẳng x+y=3 và x-y=0 trên cùng một
hệ trục tọa độ
- Tìm tọa độ giao điểm của hai đờng thẳng trên . Từ
đó suy ra nghiệm của hệ phơng trình ở ví dụ1 .
- HS xét ví dụ 2:
- Vẽ hai đờng thẳng 3x-2y=-6 và 3x-2y=3 trên cùng
một hệ trục tọa độ ?
-2 0
***** Giáo án Đại số 9 ****** Trang 52
Tiết thứ : 32 Tuần :16 Ngày soạn :
Tên bài giảng : Đ2 . giải hệ phơng trình bằng phơng pháp thế
Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
- Hiểu cách biến đổi hệ phơng trình bằng quy tắc thế .
- Nắm vững cách giải hệ phơng trình bằng phơng pháp thế .
- Không bị lúng túng khi gặp các trờng hợp đặc biệt (hệ phơng trình vô nghiệm, hoặc
vô số nghiệm)
Nội dung và các hoạt động trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học sinh .
Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ
- HS1: Dự đoán nghiệm của hệ phơng trình
=
=+
3yx2
3yx
và giải thích vì sao ? Sau đó tìm tập
nghiệm của hệ đã cho bằng cách vẽ dồ thị
- HS2: Định nghĩa hệ phơng trình tơng đơng? Kiểm tra xem hai hệ phơng trình
=
- Giải phơng trình bậc nhất một ẩn số này ?
y=?
- Thế y=-5 vào phơng trình : x=3y+2
x=?
- Nghiệm của hệ phơng trình (x=?,y=?)
- GV tổng quát lại 2 bớc của quy tắc thế.
=+
=
1y5x2
2y3x
SGK
Hoạt động 4 :áp dụng
-GV cho HS áp dụng quy tắc thế để giải hệ phơng
trình
=+
=
4y2x
3yx2
)2(
)1(
-Hãy biểu diễn y theo x từ phơng trình (1) , ta đợc
làm bài ?2, nhóm lẻ làm bài ?3 - Đại diện nhóm lên
trình bày.
- GV treo bảng phụ có ghi phần tóm tắt giải hệ ph-
ơng trình SGK
II-á p dụng:
Ví dụ 2:Giải hệ phơng trình.
=+
=
4y2x
3yx2
)2(
)1(
Từ phơng trình (1) ta có y=2x- 3
- Thế y=2x-3 vào phơng trình (2), ta
có phơng trình:x + 2(2x-3) = 4
x+4x-6=4
5x=10
x=2
-Thế x = 2 vào phơng trình
y=2x-3, ta đợc: y = 2.2-3= 4-3 = 1.
-Vậy hệ phơng trình có nghiệm :
Tiết thứ : 37 Tuần : 19 Ngày soạn :
Tên bài giảng : LUYệN TậP
Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
- Nắm vững cách giải hệ phơng trình bằng phơng pháp thế .
- Có kỹ năng biến đổi giải hệ phơng trình bằng phơng pháp thế.
- Kỹ năng xác định hệ số a,b của hệ phơng trình khi biết nghiệm của hệ.
Nội dung và các hoạt động trên lớp :
Hoạt động 1 : Kiểm tra nề nếp tổ chức lớp và sự chuẩn bị học tập của học sinh .
Hoạt động 2 : Kiểm tra bài cũ
HS1: Tóm tắt cách giải hệ phơng trình bằng phơng pháp thế .Giải hệ phơng trình sau
bằng phơng pháp thế:
=
=+
11y4x5
2y3x
HS2: Giải bài tập 14b SGK
Phần hớng dẫn của thầy giáo
và hoạt động học sinh
Phần nội dung
cần ghi nhớ
Hoạt động 3 : Luyện tập giải hệ phơng trình bằng phơng pháp thế
***** Giáo án Đại số 9 ****** Trang 55
- Gọi HS lên bảng giải bài tập 16a và 16 b
- GV cho HS xác định các hệ số của mỗi
=
=
4y
3x
Bài tập16c :
Giải hệ phơng trình
=+
=
010yx
3
2
y
x
)b(
)a(
=+
Giải hệ phơng trình sau trong trờng hợp a=-1
=++
=+
a2y6x)1a(
1y3x
2
Khi a=-1 ta có hệ
=+
=+
2y6x2
1y3x
)2(
)1(
***** Giáo án Đại số 9 ****** Trang 56
-GV nhận xét và kiểm tra thêm hoạt động
của vài nhóm.
