ngày soạn :
Tiết13: : SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHIỀU GEN VÀ TÍNH ĐA HIỆU CUẢ GEN
I. Mục tiêu: HS:
-Phân tích và giải thích được kết quả các thí nghiệm trong bài học Nêu được bản chất của gen đối với sự
hình thành tính trạng: Tương tác giữa các gen không alen, tác động cộng gộp và đa hiệu của gen.
- Khái quát được mối quan hệ giứa gen và tính trạng( Giữa KG và KH)
-Phát triển kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình, phân tích kết quả thí nghiệm
* Trọng tâm : Tương tác gen không alen, tác động cộng gộp của gen
II. Phương tiện : Hình 13.1, 13.2sgk
III. Phương pháp :
IV. Tiến trình bài giảng :
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: Bài 1: Cho P
T/C
: Đậu Hlan Hoa đỏ x Hoa trắng, được F
1
toàn đỏ, F
2
: 3 đỏ : 1trắng.
BL, xác định KG P, F
1
, số gtư F
1
Bài 2: Cho P t/c: Đậu Hlan vàng ,trơn X xanh, nhăn. F1 : 100% vàng ,trơn. Cho
cây F1 tự thụ phấn .F2 : 315 vàng ,trơn(9/16): 101 vàng ,nhăn(3/16): 108 xanh ,trơn(3/16): 32 xanh,
nhăn(1/16)
BL, xác định KG P, F
1
, số gtư F
1
* Cách giải: Bài 1: Phép lai 1 cặp tt: P

P
T/C
: Hoa đỏ x Hoa trắng đã
thu được kết quả như thế nào?
Em có nhận xét gì?
-Gen alen: Các gen
có cùng vị trí trên
cặp NST tương
đồng( VD: A và a).
-Gen không alen:
Các gen không nằm
trên cùng 1 vị trí
(locus)của cặp NST
tương đồng(A vàB).
HS n/c sgk trả lời.
HS dựa vào bài toán
1 và 2 để biện luận,
giải thích
I. Tác động của nhiều gen lên 1 ttrạng:
1.Ttác bổ sung giữa các gen không alen
a. Thí nghiệm:Ở loài đậu thơm:
P
T/C
: Hoa đỏ x Hoa trắng
F
1
: Toàn đỏ
F1 tự thụ phấn
F2: 9đỏ: 7 trắng
b. Nhận xét:

T/C

Hoa đỏ có KG?
-Ở lúa mì, khi cho:
P
T/C
: Hạt đỏ đậm x Hạt trắng
Đã thu được kết quả gì? Em
giải thích ntn?
- Những KG nào sẽ cho hạt
- 9A–B-: 3A-bb:
3aaB-: 1aabb
+ 9A–B-: Có cả A
và B: Cho hoa đỏ
(A và B đã bổ trợ
cho nhau trong sự
biểu hiện của tính
trạng)
+3A-bb: 3aaB-:
1aabb: Thiếu A
hoặc B fhoặc thiếu
cả A và B: Htrắng
-aabb
-AABB/Aabb/aaBB
AABB
- 9A–B-: 3A-bb:
3aaB-: : Cho hạt đỏ
-1aabb: Cho hạt
c. Giải thích:
- Sự có mặt của 2 alen trội nằm trên 2 NST

9:3:4( Các biến dạng của 9:3:3:1)
e. Khái niệm: Hai hay nhiều gen không
alen cùng tác động bổ trợ nhau trong qt
biểu hiện của tính trạng
2. Tương tác cộng gộp:
a. Thí nghiệm:Ở lúa mì:
P
T/C
: Hạt đỏ đậm x Hạt trắng
F
1
: Toàn đỏ hồng
F1 tự thụ phấn
F2: 15 đỏ: 1 trắng. Trong đó các hạt màu
đỏ có màu sắc từ đỏ đậm đến đỏ nhạt.
b. Nhận xét:
- P
T/C
, tương phản => F
1
có KG dị hợp
- F2 có 16 kiểu tổ hợp = 4gtử đực x 4 gtử
cái => F1 cho 4 loại giao tử => F
1
dị hợp
2 cặp gen phân li độc lập AaBb
- F1 chứa 2 cặp gen dị hợp chỉ quy định 1
tính trạng (Hoa đỏ)→ có hiện tượng 2cặp
gen không alen cùng quy định 1 cặp tính
trạng (2 cặp gen đã tương tác với nhau

d. Sơ đồ lai: sgk
e. Khái niệm: Hai hay nhiêu gen không
alen cùng tác động lên sự biểu hiện của 1
tt, trong đó mỗi gen cùng loại( trội hoặc
lặn) đều đóng góp vai trò như nhau vào sự
hình thành tt
II. Tác động của 1 gen lên nhiều tính
trạng(Tác động đa hiệu của gen)
1. Khái niệm:
Là hiện tượng 1 gen tác động đến sự biểu
hiện của nhiều tính trạng khác nhau
2.Ví dụ:
Trên ĐHLan: Hoa tím thì hạt màu nâu,
trong nách lá có 1 chấm đen; Thứ hoa
trắng thì hạt màu nhạt, nách lá không có
chấm đen.
Ở ruồi dấm: Gen quy định cánh cụt đồng
thời qquy định đốt thân ngắn, lông cứng,
đẻ ít trứng, tuổi thọ rút ngắn, ấu trùng yếu
Gen đa hiệu là cơ sơ để giải thích các biến
dị tương quan: Khi 1 gen bị đột biến sẽ
đồng thời kéo theo sự biến đổi ở 1 số tt mà
nó chi phối
=> KG không đơn giản là 1 tổ hợp các gen
tác động riêng lẻ mà là một hệ thống gen
tương tác với nhau trong một thể thống
nhất.
4. Củng cố:
- Mối quan hệ giữa gen và tt hay giữa KG và KH khá phức tạp: 1gen- 1tt; nhiều gen -1tt, 1gen- nhiều tt.
- Các gen không alen có thể tác động bổ sung với nhau cho ra KH riêng biệt hoặc át chế nhau trong sự