Trờng THCS Đặng Thai Mai
Đinh Thị Hạnh Tâm
Giáo án thao giảng bài khó
Thực hiện tại lớp 6A Ngày 07-11-2007
Tiết 32: Cây bút thần (Tiết 2)
(Cổ tích Trung Quốc)
A. Mục tiêu cần đạt
- Hiểu nội dung ý nghĩa của truyện cổ tích Cây bút thần và một số chi tiết
nghệ thuật tiêu biểu, đặc sắc của truyện.
- Kể lại đợc truyện.
B. Lên lớp:
I. Đ c , chú thích, tóm tắt, bố cục
II. Tìm hiểu văn bản:
1. Giới thiệu về Mã L ơng và sự xuất hiện cây bút thần( Mở đầu câu chuyện)
2. Mã L ơng và sự mầu nhiệm của cây bút thần( Diễn biến câu chuyện)
a.Mã L ơng dùng bút thần vẽ ng ời nghèo :
Bài cũ: Sự việc ML vẽ cho ngời nghèo đã đa lại cho em những cảm nhận gì? Sự
việc này ko chỉ thấm đẫm tình yêu thơng ngời nghèo khổ mà còn toát lên sự minh
mẫn sáng suốt của trí tuệ dân gian TQuốc rằng hãy cần cù chăm chỉ và siêng năng
lao động, chỉ có nh thế mới có đợc cuộc sống ấm no lâu bền. Ko đợc trông chờ ỷ
lại, dựa dẫm vào ngời khác (Cũng là bài học cho muôn đời, muôn thế hệ )
Tiếp tiết2
b.ML ơng dùng cây bút thần để trừng trị tên địa chủ và tên vua:
+Với tên địa chủ: GV: Ngòi TQ xa kể lại rằng tài vẽ đến tai tên địachủ
trong làng, ML bị địa chủ bắt vẽ theo nhữngý muốn của hắn
H1.Em thử hình dung tên địa chủ sẽ bắt ML vẽ theo những ý muốn nào của
hắn? ( Vẽ nhà cao cửa rộng, lâu đài,cung điện. vựa thóc, trâu bò, vàng bạc châu
báuvẽ rất nhiều cho thỏa lòng tham)
H2. Hãy tóm tắt và nhận xét về hành động của địa chủ với MLơng?( tên địa
chủ đã làm gì ML, hãy nhận xét về những việc làm của hắn?) ( Bắt vẽ theo ý
hắn nhốt vào chuồng ngựa, bỏ đói sai ngời giết ML mang gơm

sống, mở mắt xòe cánh bay đi.( Đây là nét độc đáo trong quan niệm của hội họa
phơng đông). Rõ ràng sự sơ ý của ML là sự sơ ý thiên tài. Một chi tiết giấu tài nh-
ng thực ra lại nhằm ca ngợi tài năng nhân vật.
4. Hơn thế nữa chi tiết còn nhằm khẳng định rằng: ML quả là họa sỹ của
những ngời nông dân lao động vì em a thích vẽ những con chim con cá con cò
con trâu thân thuộc gần gũi với cuộc sống sinh hoạt của họ. Mộtchi tiết tởng t-
ợng kỳ ảo nhng thật hay và thật giàu ý nghĩa.
GV: Ngời TQ xa lại kể tiếp với chúng ta rằng: Tài năng kỳ lạ của ML bay tới 1 tên
vua độc ác, và thế là ML bị vua bắt.
+ Với tên vua :
H6. Vì sao vua bắt ML? Em có nhận xét gì về đối thủ lần này của ML? So với
lần trớc là tên địa chủ?( Uy quyền lớn nhất nớc. Lòng tham sự tàn ác cũng lớn
hơn. Và nh vậy rõ ràng cuộc chiến đấu cũng căng thẳng hơn , phức tạp hơn, khó
khăn hơn. Hãy xem ML và CBT đã chiến đấu với tên vua nh thế nào?)
H7. Hãy tóm tắt thật ngắn gọn 3 lần đấu của ML và BT? Đó là những lần nào?
(Lần 1 vua bắt vẽ rồngvẽ phợng.lần 2 vua cớp BT vẽ vàng lần 3 bắt vẽ biển)
GV: Đoạn truyện này có rất nhiều chi tiết thú vị giống nh cổ tích VN , chắp cánh
cho trí tợng tợng của ngời đọc bay cao bay xa. đa lại thật nhiều hình dung tợng t-
ợng .
H8. Chi tiết Vua bắt vẽ rồng em vẽ cóc ghẻtrụi lông đã đa lại cho em
những hình dung tởng tợng gì? Hãy trình bày những hình dung tởng tợng của
em cho mọi ngời cùng rõ? ( Cảnh tợng gì sẽ xảy ra khi 2 con vật này xuất hiện
ở trong cung điện nhà vua?)
( Cung điện nhà vua lộng lẫy sơn son thếp vàng. Nhà vua uy nghi đờng bệ ngồi
chễm chệ trên ngai vàng. Xung quanh là hoàng thân quốc thích, các quan đại thần,
lính tráng hầu hạ. Tất cả đang háo hức dõi theo nét bút ML để chờ chiêm ngỡng
những con rồng con phợng đẹp đẽ xinh xắn thì thật bất ngờ sau nét bút của ML là 2
con vật vô cùng bẩn thủ, xấu xí và vô cùng gớm ghiếc hiện ra. Chúng nhảy nhót tứ
tung, nhảy cả lên ngai vàng nhà vua, lên điện thờ ỉa đái tứ tung, khiến cho nhà vua
2