- Rút x từ phơng trình(1) ta có phơng trình: x
=1-3y
- Thế x=1-3y vào phơng trình (2) ta có phơng
trình:
2(1-3y)+6y=-2
)1(
có nghiệm là (1 ; -2 )
Giải :
- Thế x = 1; y =- 2 vào phơng trình (1), ta có
phơng trình : 2- 2b =-4
-2b =- 6
b = 3
-T hế x = 1; y = -2; b = 3 vào phơng trình (2),
ta đợc phơng trình :
3+2a = -5
2a =-8
a =-4
- Vậy a = - 4 ; b = 3.
Hoạt động 6 : Dặn dò
- HS hoàn chỉnh các bài tập đã sửa và hớng dẫn .
- Về nhà làm các bài tập 17,18b SGK trang 16.
- Tiết sau : Giải hệ phơng trình bằng phơng pháp cộng đại số
Tiết thứ :38 Tuần :19 Ngày soạn :
Tên bài giảng : Đ4 . giải hệ phơng trình
bằng phơng pháp cộng đại số
Mục tiêu : Qua bài này học sinh cần :
- Hiểu cách biến đổi hệ phơng trình bằng phơng pháp cộng đại số.
- Nắm vững cách giải hệ phơng trình bậc nhất hai ẩn bằng phơng pháp cộng đại số.
- Nâng cao dần kỹ năng giải hệ phơng trình bậc nhất hai ẩn .
5y0x5
. Có nhận xét gì về hai hệ phơng trình trên?
GV đặt vấn đề vào bài mới nh SGK.
Phần hớng dẫn của thầy giáo
và hoạt động học sinh
Phần nội dung
cần ghi nhớ
Hoạt động 3 : Quy tắc cộng đại số.
- GV : Nh vậy, ta đã biết hai hệ phơng trình :
=
=+
2yx3
3yx2
và
=+
=+
3yx2
5y0x5
là tơng đơng nhau
- Phơng trình thứ nhất của hệ thứ hai có gì đặc
biệt ? Hãy giải hệ phơng trình thứ hai bằng phơng
pháp thế và có thể suy ra nghiệm của hệ phơng
trình thứ nhất không? vì sao ?
- GV: Việc biến đổi một hệphơng trình thành hệ
- GV : Nếu các hệ số của cùng một ẩn bằng nhau
của một hệ phơng trình thì ta làm thế nào?
- Nếu các hệ số của cùng một ẩn đối nhau của
một hệ phơng trình thì ta làm thế nào ?
- GV cho học sinh xét ví dụ4 :
- Em có nhận xét gì về các hệ số cùng một ẩn của
hai phơng trình trong hệ trên ?
-Làm thế nào để biến đổi hệ trên về trờng hợp thứ
nhất (có hệ số cùng một ẩn bằng nhau hoặc đối
nhau) ?
- HS làm ?4,?5 SGK - Cả lớp hoạt động nhóm
(Nhóm chẵn làm bài tâp 4, nhóm lẻ làm bài tập 5
-Đại diện nhóm lên trình bày . GV tổng kết
- Qua hai trờng hợp nêu trên muốn giải hệ phơng
trình bằng phơng pháp cộng đại số ta làm thế nào
?
- GV tóm tắt cách giải hệ phơng trình bằng ph-
ơng pháp cộng đại số trên bảng phụ .
-Ví dụ 2: Xét hệ phơng trình
=
=+
6yx
3yx2
)2(
)1(
- Cộng từng vế hai phơng trình (1( và (2)
ta đợc 3x = 9
=
9y9x6
14y4x6
)4(
)3(
- Cộng từng vế hai phơng trình (3) và
(4) ta đợc 5x = -5
x = -1.
- Thế x =-1 vào phơng trình (1) ta đợc :
3.(-1)+2y=7
2y=10
y=5
Vậy hệ phơng trình có nghiệm là : (-1 ;
5)
-Tóm tắt cách giải hệ ph ơng trình bằng
ph ơng pháp cộng đại số :
SGK
Hoạt động 5 : Củng cố
- HS làm bài tập 20a,b,c,d trang 19 SGK .
- Ta thờng sử dụng phơng pháp cộng trong trờng hợp nào ?
Hoạt động 6 :Dặn dò
- Về nhà làm bài tập 21;22ab;23;24;26ac;27 trang 26,27 SGK
- Tiết sau : Luyện tập .