Ngày soạn: 20/10 Ngày giảng: 22/10/2008
Tiết 33 - Đọc văn
Con đường trở thành "kẻ sĩ hiện đại"
(trích Bàn về đạo Nho)
Nguyễn Khắc Viện
A. Phần chuẩn bị
I. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức, kĩ năng tư duy
* Giúp học sinh HS:
Hiểu được những yếu tố cơ bản góp phần tạo nên đặc điểm nhân cách của một kẻ sĩ
hiện đại.
- Thấy rõ sự cần thiết của việc tự mỗi người phải xây dựng được một nguyên tắc ứng
xử thích hợp để tu dưỡng, hoàn thiện mình và để đógn góp nhiêềunhất cho đất nước,
cho xã hội.
- Cảm nhận được cái hay của một bài văn được viết với chủ kiến rõ ràng, cách lập luận
khúc chiết, vừa có lí vừa có tình, kết tinh những trải nghiệm cuộc đời sâu sắc.
- Rèn kĩ năng tìm hiểu một bài văn nghị luận
- Tư duy lô gíc
2. Tư tưởng- tình cảm
Nhận thấy nét đẹp đáng trân trọng của "kẻ sĩ hiện đai", có ý thức sửa mình để noi
theo…
II. Phương tiện thực hiện
- SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- SGK, tài liệu tham khảo
III. Cách thức tiến hành
Đọc sáng tạo, gợi tìm, trả lời câu hỏi, chia nhóm thảo luận..
B. Tiến trình dạy học
* ổn định tổ chức (1 phút)
I. Kiểm tra bài cũ: ( Kiểm tra viết: 10 phút)
* Câu hỏi: Cảm nhận của em vể hình tượng Lor-ca trong bài thơ "Đàn ghi ta của Lor-
ca?

đã viết hàng trăm bài báo, chủ biên nhiều sách
tiếng Pháp và tiếng Việt được đánh giá cao trong
và ngoài nước về các lĩnh vực: chính trị, văn
hoá, văn học, lịch sử, y học, tâm lí học trẻ em,…
Ông là một hình mẫu kết hợp Đông-Tây của văn
hoá VN trên đường hội nhập với thế giới.
- Việc phần "Tiểu dẫn" nêu khá
chi tiết những hoạt động xã hội
của NKV có dụng ý gì?
Chúng ta hiểu thêm về con người và sự đóng
góp của NKV, có thêm cơ sở để khẳng định ông
là một nhà văn hoá nổi tiếng, những yếu tố góp
phần hình thành con người văn hóa - NKV.
- GV nhấn mạnh: NKV là người có quyền để luận về con
đường trở thành "kẻ sĩ hiện đại".
- HS đọc toàn bộ tác phẩm.
- GV giải thích cho HS hiểu về
đặc điểm thể loại.
2. Đoạn trích (10 phút)
a. Vị trí
- Được trích trong tp "Bàn về đạo nho".
b. Thể loại
Một áng văn nghị luận có kèm theo những
mẩu hồi ức chứ không phải là hồi kí văn học; nó
được viết ra với mục đích chính luận khá rõ
ràng.
- HS xác định chủ đề đoan trích. c. Chủ đề
Đoạn trích tập trung thể hiện quá trình tu
dưỡng, rèn luyện cũng như con đường phấn đấu
để trở hành một kẻ sĩ hiện đại thấm nhuần tư

- "Nhưng thích hơn cả là truyên một nhà Nho
được vua gọi lên, bảo: "Nhà vua nên đến thăm
tôi hơn là tôi đến thăm nhà vua". Vua hỏi vì sao-
"Vì nếu tôi đến thì tôi mang tiếng là nịnh vua,
còn vua đến tôi thì vua được tiếng là tôn trọng
người hiền, quý kẻ sĩ".
- Em có nhận xét gì về cách ứng
xử của nhà Nho với vua chúa?
- Cách ứng xử cho ta thấy cái cốt cách của kẻ sĩ,
khảng khái, ngay thẳng, không sợ uy quyền,
không nịnh bợ…
- Vậy đó có phải là điều mà t/g
thích thú nhất của đạo Nho
không?
- Nếu đạo nho dạy chúng ta "yêu
hết thảy mọi người ngang nhau"
thì em thấy thế nào?
* "Tôi thích thú tinh thần có mức độ, ứng xử
vừa phải của đạo Nho":
- Không yêu hết thảy mọi người ngang nhau
- Lấy ân báo ân
- Trọng sự công bằng
 Lấy tình người làm nguyên tắc ứng xử cao
nhất.
- Tuỳ HS
- Những ưu điểm của đạo Nho
được trình bày xung quanh vấn
đề then chốt gì?
- Những ưu điểm này của đạo Nho được t/g trình
bày xoay quanh vấn đề then chốt là mối quan hệ