động dữ dội. Cuối cùng vẽ sóng lớn, gió bão ập xuống thuyền dìm chết tên vua và
bọn quan lại quanML đã dùng kế gậy ông đập lng ông ở lần đấu này. Một
ngón võ dân gian ta đã gặp trong câu chuyện Em minh của cổ tích VN. Một
nét tơng đồng trong truyện cổ tích giữa các.khu vực)
H12. Khi vua ra lệnh ngừng vẽ, ML cứ vẽ, càng vẽ mạnh hơn. Em có suy nghĩ
gì về hành động này của ML? ( Ko khoan nhợng, quyết tâm diệt trừ cái ác )
GV: Qua 3 lần đấu của ML và CBT em có nhận xét gì về mức độ các lần đấu ở
đây?( Lần1: vẽ ngợc lại để tỏ thái độ ko bằng lòng. Lần2: cho đá lăn suýt đè gãy
chân, choMãng xà lao tới chực nuốt là để cảnh cáo răn đe, dằn mặt tên vua. Nh-
ng vẫn ko làm vơi bớt lòng tham của tên vua này cho nên đến lần 3: Quyết tâm
diệt trừ tên vua tham lam vô độ và độc ác này. Rõ ràng hành động diệt trừ cái ác
của ML cũng tăng dần theo sự tham lam và tàn ác của nhà vua. Ko còn cách nào
khác , ko thể nhắc nhở cảnh tỉnh tên vua, ML và BT buộc phải ra tay diệt trừ cái
ác cho mọi ngời.Môt lần nữa chi tiết truyện lại toát lên vẻ đẹp của ML)
H13. Nhân dân TQ xa muốn nói điều gì qua sự việc ML trừng trị tên vua độc
ác?( Tài năng ko thể phục vụ bọn ngời có quyền thế, tham lam . Tài năng phải
dùng để diệt trừ lòng tham, diệt trừ cái ác )
3
H14. Qua 2 sự việc đợc kể trong truyện( Giết địa chủ, giết tên vua độc ác) hãy
nhận xét về những thử thách mà ML phải trải qua? Từ những thử thách đó,
nhân vật bộc lộ những phẩm chất gì?
1- Nhân vật phải trải qua nhiều tình huống, thử thách. Từ thấp đến cao, từ tên
địa chủ tới tên vua. Thử thách sau nặng nề, khó khăn, phức tạp hơn thử thách tr-
ớc. Đây là thủ pháp tăng cấp thờng thấy trong truyện dân gian. Càng thử thách
nhân vật càng tỏ rõ hơn tài trí phẩm chất của mình. Nhân vật ML cũng đợc xây
dựng theo biện pháp nghệ thuật này. 2. Theo đó phẩm chất nhân vật cũng ngày
càng đợc bộc lộ rõ: Từ chỗ ko vẽ cho tên địa chủ vẽ ngợc ý vua. Từ chỗ giết
địa chủ để thoát thân đến chỗ chủ động giết kẻ ác để trừ họa cho mọi ngời.
ML nh là ngời đợc trao 1 sứ mệnh vô cùng thiêng liêng là vung bút thần lên để
tiêu diệt kẻ ác, thực hiện công lý.

b. ý nghĩa văn bản:
-Thể hiện sâu sắc quan niệm, mơ ớc của nhân dân TQ về tài năng con ngời: Có
thể vơn tới những khả năng kỳ diệu. Tài năng phải thuộc về nhân dân, về chính
nghĩa..
4
H17. Là tiết cuối chùm truyện cổ tích Chỉ ra nét t ơng đồng giữa cổ
tích VN và TQ ?( Đã học 3 truyện cổ tích 2 VN, 1 TQ)
1. Đều có nhiều chi tiết tởng tợng kỳ ảo, rất giàu ý nghĩa. Những yếu tố này
chỉ xuất hiện khi cần phù trợ cho những ngời nghèo khổ, hoặc để thúc đẩy
cho câu chuyện phát triển.
2 . Đều kể về một số kiểu nhân vât nh: dũng sỹ dân gian, thông minh, tài
năng kỳ lạ. Nhân vật là những con ngời bằng xơng bằng thịt, có số phận có
cuộc đời cụ thể
3. Đều kể về cuộc đấu tranh giai cấp,đấu tranh giữa cái thiện và cái ác giai
giẳng, gay go và quyết liệt.
4. Đều là kết thúc có hậu, thể hiện ớc mơ khao khát cháy bỏng về cái thiện, về
công bằng công lý của nhân dân xa..
C,Bài tập thêm về nhà:
Hãy viết đoạn văn trình bày những hình dung tởng tợng của em về cuộc sống của
nhân vật ML sau khi em diệt trừ xong tên vua tham lam và độc ác

5